Czarnobyl Wiki - Wkład użytkownika [pl]

Zakład Jupiter

2017-04-06T18:19:12Z

162.158.102.137: /* Historia */

[[Plik:2311.JPG|mały|275x275px|Zakład "Jupiter"]]
<div class="thumb tright"><div class="thumbinner" style="width:275px;">{{#display_map:
51.402439,30.042329
}}
</div></div>
[[Plik:Plan zakladu.png|mały|275x275px|Plan zakładu]]
'''Zakład "Jupiter"''' (ros. Завод "Юпитер") - opuszczony zakład przemysłowy zajmujący się produkcją komponentów elektronicznych do radioodbiorników położony w zachodniej części miasta [[Prypeć (miasto)|Prypeć]] przy ulicy Fabrycznej 11.

== Historia ==
Z uwagi na dynamiczny rozwój [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] władze podjęły decyzję o budowie na obrzeżach miasta nowego zakładu przemysłowego mającego zapewnić zatrudnienie dla części niezwiązanych z elektrownią mieszkańców miasta. Nowo powstały zakład oddano do użytku w 1979 roku, a rozpoczął on swoje funkcjonowanie rok później w 1980 roku<ref>{{Cytuj stronę|url=https://ru.wikipedia.org/wiki/Чернобыльская_АЭС|tytuł=Чернобыльская АЭС|autor=|data dostępu=2016-12-31|opublikowany=wikipedia.org|język=}}</ref>. Oficjalnie zakład był filią kijewskich zakładów "Majak" zajmujących się produkcją urządzeń audio: magnetofonów, radioodbiorników oraz radiostacji. Miał on zatrudniać docelowo ok. 3.5 tys. osób, głównie mieszkańców [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] stając się drugim (po [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]]) największym zakładem pracy w mieście<ref>{{Cytuj stronę|url=http://stalker-tour.com/forum/viewtopic.php?f=55&t=1238|tytuł=3авод "Юпитер"|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=stalker-tour.com|język=}}</ref>. Dla zamiejscowych pracowników w bliskim sąsiedztwie zakładu wybudowano dwa hotele pracownicze z własną stołówką, znajdujące się przy ulicy Ukrainki Łesi 46.

== Produkcja ==

Zakład zajmował się wytwarzaniem m.in. części do magnetofonów szpulowych serii 204 i 206. Na terenie zakładu znajdowała się m.in. odlewnia oraz nowoczesne obrabiarki sterowane numerycznie<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.facebook.com/media/set/?set=a.492854854112789.1073741839.402853886446220&type=3|tytuł=Fabryka "Jupiter"|autor=|data dostępu=2016-10-10|opublikowany=Facebook Fan Page: 30HA, czyli projekt S.T.A.L.K.E.R. Socho|język=}}</ref>.

=== Nieoficjalna produkcja ===
Najprawdopodobniej na terenie Zakładów "Jupiter" nieoficjalnie produkowano urządzenia elektroniczne na potrzeby wojska, podobnie jak w polskich Zakładach Radiowych Radmor<ref>{{Cytuj stronę|url=http://forum.pripyat.com/archive/index.php/t-671.html|tytuł=3авод Юпитер|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=forum.pripyat.com|język=|archiwum=https://web.archive.org/web/20091209113441/http://forum.pripyat.com/archive/index.php/t-671.html}}</ref>.

=== Kontrowersje dot. nieoficjalnej produkcji ===
Niektóre źródła podają informacje jakoby na terenie Zakładu "Jupiter" dokonywano przetwarzania i odzyskiwania plutonu o przeznaczeniu wojskowym z zużytego paliwa jądrowego z pobliskiej elektrowni jądrowej<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.pawelsuder.pl/portfolio/zaklady-jupiter-prypec-czarnobyl-zona/|tytuł=Zakłady Jupiter (Prypeć, Czarnobyl ZONA)|autor=Paweł Suder|data dostępu=2016-10-10|opublikowany=pawelsuder.pl|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=http://licznikgeigera.pl/jupiter/|tytuł=Jupiter|autor=|data dostępu=2017-0217|opublikowany=licznikgeigera.pl|język=}}</ref>.

W świetle obecnych faktów wydaje się to jednak mało prawdopodobne. Świadczy za tym szereg faktów, m. in fakt słabego zabezpieczenia kompleksu jak na zakład jądrowy o znaczeniu militarnym<ref group="uwaga">Dostęp na teren zakład zabezpieczony był tylko przez 2,5 metrowe ogrodzenie.</ref>. Wątpliwym jest także kwestia zlokalizowania tego typu obiektu w bliskim sąsiedztwie kilkudziesięciotysięcznego miasta co narażałoby jego mieszkańców na bezpośrednie oddziaływanie skutków jakichkolwiek większych wypadków jądrowych na jego terenie. Warto również zaznaczyć że wszystkie miasta w których funkcjonowały zakłady zajmujące się rafinowaniem i obrabianiem pluton miały status miast zamkniętych i były wyłączone z pod administracji publicznej co również dowodzi nieprawdziwości powyższych domysłów. Również byli pracownicy zakładu dementują tego rodzaju spekulacje<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.youtube.com/watch?v=JmdfMTvT7uo|tytuł=Wywiad z jednym z byłych pracowników zakładu|autor=|data dostępu=2017-02-18|opublikowany=youtube.com|język=}}</ref>. Faktem jest natomiast to że w krajach bloku sowieckiego w przetwarzaniu plutonu ze zdemobilizowanej broni i odpadów z reaktorów atomowych specjalizował się największy w ZSRR zakład atomowy "Majak", zlokalizowany 72 kilometry na północny zachód od Czelabińska.

Pozostawione w niektórych budynkach zakładu m.in. bramki dozymetryczne, pomieszczenia do dekontaminacji osobistej, ostrzeżenia o treści: „Stop! Przejdź kontrolę dozymetryczną”, instrukcje, jak postępować z materiałami radioaktywnymi czy skrzynie zaadresowane do Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej pod Moskwą (prowadzono tam badania m.in. z zakresu fizyki jądrowej)<ref>{{Cytuj stronę|url=http://strefazero.org/forum/viewtopic.php?f=7&t=1073|tytuł=Prypeć i okolice - kilka pytań|autor=|data dostępu=2016-10-10|opublikowany=strefazero.org|język=}}</ref> są śladami po mieszczącym się w okresie od połowy 1986 do 1996 roku laboratorium radiologicznego.
== Sytuacja po ewakuacji ==
Po ewakuacji miasta [[Prypeć (miasto)|Prypeć]] w 1986 roku zakład nie został opuszczony. W wyniku znacznego skażenia radioaktywnego terenu zakładu<ref group="uwaga">Znalazł się on na obszarze tzw. północnego śladu.</ref> przez kilka tygodni był obiektem na którym została przeprowadzona akcja dekontaminacyjna. W 1986 roku został przejęty przez przedsiębiorstwo "Specatom"<ref>[http://www-ns.iaea.org/downloads/rw/projects/emras-urban-draft-pripyat-May06.pdf Scenario for modeling changes in radiological conditions in contaminated urban environments.]</ref> i przekształcony w laboratorium radiologiczne gdzie prowadzono badania nad różnymi technikami dekontaminacji oraz poddawano testom przyrządy do pomiaru dawek promieniowania jonizującego. Wytwarzano tu także niektóre elementy wykorzystywane przy budowie Sarkofagu. Ostatecznie zakład został zamknięty 1996 roku<ref>{{Cytuj stronę|url=http://chernobylgallery.com/galleries/jupiter-factory/|tytuł=Jupiter Factory|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=http://chernobylgallery.com|język=}}</ref><ref group="uwaga">Niektóre źródła podają za rok zamknięcia zakładów rok 1997.</ref>.

== Obecnie ==
Obecnie najniższe kondygnacje zakładu zalane są wodą. Na początku kwietnia 2013 roku doszło do zawalenia się dużej części dachu hali nr 1<ref>{{Cytuj stronę|url=http://wikimapia.org/#lang=pl&lat=51.402318&lon=30.041792&z=18&m=b|tytuł=Zakład "Jupiter:|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=wikimapia.org|język=}}</ref>.

== Galeria ==
'''Okres funkcjonowania zakładu'''<gallery>
Plik:1387041336 01-img 1284-01-prc.jpg|
Plik:1387041372 02-img 1285-01-prc.jpg|
Plik:1387041430 03-img 1288-01-prc.jpg|
Plik:1387041397 04-img 1289-01-prc.jpg|
Plik:1387041403 05-img 1291-01-prc.jpg|
Plik:1387041406 06-img 1290-01-prc.jpg|
Plik:1387041459 07-img 1287-01-prc.jpg|
</gallery>'''Jesień 1986'''<gallery>
Plik:1389720954 cnv000106-04-prc.jpg|
Plik:1389720969 cnv000106-prc.jpg|
Plik:1389720901 cnv000107-prc.jpg|
Plik:1389720971 cnv000108-prc.jpg|
</gallery>

== Uwagi ==
<references group="uwaga" />

== Przypisy ==
<references />

Zakład Jupiter

2017-04-06T18:17:14Z

162.158.102.137: /* Sytuacja po ewakuacji */

[[Plik:2311.JPG|mały|275x275px|Zakład "Jupiter"]]
<div class="thumb tright"><div class="thumbinner" style="width:275px;">{{#display_map:
51.402439,30.042329
}}
</div></div>
[[Plik:Plan zakladu.png|mały|275x275px|Plan zakładu]]
'''Zakład "Jupiter"''' (ros. Завод "Юпитер") - opuszczony zakład przemysłowy zajmując się produkcją komponentów elektronicznych do radioodbiorników położony w zachodniej części miasta [[Prypeć (miasto)|Prypeć]] przy ulicy Fabrycznej 11.

== Historia ==
Z uwagi na dynamiczny rozwój [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] władze podjęły decyzję o budowie na obrzeżach miasta nowego zakładu przemysłowego mającego zapewnić zatrudnienie dla części niezwiązanych z elektrownią mieszkańców miasta. Nowo powstały zakład oddano do użytku w 1979 roku, a rozpoczął on swoje funkcjonowanie rok później w 1980 roku<ref>{{Cytuj stronę|url=https://ru.wikipedia.org/wiki/Чернобыльская_АЭС|tytuł=Чернобыльская АЭС|autor=|data dostępu=2016-12-31|opublikowany=wikipedia.org|język=}}</ref>. Oficjalnie zakład był filią kijewskich zakładów "Majak" zajmujących się produkcją urządzeń audio: magnetofonów, radioodbiorników oraz radiostacji. Miał on zatrudniać docelowo ok. 3.5 tys. osób, głównie mieszkańców [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] stając się drugim (po [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]]) największym zakładem pracy w mieście<ref>{{Cytuj stronę|url=http://stalker-tour.com/forum/viewtopic.php?f=55&t=1238|tytuł=3авод "Юпитер"|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=stalker-tour.com|język=}}</ref>. Dla zamiejscowych pracowników w bliskim sąsiedztwie zakładu wybudowano dwa hotele pracownicze z własną stołówką, znajdujące się przy ulicy Ukrainki Łesi 46.

== Produkcja ==

Zakład zajmował się wytwarzaniem m.in. części do magnetofonów szpulowych serii 204 i 206. Na terenie zakładu znajdowała się m.in. odlewnia oraz nowoczesne obrabiarki sterowane numerycznie<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.facebook.com/media/set/?set=a.492854854112789.1073741839.402853886446220&type=3|tytuł=Fabryka "Jupiter"|autor=|data dostępu=2016-10-10|opublikowany=Facebook Fan Page: 30HA, czyli projekt S.T.A.L.K.E.R. Socho|język=}}</ref>.

=== Nieoficjalna produkcja ===
Najprawdopodobniej na terenie Zakładów "Jupiter" nieoficjalnie produkowano urządzenia elektroniczne na potrzeby wojska, podobnie jak w polskich Zakładach Radiowych Radmor<ref>{{Cytuj stronę|url=http://forum.pripyat.com/archive/index.php/t-671.html|tytuł=3авод Юпитер|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=forum.pripyat.com|język=|archiwum=https://web.archive.org/web/20091209113441/http://forum.pripyat.com/archive/index.php/t-671.html}}</ref>.

=== Kontrowersje dot. nieoficjalnej produkcji ===
Niektóre źródła podają informacje jakoby na terenie Zakładu "Jupiter" dokonywano przetwarzania i odzyskiwania plutonu o przeznaczeniu wojskowym z zużytego paliwa jądrowego z pobliskiej elektrowni jądrowej<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.pawelsuder.pl/portfolio/zaklady-jupiter-prypec-czarnobyl-zona/|tytuł=Zakłady Jupiter (Prypeć, Czarnobyl ZONA)|autor=Paweł Suder|data dostępu=2016-10-10|opublikowany=pawelsuder.pl|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=http://licznikgeigera.pl/jupiter/|tytuł=Jupiter|autor=|data dostępu=2017-0217|opublikowany=licznikgeigera.pl|język=}}</ref>.

W świetle obecnych faktów wydaje się to jednak mało prawdopodobne. Świadczy za tym szereg faktów, m. in fakt słabego zabezpieczenia kompleksu jak na zakład jądrowy o znaczeniu militarnym<ref group="uwaga">Dostęp na teren zakład zabezpieczony był tylko przez 2,5 metrowe ogrodzenie.</ref>. Wątpliwym jest także kwestia zlokalizowania tego typu obiektu w bliskim sąsiedztwie kilkudziesięciotysięcznego miasta co narażałoby jego mieszkańców na bezpośrednie oddziaływanie skutków jakichkolwiek większych wypadków jądrowych na jego terenie. Warto również zaznaczyć że wszystkie miasta w których funkcjonowały zakłady zajmujące się rafinowaniem i obrabianiem pluton miały status miast zamkniętych i były wyłączone z pod administracji publicznej co również dowodzi nieprawdziwości powyższych domysłów. Również byli pracownicy zakładu dementują tego rodzaju spekulacje<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.youtube.com/watch?v=JmdfMTvT7uo|tytuł=Wywiad z jednym z byłych pracowników zakładu|autor=|data dostępu=2017-02-18|opublikowany=youtube.com|język=}}</ref>. Faktem jest natomiast to że w krajach bloku sowieckiego w przetwarzaniu plutonu ze zdemobilizowanej broni i odpadów z reaktorów atomowych specjalizował się największy w ZSRR zakład atomowy "Majak", zlokalizowany 72 kilometry na północny zachód od Czelabińska.

Pozostawione w niektórych budynkach zakładu m.in. bramki dozymetryczne, pomieszczenia do dekontaminacji osobistej, ostrzeżenia o treści: „Stop! Przejdź kontrolę dozymetryczną”, instrukcje, jak postępować z materiałami radioaktywnymi czy skrzynie zaadresowane do Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej pod Moskwą (prowadzono tam badania m.in. z zakresu fizyki jądrowej)<ref>{{Cytuj stronę|url=http://strefazero.org/forum/viewtopic.php?f=7&t=1073|tytuł=Prypeć i okolice - kilka pytań|autor=|data dostępu=2016-10-10|opublikowany=strefazero.org|język=}}</ref> są śladami po mieszczącym się w okresie od połowy 1986 do 1996 roku laboratorium radiologicznego.
== Sytuacja po ewakuacji ==
Po ewakuacji miasta [[Prypeć (miasto)|Prypeć]] w 1986 roku zakład nie został opuszczony. W wyniku znacznego skażenia radioaktywnego terenu zakładu<ref group="uwaga">Znalazł się on na obszarze tzw. północnego śladu.</ref> przez kilka tygodni był obiektem na którym została przeprowadzona akcja dekontaminacyjna. W 1986 roku został przejęty przez przedsiębiorstwo "Specatom"<ref>[http://www-ns.iaea.org/downloads/rw/projects/emras-urban-draft-pripyat-May06.pdf Scenario for modeling changes in radiological conditions in contaminated urban environments.]</ref> i przekształcony w laboratorium radiologiczne gdzie prowadzono badania nad różnymi technikami dekontaminacji oraz poddawano testom przyrządy do pomiaru dawek promieniowania jonizującego. Wytwarzano tu także niektóre elementy wykorzystywane przy budowie Sarkofagu. Ostatecznie zakład został zamknięty 1996 roku<ref>{{Cytuj stronę|url=http://chernobylgallery.com/galleries/jupiter-factory/|tytuł=Jupiter Factory|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=http://chernobylgallery.com|język=}}</ref><ref group="uwaga">Niektóre źródła podają za rok zamknięcia zakładów rok 1997.</ref>.

== Obecnie ==
Obecnie najniższe kondygnacje zakładu zalane są wodą. Na początku kwietnia 2013 roku doszło do zawalenia się dużej części dachu hali nr 1<ref>{{Cytuj stronę|url=http://wikimapia.org/#lang=pl&lat=51.402318&lon=30.041792&z=18&m=b|tytuł=Zakład "Jupiter:|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=wikimapia.org|język=}}</ref>.

== Galeria ==
'''Okres funkcjonowania zakładu'''<gallery>
Plik:1387041336 01-img 1284-01-prc.jpg|
Plik:1387041372 02-img 1285-01-prc.jpg|
Plik:1387041430 03-img 1288-01-prc.jpg|
Plik:1387041397 04-img 1289-01-prc.jpg|
Plik:1387041403 05-img 1291-01-prc.jpg|
Plik:1387041406 06-img 1290-01-prc.jpg|
Plik:1387041459 07-img 1287-01-prc.jpg|
</gallery>'''Jesień 1986'''<gallery>
Plik:1389720954 cnv000106-04-prc.jpg|
Plik:1389720969 cnv000106-prc.jpg|
Plik:1389720901 cnv000107-prc.jpg|
Plik:1389720971 cnv000108-prc.jpg|
</gallery>

== Uwagi ==
<references group="uwaga" />

== Przypisy ==
<references />