Kalendarium katastrofy w Czarnobylu

2019-06-17T12:23:48Z

91.193.144.116: poprawa nazwisk osób w dialogu Szczerbina-Legasow "To nie jest światło, to śmierć"

'''Kalendarium katastrofy w Czarnobylu''' – uporządkowany chronologicznie, począwszy od czasów planów budowy elektrowni jądrowej aż do współczesności, wykaz dat i wydarzeń powiązanych z tematyką awarii w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej.{{Osobny artykuł|Kalendarium historii Prypeci}}
== 1960 - 1969 ==

=== Plany budowy nowej elektrowni jądrowej. ===
* '''1966''' - Rada Ministrów ZSRR zatwierdziła plan który przewidywał uruchomienie kolejnej elektrowni jądrowej na terenie Ukraińskiej SRR w przeciągu kolejnej dekady<ref name=":18">{{Cytuj stronę|url=http://www.kkkm.ru/posetitelyam/konkursy-i-olimpiady/voprosy-viktoriny-chernobyl-trud-i-|tytuł=Вопросы викторины «Чернобыль. Труд и подвиг» с ответами|autor=|data dostępu=2017-06-19|opublikowany=kkkm.ru|język=}}</ref>.
* '''18 stycznia 1967''' - Państwowy Komitet Planowania ZSRR zaleca usytuowanie przyszłej elektrowni jądrowej w rejonie wsi [[Kopaczi]] na północ od Kijowa. Znajduje się ona na bezproduktywnych terenach na prawy brzegu rzeki Prypeć, 12 km od miasta [[Czarnobyl]]. Wybrana lokalizacja spełnia wszystkie kryteria dotyczące lokalizacji tego rodzaju obiektów tj. odległość od zbiorników wodnych, rozbudowana sieć dróg oraz bliskie sąsiedztwo Kijowa. Miejsce budowy elektrowni zostało wybrane po dokonaniu badań i ekspertyz geologicznych ponad 16 innych lokalizacji w rejonie Kijowa między innymi Winnicy i Żytomierza<ref name=":0">{{Cytuj stronę|url=http://pripyat.com/en/chronology.html|tytuł=Prypeć - Chronologia|autor=|data dostępu=2017-01-20|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref>.

* '''2 lutego 1967''' - Uchwałą Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego i Rady Ministrów ZSRR zatwierdzono i przyjęto zalecenia Państwowego Komitetu Planowania ZSRR dotyczące lokalizacji i budowy elektrowni jądrowej zlokalizowanej w rejonie wsi [[Kopaczi]] na północ od Kijowa na terenie USRR. Przyszłej elektrowni nadano nazwę [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa]]<ref name=":0" />.
* '''29 września 1967''' - Decyzją Ministerstwa Energetyki ZSRR zlecono opracowanie wstępnych założeń projektowych reaktorów które przyszła elektrownia miała wykorzystywać. Projekty przewidywały wykorzystanie reaktorów RBMK-1000, RK-1000 lub VVER 1000.
* '''1969''' - Podjęto decyzję o zlokalizowaniu w rejonie przyszłej elektrowni jądrowej instalacji radzieckiego strategicznego radaru pozahoryzontalnego systemu Duga<ref name=":12">{{Cytuj stronę|url=http://fakty.ua/100838-vsevidyacshee-oko-sverhsekretnogo-obekta-quot-chernobyl-2-quot-fiksirovalo-uchebnye-zapuski-amerikanskih-raket-starty-quot-shattlov-quot-i-dazhe-meteority|tytuł=Всевидящее око сверхсекретного объекта «чернобыль-2» фиксировало учебные запуски американских ракет, старты «шаттлов» и даже метеориты|autor=Игорь ОСИПЧУК|data dostępu=2017-01-20|opublikowany=fakty.ua|język=}}</ref>.
* '''28 maja 1969''' - Decyzja Komitetu Centralnego KPZR oraz Rady Ministrów ZSRR w sprawie zatwierdzenia wstępnego kosztorysu budowy [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]]<ref name=":18" />.

* '''19 czerwiec 1969''' - Podjęto decyzję o wykorzystaniu w budowie przyszłej elektrowni jądrowej reaktorów typu RBMK 1000. Decyzja ta została określona na mocy wspólnej decyzji Ministerstwa Energetyki ZSRR i Ministerstwa Średniego Przemysłu Maszynowego ZSRR na podstawie opracowania Uralskiego Oddziału Instytutu Teploenergoproekt oraz projektu Instytutu Hydroproject<ref name=":18" /><ref name=":0" /><ref name=":16">{{Cytuj stronę|url=http://bezogr.ru/chernobileskie-bedi-kiyiv-2009.html?page=2|tytuł=Чернобыльские беды|autor=|data dostępu=2017-05-05|opublikowany=bezogr.ru|język=}}</ref>.
* '''17 grudnia 1969''' - Ministerstwo Energii i Elektryfikacji ZSRR wydało dyrektywę w myśl której 1 stycznia 1970 roku miała zostać powołana dyrekcja przyszłej Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej<ref name=":26">{{Cytuj stronę|url=http://pripyat-city.ru/photo/83-stroitelstvo-chaes-chast-ii.html|tytuł=Строительство ЧАЭС. Монтаж основных конструкций|autor=|data dostępu=2017-10-08|opublikowany=pripyat-city.ru|język=}}</ref>.

== 1970 - 1979 ==

=== Budowa [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]] oraz miasta [[Prypeć (miasto)|Prypeć]]. ===
* '''1 stycznia 1970''' - Powołano dyrekcję przyszłej [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]].
* '''1 lutego 1970''' - Rozpoczęto prace budowlane pod fundament przyszłego bloku energetycznego nr 1.
* '''Marzec 1970''' - Rozpoczęto budowę bloku energetycznego nr 1<ref name=":7">[https://web.archive.org/web/20110604104528/http://www.iaea.org/cgi-bin/db.page.pl/pris.prdeta.htm?country=UA&refno=104 PRIS: Nuclear Power Reactor Details — CHERNOBYL-][https://www.iaea.org/PRIS/CountryStatistics/ReactorDetails.aspx?current=568 1]</ref>.
* '''30 Marca 1970''' - Ministerstwo Energetyki i Elektryfikacji ZSRR zleciło zaprojektowanie przyszłej elektrowni Instytutowi Hydroprojekt<ref>{{Cytuj stronę|url=https://chnpp.gov.ua/|tytuł=chnpp.gov.ua/|autor=|data dostępu=2018-03-19|opublikowany=chnpp.gov.ua|język=}}</ref>.
* '''Kwiecień 1970''' - Mianowano dyrektora budowanej [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]], został nim [[Wiktor Briuchanow|Wiktor Briuchanow]].
* '''Maj 1970''' - Rozpoczęto prace budowlane pod budowę fundamentów bloku energetycznego nr 1 [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]]<ref name=":0" /><ref name=":16" />.
* Marzec 1971 - mała grupa radzieckich urzędników której przewodził Piotr Stiepanowicz Nieporożnij, Minister Energii i Elektryfikacji ZSRR któremu towarzyył Minister Energii i Elektryfikacji Ukrainy Pobiegajło K.M. wraz z innymi urzędnikami poleciała śmigłowcem na miejsce budowy przyszłej elektrowni aby symbolicznie wbic szpadel symbolizując rozpoczęcie budowy pierwszej elektrowni jądrowej na Ukrainie<ref name=":37">{{Cytuj stronę|url=http://pripyat.com/people-and-fates/gorod-pogibshii-v-16-let.html|tytuł=Город, погибший в 16 лет|autor=|data dostępu=2018-11-24|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref>
* '''Lipiec 1971''' - Zakończono budowę linii przesyłowych 110 kV podstacji Czarnobyl<ref name=":0" />.
* '''7 grudnia 1971''' - Utworzono stałą komisję ds. przyjęcia do eksploatacji obiektów Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej<ref name=":26" />.
* '''1972''' :
** W Kijowie odbyła się dyskusja na temat rodzaju reaktora jaki ma zostać użyty w elektrowni. Dyrektor elektrowni, [[Wiktor Briuchanow|Wiktor Briuchanow]] zabiegał o wykorzystanie reaktorów wodno ciśnieniowych (PWR). W rozmowie z Aleksiejem Makulinem, ministrem energetyki Ukraińskiej SRR poinformował go że reaktory typu RBMK uwalniają czterdzieści razy więcej promieniowania w porównaniu z reaktorami PWR. Podczas dyskusji fizyk Aleksandrow zaoponował twierdząc że konstrukcja RBMK-1000 nie tylko jest najbezpieczniejszym typem reaktorów ale i energia przez nie wytwarzania należy do najtańszych<ref name=":22">{{Cytuj stronę|url=http://laka.org/chernobyl/1985.html|tytuł=Chernobyl 1985|autor=|data dostępu=2017-08-13|opublikowany=laka.org|język=}}</ref>.
* '''15 sierpnia 1972'''
** '''11:00''' - Wylano pierwszy metr sześcienny betonu pod fundament głównego budynku bloku energetycznego nr 1<ref name=":0" /><ref name=":16" /><ref group="uwagi">Podczas oficjalnej uroczystości wylania pierwszego metra sześciennego betonu pod fundament odgazowywacza bloku energetycznego nr 1 umieszczono w nim kapsułę czasu wykonaną ze stali nierdzewnej zawierającą list adresowany do przyszłych pokoleń.</ref>.
* '''16 sierpnia 1971''' - Uchwała Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego i Rady Ministrów ZSRR Nr 684-200 w sprawie planowanej budowy II etapu [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]] w okresie 1976 - 1981<ref name=":16" />.
* '''30 stycznia 1973''' - Decyzja Ministerstwa Energi ZSRR "O włączeniu do eksploatacji bloku energetycznego nr 1 Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej 1975 roku".
* '''Luty 1973''' - Rozpoczęto budowę bloku energetycznego nr 2<ref name=":8">[https://www.iaea.org/PRIS/CountryStatistics/ReactorDetails.aspx?current=569 PRIS: Nuclear Power Reactor Details — CHERNOBYL-2]</ref>.
* '''30 kwietnia 1975''' - Wołodymyr Szczerbycki, I sekretarz Komunistycznej Partii Ukrainy zwrócił się z apelem do Aleksieja Kosygina, przewodniczącego Rady Ministrów ZSRR z prośbą o dostarczenie większej ilości sprzętu budowlanego do Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej<ref name=":32">{{Cytuj stronę|url=http://chornobyl.in.ua/en/chernobyl-npp-history.html|tytuł=Chernobyl NPP – history|autor=|data dostępu=2018-05-11|opublikowany=chornobyl.in.ua|język=}}</ref>.
* '''16 maja 1975''' - Zgodnie z decyzją dyrektora Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej powołano komisje której celem miał być nadzór na przygotowaniem i uruchomieniem bloku energetycznego nr 1<ref name=":32" />.
* '''Marzec 1976''' - Rozpoczęto budowę bloku energetycznego nr 3<ref name=":9">[https://www.iaea.org/PRIS/CountryStatistics/ReactorDetails.aspx?current=575 PRIS: Nuclear Power Reactor Details — CHERNOBYL-3]</ref>.
* '''15 maja 1976''' - Ustanowiono regularny monitoring dozymetryczny terenów sąsiadujących z elektrownią.
* '''Październik 1976''' - Rozpoczęto napełnianie zbiornika chłodzącego<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":32" />.
* '''Maj 1977''' - Zespół instalatorów, konstruktorów, inżynierów i personelu operacyjnego rozpoczął wstępne prace przed uruchomieniem bloku energetycznego nr 1<ref name=":0" /><ref name=":32" />.
* '''1 sierpnia 1977:'''
** '''20:10''' - Załadowano pierwsze zespoły paliwowe do reaktora bloku energetycznego nr I<ref name=":32" /><ref name=":25">{{Cytuj stronę|url=http://dazv.gov.ua/en/news-and-media/40-years-ago-the-first-power-unit-of-chornobyl-npp-was-connected-to-the-network.html|tytuł=40 years ago the first power unit of Chornobyl NPP was connected to the network|autor=|data dostępu=2017-10-03|opublikowany=dazv.gov.ua|język=}}</ref>.
* '''2 sierpnia 1977:'''
** '''13:05''' - Pierwsza reakcja łańcuchowa reaktora nr 1<ref name=":7" /><ref name=":25" />.
* '''14 sierpnia 1977:'''
** '''11:55''' - Zakończono załadunek zespołów paliwowych do reaktora bloku energetycznego nr I<ref name=":25" />.
* '''18 września 1977:'''
** '''16:17''' - Rozpoczęto procedurę zwiększania mocy reaktora bloku energetycznego nr I<ref name=":25" />.
* '''26 września 1977:'''
** '''19:21''' - Podłączenie do sieci bloku energetycznego nr 1. Turbogenerator nr 2 bloku energetycznego nr I zostaje podłączony do sieci energetycznej<ref name=":7" /><ref name=":25" />.
* '''2 listopada 1977:'''
** '''7:23''' - Turbogenerator nr 1 bloku energetycznego nr I zostaje podłączony do sieci energetycznej<ref name=":7" /><ref name=":25" />.
* '''14 grudnia 1977''' - Podpisano dokument przyjęcia do eksploatacji bloku energetycznego nr 1<ref name=":18" /><ref name=":0" /><ref name=":32" />.
* '''21 grudnia 1977:'''
** '''15:00''' - Moc maksymalna bloku energetycznego nr I wzrosła z 700 MW do zakładanych 800 MW<ref name=":25" />.
* '''24 stycznia 1978:'''
** '''18:15:''' Blok energetyczny nr I wytworzył do sieci pierwszy 1 TWh energii elektrycznej<ref name=":25" />.
* '''24 maja 1978''' - Blok energetyczny nr 1 osiąga moc 1000 MW<ref name=":0" /><ref name=":32" />.
* '''27 maja 1978''' - Rozpoczęcie eksploatacji bloku energetycznego nr 1<ref name=":7" />.
* '''16 listopada 1978''' - Rozpoczęto pierwsze uruchomienie bloku energetycznego nr 2<ref name=":0" />.
* '''17 listopada 1978''' - Pierwsza reakcja łańcuchowa reaktora nr 2<ref name=":8" />.
* '''19 grudnia 1978''' - Rozpoczęto zwiększanie mocy reaktora nr 2<ref name=":0" />.
* '''21 grudnia 1978''' - Podłączenie do sieci bloku energetycznego nr 2<ref name=":0" /><ref name=":8" />.
* '''10 stycznia 1979''' - Podpisano dokument przyjęcia do eksploatacji bloku energetycznego nr 2<ref name=":0" />.
* '''1979'''
** Przeprowadzono pierwsze testy eksploatacyjne instalacji radzieckiego strategicznego radaru pozahoryzontalnego systemu Duga<ref name=":0" />.
* '''Luty/marzec 1979''' - według raportu KGB podczas budowy bloku energetycznego nr II doszło do rażących zaniedbań i błędów konstrukcyjnych wpływających na bezpieczentwo jego eksploatacji<ref name=":22" />.
* '''Kwiecień 1979''' - Rozpoczęto budowę bloku energetycznego nr 4<ref name=":10">[https://www.iaea.org/PRIS/CountryStatistics/ReactorDetails.aspx?current=576 PRIS: Nuclear Power Reactor Details — CHERNOBYL-4]</ref>.
* '''22 kwietnia 1979''' - [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa]] wytworzyła do sieci pierwsze 10 TWh energii elektrycznej<ref name=":0" />.
* '''28 maja 1979''' - Rozpoczęcie eksploatacji bloku energetycznego nr 2<ref name=":0" /><ref name=":8" />.
* '''5 października 1979''' - Zakończono pierwszą część budowy [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]] składającej się z dwóch bloków energetycznych o łącznej mocy 2 000 MW<ref name=":0" />.

== 1980 - 1989 ==
* '''21 października 1980''' - Włączono do eksploatacji linię przesyłową 750 kV<ref name=":0" />.
* '''Styczeń 1981''' - Rozpoczęto budowę bloku energetycznego nr 5<ref>[https://web.archive.org/web/20110604104528/http://www.iaea.org/cgi-bin/db.page.pl/pris.prdeta.htm?country=UA&refno=104 PRIS: Nuclear Power Reactor Details — CHERNOBYL-5] (kopia)</ref>.
* '''2 czerwca 1981''' - Pierwsza reakcja łańcuchowa reaktora nr 3<ref name=":9" />.
* '''3 grudnia 1981''' - Podłączenie do sieci bloku energetycznego nr 3<ref name=":0" /><ref name=":9" />.
* '''8 marca 1982''' - [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa]] wytworzyła do sieci pierwsze 50 TWh energii elektrycznej<ref name=":0" />.
* '''31 maja 1982''' - Rozpoczęto eksploatacje instalacji radzieckiego strategicznego radaru pozahoryzontalnego systemu Duga<ref>{{Cytuj stronę|url=http://chornobyl.in.ua/chernobyl-2.html|tytuł=Чернобыль - 2: секретный двойник города Чернобыль|autor=|data dostępu=2017-03-03|opublikowany=chornobyl.in.ua|język=}}</ref>.
* '''8 czerwca 1982''' - Rozpoczęcie eksploatacji bloku energetycznego nr 3<ref name=":9" />.
* '''9 czerwca 1982''' - Blok energetyczny nr 3 osiąga moc 1000 MW<ref name=":0" />.
* '''9 września 1982''' - Awaria reaktora nr 1<ref name=":0" /><ref>[http://www.rri.kyoto-u.ac.jp/NSRG/reports/kr139/pdf/tykhyy-2.pdf From Archives of VUChK-GPU-NKVD-KGB. Chernobyl Tragedy in Documents and Materials (Summary).]</ref><ref group="uwagi">Podczas włączania reaktora po przerwie konserwacyjnej przy mocy cieplnej 700 MW przez pomyłkę wyłączono jego chłodzenie. Doszło do przegrzania reaktora, stopienia części paliwa i uwolnienia substancji promieniotwórczych przez system wentylacyjny.Informacja o awarii została upubliczniona dopiero w 1985 roku. </ref>.
* '''Styczeń 1983''' - Rozpoczęto budowę bloku energetycznego nr 6<ref>[https://web.archive.org/web/20110604104539/http://www.iaea.org/cgi-bin/db.page.pl/pris.prdeta.htm?country=UA&refno=105 PRIS: Nuclear Power Reactor Details — CHERNOBYL-6] (kopia)</ref>.
* '''25 listopada 1983''' - Załadowano pierwsze zespół paliwowy do reaktora nr 4<ref name=":0" />.
* '''27 listopada 1983''' - Pierwsza reakcja łańcuchowa reaktora nr 4<ref name=":10" />.
* '''21 grudnia 1983''' - Turbogenerator nr 7 bloku energetycznego nr IV zostaje podłączony do sieci energetycznej<ref name=":25" />.
* '''22 grudnia 1983''' - Podłączenie do sieci bloku energetycznego nr 4<ref name=":10" />.
* '''31 grudnia 1983''' - Dyrektor elektrowni, [[Wiktor Briuchanow]] podpisał dokument przyjęcia do eksploatacji bloku energetycznego nr IV (mimo że nie został poddany testom działania zapasowego systemu zasilania<ref group="uwagi">Przeprowadzenie testu było niezbędne z uwagi na to że energia elektryczna wytwarzania w elektrowni wykorzystywana była również do zasilania jej własnych podzespołów i urządzeń eksploatacyjnych: pomp chłodzących, pulpitów sterowniczych, przyrządów kontrolnych itp.</ref>)<ref name=":5" />
* '''26 marca 1984''' - Rozpoczęcie eksploatacji bloku energetycznego nr 4<ref name=":10" />.
* '''28 marca 1984''' - Blok energetyczny nr 4 osiąga moc 1000 MW<ref name=":0" /><ref group="uwagi">Blok energetyczny nr 4 osiągnął moc 1000 MW o trzy miesiące wcześniej niż zaplanowano.</ref>.
* '''21 sierpnia 1984''' - [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa]] wytworzyła do sieci pierwsze 100 TWh energii elektrycznej<ref name=":0" />.
* '''18 lipca 1985''' - VI departament KGB USRR zajmujący się wywiadem i kontrwywiadem gospodarczym wydał raport dotyczący błędów projektowych i innych nieprawidłowości przy budowie bloków V i VI<ref group="uwagi">W treści raportu wspomniano m.in o zastosowaniu niewłaściwej izolacji termicznej która ulega uszkodzeniom podczas działania wysokiej temperatury a także 47 innych defektów dotyczącej ochrony przeciwpożarowej obiektów.</ref>.
*
* '''30 października 1985''' - Podjęto decyzję o wdrożeniu racjonalizatorskiego projektu autorstwa inżyniera Miedlenki ze zjednoczenia Dontechenergo. Turbina wytrącała swe parametry szybciej, niż zaczynał płynąć prąd z generatora zapasowego. Należało to poprawić. Oficjalnie eksperyment nazwano “Badaniem reżimu wybiegu generatora pod obciążeniem potrzeb własnych”.
* '''Styczeń 1986''' - Dyrektor elektrowni, [[Wiktor Briuchanow]] przesyła do zatwierdzenia scenariusz programu testowego do głównych biur projektowych Instytutu Hydroprojekt oraz Gosatomeniergonadzor<ref name=":35">{{Cytuj książkę|nazwisko=Medwedew|imię=Grigoriĭ|tytuł=Chernobyl Notebook|rok=1987|wydawca=|miejsce=|strony=|isbn=}}</ref>.
* '''Luty 1986''' - Radziecki magazyn "''Soviet Life''" na swoich łamach opublikował artykuł dotyczący rozbudowy i potencjału Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej w którym zawarto wypowiedź ministra energii i elektryfikacji USRR - Witalij Skljarowa który stwierdził że „''Stopienie się rdzenia reaktora zdarzają się może najwyżej raz na 10 tysięcy lat. Elektrownie jądrowe są bezpieczne i niezawodne, szczególnie że są chronione przed awarią przez trzy niezależne od siebie systemy bezpieczeństwa''”<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko=Le Baron|imię=Wayne|tytuł=America's nuclear legacy|rok=1998|wydawca=Nova Science Publ.|miejsce=Commack, NY|strony=320|isbn=9781560725565}}</ref><ref name=":17">{{Cytuj stronę|url=http://laka.org/chernobyl/1985.html|tytuł=Chronology Chernobyl up to 1986|autor=|data dostępu=2017-05-10|opublikowany=laka.org|język=}}</ref>.
* '''27 marca 1986''' - Kijowska gazeta „''Literaturna Ukraina''” opublikowała artykuł autorstwa Lubow Kowalewskiej, w którym poruszone zostały kwestie konstrukcji elektrowni m. in. niskiej jakości wykonania elementów zbrojonych a także biurokrację i niekompetencję władz elektrowni, które skumulowane tworzą bombę z opóźnionym zapłonem. „Błędy zostaną naprawione, naprawione w ciągu nadchodzących dziesięcioleci”<ref name=":17" />.
* '''Kwiecień''' - [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa]] wytworzyła do sieci pierwsze 150 TWh energii elektrycznej<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.facebook.com/dazv.gov.ua/posts/1771796782850432|tytuł=ЧИ ЗНАЄТЕ ВИ, ЯКИМИ БУЛИ ПОТУЖНОСТІ ЧОРНОБИЛЬСЬКОЇ АЕС?!|autor=|data dostępu=2017-08-11|opublikowany=facebook.com|język=}}</ref>.
* '''25 kwietnia 1986'''
* Rozpoczyna się w założeniach czterdziestodniowy remont konserwacyjny bloku nr IV<ref name=":5" /><ref name=":27">{{Cytuj pismo|nazwisko=Szymczak|imię=Irena|tytuł=Płonąca gwiazda Piołun|czasopismo=Focus|wolumin=|wydanie=|strony=|data=1996|wydawca=|miejsce=|issn=}}</ref>.
** '''0:00''' - Po dokonaniu wpisów w dziennikach raportów załoga drugiej zmiany której naczelnikiem jest [[Aleksandr Akimow]] przejmuje sterowanie blokiem energetycznym nr IV<ref name=":36">{{Cytuj stronę|url=http://accidont.ru/memo/Karpan_03.html|tytuł=О чернобыльской аварии ( Н.В.Карпан).|autor=|data dostępu=2018-11-13|opublikowany=accidont.ru|język=}}</ref>. Łącznie pracę podejmuje 176 pracowników elektrowni. A na pobliskiej budowie kolejnych bloków 268 robotników<ref>[https://www.unscear.org/docs/reports/1988annexd.pdf Exposures from the Chernobyl Accident] (1988)</ref>.
** '''1:00''' - Zgodnie z pierwotnym planem (test został zaplanowany niemal pół roku wcześniej) rozpoczęto przygotowania do przeprowadzenia testu turbogeneratorów bloku energetycznego nr 4 (ofc. "''Badanie reżimu wybiegu generatora pod obciążeniem potrzeb własnych''") który w założeniach miał się rozpocząć o godzinie 14:00 tego samego dnia<ref name=":3">[https://www.grs.de/sites/default/files/pdf/GRS_121_eng_0.pdf The Accident and the Safety of RBMK-Reactors]; Luty 1996</ref><ref name=":20">{{Cytuj stronę|url=http://www.world-nuclear.org/information-library/safety-and-security/safety-of-plants/appendices/chernobyl-accident-appendix-1-sequence-of-events.aspx|tytuł=Chernobyl Accident - Appendix 1: Sequence of Events|autor=|data dostępu=2017-06-20|opublikowany=world-nuclear.org|język=}}</ref><ref name=":5" />. O przeprowadzonym teście nie zostaje poinformowany resort energetyki oraz służby nadzoru jądrowego<ref name=":27" />.
** '''1:06''' - Rozpoczęto proces stopniowego obniżania mocy cieplnej reaktora<ref name=":5" /><ref name=":15">{{Cytuj stronę|url=http://pripyat-city.ru/publications/11-osnovnye-daty-v-sudbe-chayes.html|tytuł=Основные даты в судьбе Чернобыльской атомной электростанции|autor=|data dostępu=2017-0428|opublikowany=pripyat-city.ru|język=}}</ref>.
** '''2:30''' - Rozpoczyna się proces zmniejszania mocy reaktora nr 4 z 3200 MW do 1600 MW.
** '''3:47''' - Zmniejszono moc cieplną do 1600 MW czyli o 50% mocy nominalnej<ref name=":5" /><ref name=":3" /><ref name=":20" />.
** '''8:00''' - Po dokonaniu wpisów w dziennikach raportów załoga trzeciej zmiany której naczelnikiem jest [[Igor Kazaczkow]] przejmuje sterowanie blokiem energetycznym nr IV<ref name=":36" />
** '''13:05''' - Odłączono turbinę nr 7 (500 MW) bloku energetycznego nr IV<ref name=":5" />.
** '''14:00''' - Moc reaktora utrzymuje się na poziomie 1600 MW. Na wniosek dyspozytora Kijowskiego Okręgu Energetycznego "KijewEnergo", dla zbilansowania mocy wymagane jest zwiększenie mocy wytwórczej bloku energetycznego nr 4 i wstrzymać się z wyłączeniem turbiny nr 8. Test został wstrzymany<ref name=":15" /><ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":20" /><ref name=":5" />.
** '''16:00''' - Po dokonaniu wpisów w dziennikach raportów załoga czwartej zmiany której naczelnikiem jest [[Jurij Tregub]] przejmuje sterowanie blokiem energetycznym nr IV<ref name=":5" />.
** '''23:00''' - Dyrekcja otrzymuje ponowną zgodę na przeprowadzenie testu bezpieczeństwa.
** '''23:10''' - [[Anatolij Diatłow]] wydaje polecenie zmniejszenia mocy cieplnej reaktora z poziomu 1600 MW do zaplanowanego w programie badań poziomu 700 - 1000 MW<ref name=":20" /><ref name=":15" /><ref name=":5" />.

* '''26 kwietnia 1986'''
** '''0:05:''' Pracę rozpoczyna piąta zmiana licząca 176 osób. Po dokonaniu wpisów w dziennikach raportów załoga piątej zmiany której naczelnikiem jest [[Aleksandr Akimow]] przejmuje sterowanie blokiem energetycznym nr IV Moc reaktora osiąga 720 MW i nadal się zmniejsza<ref name=":20" /><ref name=":15" /><ref name=":5" />.
** '''0:15''' - Moc reaktora utrzymuje się na poziomie 700 MW.
** '''0:28''' - Moc reaktora osiąga 500 MW, technicy wyłączają automatyczny system kontroli mocy. Przez wadliwy stabilizator nie można ustalić docelowej wartości mocy wyjściowej w wyniku czego moc reaktora spada do poziomu 30 MW, co w tym typie reaktora oznacza wzrost stężenia izotopu ksenonu-135 i zmniejszenie reaktywność reaktora przez wzrost stężenia ksenonu-135<ref name=":20" />.
** '''0:32''' - Aby zwiększyć moc wyjściową reaktora, 12 z 30 prętów regulacyjnych zostają usunięte. Jednakże poprzez to działanie można uzyskać tylko 7 % mocy wyjściowej reaktora, czyli 200 MW [jest to spowodowane drastycznym wzrostem zatrucia ksenonowego]; przepisy nakazują wyłączenie reaktora, jeżeli moc znajdzie się poniżej 20%, niestety obsługa techniczna ignoruje ten fakt oraz to że w rdzeniu nie ma wystarczającej liczby prętów regulacyjnych; zostaje podjęta decyzja o przejściu do kolejnej fazy testów.
** '''0:43''' - [[Leonid Toptunow]] odłącza automatyczny system awaryjny AZ-5<ref name=":5" />.
** '''1:03''' - Postanawiano wyłączyć dodatkowe chłodzenie reaktora w postaci czterech głównych pomp chłodzących. Zmiana temperatury powoduje nieprzewidziany spadek mocy.
** '''1:18''' - Komputer nakazuje bezwarunkowo wyłączyć reaktor. Technicy ignorują go, wyłączając systemy bezpieczeństwa i wyciągając kilka kolejnych prętów kontrolnych
** '''1:21''' - Moc reaktora stabilizuje się na poziomie 200 MW.
** '''1:22:30''' - [[Leonid Toptunow]] zauważa na wydruku komputerowym systemu [[SKALA]], że tzw. poziom reaktywności spadł tak dalece, że reaktor powinien zostać natychmiast wyłączony<ref name=":5" />.
** '''1:23:04''' - Rozpoczyna się główny test. Starszy inżynier sterowania turbinami [[Igor Kirszenbaum]] na polecenia [[Anatolij Diatłow|Anatolija Diatłowa]] zamyka główny zawór turbiny nr 8. Oznacza to, iż od tej pory para wytwarzana w reaktorze przestanie dochodzić do turbiny, która kręcić się będzie już tylko siłą inercji<ref name=":5" />.
** '''1:23:35''' - wydanie polecenia o natychmiastowym wyłączeniu reaktora; w tego typu reaktorach procedura zamknięcia wymaga wstawienia z powrotem wszystkich prętów paliwowych; najpoważniejszą wadą techniczną czarnobylskiego reaktora było zwiększenie reaktywności bloków grafitowych [które są głównym czynnikiem spowalniającym] podczas wstawiania prętów do rdzenia
** '''1:23:40''' - Reaktor samoczynnie rozpędza się, a w jego wnętrzu wytrąca się wodór. Prowadnice prętów wyginają się od ciepła. Ktoś wciska przycisk "skram"<ref group="uwagi">Jest to procedura, polegająca na jak najszybszym wsunięciu prętów grafitowych do środka reaktora, by wyłapać neutrony i zatrzymać reakcje łańcuchowe. Wyłączenie tym sposobem trwało zwykle 20 sekund. Przycisk "skram" został wciśnięty o 13 sekund za późno.</ref>. Na chwilę przed wybuchem, moc reaktora osiąga 30000 MW.
** '''1:23:44''' - umieszczenie z powrotem w rdzeniu reaktora 250 prętów paliwowych, które podniosły emisję neutronów; reaktywność atomowa osiąga poziom, w którym neutrony natychmiastowe mogą zapoczątkować atomową reakcję łańcuchową [jest to tak zwana reakcja krytyczna na neutronach natychmiastowych]; moc reaktora nagle wzrasta sto razy od wartości roboczej; następuje wykrzywienie prętów paliwowych przez wysoką temperaturę, co uniemożliwia ich pełne zanurzenie w rdzeniu reaktora; w wysokiej temperaturze elementy paliwowe topią się , uwalniając wodór, który łącząc się z tlenem z powietrza, tworzy mieszankę piorunującą; kilka sekund później gaz zapala się powodując eksplozję; związki promieniotwórcze zostają wyrzucone wysoko w powietrze, za sprawą palącego się grafitu; jod-131 i cez-137 tworzą śmiertelne aerozole i w postaci radioaktywnych chmur, pokonują tysiące kilometrów
** '''1:23:47''' - Mieszanina wodoru i innych gazów zapala się i rozsadza ważącą 2000 ton kopułę przeciwradiacyjną, która burzy budynek bloku czwartego. W całej elektrowni gaśnie światło<ref group="uwagi">Gdyby na tym się skończyło, skażeniu uległby obszar bezpośrednio sąsiadujący z elektrownią.</ref>.<ref name=":24">{{Cytuj stronę|url=https://www.gazeta.ru/science/2016/04/26_a_8196311.shtml|tytuł=Чернобыль: хроника катастрофы|autor=|data dostępu=2017-09-22|opublikowany=gazeta.ru|język=}}</ref>
** '''1:24''' - następuje druga eksplozja, wyrzucając szczątki reaktora w powietrze. Gorący grafit, w połączeniu z tlenem, momentalnie zapala się. Po reaktorze czwartym zostaje tylko krater.
** '''1:26''' - Zostaje powiadomiona straż pożarna o pożarze dachu reaktora nr 4.
** '''1:28''' - Na miejsce zdarzenia docierają trzy odziały (autocysterna, autopompa i samochód wodno-pianowy) zakładowej straży pożarnej pod dowództwem por. [[Władimir Prawik|Władimira Prawika]] w liczbie 14-stu strażaków<ref name=":2">[https://www.nirs.org/wp-content/uploads/mononline/nm724.pdf Nuclear Monitor: Chernobyl: Chronology of a disaster]; 11.03.2011.</ref><ref name=":4">{{Cytuj stronę|url=https://www.oecd-nea.org/rp/chernobyl/c01.html|tytuł=Chapter I The site and accident sequence - Chernobyl: Assessment of Radiological and Health Impact|autor=|data dostępu=2017-02-24|opublikowany=oecd-nea.org|język=}}</ref><ref name=":5">{{Cytuj książkę|nazwisko=Siwiński|imię=Waldemar|tytuł=Czernobyl|rok=1989|wydawca=Wydawnictwo Iskry|miejsce=Warszawa|strony=14, 16, 17, 20, 21|isbn=83-207-1179-7}}</ref><ref name=":19">{{Cytuj stronę|url=https://vlast.kz/obsshestvo/16926-perezit-cernobyl.html|tytuł=Пережить Чернобыль|autor=|data dostępu=2017-06-19|opublikowany=vlast.kz|język=}}</ref>.
** '''1:30''' lub '''1:32'''<ref name=":29">{{Cytuj stronę|url=https://strana.ua/articles/special/10340-26-04-1986-katastrofa-translyaciya-v-rezhime-realnogo-vremeni.html|tytuł=26.04.1986. Катастрофа.Трансляция в режиме реального времени|autor=|data dostępu=2018-03-17|opublikowany=strana.ua|język=}}</ref> - [[Wiktor Briuchanow|Wiktor Briuchanow]] zostaje telefonicznie powiadomiony o wypadku w elektrowni<ref name=":21">{{Cytuj stronę|url=http://veteranychernobyl.info/zhizn-i-smert-v-chernobyle|tytuł=Жизнь и смерть в Чернобыле|autor=|data dostępu=2017-07-13|opublikowany=veteranychernobyl.info|język=}}</ref>.
** '''1:35''' - Na miejsce zdarzenia docierają trzy oddziały straży pożarnej z [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] pod dowództwem por. [[Wiktor Kibenok|Wiktora Kibenoka]] w liczbie ośmiu strażaków (dwie autocysterny oraz samochodowa drabina pożarnicza) <ref name=":5" /><ref name=":13">{{Cytuj stronę|url=http://mozberd.com.ua/?page=article&article=187|tytuł=Heroizm strażaków w Czarnobylu|autor=Marcin Bez|data dostępu=2017-04-17|opublikowany=mozberd.com.ua|język=}}</ref><ref name=":19" />.
** '''1:40''' - Na miejsce zdarzenia docierają jednostki straży pożarnej z [[Czarnobyl|Czarnobyla]].
** '''1:42''' - O wypadku w elektrowni powiadomiono pogotowie ratunkowe w [[Prypeć (miasto)|Prypeci]]<ref name=":5" /><ref name=":24" />.
** '''1:46''' - Dowództwo nad akcją przejmuje przybyły mjr. [[Leonid Tielatnikow]]<ref name=":5" />.
** '''2:00''' lub '''1:40'''<ref name=":21" /> - Do sztabu zarządzania kryzysowego, umieszczonego w bunkrze pod budynkiem administracyjnym elektrowni przybywa [[Wiktor Briuchanow|Wiktor Briuchanow]]<ref name=":5" /><ref name=":19" /><ref name=":24" />.
** '''2:10''' - Ugaszono główne ogniska pożaru na dachu maszynowni<ref name=":4" />.
** '''2:15''' - W wydziale Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przy komitecie wykonawczym miasta [[Prypeć (miasto)|Prypeć]] zarządzono spotkanie kryzysowe. Podjęto decyzję o zablokowaniu dla osób cywilnych głównych dróg wylotowych z miasta. W tym celu z Kijowa sprowadzono kilkuset milicjantów których nie poinformowano o awarii. Decyzja o blokadzie dróg miała na celu ograniczenie przemieszczania się osób cywilnych oraz zabezpieczenie głównych tras komunikacyjnych dla służb ratowniczych<ref name=":1" /><ref name=":2" />.
** '''2:30''':
*** Ugaszono główne ogniska pożaru na dachu hali głównej reaktora<ref name=":4" />.
*** O pierwszych poszkodowanych zostaje telefonicznie powiadomiona Angelina Guskowa<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.nkj.ru/archive/articles/9759/|tytuł=ПРОФЕССОР АНГЕЛИНА ГУСЬКОВА: НА ЛЕЗВИИ АТОМНОГО МЕЧА|autor=|data dostępu=2018-03-17|opublikowany=nkj.ru|język=}}</ref>
** '''3:00:'''
*** Pojawiają się pierwsze objawy choroby popromiennej u strażaków. Dowodzący akcją gaśniczą mjr. [[Leonida Tielatnikowa|Leonid Tielatnikow]] kontaktuje się z [[Aleksandr Akimow|Aleksandrem Akimowem]] w tej sprawie. Akimow wysyła do niego dozymetrystę<ref name=":1" />.
*** Władze elektrowni powiadamiają o awarii władze centralne w Moskwie.
*** W akcji gaśniczej udział bierze łącznie 69 strażaków z okolicznych jednostek straży pożarnej.
** '''3:12''' - Ogłoszono alarm w dowództwie centralnego okręgu wojskowego ZSRR. Dowódca wojsk chemicznych Ministerstwa Obrony ZSRR, gen. płk. Władimir P. Pikałow otrzymuje rozkaz wysłania jednostek wojsk chemicznych w rejon awarii<ref name=":5" />. Jako pierwsze do miasta przybywają jednostki stacjonujące w Kijowie<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko=Lüsted|imię=Marcia Amidon|tytuł=The Chernobyl Disaster|rok=2011|wydawca=ABDO|miejsce=Minesota|strony=59|isbn=978-1-61714-763-0}}</ref>.
** '''3:22''' - Na miejsce zdarzenia dociera pierwsza grupa operacyjna dowództwa straży pożarnej Minsterstwa Spraw Wewnętrznych Komitetu Wykonawczego Obwodu Kijowskiego pod dowództwem majora W. R. Melnika, <ref name=":5" /><ref name=":24" />.
** '''3:25''' - Dowódca Obrony Cywilnej [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]] informuje o awarii Sztab OC Obwodu Kijowskiego<ref name=":16" />.
** '''3:30''' - Pojawiają się pierwsze wstępne raporty o sytuacji radiacyjnej w pobliżu bloku energetycznego nr IV<ref name=":29" />.
** '''4:00:'''
*** Do [[Szpital Miejski nr 126 w Prypeci|szpitala w Prypeci]] zostaje przyjęty mjr. [[Leonid Tielatnikow]] z objawami choroby popromiennej<ref name=":19" />.
*** W akcji gaśniczej bierze udział 15 zastępów straży pożarnej z różnych rejonów obwodu kijowskiego<ref name=":19" />.
** '''4:30'''- Do sterowni bloku energetycznego nr 4 przybywa naczelny inżynier elektrowni - [[Nikołaj Fomin]]<ref name=":1" /><ref name=":30">{{Cytuj stronę|url=http://library.narod.ru/tetr/tetr3.htm|tytuł=Г.Медведев Чернобыльская Тетрадь|autor=|data dostępu=2018-03-17|opublikowany=library.narod.ru|język=}}</ref><ref name=":35" />.
** '''4:50''' - wytypowano kilka ognisk pożaru.
** '''4:55''' - Naczelnik GOWD Wasilij Kuczerienko powracając z elektrowni na odprawie oficerów wydaje rozkaz zablokowania dróg wylotowych z miasta<ref>{{Cytuj stronę|url=https://life.ru/t/катастрофы/402787/zhizn_i_smiert_v_chiernobylie_ii|tytuł=Жизнь и смерть в Чернобыле II|autor=|data dostępu=2019-03-11|opublikowany=life.ru|język=}}</ref>
** '''5:00:'''
*** Ze względów bezpieczeństwa wyłączono z eksploatacji blok energetyczny nr 3<ref name=":2" /><ref name=":3" /><ref name=":5" /><ref group="uwagi">Mimo wciąż dużego zagrożenia, w wyniku odgórnych nacisków nie podjęto decyzji o natychmiastowym wyłączeniu pozostałych bloków energetycznych. Jedynie operator reaktora w bloku trzecim (bezpośrednio sąsiadującym ze zniszczonym blokiem czwartym), wbrew rozkazom przełożonych, wyłączył reaktor. Z decyzją o wyłączeniu pozostałych dwóch zwlekano do dnia następnego.</ref>.
*** Ostatecznie ugaszono wszystkie pożary na dachu maszynowni i hali głównej rektora<ref name=":4" /><ref name=":3" /><ref name=":5" />.
*** Michaił Gorbaczow zostaje powiadomiony telefoniczne o awarii i pożarze. Zostaje poinformowany że budynek hali głównej reaktora jest nienaruszony<ref name=":19" />.
***
** '''6:00:'''
*** W Szpitalu w Prypeci w wyniku odniesionych obrażeń umiera [[Władimir Szaszenok]]<ref name=":24" />.
*** W tym czasie w Szpitalu w Prypeci hospitalizowanych jest ok 108 poszkodowanych<ref name=":24" />.
** '''6:30''' - Z lotniska Wnukowo w Moskwie wystartował samolot transportowy AN-26 ze specjalistami z ministerstwa energetyki oraz lekarzy ze Szpitala Klinicznego nr VI<ref name=":5" />.
** '''6:35''' - Zakończenie akcji gaśniczej. Ugaszono wszystkie pożary. W akcji gaśniczej łącznie brało udział 37 brygad straży pożarnej, w sumie 186 strażaków<ref name=":16" /><ref name=":19" /><ref group="uwagi">Niektóre źródła podają liczbę strażaków jako 69 oraz 14 pojazdów gaśniczych. </ref>.
** '''7:00''' - Wraz z pojawianiem się kolejnych osób z nowej zmiany kończą się poszukiwania [[Walery Chodemczuk|Walerego Chodemczuka]]<ref name=":19" />.
** '''7:15''' - Grupa złożona z A. Uskowa, W. Orłowa, A. Niechajewa, [[Aleksandr Akimow|A. Akimowa]] oraz [[Leonid Toptunow|L. Toptunowa]] otwierają ręcznie otwierają regulatory i słysząc szum przepływającej wody powracają do sterowni bloku czwartego gdzie Akimow i Toptunow zostają odesłani do szpitala<ref name=":29" />.
** '''8:00:'''
*** W elektrowni rozpoczyna pracę nowa zmiana<ref name=":5" />. A przy budowie bloków energetycznych nr 5 i 6 pracę rozpoczyna 286 robotników<ref name=":1" />.
*** Do [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] z Kijowa przybywa wiceminister spraw wewnętrznych ZSRR, gen. mjr. milicji G. Berdow<ref name=":1" /><ref name=":19" />. W tym samym czasie milicja zablokowała wszystkie główne drogi wylotowe z miasta.
*** Powołano specjalną Komisję Rządową pod przewodnictwem Borisa Szczerbiny, zastępcy przewodniczącego Rady Ministrów ZSRR. W skład członków komisji weszła grupa ekspertów z dziadziny elektrowni jądrowych, lekarzy, fizyków i radiologów. Przewodniczącemu Komisji Rządowej przedstawiono pisemny wniosek dyrektora elektrowni [[Wiktor Briuchanow|Wiktora Briuchanowa]] w sprawie czasowej ewakuacji ludności z [[Prypeć (miasto)|Prypeci]]. Z powodu braku danych o sytuacji radiacyjnej w elektrowni oraz mieście wniosek odrzucono<ref name=":0" /><ref name=":11">Zhanna Khabanova; [http://www.if.pw.edu.pl/~pluta/pl/dyd/mtj/zal1/pz14/Zh-Khabanova.pdf Katastrofa w Czarnobylu: jej przyczyny, okoliczności i konsekwencje widziane oczami mieszkańca].</ref><ref name=":19" />
** '''9:45:''' - Na ulicach [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] pojawiają się pierwsze wzmożone patrole milicji wyposażone w dozymetry<ref name=":21" />.
** '''9:50:''' - Z pokładu śmigłowca wykonano pierwsze zdjęcia zniszczonego reaktora<ref name=":24" />.
** '''10:00:'''
*** W budynku Komitetu partii odbyło się spotkanie na którym postanowiono nie informować mieszkańców o awarii i zagrożeniu z tym związanym aby nie powodować paniki<ref name=":19" />.
*** Radioaktywna chmura rozprzestrzenia się w kierunku Białorusi<ref name=":21" />.
*** [[Anatolij Sitnikow]], zastępca naczelnego inżyniera po zbadaniu głównej hali reaktora z dachu jednostki C informuje Nikołaja Fomina i Wiktora Briuchanowa że jego zdaniem reaktor został zniszczony<ref name=":30" />.
** '''11:00:'''
*** Podjęto decyzję o czasowym wyłączeniu z eksploatacji radaru Duga, aby ochronić jego elektronikę przed uszkodzeniem, które mogło być wywołane podwyższonym promieniowaniem.
*** Pracownicy bloku energetycznego nr IV otrzymali polecenie opuszczenia bloku<ref name=":19" />.
** '''12:00''' - Wszystkie drogi wylotowe z miasta zostały zablokowane<ref name=":21" />.
** '''13:30''' - Pierwszy lot nad zniszczonym reaktorem bloku energetycznego nr IV pod dowództwem kapitana Sergieja Wołodina w celu inspekcji radiacyjnej<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.podniesinski.pl/portal/bohaterowie-nieistniejacego-kraju/|tytuł=Bohaterowie nieistniejącego kraju|autor=Arkadiusz Podniesiński|data dostępu=2017-10-14|opublikowany=podniesinski.pl|język=}}</ref>.
** '''13:45''' - Do Prypeci przybywa personel medyczny ze Szpitala Klinicznego nr IV w Moskwie pod przewodnictwem dr Gieorgija Dmitrijewicza Sielidowkina<ref name=":29" />.
** '''14:00:'''
*** Gen. płk. Władimir Pikałow drogą lotniczą przybywa z Moskwy do Kijowa<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.wiseinternational.org/nuclear-monitor/349-350/chernobyl-five-years-disaster|tytuł=Chernobyl: Five years of disaster|autor=|data dostępu=2017-04-29|opublikowany=wiseinternational.org|język=}}</ref>.
*** Rozpoczęto profilaktykę jodową w [[Prypeć (miasto)|Prypeci]]<ref name=":16" />.
** '''15:00''' - Stwierdzono że reaktor został całkowicie zniszczony przez co emituje ogromne ilości substancji promieniotwórczych do atmosfery<ref name=":0" />.
** '''15:15''' - W Moskwie na lotnisku Wnukowo spotykają się członkowie komisji rządowej. Wszyscy czekają na zastępcę szefa Rady Ministrów Borysa Szczerbinę, który ma przyjechać do Moskwy prosto z podróży służbowej<ref name=":29" />.
** '''16:00:'''
*** Zakończono profilaktykę jodową w [[Prypeć (miasto)|Prypeci]]<ref name=":16" />.
*** Dziesięciu członków komisji rządowej odleciało z lotniska w Moskwie do Kijowa na pokładzie samolotu Jak-40<ref name=":5" />.
** '''16:30''' - Dyrektor elektrowni [[Wiktor Briuchanow|Wiktor Briuchanow]] zdając sobie sprawę z rozmiarów awarii i jej konsekwencji stara się wpłynąć na przewodniczącego miejskiego Komitetu Wykonawczego o rozpoczęcie ewakuacji ludności. Zostaje on jednak poinformowany że nie leży to w jego kompetencjach i należy czekać na przybycie na miejscę członków Komisji Rządowej<ref name=":29" />.
** '''16:50''' - Na lotnisko Wnukowo przybywa Borys Szczerbina<ref name=":29" />.
** '''17:15''' - W jednostkach wojskowych obwodu kijowskiego i odeskiego pod pozorem ćwiczeń rozpoczęto wykonywać pomiary tła promieniowania. Dane trafiły do Moskwy, do Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego<ref name=":29" />.
** '''18:15''' - Członkowie Komisji Rządowej lądują na lotnisku Boryspol w Kijowie<ref name=":29" /><ref name=":21" />.
** '''18:50''' - Personel medyczny ze [[Szpital Miejski nr 126 w Prypeci|szpitala w Prypeci]] kontynuuje opiekę lekarską poszkodowanym. Mimo to z każdą kolejną godziną ich stan się pogarsza. Po telefonicznej konsultacji z lekarzami [[Szpital Kliniczny nr 6 w Moskwie|Szpitala Klinicznego nr VI w Moskwie]] poradzono im podawać poszkodowanym roztwór wody i jodu<ref name=":29" /><ref name=":21" />.
** '''19:30''' - Konwój samochodów z komisją rządową zrobiło pierwszy przystanek, około 90 kilometrów od Prypeci. Wszyscy wysiedli z samochodów. Walery Legasow, Bolrys Szczerbina, pierwszy sekretarz Komunistycznej Partii Ukrainy Władimir Szczerbicki i inni członkowie komisji rządowej zobaczyli po raz pierwszy na horyzoncie poświatę nad elektrownią. Prawie połowa nieba pokryta była jasnym, szkarłatnym blaskiem<ref name=":29" />.
** '''20:00'''<ref name=":5" /> lub '''20:20'''<ref name=":29" />- Do Prypeci przybywają członkowie Komisji Rządowej. Konwój samochodów zatrzymuje się na centralnym placu miasta, tuż pod budynkiem miejskiego komitetu wykonawczego.
** '''20:30''' - Główna aula w budynku lokalnego komitetu wykonawczego jest wypełniona po brzegi. W budynku od południa gromadzili się przedstawiciele wszystkich szczebli partyjnych oraz kadra inżynieryjno-techniczna elektrowni. Wszyscy oczekiwali na przybycie delegacji z Moskwy. Spotkanie rozpoczęło się krótkim sprawozdaniem dyrektora elektrowni<ref name=":29" />.
** '''21:00''' - Amerykańska Agencja Bezpieczeństwa Narodowego otrzymuje pierwsze zdjęcia satelitarne elektrowni<ref name=":29" />.
** '''21:30''' - Przewodniczący Komisji Rządowej, Borys Szczerbina zażądał przysłania do Prypeci jednostek wojsk chemicznych i jednostek śmigłowców z kijowskiego okręgu wojskowego<ref name=":21" />.
** '''22:00''' - Rozpoczęto posiedzenie Komisji Rządowej. Podczas trwania obrad Komisji ponownie przedstawiono pisemny wniosek dyrektora elektrowni [[Wiktor Briuchanow|Wiktora Briuchanowa]] na temat możliwość ewakuacji ludności z [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] a także podjęto decyzję aby zwiększyć obserwację i kontrolę radiacyjną na terenie elektrowni oraz w mieście. Wydano dyspozycję aby sprowadzić przeznaczony do ewakuacji transport z okolic Czarnobyla i obwodu kijowskiego<ref name=":11" />.
** '''22:30''' - Poza granicami miasta rozpoczęto gromadzenie środków transportu w przypadku podjęcia decyzji o ewakuacji ludności.
** '''22:40''' - Śmigłowce z eskadry gen. Nikołaja Antoczkina stacjonujące w okolicach Czernichowa przybywają do Prypeci (łącznie ok 80 statków powietrznych<ref name=":29" /><ref name=":23">{{Cytuj książkę|nazwisko=Mould|imię=R.F|tytuł=Chernobyl Record: The Definitive History of the Chernobyl Catastrophe|rok=2000|wydawca=CRC Press|miejsce=|strony=45|isbn=9781420034622}}</ref>)<ref name=":21" />.
** '''23:00''' - Nikołaj Ryżkow, członek Politbiura dzwoni do szefa sztabu generalnego marsz. Siergieja Achromiejewa i wydaje mu rozkaz wysłania do Prypeci jednostek wojsk chemicznych<ref name=":19" />.

* '''27 kwietnia 1986'''
** '''0:50''' - Wysłanie do Prypeci 610 autobusów i 240 samochodów ciężarowych z Kijowa. Ponadto obwodu Kijowskiego wysłano 532 autobusy<ref name=":16" />.
** '''1:13''' - Ze względów bezpieczeństwa wyłączono z eksploatacji blok energetyczny nr 1<ref name=":2" /><ref name=":3" />.
** '''1:40''' - Boris Szczerbina i Akademik Legasow udają się na pokładzie śmigłowca w pobliże zniszczonego reaktora. ''Na pokładzie akademik Legasov kurczowo trzyma się płaszcza Borisa Szczerbiny który przez lornetkę z odległości stu metrów spogląda na blok nr 4. Szczerbina pyta: „Co to jest ten szkarłatny blask?” Legasow odpowiada: „To nie jest światło, to śmierć!”''<ref name=":19" />''.''
** '''2:00''' - Zakończono gromadzenie środków transportu. Łącznie na granicach miasta zgromadzono 1225 autobusów (w tym w 144 autobusach umieszczono sprzęt transportowo-sanitarny), 360 samochodów ciężarowych, dodatkowo na stacji kolejowej Janów przygotowano dwa pociągi o napędzie spalinowym mogące pomieścić 1500 osób<ref name=":0" /><ref name=":11" />.
** '''2:13''' - Ze względów bezpieczeństwa wyłączono z eksploatacji blok energetyczny nr 2<ref name=":2" /><ref name=":3" />.
** '''3:00''' - Na podstawie tzw. nuklearnej opalenizny wytypowano do przewiezienia do Moskwy 28 poszkodowanych. Samolot z poszkodowanymi wyleciał z lotniska Boryspol do Moskwy<ref name=":19" />.
** '''4:00''' - Zakończono posiedzenie Komisji Rządowej<ref name=":5" />
** '''7:00:'''
*** Przewodniczący Komisji Rządowej na małym spotkaniu ogłosił decyzję o przeprowadzeniu w godzinach popołudniowych tego samego dnia (w założeniach czasowej) ewakuacji [[Prypeć (miasto)|Prypeci]]<ref name=":0" /><ref name=":19" /><ref name=":21" />.
*** Gen. płk. Władimir Pikałow, taranując główną bramę elektrowni dociera swoim BRDM wyposażoną w aparaturę do pomiaru poziomu promieniowania pod blok energetyczny nr 4<ref name=":1" />.
** '''10:00''' - Rozpoczęto akację gaszenia płonącego grafitu. Codziennie kilkanaście śmigłowców wykonuje loty nad reaktor z ładunkiem piasku, boru, dolomitu, gliny i ołowiu<ref name=":0" /><ref name=":4" /><ref name=":3" />.
** '''10:00''' - '''12:00''' - Podczas wspólnego posiedzenia Komisji Rządowej i działaczy partyjnych rejonu czarnobylskiego, jej przewodniczący wydał miejscowym organom partyjnym i miejskim wytyczne oraz wskazówki dotyczące nakazu ewakuacji ludności z miasta<ref name=":0" /><ref name=":11" />.
** '''11:00''' - Przyjazd autobusów do miasta.
** '''12:00:'''
*** Oficjalne, publiczne ogłoszenie o czasowej ewakuacji miasta<ref name=":0" /><ref name=":11" /><ref name=":19" />. (160 domów mieszkalnych, ok. 47 tys. mieszkańców w tym 17 tys. dzieci oraz 80 pacjentów)
*** Odnotowano chwilowy spadek poziomu promieniowania w sąsiedztwie bloku nr 4.
** '''13:10''' - Nadanie komunikatu z miejskiego radiowęzła o czasowej ewakuacji miasta<ref>{{Cytuj stronę|url=http://wiki.czarnobyl.pl/wiki/Prypeć_(miasto)#Ewakuacja|tytuł=Prypeć|autor=|data dostępu=2017-01-20|opublikowany=Czarnobyl Wiki|język=}}</ref><ref name=":11" /><ref group="uwagi">Mieszkańcom polecono przygotować się do ewakuacji prowadzonej od godziny 14:00 – mieli zabrać ze sobą tylko niezbędne przedmioty, w tym dokumenty i niewielki zapas żywności.</ref><ref name=":19" />.
** '''13:20''' - '''13:50''' - Obchód domów przez oddziały milicji w celu poinformowania o nakazie ewakuacji mieszkańców, miejscach zbiórek oraz dokładnej godzinie ewakuacji<ref name=":0" /><ref name=":11" />.
** '''13:30''' - Pierwsze autobusy przejechał przez niebezpieczny wiadukt, nazwany później tzw. "[[Most śmierci|Mostem Śmierci]]"<ref name=":35" />.
** '''13:50''' - Zebranie mieszkańców [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] przy podjazdach swoich domów<ref name=":0" /><ref name=":11" /><ref name=":19" />.
** '''14:00''' - Przyjazd autobusów do miejsc zbiórek i rozpoczęcie właściwej ewakuacji<ref name=":0" /><ref group="uwagi">Kolumny złożone z 20 autobusów i 5 samochodów ciężarowych przyjeżdżają po mieszkańców i ich rzeczy osobiste do Prypeci z 10-minutowym interwałem w towarzystwie Kontroli Ruchu Drogowego.</ref>.
** '''16:20''' - Ostami autobus z ewakuowanymi przejechał niebezpieczny wiadukt, nazwany później tzw. "[[Most śmierci|Mostem Śmierci]]"<ref name=":5" />.
** '''16:30''' - Zakończenie ewakuacji. W sumie ewakuowano 49 360 osób w tym 15 500 dzieci oraz 80 osób transportem medycznym oraz 254 osoby z sąsiedniego Janowa. Autobusami ewakuowano 34 000 osób, dwoma pociągami ze stacji Janów ok. tysiąca osób. Pozostała część mieszkańców ewakuowała się własnymi środkami transportu<ref name=":5" /><ref name=":19" />.
** '''18:20''' - Ponowne sprawdzenie domów przez oddziały milicji. Znaleziono 20 osób, które próbowały uniknąć ewakuacji<ref name=":0" /><ref name=":11" />.
** Do wnętrza reaktora zrzucono ponad 150 ton materiałów sypkich w wciągu 93 misji<ref name=":4" />. (przy średniej prędkości 140 km/h)<ref name=":23" />.

* '''28 kwietnia 1986'''
** '''9:30''' - Personel szwedzkiej elektrowni jądrowej "''Forsmark''" odnotowuje gwałtowny wzrost promieniowania radioaktywnego<ref name=":1">{{Cytuj stronę|url=http://chernobylgallery.com/chernobyl-disaster/timeline/|tytuł=Chernobyl nuclear disaster - Timeline|autor=|data dostępu=2017-01-20|opublikowany=chernobylgallery.com|język=}}</ref>.
** '''10:00:'''
*** Pierwsza krótka, lakoniczna informacja o incydencie w CEJ Rady Ministrów ZSRR<ref name=":16" />.
*** Rozpoczęto profilaktykę jodową na obszarze w promieniu 30 km od elektrowni<ref name=":16" />.
** '''18:00''' - Radio BBC publicznie podaje informację o odnotowaniu na obszarze Europy wzrostu poziomu promieniowania radioaktywnego. Podejrzewa się że doszło do wypadku jądrowego w elektrowni w Czarnobylu<ref name=":16" /><ref>{{Cytuj stronę|url=http://wyborcza.pl/alehistoria/1,121681,14681959,Czarnobylskie_memento.html|tytuł=Czarnobylskie memento|autor=Sebastian Duda|data dostępu=2017-02-24|opublikowany=wyborcza.pl|język=}}</ref>.
** Do wnętrza reaktora zrzucono ponad 300 ton materiałów w ciągu 186 misji<ref name=":4" /><ref name=":23" />.
** '''21:02''' - TASS przesyła krótki komunikat informacyjny: ''Doszło do awarii elektrowni atomowej w Czarnobylu. Uszkodzony został jeden z reaktorów. Przedsięwzięto środki w celu usunięcia następstw awarii. Poszkodowanym udziela się pomocy. Powołana została specjalna komisja rządowa''<ref name=":19" />. Ponadto w głównym programie informacyjnym "Wremia" zostaje podana informacja o wystąpieniu awarii w [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]]<ref group="uwagi">Treść komunikatu: ''Doszło do awarii elektrowni atomowej w Czarnobylu. Uszkodzony został jeden z reaktorów. Przedsięwzięto środki w celu usunięcia następstw awarii. Poszkodowanym udziela się pomocy. Powołana została specjalna komisja rządowa.''</ref><ref name=":6">{{Cytuj stronę|url=http://www.infoukes.com/history/chornobyl/elg/|tytuł=InfoUkes: Ukrainian History -- The Chornobyl Nuclear Disaster|autor=|data dostępu=2017-02-24|opublikowany=infoukes.com|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.youtube.com/watch?v=4PytcgdPuTI|tytuł=Fragment programu "Wremia" podający informację o wystąpieniu awarii w Czarnobylu|autor=|data dostępu=2017-02-24|opublikowany=youtube.com|język=}}</ref>.
** '''23:00''' - Duński instytut fizyki jądrowej poinformował, że w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej najprawdopodobniej doszło do całkowitego stopienia rdzenia reaktora.
* '''29 kwietnia 1986:'''
** Radioaktywna chmura rozprzestrzenia się na kraje Europy Wschodniej i Środkowej<ref name=":15" />.
** 1:00 - 6:00 - Ewakuacja wsi [[Burakówka]] i [[Krasne]]<ref name=":16" />.
** Władze radzieckie publicznie poinformowały o śmierci dwóch osób w wyniku awarii w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, zniszczeniu części czwartego bloku reaktora i czasowej ewakuacji ludności zamieszkującej sąsiednie rejony.
** Amerykańskie satelity szpiegowskie wykonały pierwsze zdjęcia zniszczonego reaktora<ref name=":28">{{Cytuj stronę|url=http://www.infoukes.com/history/chornobyl/gregorovich/|tytuł=Chornobyl Nuclear Catastrophe. Ten Years After April 26, 1986|autor=Andrew Gregorovich|data dostępu=2018-03-04|opublikowany=infoukes.com|język=}}</ref>.
** Do wnętrza reaktora zrzucono ponad 750 ton materiałów<ref name=":4" />.
** Członkowie Komisji Rządowej przenieśli się z Prypeci do Czarnobyla<ref name=":30" />.
* '''30 kwietnia 1986:'''
** Radioaktywna chmura rozprzestrzenia się nad Szwajcarię i Włochy<ref name=":15" />.
** Siły policji drogowej MSW ZSRR na drogach w obszarze 30 km od elektrowni tworzą 22 punkty kontroli dozymetrycznej<ref name=":16" />.
** Do wnętrza reaktora zrzucono ponad 1 500 ton materiałów<ref name=":4" />.
** Na miejsce zostaje relokowana 25-brygada chemiczna kijowskiego okręgu wojskowego<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.museum.perm.ru/vistavki/all/30-let-avarii-na-chernobilskoy-aes|tytuł=|autor=|data dostępu=|opublikowany=|język=}}</ref>
* '''1 maja 1986:'''
** Wiatr zmienił swój kierunek i radioaktywna chmura zaczęła się przesuwać w kierunku Kijowa.
** Radioaktywna chmura rozprzestrzenia się nad Francję, Belgię i Holandię<ref name=":15" />.
** Do wnętrza reaktora zrzucono ponad 1 900 ton materiałów<ref name=":4" />.
* '''2 maja 1986'''
** Do Moskwy na zaproszenie własz radzieckich przybywa Robert Peter Gale, amerykański specjalista w zakresie badań nad transfuzją krwi i szpiku kostnego<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.nytimes.com/1986/07/03/us/5-chernobyl-marrow-recipients-live-expert-says.html|tytuł=5 CHERNOBYL MARROW RECIPIENTS LIVE, EXPERT SAYS|autor=|data dostępu=2018-03-17|opublikowany=nytimes.com|język=}}</ref>.
** Wołodymyr Szczerbycki, I sekretarz Komunistycznej Partii Ukrainy przybył na miejsce awarii<ref name=":28" />.
** Radioaktywna chmura rozprzestrzenia się nad Wielką Brytanię i Grecję<ref name=":15" />.
** '''13:00:'''
*** Wydanie decyzji o zakazie żeglugi rzecznej na rzece Prypeci<ref name=":16" />.
*** Rozpoczęto drugi etap ewakuacji ludności obejmujący strefę w promieniu 10 km od elektrowni<ref name=":3" /><ref name=":16" /><ref name=":27" />.
** Do wnętrza reaktora zrzucono ponad 400 ton materiałów<ref name=":4" />.
* '''3 maja 1986'''
** Radioaktywna chmura rozprzestrzenia się nad Turcję, Izrael, Kuwejt i Japonię<ref name=":15" />.
** Zakończono drugi etap ewakuacji ludności obejmujący strefę w promieniu 10 km od elektrowni. Ewakuacji zostało poddanych 15 wsi, w sumie 9861 osób. Ponadto ze względów bezpieczeństwa odstrzelono ok 10 000 sztuk bydła hodowlanego<ref name=":3" /><ref name=":16" /><ref name=":27" /> Łowców zmobilizowano za pośrednictwem komisariatów wojskowych.
* '''4 maja 1986''' - Rozpoczęto trzeci etap ewakuacji ludności obejmujący strefę w promieniu 30 km od elektrowni. Ewakuowano m. in. miasto [[Czarnobyl]] i okoliczne wsie. W sumie ewakuacji poddano 33 wsie, w sumie ok. 14 000 osób. Ponadto ze względów bezpieczeństwa odstrzelono ok 75 500 sztuk bydła hodowlanego<ref name=":3" /><ref name=":16" />.
* '''5 maja 1986:'''
** Zakończono trzeci etap ewakuacji ludności obejmujący strefę w promieniu 30 km od elektrowni<ref name=":3" />. Oprócz ewakuacji mieszkańców miasta [[Czarnobyl]]. poddano ewakuacji także 50 wsi rejonu Homelskiego na Białorusi<ref name=":3" />.
** Rozpoczęto budowę wałów ziemnych, grobli i zapór na rzece Prypeć aby zapobiec zanieczyszczeniu rzeki<ref name=":2" />.
** Zainstalowano system chłodzenia ciekłym azotem<ref name=":33">{{Cytuj stronę|url=http://www.ibrae.ac.ru/contents/200/|tytuł=ЧЕРНОБЫЛЬСКАЯ АВАРИЯ. СОЗДАНИЕ ОБЪЕКТА «УКРЫТИЕ»|autor=|data dostępu=2018--05-12|opublikowany=ibrae.ac.ru|język=}}</ref>.
* '''6 maja 1986:'''
** '''1:00''' - Przybycie pierwszego samolotu z ładunkiem ciekłego azotu<ref name=":33" />
** Państwowa rozgłośnia radiowa w Kijowie apeluje o ograniczenie do minimum spożywanie warzyw uprawianych na otwartych polach i wychodzenie z domów<ref name=":28" />.
** Wypompowano wodę ze zbiornika rozbryzgowego, dodatkowo trzech ochotników<ref group="uwagi">Byli to ochotnicy Walery Bezpałow, Aleksiej Ananenko (inżynier znający położenie zaworów awaryjnych) i Borys Baranow (zwykły robotnik).</ref> otworzyło ręcznie dwa zawory główne by wypuścić jej resztki<ref name=":0" /><ref name=":11" />.
** Rozpoczęto akcję dekontaminacji [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] i [[Czarnobyl|Czarnobyla]]<ref name=":0" />.
** Intensywność emisji z reaktora zmniejszyła się o trzy rzędy wielkości<ref name=":33" />.
** Na konferencji prasowej zorganizowanej w Moskwie, zastępca przewodniczącego Rady Ministrów ZSRR, Borys Szczerbina, przewodniczący Państwowemu Komitetowi ZSRR ds. Hydrometeorologii i Kontroli Środowiska Naturalnego, Jurij Izrael oraz jego zastępca Jurij Siedunow oświadczyli że poziom promieniowania w pobliżu elektrowni wynosi zaledwie 15 mR/h (0,015 R/g) co było informacją fałszywą mającą na celu uspokojenie opinii publicznej<ref name=":35" />.
* '''7 maja 1986:'''
** Łącznie przymusowej ewakuacji poddano 102 998 osób, w tym 3 500 dzieci<ref name=":16" />.
* '''8 maja 1986''' - Ministerstwo Zdrowia ZSRR tajnym protokołem nr 9 wprowadziło nowe normy dotyczące dopuszczalnych dawek promieniowania dla ludności cywilnej, które zwiększały poprzednie normy dziesięciokrotnie. W szczególnych przypadkach normy te mogły zostać podwyższone pięćdziesięciokrotnie<ref name=":0" />.
* '''9 maja 1986''' - Uchwałą Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego i Rady Ministrów ZSRR "''W sprawie przeprowadzenia prac odkażających na terenach USRR oraz BSRR, które były narażone na skażenie radioaktywne w następstwie Awarii Czarnobylskiej''"<ref name=":0" />.
* '''10 maja 1986:'''
** Po blisko 13 dniach i 1 800 lotach, 80 śmigłowców nad reaktor zakończono akcję gaszenia płonącego grafitu. W sumie do wnętrza reaktora zrzucono 5 000 ton materiałów sypkich. W tym: 40 ton węglika boru (B4C), 2 400 ton ołowiu (Pb), 1 800 ton piasku oraz gliny, 600 ton dolomitu (CaCO3 - MgCO3) oraz fosforany sodu i roztwory polimerów<ref name=":0" /><ref name=":4" /><ref name=":3" />.
** Zezwolono na wjazd na teren Strefy Zamkniętej zagranicznym reporterom<ref name=":16" />.
* '''14 maja 1986'''
** Hans Blix i władze radzieckie organizują w Moskwie konferencję prasową. Na oczach 500 reporterów z całego świata Hans Blix zapowiada międzynarodową konferencję w Wiedniu, na której Rosjanie podzielą się danymi o wypadku.
** Władimir Szewczenko rozpoczyna zdjęcia do filmów "Kronika ciężkich tygodni".
** '''21:00''' - W głównym programie informacyjnym "Wremia" przywódca ZSRR Michaił Gorbaczow wydaje oświadczenie o sytuacji w elektrowni w Czarnobylu<ref name=":6" /><ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.youtube.com/watch?v=0k3wnXBE5S0|tytuł=Retransmisja przemówienia Michaiła Gorbaczowa z 14 maja 1986 roku|autor=|data dostępu=2017-05-24|opublikowany=youtube.com|język=}}</ref>.
* '''15 maja 1986''' - Do Strefy Zamkniętej przybywa generał Nikołaj Tarakanow, aby przejąć dowództwo nad siłami lądowymi.
* '''16 maja 1986''' - Komisja Rządowa podjęła decyzję o długoterminowym zabezpieczeniu zniszczonego reaktora nr 4<ref name=":0" />.
* '''18 maja 1986''' - Rozpoczęto drążenie 150 metrowego tunelu<ref name=":33" />.
* '''19 maja 1986:'''
** Rozpoczęto używanie zdalnie sterowanych pojazdów przy oczyszczaniu sąsiedztwa bloku IV z radioaktywnych elementów grafitowych<ref name=":31">{{Cytuj książkę|nazwisko=Marples|imię=David R.|tytuł=Chernobyl and Nuclear Power in the USSR|rok=1987|wydawca=|miejsce=|strony=163|isbn=978-0333441985}}</ref>.
** Radio Moskwa poinformowała że prace przy drążeniu tunelu posuwają się z szybkością 14-15 metrów dziennie co dwukrotnie przekracza postęp prac w normalnych warunkach<ref name=":31" />.
* '''20 maja 1986''' - '''Pierwsza faza budowy sarkofagu'''. Utworzono centralny sztab kierowania likwidacją skutków awarii w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Rozpoczęto prace projektowe nad Sarkofagiem pod kierownictwem inż. Lwa Boczarowa. Rozpoczęto przygotowania pod budowę przyszłego Sarkofagu, oczyszczanie terenu w pobliżu bloku 4, budowanie konstrukcji towarzyszących budowie (betoniarni, budynków socjalnych)<ref name=":0" /><ref name=":11" />.
* '''22 maja 1986'''
** Podjęto decyzję o wprowadzeniu do eksploatacji pierwszego i drugiego bloku energetycznych Czarnobylskiej elektrowni w październiku 1986 roku<ref name=":11" />.
** Minister Zdrowia ZSRR, Siergiej Burenkow publicznie zaprzecza popularną plotkę, że spożywanie wódki i czerwonego wina jest dobrym lekarstwem na działanie promieniowania.
* '''23 maja 1986'''
** '''14:40''' - Pożar w tunelach kablowych elektrowni. W gaszeniu uczestniczyło 268 strażaków i 60 wozów strażackich (z Kijowa i Żytomierza)<ref name=":0" /><ref name=":13" />.
* '''23 maja 1986''' - Wprowadzono ograniczenia w spożywaniu mleka i innych skażonych produktów mlecznych w ZSRR<ref name=":14">[http://ncbj.edu.pl/zasoby/awarie/20_rocznica_czarnobyla.pdf W 20-tą rocznicę Awarii Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]</ref>.
* '''25 maja 1986''' - Rozpoczęto profilaktykę jodową w ZSRR<ref name=":14" /><ref group="uwagi">Z powodu trudności organizacyjnych akcją tą objęto tylko ok. 1,6 mln dzieci.</ref>.
* '''26 maja 1986''' - Publicznie ogłoszono decyzję o budowie obiektu "''Ukrycie''" (Sarkofagu).
* '''28 maja 1986''' - Po dziesięciu dniach zakończono budowę tunelu<ref name=":33" />.
* '''29 maja 1986''' - Przyjęto uchwałę Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego i Rady Ministrów ZSRR Nr 634-188 o organizacji prac dezaktywacyjnych w strefie Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej (z powołaniem podlegających obowiązkowej służbie wojskowej rezerwistów)<ref name=":11" />.
* '''Czerwiec 1986''' - Żołnierze ze 132 pułku piechoty zmotoryzowanej wybudowali ogrodzenie z drutu kolczastego wokół miasta Prypeć.
* '''3 czerwca 1986''' - Rozpoczęto budowę wymiennika ciepła pod zbiornikiem rozbryzgowym<ref name=":0" />.
* '''6 czerwca 1986''' - Podjęto uchwałę KPZR i Rady Ministrów ZSRR w sprawie zabezpieczenia bloku energetycznego nr 4 Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, czyli budowy Sarkofagu. Generalnym wykonawcą inwestycji zostało Ministerstwo Średniego Przemysłu Maszynowego ZSRR.
* '''15 czerwca 1986''' - Niemal cały zespół zarządzający blokiem VI został dyscyplinarnie zwolniony za "Nieodpowiedzialność oraz brak należytej kontroli", w tym dyrektor elektrowni [[Wiktor Briuchanow]], naczelny inżynier [[Nikołaj Fomin]] oraz jego zastępca [[Anatolij Diatłow]].
* '''18 czerwca''' '''1986''' - Mimo ugaszenia płonącego grafitu loty śmigłowców nadal kontynuowano. Do tego dnia w sumie do wnętrza reaktora zrzucono 11 000 ton materiałów. 400 ton dolomitu (CaCO3 - MgCO3), 1 700 ton żwiru, 4 300 ton ołowiu (Pb). Ponadto na obszarze wokół elektrowni rozpylono 2 500 ton apatytu (Na3PO4), 2 700 ton młóta gorzelnianego, szkła wodnego oraz mleczka kauczukowego<ref>dr. Marek Rabiński; "Czarnobyl po ćwierćwieczu"; Wszechnica</ref>.
* '''19 czerwca 1986''' - Przeprowadzenie operacji "Igła".
* '''25 czerwca 1986''' - Zamontowano konstrukcję zabezpieczającą tzw. " Ścianę biologiczną"
* '''27 czerwca 1986''' - Ministerstwo Energetyki ZSRR zatwierdziło kroki mające na celu poprawę bezpieczeństwa elektrowni jądrowych wyposażonych w reaktory RBMK 1000. Zmiany dotyczyły zmniejszenia pozytywnej reaktywności reaktora w czasie procedury awaryjnego wsunięcia prętów kontrolnych.
* '''28 czerwca 1986''' - Zakończono budowę wymiennika ciepła pod zbiornikiem rozbryzgowym<ref name=":0" /><ref name=":16" />.
* '''1 lipca 1986:'''
** Zgodnie z decyzją nr 394 Ministerstwa Energetyki ZSRR, personel Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej rozpoczyna pracę w trybie zmianowym (15:15)<ref name=":0" />.
** Do akcji wprowadzono pierwsze pompy do betonu Putsmeister.
* '''8 - 11 lipca 1986''' - Prace montażowe dźwigu DEMAG<ref name=":16" />.
* '''15 lipca 1986:'''
** Zakończono pierwszy etap odkażania pomieszczeń pierwszej części elektrowni (blok nr 1 i nr 2)<ref name=":0" />.
** Dostarczono dwa egzemplarze zdalnie sterowanego pojazdu STR-1.
* '''16 lipca 1986''' - '''Druga faza budowy sarkofagu.''' Przeprowadzenie większości prac budowlano-montażowych<ref name=":0" />.
* '''26 lipca 1986''' - Zakończono budowę ogrodzenia z drutu kolczastego (195.9 km)<ref name=":16" />.
* '''Sierpień 1986''' - Dokonano rozdzielenia dwóch bloków. Zbudowano betonową ścianę w maszynowni oddzielającą blok czwarty od trzeciego<ref name=":0" />.
* '''19 sierpnia 1986''' - W bezpośrednim sąsiedztwie bloku czwartego doszło do wykolejenia się 180 tonowego wagonu kolejowego z wypalonym paliwem jądrowym<ref name=":0" /><ref group="uwagi">Aby wyeliminować konsekwencję wypadku na miejsce zdarzenia zostały skierowane jednostki wojsk kolejowych Ministerstwa Obrony ZSRR.</ref>.
* '''20 sierpnia 1986''' - Złożono pełen raport o przyczynach wypadku (w języku rosyjskim) do Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA). Treść raportu stwierdza niezwykłą sekwencje niedbalstwa, niegospodarności i naruszenia przepisów bezpieczeństwa, które doprowadziły do wypadku.
* '''22 sierpnia 1986''' - Podjęto decyzję o dodatkowej ewakuacji wsi w związku z awarią<ref name=":0" />.
* '''Wrzesień 1986''' - Rozpoczęto budowę Punktu Składowania Odpadów Radioaktywnych "Burakówka".
* '''1 września 1986''' - Rozpoczęto używanie zdalnie sterowanych pojazdów przy oczyszczaniu dachu bloku IV z radioaktywnych elementów grafitowych.
* '''8 września 1986''' - Koncert Ałły Pugaczowej dla pracowników w Strefie Zamkniętej. Była to pierwsza gwiazda muzyki popularnej w krajach ZSRR która odwiedziła miejsce katastrofy<ref name=":0" /><ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.segodnya.ua/culture/showbiz/v-chernobyle-puhacheva-ubehala-ot-fanatov-a-leontev-nabral-radiatsii-v-volocy.html|tytuł=В Чернобыле Пугачева убегала от фанатов, а Леонтьев набрал радиации в волосы|autor=|data dostępu=2017-03-14|opublikowany=segodnya.ua|język=}}</ref>.
* '''15 września 1986''' - '''Trzecia faza budowy sarkofagu.''' Ostatnia faza prac konstrukcyjnych przy budowie Sarkofagu<ref name=":0" />.
* '''17 września 1986:'''
** Po 17 dniach zakończono używanie zdalnie sterowanych pojazdów przy oczyszczaniu dachu bloku IV z radioaktywnych elementów grafitowych z powodu ich wysokiej awaryjności z powodu pracy w warunkach wysokiego promieniowania.
** Przy oczyszczaniu dachu bloku IV z radioaktywnych elementów grafitowych zdalnie sterowane pojazdy zastępuje specjalna grupa likwidatorów tzw. [[bio-roboty]].
* '''23 września 1986''' - Zamontowanie stalowego dźwigaru B-1<ref name=":16" />.
* '''1 października 1986''' - Wznowiono eksploatację bloku energetycznego nr 1<ref name=":3" />.
* '''2 października 1986:'''
** [[Katastrofa śmigłowca Mi-8]]. Podczas misji rozpylania mieszanki dezaktywacyjnej na dach maszynowni bloku IV śmigłowiec Mi-8 MT rozbił się wskutek uderzenia łopat wirnika w liny dźwigu i runął kilka metrów od ściany maszynowni stając w płomieniach. Pomimo natychmiastowej pomocy nikt z załogi nie przeżył<ref name=":0" />.
** Decyzją Komitetu Centralnego KPZR i Rady Ministrów ZSRR zdecydowano o budowie nowego miasta ([[Sławutycz]]) dla pracowników [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]] i mieszkańców miasta [[Prypeć (miasto)|Prypeć]]<ref name=":0" />.
* '''6 października 1986''' - Zakończono montaż belki "Mamut"<ref name=":34">{{Cytuj stronę|url=http://чернаябыль.рф/xronika-likvidaczii.html|tytuł=Хроника ликвидации аварии на Чернобыльской АЭС|autor=|data dostępu=2018-05-12|opublikowany=чернаябыль.рф|język=}}</ref>.
* '''10 października 1986''' - Wznowiono prace przy budowie bloków V i VI<ref name=":1" /><ref name=":2" />.
* 1'''6 październik 1986''' - Zakończono instalację belki "Mamut"<ref name=":34" />.
* '''27 października 1986''' - Podjęto decyzję o budowie Punktu Składowania Odpadów Wysoko Radioaktywnych na terenie dawnej wsi Podleśny<ref name=":16" />,
* '''5 listopada 1986''' - Wznowiono eksploatację bloku energetycznego nr 2<ref name=":0" /><ref name=":3" />.
* '''30 listopada 1986''' - Zakończono prace budowlane przy konstrukcji Sarkofagu zwieńczone podpisaniem aktu przyjęcia obiektu przez Państwową Komisję Akceptacyjną. Budowa trwała 206 dni i nocy od czerwca do listopada 1986 roku. W budowę było bezpośrednio zaangażowanych blisko 90 tysięcy osób<ref name=":0" />.
* '''8 grudnia 1986''' - oficjalnie zakończono budowę Sarkofagu.
* '''22 grudnia 1986''' - Na Czarnobyl spadł pierwszy śnieg, nie topnieje on nawet na sarkofagu, co oznacza, że nie przepuszcza ciepła.
* '''Luty 1987''' - Rozpoczęto eksploatację Punktu Składowania Odpadów Radioaktywnych "Burakówka".
* '''19 luty 1987''' - Prezydium Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR nowo budowanemu miastu dla pracowników [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]] nadać nazwę "Sławutycz".
* '''6 - 14 marca 1987''' - Budowa czterech zapór na obrzeżach miasta Prypeć, o łącznej długości około 1500 metrów<ref name=":16" />.
* '''9 marca 1987''' - Decyzja o pochówku Czerwonego lasu<ref name=":16" />.
* '''24 kwietnia 1987''' - Wstrzymano prace przy budowie budowie bloków V i VI<ref name=":2" />.
* '''23 maja 1987''' - Zdecydowano ostateczne anulowanie budowy bloków V i VI<ref name=":2" />.
* '''7 lipca 1987''' - Rozpoczęto tzw. "[[Proces Czarnobylski]]".
* '''29 lipca 1987''' - Zakończono tzw. "[[Proces Czarnobylski]]".
* '''24 listopada 1987''' - Rozpoczęto fizyczny rozruch reaktora nr 3.
* '''3 grudnia 1987''' - Wznowiono eksploatację bloku energetycznego nr 3<ref name=":3" />.
* '''31 grudnia 1987''' - Decyzja Komisji Rządowej nr 473 zatwierdzającej dopuszczenie do eksploatacji bloku energetycznego nr 3<ref name=":0" />.
* '''23 marca 1988''' - Rozpoczęto zakwaterowywanie mieszkańców w [[Sławutycz|Sławutyczu]]. Pierwszymi zakwaterowanymi zostało 500 rodzin z [[Prypeć (miasto)|Prypeci]]<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.cafebabel.pl/artykul/drugie-zycie-mieszkancow-czarnobyla.html|tytuł=Drugie życie mieszkańców Czarnobyla|autor=|data dostępu=2017-07-07|opublikowany=cafebabel.pl|język=}}</ref>.
* '''18 lipca 1988''' - Utworzono [[Poleski Państwowy Rezerwat Radiacyjno-Ekologiczny]].
* '''Sierpień 1988''' - Podjęto decyzję o całkowitym wyłączeniu z eksploatacji instalacji radzieckiego strategicznego radaru pozahoryzontalnego systemu Duga<ref name=":12" />.
* '''22 grudnia 1988''' - Specjaliści radzieccy wydają oświadczenie w którym informują o tym że sarkofag będzie spełniać swoją funkcję jeszcze przez jedynie 20 do 30 lat<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.greenpeace.org/international/en/campaigns/nuclear/nomorechernobyls/what-happened-in-chernobyl/|tytuł=What happened in Chernobyl?|autor=|data dostępu=2017-02-24|opublikowany=greenpeace.org|język=}}</ref>.
* '''1989''' - Oddano do użytku system filtracji powietrza wewnątrz Sarkofagu<ref name=":0" />.
* '''23 maja 1989''' - Podjęto decyzje o ostatecznym anulowaniu budowy kolejnych bloków energetycznych [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]].
== 1990 - 1999 ==
* '''11 października 1991''' - Wyłączenie z eksploatacji bloku energetycznego nr 2<ref name=":8" />.
* '''1992''' - Władze Ukrainy ogłaszają konkurs na konstrukcję mającą zastąpić dotychczasową konstrukcję zabezpieczającą tzw. Sarkofag. Zgłoszono 394 propozycje, lecz tylko jedna zakładała wybudowanie przesuwanej konstrukcji. Przeprowadzone w tym zakresie ekspertyzy potwierdziły, że użycie takiej metody daje mniejsze ryzyko szkodliwego napromieniowania robotników.
* '''25 kwietnia 1992''' - Otwarto [[Muzeum Czarnobylskie]].
* '''25 grudnia 1995''' - Podpisano memorandum o porozumieniu między rządem Ukrainy, rządami krajów wielkiej siódemki i Komisji Europejskiej, według którego zaczęto opracowywanie programu pełnego zatrzymania elektrowni przed 2000 rokiem<ref name=":11" />.
* '''30 listopada 1996''' - Wyłączenie z eksploatacji bloku energetycznego nr 1<ref name=":7" />.
* '''1997''' - Powołanie funduszu „''Ukrycie''”, którego celem jest zapewnienie finansowania dla budowy nowej konstrukcji zabezpieczającej.
* '''22 grudnia 1997''' - Uchwałą Gabinetu Ministrów Ukrainy uznano rozsądnym przeprowadzić przedterminowe wyłącz nie z eksploatacji 1 bloku energetycznego, zatrzymanego 30 listopada 1996 roku<ref name=":11" />.
* '''15 marca 1999''' - Uchwałą Gabinetu Ministrów Ukrainy uznano rozsądnym przeprowadzić przedterminowe wyłącz nie z eksploatacji 2 bloku energetycznego, zatrzymanego po awarii 11 października 1991 roku<ref name=":11" />.

== 2000 - 2009 ==
* '''29 marca 2000''' - Gabinet Ministrów Ukrainy podjął decyzję o przedterminowym zdjeciu z eksploatacji 3 bloku energetycznego i ostatecznym zamknięciu Czarnobylskiej EA do końca 2000 roku<ref name=":11" />.
* '''15 grudnia 2000'''
** '''13:17''' - Wyłączenie z eksploatacji bloku energetycznego nr 3<ref name=":9" /><ref name=":11" />.
* '''11 sierpnia 2005''' - Nowym dyrektorem [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]] mianowany zostaje [[Igor Gramotkin]].
* '''17 września 2007''' - Przetarg na budowę [[Arka|Nowej Bezpiecznej Powłoki]] wygrało francuskie konsorcjum [[NOVARKA]].

== 2010 - 2020 ==
* '''Październik 2010''' - Wybudowano specjalne szyny dzięki którym nowa konstrukcja zabezpieczająca zostanie nasunięta nad starą konstrukcję. Rozpoczęto również budowę specjalnych wież będących wykorzystywanych przy budowie nowej konstrukcji.
* '''13 lutego 2012''' - Testy montażowe konstrukcji we Włoszech. Dostawa pierwszych komponentów do budowy sarkofagu.
* '''24 listopada 2012''' - Podniesienie pierwszego, wschodniego fragmentu Arki o wadze 5300 ton i długości 53 metrów.
* '''13 lutego 2013''' - Pod ciężarem pokrywy śniegu ulega uszkodzeniu część dachu sarkofagu.
* '''13 czerwca 2013''' - Druga operacja podniesienia pierwszego, wschodniego fragmentu Arki o wadze 9100 ton i długości 85,5 metra.
* '''11 października 2013''' - Trzecia operacja podniesienia pierwszego, wschodniego fragmentu Arki wadze 11 516 ton i długości 109 metrów.
* '''31 października 2013''' - Rozpoczęto demontaż komina wentylacyjnego bloków nr 3 i 4.
* '''25 listopada 2013''' - Zakończono demontaż komina wentylacyjnego bloków nr 3 i 4.
* '''3 kwietnia 2014''' - Pierwsza część konstrukcji została ukończona i przesunięta na miejsce postojowe (12500 t, 112 m)
* '''27 kwietnia 2014''' - Pierwsza operacja podniesienia drugiego, zachodniego fragmentu Arki (4579 t, 23 m).
* '''4 sierpnia 2014''' - Druga operacja podniesienia drugiego, zachodniego fragmentu Arki (8352 t, 85 m).
* '''12 listopada 2014''' - Trzecia operacja podniesienia drugiego, zachodniego fragmentu Arki (12500 t, 112 m).
* '''9 czerwca 2015''' - W wieku 78 lat zmarł Igor Kostin, ukraiński fotograf i inżynier, jeden z pierwszych, fotoreporterów dokumentujących Katastrofę w Czarnobylu. Zginął w wyniku obrażeń poniesionych w wypadku samochodowym na przedmieściach Kijowa.
* '''24 lipca 2015''' - Złączono ze sobie dwie części konstrukcji budowanego "Łuku".
* '''14 listopada 2016''' - Rozpoczęcie operacji przesunięcia Arki nad blok reaktora nr 4.
* '''29 listopada 2016''' - Zakończenie operacji przesunięcia Arki nad blok reaktora nr 4.

== Uwagi ==
<references group="uwagi" />

== Przypisy ==
<references />

Czarnobyl Wiki - Wkład użytkownika [pl]

Kalendarium katastrofy w Czarnobylu

Czarnobyl. Spowiedź reportera.