Anatolij Raskazow

2021-10-31T11:23:22Z

46.254.77.175: przecinki

[[Plik:Anatolij Raskazow.jpg|mały|300x300px]]
[[Plik:Zniszczony budynek reaktora bloku energetycznego nr IV - 26.04.1986.jpg|mały|342x342px|Zdjęcie wykonane około godziny 15, w dniu wypadku przez Anatolija Raskazowa z pokładu śmigłowca Mi-8.]]
'''Anatolij Iwanowicz Raskazow''' (ros. Анатолий Иванович Рассказов; ur. 16 stycznia 1941 w Nowoekonomiczne, zm. 17 lutego 2010) – fotograf i ilustrator [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]]. 26 kwietnia 1986 wykonał pierwsze zdjęcia zniszczonego budynku reaktora bloku energetycznego nr IV<ref name=":0">{{Cytuj stronę|url=http://memory.chornobylmuseum.kiev.ua/print.php?id=10410|tytuł=Анатолий Иванович Рассказов|autor=|data dostępu=2019-08-24|opublikowany=memory.chornobylmuseum.kiev.ua|język=}}</ref>.

== Życiorys ==
Urodził się 16 stycznia 1941 we wsi Nowoekonomiczne, w obwodzie donieckim<ref name=":0" />.

=== 26 kwietnia 1986<ref name=":1">{{Cytuj stronę|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6177927.stm|tytuł=Chernobyl voices: Anatoly Rasskazov|autor=|data dostępu=2019-08-24|opublikowany=news.bbc.co.uk|język=}}</ref> ===
W momencie [[Wypadek w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej|wypadku]] przebywał w swoim mieszkaniu w [[Prypeć (miasto)|Prypeci]]. Około 9 rano został w trybie pilnym wezwany do elektrowni. Został przyjęty w schronie zakładowej Obrony Cywilnej, gdzie otrzymał polecenie wykonania zdjęć zniszczonego bloku z powietrza. Dostarczone zdjęcia miały potwierdzić wizualnie czy strefa aktywna reaktora została naruszona, oraz jaka jest jego skala zniszczeń. W tym celu oddano mu do dyspozycji śmigłowiec Ka-26 należący do GAI (milicji drogowej), gdzie wraz z dwoma żołnierzami i dwoma osobami cywilnymi z [[Atomenergo]].<blockquote>''W powietrzu znajdowało się tyle pyłu, że nie było możliwości wykonania zdjęć przez szybę. Powiedziałem "Towarzysze, musimy otworzyć szybę". Zaprotestowali, mówiąc, że wtedy do wnętrza wraz z powietrzem dostaną się cząsteczki promieniotwórcze. Już wtedy zdawali sobie sprawę z czym mają do czynienia. Mimo wszystko szyba została otwarta, wychyliłem się na zewnątrz, wyciągnąłem aparat Kijów-6 a jeden z żołnierzy asekurował trzymając mnie za nogi. Gdy rolka taśmy się skończyła, zacząłem robić zdjęcia Zenitem.''</blockquote>Po powrocie do schronu gdzie mieścił się sztab kryzysowy, dyrektor elektrowni oświadczył że ma wykonać zdjęcia z poziomu ziemi. W tym celu otrzymał asystę pracownika wydziału bezpieczeństwa radiologicznego oraz dozymetrystę. <blockquote>''Wyruszyłem pieszo z pracownikiem wydziału bezpieczeństwa radiologicznego i dozymetrystą. W trakcie drogi jeden z nich potrząsnął głową i powiedział „Ojojoj otrzymamy sporą dawkę”. Wsiedliśmy do jednego z wozów strażackich pozostawionych na terenie elektrowni i uruchomiliśmy go. Na drodze nie było miejsca, więc jechaliśmy wzdłuż linii kolejowej, wjeżdżając co chwila na podkłady. Na ziemi w pobliżu trzeciego reaktora leżały bloki grafitowe. Wyskoczyłem i sfotografowałem je Zenitem, pozostawiając drugi aparat w kabinie. Następnie podjechaliśmy w odległości około 50 metrów od ruin czwartego reaktora. Zrobiłem 12 zdjęć każdym z aparatów i następnie wróciliśmy tą samą drogą. W drodze powrotnej jechaliśmy, modląc się do Boga, aby silnik nadal pracował.''</blockquote>Podczas wywoływania zdjęć okazało się że film z ziemi wykonany aparatem Zenit został całkowite prześwietlony uniemożliwiając wywołanie jakiegokolwiek zdjęcia. Jednak zdjęcia wykonywane aparatem Kijów-6 w większości udało się wywołać; na niektórych z nich widoczne były lekkie prześwietlenia wywołanie wysokim promieniowaniem. <blockquote>''Pierwszy film wywołuję z Zenita i jest on czarny, całkowicie wypalony przez promieniowanie, prawdopodobnie z bloku grafitowego. Myślę: „To wszystko. To koniec”. Ale drugi film, z drugiej kamery, był udany, tylko lekko prześwietlony. Kiedy dotarłem na do elektrowni, Pierwszy wydział [ochrona] odebrał odemnie fotografie jak i negatywy, ponumerował je. „Wszystko, co widziałeś i słyszałeś - zapomnij!” tylko tyle powiedzieli. Ze zdjęć jasno wynikało, że strefa aktywna została poważnie uszkodzona. Do maja nikt inny nie mógł wykonywać zdjęć.''</blockquote>

=== Losy zdjęć ===
Już 26 kwietnia zdjęcia zostały utajnione i objęte klauzulą tajności. Jedynie w maju w jednym z reportaży pokazano publicznie jedno ze zdjęć zniszczonego budynku reaktora wykonane z ziemi, gdzie nie była widoczna pełna skala zniszczeń. W późniejszym okresie pokazano także jedno ze zdjęć wykonane z powietrza lecz w taki sposób aby nie było widocznego dymu oraz poświaty wyoblającej się z reaktora. Dwie fotografie zostały opublikowana po raz pierwszy dopiero w 1987 w albumie "Czernobylskij otczet" lecz bez podania autora<ref name=":1" />. Obecnie prawa autorskie do zdjęć należą do Ukraińskiej Niezależnej Agencji Informacyjnej UNIAN.

=== Choroba popromienna<ref name=":1" /> ===
W wyniku przebywania w bliskim sąsiedztwie uszkodzonego reaktora zachorował na ostrą chorobę popromienną. Już około północy z 26 na 27 kwietnia pojawiły się pierwsze oznaki zatrucia promieniowaniem w postaci wymiotów.<blockquote>''Kiedy wróciłem do domu o północy, wymiotowałem. Byłem cały czerwony. Miałem ból na czole (...). Oparzenie popromienne. Całe moje gardło paliło, ponieważ wdychałem tę "zupę" radionuklidów.''</blockquote>Po kilku dniach objawy zaczęły zanikać a Raskazow w przeciągu kilku tygodni powrócił do zdrowia. Od czerwca był zaangażowany w wykonywanie dokumentacji fotograficznej budowanego Sarkofagu. Nawrót choroby przypadł na październik gdzie prosto z pracy zabrała go karetka. Od stycznia 1987 był leczony na oddziale klinicznym Instytutu Biofizyki Szpitala Klinicznego nr VI w Moskwie. Według oficjalnych dokumentów podczas pracy w warunkach wypadku otrzymał dawkę awaryjną przekraczającą 25 R. W późniejszych latach borykał się z szeregiem chorób krwi oraz nowotworem.

== Przypisy ==
<references />

Czarnobyl Wiki - Wkład użytkownika [pl]

Anatolij Raskazow