Czarnobyl Wiki - Wkład użytkownika [pl]

Biały Dom

2021-05-09T11:46:41Z

Borekxx: Dodanie i Poprawienie Informacji o Budynku

{{Infobox
|name = Biały Dom
|bodystyle =

|titlestyle =
|abovestyle = background:#cfe3ff
|subheaderstyle =
|above = Biały Dom
|subheader = Biełyj dom
|imagestyle =
|captionstyle =
| image = [[Plik:Biały Dom.jpg|300px]]
|caption = Biały Dom w 1980 Roku

|headerstyle = background:#cfe3ff;
|labelstyle = background:#eeeeee;
|datastyle =

|header1 = Podstawowe informacje
| label2 = Rodzaj obiektu
| data2 = Obiekt publiczny
| label3 = Funkcja obiektu
| data3 = Administracja publiczna
| label4 = Miejscowość
| data4 = [[Prypeć (miasto)]]
| label5 = Adres
| data5 = I. Kurczatowa 6
| label6 = Kondygnacje
| data6 = 4
| label7 = Budulec
| data7 = Cegła
| label10 = Projekt
| data10 = Unikalny projekt biura Ukrgorstrojprojekt
}}
'''Biały Dom''' (ros. Белый дом) – potoczna nazwa siedziby Miejskiego Komitetu Wykonawczego Miasta Prypeć (Gorispołkom<ref>Gorispołkom (skr. ros. ''gorodskoj ispołkom;'' ''Gorodskoj Ispołnitielnyj Komitiet'') – Miejski Komitet Wykonawczy</ref>) znajdująca się w [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] przy ul. I. Kurczatowa 6. Budynek Białego Domu został wybudowany w latach 1973 - 1976.

Ponadto w budynku mieściły się siedziby:
* Miejskiego Urzędu Stanu Cywilnego (ZAGS<ref>ZAGS (ros. ''Zapisi Aktow Grażdanskogo Sostojanija'') – Rejestracja Akt Stanu Cywilnego</ref>),
* Miejskiego Wydziału Edukacji Narodowej (GorONO<ref>GorONO (ros. ''Gorodskoj Otdieł Narodnogo Obrazowanija'') – Miejski Wydział Edukacji Narodowej</ref>),
* Miejskiego Wydziału Meldunkowego,
* Miejskiego Wydziału KGB,
* Miejskiego Komitetu Komsomołu Ukrainy (LKSM<ref>LKSM (ros. ''Leninskij Kommunisticzeskij Sojuz Mołodioży Ukrainy'') – Leninowski Komunistyczny Związek Młodzieży Ukrainy.</ref>).
Na dachu budynku w Latach 80 od strony frontowej znajdował się slogan propagandowy „Narod i partia – jediny” („Naród i partia – jedność”). Slogan został zdjęty W 1988 roku, 2 lata po Ewakuacji Mieszańców Prypeci.

Od 1986 budynek aż do co najmniej 1997 był zarządzany przez [[GSP Kompleks|GSP „Kompleks”]].

== Nazwa ==
Budynek zyskał swoją zwyczajową nazwę z powodu swojej śnieżnobiałej elewacji oraz nawiązaniu do mieszczącej się w jego wnętrzu siedziby Miejskiego KW (będącej aluzją do Białego Domu jako ośrodka władzy wykonawczej w USA i/lu siedziby Rządu Federacji Rosyjskiej w Moskwie). Mylnie przypisuje się tę nazwę budynkowi mieszkalnemu przy prospekcie W. I. Lenina 32/13.

== Przypisy ==
<references />

Biały Dom

2021-05-09T11:29:05Z

Borekxx:

{{Infobox
|name = Biały Dom
|bodystyle =

|titlestyle =
|abovestyle = background:#cfe3ff
|subheaderstyle =
|above = Biały Dom
|subheader = Biełyj dom
|imagestyle =
|captionstyle =
| image = [[Plik:Biały Dom.jpg|300px]]
|caption = Biały Dom

|headerstyle = background:#cfe3ff;
|labelstyle = background:#eeeeee;
|datastyle =

|header1 = Podstawowe informacje
| label2 = Rodzaj obiektu
| data2 = Obiekt publiczny
| label3 = Funkcja obiektu
| data3 = Administracja publiczna
| label4 = Miejscowość
| data4 = [[Prypeć (miasto)]]
| label5 = Adres
| data5 = I. Kurczatowa 6
| label6 = Kondygnacje
| data6 = 4
| label7 = Budulec
| data7 = Cegła
| label10 = Projekt
| data10 = Unikalny projekt biura Ukrgorstrojprojekt
}}
'''Biały Dom''' (ros. Белый дом) – potoczna nazwa siedziby Miejskiego Komitetu Wykonawczego Miasta Prypeć (Gorispołkom<ref>Gorispołkom (skr. ros. ''gorodskoj ispołkom;'' ''Gorodskoj Ispołnitielnyj Komitiet'') – Miejski Komitet Wykonawczy</ref>) znajdująca się w [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] przy ul. I. Kurczatowa 6.

Ponadto w budynku mieściły się siedziby:
* Miejskiego Urzędu Stanu Cywilnego (ZAGS<ref>ZAGS (ros. ''Zapisi Aktow Grażdanskogo Sostojanija'') – Rejestracja Akt Stanu Cywilnego</ref>),
* Miejskiego Wydziału Edukacji Narodowej (GorONO<ref>GorONO (ros. ''Gorodskoj Otdieł Narodnogo Obrazowanija'') – Miejski Wydział Edukacji Narodowej</ref>),
* Miejskiego Wydziału Meldunkowego,
* Miejskiego Wydziału KGB,
* Miejskiego Komitetu Komsomołu Ukrainy (LKSM<ref>LKSM (ros. ''Leninskij Kommunisticzeskij Sojuz Mołodioży Ukrainy'') – Leninowski Komunistyczny Związek Młodzieży Ukrainy.</ref>).
Na dachu budynku w Latach 80 od strony frontowej znajdował się slogan propagandowy „Narod i partia – jediny” („Naród i partia – jedność”). Slogan został zdjęty W 1988 roku, 2 lata po Ewakuacji Mieszańców Prypeci.

Po 1986 budynek aż do co najmniej 2005 był zarządzany przez [[GSP Kompleks|GSP „Kompleks”]].

== Nazwa ==
Budynek zyskał swoją zwyczajową nazwę z powodu swojej śnieżnobiałej elewacji oraz nawiązaniu do mieszczącej się w jego wnętrzu siedziby Miejskiego KW (będącej aluzją do Białego Domu jako ośrodka władzy wykonawczej w USA i/lu siedziby Rządu Federacji Rosyjskiej w Moskwie). Mylnie przypisuje się tę nazwę budynkowi mieszkalnemu przy prospekcie W. I. Lenina 32/13.

== Przypisy ==
<references />

Hotel Polesie

2021-05-09T11:26:55Z

Borekxx: /* Historia */Dodanie Informacji

[[Plik:WMJDr3Q.jpg|mały|Hotel "Polesie" w 1984 roku]]
[[Plik:1360487531 005-prc.jpg|mały|Hotel "Polesie" w 1985 roku]]
<div class="thumb tright"><div class="thumbinner" style="width:275px;">{{#display_map:
51.40704425453233,30.058389902114868
}}
</div></div>
'''Hotel "Polesie"''' (ros.: Гостиница "Полесье", trb. Gostinica "Polesje") – nieistniejący hotel znajdujący się [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] przy ulicy Igora Kurczatowa 8.

== Historia ==
Hotel został wybudowany w 1975 Roku w centralnej części miasta [[Prypeć (miasto)|Prypeć]]. Posiadał 62 pokoje z 108 miejscami noclegowymi. Budynek został wybudowany według standardowego projektu 284-5-12<ref>{{Cytuj stronę|url=http://meganorm.ru/Index2/1/4293837/4293837457.htm|tytuł=Скачать Типовой проект 284-5-18 Трехэтажная гостиница на 109 мест 62 номера|autor=|data dostępu=2017-06-14|opublikowany=meganorm.ru|język=}}</ref>. Zgodnie z projektem na najwyższej kondygnacji będącej tarasem widokowym w okresie letnim miała znajdować się kawiarnia<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.retroua.com/припять/4639-гостиница-и-ресторан-полесье/|tytuł=Гостиница и ресторан «Полесье»|autor=Igor Karpov|data dostępu=2017-06-14|opublikowany=retroua.com|język=}}</ref>.

=== Katastrofa w Czarnobylu ===
W czasie akcji usuwania skutków awarii górne piętra hotelu wraz z platformą widokową były wykorzystywane przez Komisję rządową badającą skutki awarii a od 27 kwietnia do 10 maja funkcjonowała tu prowizoryczna, tymczasowa kontrola ruchu lotniczego wykorzystywana do kierowania lotami śmigłowców nad budynek reaktora bloku energetycznego nr IV podczas gaszenia płonącego grafitu<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko=Szczerbak|imię=Jurij|tytuł=Chernobyl: A Documentary Story|rok=1989|wydawca=|miejsce=|strony=|isbn=978-0-312-03097-1}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=http://postalovsky-a.livejournal.com/208026.html|tytuł=Гостиница покинутого города|autor=|data dostępu=2017-06-14|opublikowany=postalovsky-a.livejournal.com|język=}}</ref>.

== Przypisy ==
<references />

Dom Usługowy "Jubileuszowy"

2021-05-06T19:45:32Z

Borekxx: /* Historia */Dodanie Informacji

[[Plik:548849 381794451883209 1975322758 n.jpg|mały|Dom Usługowy "Jubileuszowy" w 1985 roku]]
<div class="thumb tright"><div class="thumbinner" style="width:275px;">{{#display_map:
51.40796,30.05139
}}
</div></div>
'''Dom Usługowy "Jubileuszowy""''' (ros. Дом быта "Юбилейный" ) - opuszczony dom usługowy w [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] przy ulicy Łazariewa 11.

== Historia ==
Dom Usługowy Jubileuszowy ( Jiubilejnyj ) został zbudowany z elementów prefabrykowanych według projektu 282-1-82 w III dzielnicy Prypeci w 1976 roku u zbiegu ulic Łazariewa, Sportowej, Hydroprojektowej i Bohaterów Stalingradu. Budynek był 4 kondygnacyjny. W latach 80 na dachu budynku postawiono Neonowy Napis o treści Юбилейный универмаг co brzmi Dom Handlowy Jubieljny - Jubileuszowy. Jubileuszowy zakończył Funkcjonowanie po Ewakuacji mieszańców Prypeci, 27 Kwietnia 1986 roku.

Mieściło się tam wiele punktów usługowych m.in:
* Zakład usług fryzjerskich
* Zegarmistrz
* Zakład usług szewskich
* Zakład Krawiecki

Pripiat-film

2021-04-20T05:50:09Z

Borekxx: Dodanie Informacji

[[Plik:Logo studia filmowego Pripiat-film.png|mały|Logo studia filmowego Pripiat-film]]
'''Pripiat-film''' (ros. Припять-фильм) – amatorskie studio filmowe założone i kierowane przez Michaiła Nazarienkę, ówczesnego oficjalnego miejskiego fotografa i operatora. Studio działało od 1974 Roku, od chwili odwarcia Pałacu Kultury Energetyk w Centrum Prypeci<ref>{{Cytuj stronę|urlp=https://ria.ru/20090604/173266559.html|tytuł=Человек, который остался за кадром|autor=Darina Pustowaja|data dostępu=2020-06-07|opublikowany=ria.ru|język=}}</ref>.

== Opis ==
Studio specjalizowało się w produkcji filmów krótkometrażowych z życia codziennego mieszkańców [[Prypeć (miasto)|Prypeci]]. Do najsłynniejszych produkcji należy film ''Niezabywajemoje'' (''Niezapomniane'') nakręcony 26 i 27 kwietnia 1986 przedstawiający sytuację w mieście w dniu wypadku oraz w trakcie ewakuacji. Jest to jedyny zachowany film z oryginalną ścieżką dźwiękową. Obecnie wszystkie archiwalne stanowią zasoby organizacji ''[[Pripyat.com|Centr PRIPYAT.com]]'' i są ogólnodostępne.

== Logo ==
Logiem studia była statua Prometusza (znajdująca się od 1979 do 86 na placu przed kinem o tej samej nazwie) oraz nazwą studia.

== Produkcje ==
* Mnie dorogi eti miesta (1986)
* Porog
* Niezabywajemoje (1986)

== Przypisy ==
<references />

== Linki zewnętrzne ==
* [https://www.youtube.com/channel/UCL9VatWSj0l5aGULwGMWqNw Kanał w serwisie YouTube publikujący archiwalne materiały wideo studia]

Czarnobylska Elektrownia Jądrowa

2021-04-19T17:08:30Z

Borekxx: Poprawienie

[[Plik:Czarnobylska Elektrownia Jądrowa.jpg|mały|Czarnobylska Elektrownia Jądrowa w Prypeci w latach 80]]
'''Czarnobylska Elektrownia Jądrowa im. W. I. Lenina''' ('''CzAES''') (ros. Черно́быльская Атомная Электростанция (ЧАЭС)) – radziecka (od 1991 ukraińska) elektrownia jądrowa funkcjonująca w latach 1978-2000. Położona w obwodzie kijowskim, na Ukrainie. 26 kwietnia 1986 miał tam miejsce [[Wypadek w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej|wypadek jądrowy]], gdzie w jednym z reaktorów doszło do przegrzania co w konsekwencji doprowadziło do wybuchu wodoru, a następnie pożaru oraz uwolnienia do atmosfery substancji promieniotwórczych.

== Położenie ==
Elektrownia zlokalizowana jest 15,5 km na północ od miasta [[Czarnobyl]], 16 km od granicy Ukraińsko-Białoruskiej, 110 km na północ od Kijowa.

== Historia ==

=== Lokalizacja ===
Zgodnie z dekretem Rady Ministrów ZSRR z dnia 29 września 1966, zatwierdzono plan uruchomienia kolejnych obiektów energetycznych na obszarze ZSRR w latach 1966-77 o łącznej produkcji 11 900 MWh energii elektrycznej, według założeń produkcja pochodząca z elektrowni jądrowych opartych na reaktorach RBMK-1000 miała wynosić 8 000 MWh. Główną inwestycją tego planu miała być Leningradzka Elektrownia Jądrowa.

W południowej części zunifikowanego systemu energetycznego kraju planowano budowę elektrowni jądrowej, która miała dostarczać energię elektryczną do Centralnego Dystryktu Energetycznego. Region ten obejmował 27 obwodów Ukraińskiej SRR i obwodu rostowskiego RSFSR o liczbie ludności wynoszącej 53 miliony. Przewidywano, że budowa elektrowni jądrowej zwiększy zużycie energii elektrycznej na tych obszarach prawie 3,5 krotnie<ref>{{Cytuj stronę|url=https://chnpp.gov.ua/index.php?option=com_content&view=article&id=424:2013-06-04-13-41-49&catid=29:mission&Itemid=11&lang=ru|tytuł=Выбор площадки|autor=|data dostępu=2019-09-19|opublikowany=chnpp.gov.ua|język=}}</ref>.

=== Nagrody ===
W 1986 CEJ została uznana za najlepszą elektrownię jądrową w ZSRR. 1 maja 1986 roku miała otrzymać z tego tytułu Order Lenina<ref>{{Cytuj stronę|url=https://vlast.kz/obsshestvo/16926-perezit-cernobyl.html|tytuł=Пережить Чернобыль|autor=|data dostępu=2017-06-19|opublikowany=vlast.kz|język=}}</ref>.

=== Produkcja energii elektrycznej ===
W okresie od uruchomienia bloku energetycznego nr I (wrzesień 1977) do chwili wypadku (kwiecień 1986) elektrownia wytworzyła 150,2 mld kWh energii elektrycznej, natomiast w okresie od momentu ponownego włączenia do eksploatacji (październik 1986) do ostatecznego wyłączenia (grudzień 2000) wytworzyła 158,6 mld kWh<ref>{{Cytuj stronę|url=https://chnpp.gov.ua/ru/about/history-of-the-chnpp/posleavarijnaya-ekspluatatsiya-i-ostanovka|tytuł=Послеаварийная эксплуатация и закрытие|autor=|data dostępu=2019-11-30|opublikowany=chnpp.gov.ua|język=}}</ref>.
{| class="wikitable"
!24.01.1978
!22.04.1979
!8.03.1982
!21.08.1984
!04.1986
|-
|1 TWh
|10 TWh
|50 TWh
|100 TWh
|150 TWh
|}

== Wypadki ==
Przez cały okres eksploatacji przed wypadkiem w 1986 roku było 78 procedur awaryjnego wygaszenia reaktora jądrowego w tym 64 awaryjne na sygnale [[AZ-5]].
* '''Reaktor nr 1'''
1 września 1982 doszło tam do drobnego wypadku i ulotnienia się nieznacznych skażeń z kilku uszkodzonych jednostek paliwowych; został naprawiony i uruchomiony ponownie.
* '''Reaktor nr 2'''
11 października 1991 roku doszło do pożaru turbiny prądotwórczej nr 4. Ogień został wyeliminowany następnego dnia o godzinie 2:20. W wyniku pożaru doszło do wypalenia 180 ton oleju i 500 m3 wodoru. Uszkodzony został także dach maszynowni (zawalił się dach o powierzchni 2448 m2)<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.youtube.com/watch?v=Dmbj-9C178o|tytuł=Materiał wideo pokazujący szkody wyrządzone przez pożar|autor=|data dostępu=2017-01-12|opublikowany=youtube.com|język=}}</ref>. Nie wystąpiła emisja substancji radioaktywnych do atmosfery. Strażacy skierowani do ugaszenia ognia otrzymali dawki promieniowania nienaznaczane przekraczające dopuszczalne normy. Mimo iż awaria była niegroźna, rząd niepodległej już Ukrainy wydał decyzję o natychmiastowym zamknięciu reaktora nr 2, a do 1993 wszystkich pozostałych. Z uwagi na ogromne koszty i brak możliwości zrównoważenia bilansu energetycznego Ukrainy, dopiero w 1997 wyłączono reaktor nr 1, a w grudniu 2000 zamknięto ostatni pracujący reaktor nr 3, tym samym elektrownia ostatecznie przestała funkcjonować.
* '''Reaktor nr 4'''
26 kwietnia 1986 doszło w nim do wybuchu o charakterze chemicznym.

== Konstrukcja ==
W skład elektrowni wchodziły cztery reaktory typu RBMK. Moc maksymalna każdego z nich (z wyjątkiem reaktora nr 1) wynosiła 1000 MW (3200 MW mocy cieplnej).

=== Turbogeneratory ===
Energia elektryczna wytwarzana jest przez pary turbozespołów składających się turbin K-500-65/3000 oraz chłodzonego wodorem turbogeneratora TBB-500. Turbina K500-65/3000 składa się z części dwuprzepływowych - jednej wysokoprężnej i czterech niskoprężnych. Długość turbozespołu wynosi 39 metrów, masa 1100 ton a jego znamionowa prędkość obrotowa wynosi 3000 obr./min. Znamionowy przepływ pary przez turbinę wynosi 82 880 t/h. Turbiny znajdują się w hali maszynowej której całkowita długość wynosi blisko 800 m. Projekt i niezawodność turbin przyniosły Charkowskiej Fabryce Turbin Państwową Nagrodę Ukrainy w 1979 roku<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko=|imię=|tytuł=Czernobylskaja AES|rok=1976|wydawca=Atomeniergoeksport|miejsce=|strony=|isbn=}}</ref>.

=== Bloki energetyczne ===
{| class="wikitable" width="100%"
|-
! rowspan="2" style="width: 19%; background-color: #CFCFCF;" | Blok energetyczny<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.iaea.org/pris/CountryStatistics/CountryDetails.aspx?current=UA|tytuł=Power Reactor Information System - Ukraine|autor=|data dostępu=|opublikowany=12-01-2017|język=}}</ref>
! rowspan="2" style="width: 10%; background-color: #CFCFCF;" | Typ reaktora
! colspan="3" style="width: 24%; background-color: #CFCFCF;" | Moc
! rowspan="2" style="width: 10%; background-color: #CFCFCF;" | Początek budowy
! rowspan="2" style="width: 10%; background-color: #CFCFCF;" | Pierwsza reakcja łańcuchowa
! rowspan="2" style="width: 10%; background-color: #CFCFCF;" | Podłączenie do sieci
! rowspan="2" style="width: 10%; background-color: #CFCFCF;" | Początek eksploatacji
! rowspan="2" style="width: 10%; background-color: #CFCFCF;" | Zamknięcie
|-
! style="width: 8%; background-color: #CFCFCF;" | sieciowa
! style="width: 8%; background-color: #CFCFCF;" | maksymalna
! style="width: 8%; background-color: #CFCFCF;" | cieplna
|-
| '''Blok energetyczny nr 1'''<ref group="uwagi">27 kwietnia 1986 roku o godzinie 1:13 ze względów bezpieczeństwa zatrzymano produkcję energii elektrycznej. 1 października 1986 roku o godzinie 16:47 blok nr 1 został ponownie podłączony do sieci.</ref> (zamknięty)
| align="center" | RBMK-1000
| align="center" | 740 MW
| align="center" | 800 MW
| align="center" | 3200 MW
| align="center" | 1.03.1970
| align="center" | 2.08.1977
| align="center" | 26.09.1977
| align="center" | 27.05.1978
| align="center" | 30.11.1996
|-
| '''Blok energetyczny nr 2'''<ref group="uwagi">27 kwietnia 1986 roku o godzenie 2:13 ze względów bezpieczeństwa zatrzymano produkcję energii elektrycznej. 5 listopada 1986 roku blok nr 2 został ponownie podłączony do sieci.</ref> (zamknięty)
| align="center" | RBMK-1000
| align="center" | 925 МW
| align="center" | 1000 МW
| align="center" | 3200 MW
| align="center" | 1.02.1973
| align="center" | 17.11.1978
| align="center" | 21.12.1978
| align="center" | 28.05.1979
| align="center" | 11.10.1991
|-
| '''Blok energetyczny nr 3'''<ref group="uwagi">24 listopada 1987 roku rozpoczęto procedurę uruchamiania bloku 3. Podłączenie do sieci odbyło się 4 grudnia tego samego roku.</ref> (zamknięty)
| align="center" | RBMK-1000
| align="center" | 925 MW
| align="center" | 1000 MW
| align="center" | 3200 MW
| align="center" | 1.03.1976
| align="center" | 2.06.1981
| align="center" | 3.12.1981
| align="center" | 8.06.1982
| align="center" | 15.12.2000
|-
| '''Blok energetyczny nr 4''' (awaria)
| align="center" | RBMK-1000
| align="center" | 925 MW
| align="center" | 1000 MW
| align="center" | 3200 MW
| align="center" | 1.04.1979
| align="center" | 26.11.1983
| align="center" | 22.12.1983
| align="center" | 26.03.1984
| align="center" | 26.04.1986
|-
| '''Blok energetyczny nr 5'''<ref>[https://web.archive.org/web/20110604104528/http://www.iaea.org/cgi-bin/db.page.pl/pris.prdeta.htm?country=UA&refno=104 PRIS: Nuclear Power Reactor Details — CHERNOBYL-5] (kopia)</ref> (budowę anulowano)
| align="center" | RBMK-1000
| align="center" | 950 MW
| align="center" | 1000 MW
| align="center" | b.d.
| align="center" | 1.01.1981
| colspan="4" align="center" | 23.05.1989 - dalszą budowę anulowano<ref group="uwagi" name=":0">26 kwietnia 1986 roku od ok. godziny 8 prace budowlane były nadal kontynuowane przez 286 pracowników dziennej zmiany. Budowę przerwano dopiero 27 kwietnia kiedy to przeprowadzono ewakuację Prypeci. W początkowym okresie planowano wznowienie normalnego funkcjonowania elektrowni dlatego 10 października 1986 roku wznowiono budowę bloków nr 5 i nr 6. 24 kwietnia 1987 roku podjęto decyzję o wstrzymaniu prac budowlanych. 23 maja 1989 roku zapadła decyzja o ostatecznym anulowaniu budowy kolejnych bloków energetycznych.</ref><ref group="uwagi">W chwili wypadku (kwiecień 1986 roku) budowa bloku nr 5 była ukończona w 70%. Jego uruchomienie planowano 7 listopada 1986 roku lub w [https://vlast.kz/obsshestvo/16926-perezit-cernobyl.html dniu energii 22 grudnia 1986].</ref>
|-
| '''Blok energetyczny nr 6'''<ref>[https://web.archive.org/web/20110604104539/http://www.iaea.org/cgi-bin/db.page.pl/pris.prdeta.htm?country=UA&refno=105 PRIS: Nuclear Power Reactor Details — CHERNOBYL-6] (kopia)</ref>(budowę anulowano)
| align="center" | RBMK-1000
| align="center" | 950 MW
| align="center" | 1000 MW
| align="center" | b.d.
| align="center" | 1.01.1983
| colspan="4" align="center" | 23.05.1989 - dalszą budowę anulowano<ref group="uwagi" name=":0" /><ref group="uwagi">Zakończenie budowy bloku nr 6 planowano w 1994 roku.</ref>
|}

== Likwidacja ==
Program całkowitej likwidacji elektrowni będzie realizowany w kilku etapach. Pierwszy etap został zakończony w czerwcu 2016 roku i zakładał usunięcie całości paliwa jądrowego do magazynów zużytego paliwa jądrowego. Drugi II etap przewiduje ostateczne zamknięcie i wyłączenie wszystkich reaktorów do 2022 roku. Trzeci etap (do 2045 roku) polega na utrzymywaniu reaktorów aż promieniowanie spadnie do akceptowalnego poziomu. Ostatni etap (do 2065 roku) przewiduje całkowity demontaż reaktorów<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.kyivpost.com/content/ukraine/chornobyl-nuclear-power-plant-site-to-be-cleared-b-56391.html|tytuł=Chornobyl nuclear power plant site to be cleared by 2065|autor=Interfax-Ukraine|data dostępu=2017-01-14|opublikowany=kyivpost.com|język=|archiwum=https://web.archive.org/web/20121005150746/http://www.kyivpost.com/content/ukraine/chornobyl-nuclear-power-plant-site-to-be-cleared-b-56391.html|zarchiwizowano=2012-10-05}}</ref>.

== Dyrektorzy ==
* [[Wiktor Briuchanow]]<ref group="uwagi">15 czerwca 1986 roku niemal cały zespół zarządzający blokiem IV został zwolniony za "Nieodpowiedzialność oraz brak należytej kontroli". Wśród zwolnionych znaleźli się dotychczasowy dyrektor elektrowni. 29 lipca 1987 roku po 22 dniach Wiktor Briuchanow w procesie pokazowym został uznany winnym i skazanym na 10 lat pozbawienia wolności.</ref> (1 stycznia 1970 - 15 czerwca 1986)
* Erik Pozdyszew (lipiec 1986 - styczeń 1987)
* Michał Umanets (1 lutego 1987 - 1992)
* Sergiusz Paraszyn (grudzień 1994 - kwiecień 1998)
* Ołeksandr Smiszłajew (1 lipiec 2004 - 11 sierpnia 2005)
* [[Igor Gramotkin]] (11 sierpnia 2005 - obecnie)

== Uwagi ==
<references group="uwagi" />

== Przypisy ==
<references />

Czarnobyl

2021-04-18T11:34:57Z

Borekxx: Dodanie informacji

{{ZWikipedii|pl||Czarnobyl}}
[[Plik:Znak Czarnobyl.jpg|mały|Witacz Miasta Czarnobyl przy głównym wjezdzie do Miasta ]]
'''Czarnobyl''' (ukr. Чорнобиль, ros. Чернобыль) – miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, u ujścia rzeki Uż do Prypeci. Dawne centrum rejonu Czarnobylskiego (ros. Черно́быльский райо́н) zlikwidowanego w 1988 roku.

Miasto swoją nazwę Czornobyl (w Polsce na początku tłumaczoną jako Czernobyl, a następnie Czarnobyl) zawdzięcza roślinie o tej samej nazwie porastającej pola uprawne tamtych okolic w XIX wieku. Miasto znane głównie ze względu na oddaloną o 18 kilometrów elektrownię jądrową, w której wydarzyła się największa w dziejach katastrofa atomowa.

== Historia ==
Pierwsze wzmianki o mieście pochodzą z 1193 roku. Pod koniec XIV wspominano o nim w latopisie "Lista ruskich miast dalekich i bliskich"<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko=Тихомиров|imię=Михаил|tytuł=«Список русских городов дальних и ближних» // Исторические записки|rok=1952|wydawca=|miejsce=ZSRR|strony=214-259|isbn=}}</ref>

W roku 1541 kniaź Fryderyk Proński zbudował w Czarnobylu zamek. W okresie późniejszym należał on do polsko-litewskiego magnackiego rodu Chodkiewiczów, sam zaś Czarnobyl był ich miastem prywatnym.<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko=|imię=|tytuł=Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I. Warszawa: 1880-1902, s. 750-54.|rok=|wydawca=|miejsce=|strony=|isbn=}}</ref> W drugiej połowie XVIII wieku Czarnobyl staje się jednym z najważniejszych ośrodków chasydyzmu. W mieście tym mieszkało wielu żydów, działała synagoga. Pogromy żydowskie 1905 i 1919 roku znacząco uszczupliły ludność żydowską, a II Wojna Światowa ostatecznie wytarła ją z ziem czarnobylskich. 17 listopada 1943 roku do miasta weszła Armia Czerwona.

27 kwietnia 1920 pod Czarnobylem miała miejsce bitwa pomiędzy pododdziałami 9 Dywizji Piechoty generała Władysława Sikorskiego a siłami bolszewików, która skończyła się wygraną polaków.

Przed katastrofą w Czarnobylu mieszkało około 13-15 tysięcy osób. Miasto posiadało infrastrukturę w postaci 2 szkół, 2 przedszkoli 1 internatu, urzędu telegrafu, poczty i łączności, restauracji, domu kultury, Urzędu Miasta, i kina. Ewakuacja miasta odbyła się 4 maja. Podczas likwidacji skutków katastrofy miasto pełniło ważną funkcję w logistyce i dowodzeniu działaniami. Latem w Czarnobylu odbył się [[Proces Czarnobylski]]. Wynikało to z tego, iż według ówczesnego radzieckiego prawa sąd musiał się odbywać w rejonie gdzie popełnione zostało przestępstwo. W latach późniejszych w Czarnobylu znajdowały się różne służby zajmujące się pracami w Strefie Czarnobylskiej.

== Obecnie ==
Dzisiaj mieszka tam (czasowo, w systemie zmianowym) ok. 2,5 tys. osób - pracownicy różnych agencji i służb, naukowcy, przewodnicy i specjaliści. Ukraińskie normy dotyczące czasu przebywania ludzi na terenie "Zony" limitują czas ich obecności do trzech miesięcy w ciągu roku. Naukowcy mogą przebywać w Czarnobylu bez jego opuszczania przez dwa tygodnie, po upływie tego czasu wyjeżdżają na miesiąc, a ich miejsce zajmują kolejni naukowcy aż do ich powrotu. W mieście działają trzy hotele, komenda Służby Bezpieczeństwa Ukrainy, jednostka straży pożarnej i punkt felczerski, pięć sklepów spożywczych, dwie stołówki, dwie restauracje, dworzec autobusowy, oddział Instytutu Problemów Bezpieczeństwa Jądrowego Ukraińskiej Akademii Nauk. W nocy od godziny 22 do godziny 6 rano panuje godzina policyjna z zakazem poruszania się po mieście. W budynku dawnego kina w marcu 2018 roku otwarto muzeum "Zirka Połyń" (Gwiazda Piołun).

W północno-zachodniej części miasta znajduje się zakonserwowane lądowisko dla śmigłowców, używane w sytuacjach kryzysowych bądź w przypadku wizyt urzędników państwowych wysokiej rangi.

== Pomniki ==
W Czarnobylu znajduje się jednocześnie kilka pomników:
[[Plik:Czarnobyl - tabliczki 03.jpg|mały|Aleja pamięci ]]
- Aleja pamięci, składająca się z tablic z nazwami ewakuowanych miejsowości

- "Trąbiący anioł", poświęcony katastrofie

- Pomnik "Poskromionemu byku", przeniesiony ze wsi Kupowate (do katastrofy znajdował się we wsi Zalesje)

- Obelisk i pomnik bohaterom Wielkiej Wojny Ojczyźnianej

- Pomnik z 2014 roku upamiętniający zabitą przez III Rzeszę partyzantkę Paszę Osidacz (Паша Осидач). Sam pomnik został wykonany jeszcze przed katastrofą, ale ewakuacja uniemożliwiła jego postawienie.<ref>{{Cytuj stronę|url=https://chnpp.gov.ua/ru/news/1693-v-gorode-chernobyl-otkryt-pamyatnik-uchastnitse-partizanskogo-dvizheniya-pashe-osidach|tytuł=В городе Чернобыль открыт памятник участнице партизанского движения Паше Осидач|autor=|data dostępu=|opublikowany=|język=}}</ref>

- Pomnik "Tym, kto uratował świat" z 1996 roku

- Pomnik załodze poległej w [[Katastrofa śmigłowca Mi-8|Katastrofie śmigłowca Mi-8]]

- Wystawa robotów i maszyn używanych podczas likwidacji skutków katastrofy

== Przypisy ==
<references />

Czarnobylska Elektrownia Jądrowa

2021-04-18T11:30:15Z

Borekxx: Dodanie Informacji do Grafiki

[[Plik:Czarnobylska Elektrownia Jądrowa.jpg|mały|Czarnobylska Elektrownia Jądrowa w Czarnobylu w latach 80 ]]
'''Czarnobylska Elektrownia Jądrowa im. W. I. Lenina''' ('''CzAES''') (ros. Черно́быльская Атомная Электростанция (ЧАЭС)) – radziecka (od 1991 ukraińska) elektrownia jądrowa funkcjonująca w latach 1978-2000. Położona w obwodzie kijowskim, na Ukrainie. 26 kwietnia 1986 miał tam miejsce [[Wypadek w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej|wypadek jądrowy]], gdzie w jednym z reaktorów doszło do przegrzania co w konsekwencji doprowadziło do wybuchu wodoru, a następnie pożaru oraz uwolnienia do atmosfery substancji promieniotwórczych.

== Położenie ==
Elektrownia zlokalizowana jest 15,5 km na północ od miasta [[Czarnobyl]], 16 km od granicy Ukraińsko-Białoruskiej, 110 km na północ od Kijowa.

== Historia ==

=== Lokalizacja ===
Zgodnie z dekretem Rady Ministrów ZSRR z dnia 29 września 1966, zatwierdzono plan uruchomienia kolejnych obiektów energetycznych na obszarze ZSRR w latach 1966-77 o łącznej produkcji 11 900 MWh energii elektrycznej, według założeń produkcja pochodząca z elektrowni jądrowych opartych na reaktorach RBMK-1000 miała wynosić 8 000 MWh. Główną inwestycją tego planu miała być Leningradzka Elektrownia Jądrowa.

W południowej części zunifikowanego systemu energetycznego kraju planowano budowę elektrowni jądrowej, która miała dostarczać energię elektryczną do Centralnego Dystryktu Energetycznego. Region ten obejmował 27 obwodów Ukraińskiej SRR i obwodu rostowskiego RSFSR o liczbie ludności wynoszącej 53 miliony. Przewidywano, że budowa elektrowni jądrowej zwiększy zużycie energii elektrycznej na tych obszarach prawie 3,5 krotnie<ref>{{Cytuj stronę|url=https://chnpp.gov.ua/index.php?option=com_content&view=article&id=424:2013-06-04-13-41-49&catid=29:mission&Itemid=11&lang=ru|tytuł=Выбор площадки|autor=|data dostępu=2019-09-19|opublikowany=chnpp.gov.ua|język=}}</ref>.

=== Nagrody ===
W 1986 CEJ została uznana za najlepszą elektrownię jądrową w ZSRR. 1 maja 1986 roku miała otrzymać z tego tytułu Order Lenina<ref>{{Cytuj stronę|url=https://vlast.kz/obsshestvo/16926-perezit-cernobyl.html|tytuł=Пережить Чернобыль|autor=|data dostępu=2017-06-19|opublikowany=vlast.kz|język=}}</ref>.

=== Produkcja energii elektrycznej ===
W okresie od uruchomienia bloku energetycznego nr I (wrzesień 1977) do chwili wypadku (kwiecień 1986) elektrownia wytworzyła 150,2 mld kWh energii elektrycznej, natomiast w okresie od momentu ponownego włączenia do eksploatacji (październik 1986) do ostatecznego wyłączenia (grudzień 2000) wytworzyła 158,6 mld kWh<ref>{{Cytuj stronę|url=https://chnpp.gov.ua/ru/about/history-of-the-chnpp/posleavarijnaya-ekspluatatsiya-i-ostanovka|tytuł=Послеаварийная эксплуатация и закрытие|autor=|data dostępu=2019-11-30|opublikowany=chnpp.gov.ua|język=}}</ref>.
{| class="wikitable"
!24.01.1978
!22.04.1979
!8.03.1982
!21.08.1984
!04.1986
|-
|1 TWh
|10 TWh
|50 TWh
|100 TWh
|150 TWh
|}

== Wypadki ==
Przez cały okres eksploatacji przed wypadkiem w 1986 roku było 78 procedur awaryjnego wygaszenia reaktora jądrowego w tym 64 awaryjne na sygnale [[AZ-5]].
* '''Reaktor nr 1'''
1 września 1982 doszło tam do drobnego wypadku i ulotnienia się nieznacznych skażeń z kilku uszkodzonych jednostek paliwowych; został naprawiony i uruchomiony ponownie.
* '''Reaktor nr 2'''
11 października 1991 roku doszło do pożaru turbiny prądotwórczej nr 4. Ogień został wyeliminowany następnego dnia o godzinie 2:20. W wyniku pożaru doszło do wypalenia 180 ton oleju i 500 m3 wodoru. Uszkodzony został także dach maszynowni (zawalił się dach o powierzchni 2448 m2)<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.youtube.com/watch?v=Dmbj-9C178o|tytuł=Materiał wideo pokazujący szkody wyrządzone przez pożar|autor=|data dostępu=2017-01-12|opublikowany=youtube.com|język=}}</ref>. Nie wystąpiła emisja substancji radioaktywnych do atmosfery. Strażacy skierowani do ugaszenia ognia otrzymali dawki promieniowania nienaznaczane przekraczające dopuszczalne normy. Mimo iż awaria była niegroźna, rząd niepodległej już Ukrainy wydał decyzję o natychmiastowym zamknięciu reaktora nr 2, a do 1993 wszystkich pozostałych. Z uwagi na ogromne koszty i brak możliwości zrównoważenia bilansu energetycznego Ukrainy, dopiero w 1997 wyłączono reaktor nr 1, a w grudniu 2000 zamknięto ostatni pracujący reaktor nr 3, tym samym elektrownia ostatecznie przestała funkcjonować.
* '''Reaktor nr 4'''
26 kwietnia 1986 doszło w nim do wybuchu o charakterze chemicznym.

== Konstrukcja ==
W skład elektrowni wchodziły cztery reaktory typu RBMK. Moc maksymalna każdego z nich (z wyjątkiem reaktora nr 1) wynosiła 1000 MW (3200 MW mocy cieplnej).

=== Turbogeneratory ===
Energia elektryczna wytwarzana jest przez pary turbozespołów składających się turbin K-500-65/3000 oraz chłodzonego wodorem turbogeneratora TBB-500. Turbina K500-65/3000 składa się z części dwuprzepływowych - jednej wysokoprężnej i czterech niskoprężnych. Długość turbozespołu wynosi 39 metrów, masa 1100 ton a jego znamionowa prędkość obrotowa wynosi 3000 obr./min. Znamionowy przepływ pary przez turbinę wynosi 82 880 t/h. Turbiny znajdują się w hali maszynowej której całkowita długość wynosi blisko 800 m. Projekt i niezawodność turbin przyniosły Charkowskiej Fabryce Turbin Państwową Nagrodę Ukrainy w 1979 roku<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko=|imię=|tytuł=Czernobylskaja AES|rok=1976|wydawca=Atomeniergoeksport|miejsce=|strony=|isbn=}}</ref>.

=== Bloki energetyczne ===
{| class="wikitable" width="100%"
|-
! rowspan="2" style="width: 19%; background-color: #CFCFCF;" | Blok energetyczny<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.iaea.org/pris/CountryStatistics/CountryDetails.aspx?current=UA|tytuł=Power Reactor Information System - Ukraine|autor=|data dostępu=|opublikowany=12-01-2017|język=}}</ref>
! rowspan="2" style="width: 10%; background-color: #CFCFCF;" | Typ reaktora
! colspan="3" style="width: 24%; background-color: #CFCFCF;" | Moc
! rowspan="2" style="width: 10%; background-color: #CFCFCF;" | Początek budowy
! rowspan="2" style="width: 10%; background-color: #CFCFCF;" | Pierwsza reakcja łańcuchowa
! rowspan="2" style="width: 10%; background-color: #CFCFCF;" | Podłączenie do sieci
! rowspan="2" style="width: 10%; background-color: #CFCFCF;" | Początek eksploatacji
! rowspan="2" style="width: 10%; background-color: #CFCFCF;" | Zamknięcie
|-
! style="width: 8%; background-color: #CFCFCF;" | sieciowa
! style="width: 8%; background-color: #CFCFCF;" | maksymalna
! style="width: 8%; background-color: #CFCFCF;" | cieplna
|-
| '''Blok energetyczny nr 1'''<ref group="uwagi">27 kwietnia 1986 roku o godzinie 1:13 ze względów bezpieczeństwa zatrzymano produkcję energii elektrycznej. 1 października 1986 roku o godzinie 16:47 blok nr 1 został ponownie podłączony do sieci.</ref> (zamknięty)
| align="center" | RBMK-1000
| align="center" | 740 MW
| align="center" | 800 MW
| align="center" | 3200 MW
| align="center" | 1.03.1970
| align="center" | 2.08.1977
| align="center" | 26.09.1977
| align="center" | 27.05.1978
| align="center" | 30.11.1996
|-
| '''Blok energetyczny nr 2'''<ref group="uwagi">27 kwietnia 1986 roku o godzenie 2:13 ze względów bezpieczeństwa zatrzymano produkcję energii elektrycznej. 5 listopada 1986 roku blok nr 2 został ponownie podłączony do sieci.</ref> (zamknięty)
| align="center" | RBMK-1000
| align="center" | 925 МW
| align="center" | 1000 МW
| align="center" | 3200 MW
| align="center" | 1.02.1973
| align="center" | 17.11.1978
| align="center" | 21.12.1978
| align="center" | 28.05.1979
| align="center" | 11.10.1991
|-
| '''Blok energetyczny nr 3'''<ref group="uwagi">24 listopada 1987 roku rozpoczęto procedurę uruchamiania bloku 3. Podłączenie do sieci odbyło się 4 grudnia tego samego roku.</ref> (zamknięty)
| align="center" | RBMK-1000
| align="center" | 925 MW
| align="center" | 1000 MW
| align="center" | 3200 MW
| align="center" | 1.03.1976
| align="center" | 2.06.1981
| align="center" | 3.12.1981
| align="center" | 8.06.1982
| align="center" | 15.12.2000
|-
| '''Blok energetyczny nr 4''' (awaria)
| align="center" | RBMK-1000
| align="center" | 925 MW
| align="center" | 1000 MW
| align="center" | 3200 MW
| align="center" | 1.04.1979
| align="center" | 26.11.1983
| align="center" | 22.12.1983
| align="center" | 26.03.1984
| align="center" | 26.04.1986
|-
| '''Blok energetyczny nr 5'''<ref>[https://web.archive.org/web/20110604104528/http://www.iaea.org/cgi-bin/db.page.pl/pris.prdeta.htm?country=UA&refno=104 PRIS: Nuclear Power Reactor Details — CHERNOBYL-5] (kopia)</ref> (budowę anulowano)
| align="center" | RBMK-1000
| align="center" | 950 MW
| align="center" | 1000 MW
| align="center" | b.d.
| align="center" | 1.01.1981
| colspan="4" align="center" | 23.05.1989 - dalszą budowę anulowano<ref group="uwagi" name=":0">26 kwietnia 1986 roku od ok. godziny 8 prace budowlane były nadal kontynuowane przez 286 pracowników dziennej zmiany. Budowę przerwano dopiero 27 kwietnia kiedy to przeprowadzono ewakuację Prypeci. W początkowym okresie planowano wznowienie normalnego funkcjonowania elektrowni dlatego 10 października 1986 roku wznowiono budowę bloków nr 5 i nr 6. 24 kwietnia 1987 roku podjęto decyzję o wstrzymaniu prac budowlanych. 23 maja 1989 roku zapadła decyzja o ostatecznym anulowaniu budowy kolejnych bloków energetycznych.</ref><ref group="uwagi">W chwili wypadku (kwiecień 1986 roku) budowa bloku nr 5 była ukończona w 70%. Jego uruchomienie planowano 7 listopada 1986 roku lub w [https://vlast.kz/obsshestvo/16926-perezit-cernobyl.html dniu energii 22 grudnia 1986].</ref>
|-
| '''Blok energetyczny nr 6'''<ref>[https://web.archive.org/web/20110604104539/http://www.iaea.org/cgi-bin/db.page.pl/pris.prdeta.htm?country=UA&refno=105 PRIS: Nuclear Power Reactor Details — CHERNOBYL-6] (kopia)</ref>(budowę anulowano)
| align="center" | RBMK-1000
| align="center" | 950 MW
| align="center" | 1000 MW
| align="center" | b.d.
| align="center" | 1.01.1983
| colspan="4" align="center" | 23.05.1989 - dalszą budowę anulowano<ref group="uwagi" name=":0" /><ref group="uwagi">Zakończenie budowy bloku nr 6 planowano w 1994 roku.</ref>
|}

== Likwidacja ==
Program całkowitej likwidacji elektrowni będzie realizowany w kilku etapach. Pierwszy etap został zakończony w czerwcu 2016 roku i zakładał usunięcie całości paliwa jądrowego do magazynów zużytego paliwa jądrowego. Drugi II etap przewiduje ostateczne zamknięcie i wyłączenie wszystkich reaktorów do 2022 roku. Trzeci etap (do 2045 roku) polega na utrzymywaniu reaktorów aż promieniowanie spadnie do akceptowalnego poziomu. Ostatni etap (do 2065 roku) przewiduje całkowity demontaż reaktorów<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.kyivpost.com/content/ukraine/chornobyl-nuclear-power-plant-site-to-be-cleared-b-56391.html|tytuł=Chornobyl nuclear power plant site to be cleared by 2065|autor=Interfax-Ukraine|data dostępu=2017-01-14|opublikowany=kyivpost.com|język=|archiwum=https://web.archive.org/web/20121005150746/http://www.kyivpost.com/content/ukraine/chornobyl-nuclear-power-plant-site-to-be-cleared-b-56391.html|zarchiwizowano=2012-10-05}}</ref>.

== Dyrektorzy ==
* [[Wiktor Briuchanow]]<ref group="uwagi">15 czerwca 1986 roku niemal cały zespół zarządzający blokiem IV został zwolniony za "Nieodpowiedzialność oraz brak należytej kontroli". Wśród zwolnionych znaleźli się dotychczasowy dyrektor elektrowni. 29 lipca 1987 roku po 22 dniach Wiktor Briuchanow w procesie pokazowym został uznany winnym i skazanym na 10 lat pozbawienia wolności.</ref> (1 stycznia 1970 - 15 czerwca 1986)
* Erik Pozdyszew (lipiec 1986 - styczeń 1987)
* Michał Umanets (1 lutego 1987 - 1992)
* Sergiusz Paraszyn (grudzień 1994 - kwiecień 1998)
* Ołeksandr Smiszłajew (1 lipiec 2004 - 11 sierpnia 2005)
* [[Igor Gramotkin]] (11 sierpnia 2005 - obecnie)

== Uwagi ==
<references group="uwagi" />

== Przypisy ==
<references />

Rejon czarnobylski

2021-04-08T14:02:07Z

Borekxx:

{{Infobox
|name = Rejon czarnobylski
|bodystyle =

|titlestyle =
|abovestyle = background:#cfe3ff
|subheaderstyle =
|above = Rejon czarnobylski
|subheader = Czernobylskij rajon
|imagestyle =
|captionstyle =
| image = [[File:Chornobyl raion (1923-1988) with modern Alienation Zone.svg|300px]]
|caption = Granice rejonu czarnobylskiego na mapie obwodu kijowskiego. Obszar oznaczony szarym kolorem prezentuje granice terytorialne Czarnobylskiej Strefy Wykluczenia.

|headerstyle = background:#cfe3ff;
|labelstyle = background:#eeeeee;
|datastyle =

|header1 = Podstawowe informacje
| label2 = Państwo
| data2 = ZSRR
| label3 = Obwód
| data3 = kijowski
| label4 = Centrum administracyjne
| data4 = [[Czarnobyl]]
| header5 = Historia i geografia
| label6 = Data powstania
| data6 = 1923
| label7 = Data likwidacji
| data7 = 16 listopada 1988
| label8 = Powierzchnia
| data8 = 2,000 km2 (1984)
| label9 = Największe miasto
| data9 = Prypeć (50 Tysięcy mieszkańców w 1986)
| label10 = Populacja
| data10 = 80 Tysięcy osób (1985)
}}
'''Rejon czarnobylski''' (ros. Черно́быльский райо́н; trb. ''Czernobylskij rajon'') – istniejąca w latach 1923–1988 jednostka administracyjna obwodu kijowskiego Ukraińskiej SRR ze stolicą rejonu w [[Czarnobyl|Czarnobylu]].

== Historia ==
W czerwcu 1919 ujezd czarnobylski guberni kijowskiej został wydzielony z ujezdu radomyskiego. W 1923 w wyniku reform administracyjno-terytorialnych został przekształcony w rejon czarnobylski należący do guberni kijowskiej (od 1932 do obwodu kijowskiego)<ref name=":0">{{Cytuj książkę|nazwisko=F. M. Rudycz (pod redakcją) i inni|imię=|tytuł=Istorija mist i sił Ukrajinśkoji RSR. Kyjiwśka obłastʹ|rok=1971|wydawca=|miejsce=|strony=792|isbn=}}</ref>.

10 września 1959 część terytorium zlikwidowanego powiatu nowoszepelickiego została przyłączona do rejonu czarnobylskiego<ref>Obwieszczenie Rady Najwyższej ZSRR. Nr 39 (971), 1959</ref>.

W 1971 rejon obejmował 1 miasto (Czarnobyl) i 27 sołectw, którym podlegało łącznie 69 osad<ref name=":0" />. Do 1979 największym ośrodkiem w rejonie była osada typu miejskiego – [[Prypeć (miasto)|Prypeć]]. W tym samym roku uzyskała ona status miasta i przeszła w podległość regionalną, przestając formalnie należeć do powiatu a uzyskując status miasta wydzielonego z rejonu<ref>{{Cytuj stronę|url=http://ukrainian.su/chernobyil/chernobyilskaya-atomnaya-elektrostantsiya-i-gorod-pripyat.html|tytuł=Czernobylskaja atomnaja elektrostancyja i gorod Pripiatʹ|autor=|data dostępu=2021-03-18|opublikowany=ukrainian.su|język=|archiwum=https://web.archive.org/web/20190508160906/http://ukrainian.su:80/chernobyil/chernobyilskaya-atomnaya-elektrostantsiya-i-gorod-pripyat.html|zarchiwizowano=2019-05-08}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=http://m.slavutich.cn.ua/news/foto_i_video/1873-pomnim_dobavleno_foto.html|tytuł=K 45-letiju g. Pripiatʹ, pripiatczanam poswiaszczajetsia|autor=Jewgienij Alimow|data dostępu=2021-03-19|opublikowany=slavutich.cn.ua|język=}}</ref>.

W 1986 po [[Wypadek w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej|wypadku w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]] zdecydowano o ewakuacji mieszkańców znajdujących się w strefie objętej skażeniem radionuklidem. Ludność Prypeci ewakuowano 27 kwietnia natomiast mieszkańców pozostałych osad od 29 kwietnia do 5 maja. W związku z tym, że ponad 90% powierzchni rejonu, w tym centrum administracyjne znalazło się w strefie wykluczenia, 16 listopada 1988 rejon czarnobylski został zlikwidowany, a jego terytorium stało się częścią rejonu iwankowskiego<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.tribunapraci.com.ua/arhiv/25401-chornobilskij-rajon-lruxlivar-storya.html|tytuł=Czornobilsʹkij rajon: «ruchliwa» іstorіia|autor=Walentina Kostiuczenko|data dostępu=2021-03-18|opublikowany=tribunapraci.com.ua|język=|archiwum=https://web.archive.org/web/20150205230953/http://www.tribunapraci.com.ua/arhiv/25401-chornobilskij-rajon-lruxlivar-storya.html|zarchiwizowano=2015-02-05}}</ref>.

Obecnie większość dawnego terytorium rejonu znajduje się w granicach [[Czarnobylska Strefa Wykluczenia|Czarnobylskiej Strefy Wykluczenia]], gdzie na stałe zamieszkuje 135 osób tzw. [[Samosioły|samosiołów]] (stan na październik 2017).

== Przypisy ==
<references />

Semichody

2021-03-17T15:24:15Z

Borekxx:

'''Semichody''' (ros. Семиходы) - nieistniejąca wieś w obwodzie kijowskim, dawniej w Obwodzie Czarnobylskim na Ukrainie. W czasie postępującej rozbudowy miasta Prypeć w latach 70 jej zabudowania sukcesywnie wyburzano, a mieszkańców przymusowo wysiedlano. Ostatnie zabudowania zostały wyburzone na początku lat 80-tych. Dla upamiętnienia wsi jedną z ulic Prypeci nazwano ulicą Semichodzką.

Kalendarium historii Prypeci

2021-03-17T15:18:40Z

Borekxx: Dodanie informacji

'''Kalendarium historii [[Prypeć (miasto)|Prypeci]]''' – uporządkowany chronologicznie, wykaz dat i wydarzeń, od momentu budowy osiedla mieszkaniowego dla pracowników przyszłej elektrowni jądrowej na początku lat 70-tych aż do ewakuacji miasta 27 kwietnia 1986.

== Kalendarium ==
[[Plik:Prospekt W. I. Lenina 1.jpg|mały|Dziewięćdziesięcio-mieszkaniowy blok mieszkalny przy prospekcie W. I. Lenina 1. Oddany do użytku w czerwcu 1971 był pierwszym budynkiem wielorodzinnym w mieście, stąd wiele pochodów i manifestacji rozpoczynało się właśnie przed nim.]]
[[Plik:Tablica pamiątkowa - Hotel robotniczy nr 1.jpg|mały|Tablica upamiętniająca zakończenie budowy hotelu robotniczego nr 1 od którego rozpoczęto budowę miasta.]]
* '''1970:'''
** '''4 lutego''' – oficjalnie rozpoczęto budowę osiedla mieszkaniowego dla pracowników budowanej [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|elektrowni jądrowej]]. Za datę rozpoczęcia budowy przyjmuje się wmurowanie kamienia węgielnego przy budowie hotelu robotniczego nr 1 przy ul. Przyjaźni Narodów, rozpoczęcia budowy biura zarządzania budową, stołówki nr 1 oraz założenia ''[[Leśne osiedle|Leśnego osiedla]]'' dla pracowników budowy przyszłego miasta oraz elektrowni<ref name=":0">{{Cytuj stronę|url=http://pripyat.com/en/chronology.html|tytuł=Prypeć - kalendarium|autor=|data dostępu=2019-03-18|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref>.
** '''Grudzień''' – oddano do użytku hotel robotniczy nr 1 przy [[Ulica Przyjaźni Narodów|ul. Przyjaźni Narodów]] 6a.
* '''1971:'''
** '''Czerwiec''' – oddano do użytku pierwszy blok dziewięćdziesięcio-mieszkaniowy przy [[Prospekt W. I. Lenina|prospekcie W. I. Lenina]] 1, wybudowany według projektu 111-60-12<ref name=":0" />.
** '''Sierpień''' – oddano do użytku podstawowe udogodnienia: sieć wodociągową, kanalizacyjną i ciepłowniczą<ref name=":0" />.
** Z zaplanowanych 13 774 m2 powierzchni użytkowej oddano 20 574 m2 w tym przedszkole na 320 miejsc (blisko o połowę więcej niż pierwotnie zakładano)<ref name=":1">{{Cytuj stronę|url=http://pripyat.com/people-and-fates/gorod-pogibshii-v-16-let.html|tytuł=Город, погибший в 16 лет|autor=|data dostępu=2019-03-18|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref>.
* '''1972:'''
** '''14 kwietnia''' – zgodnie z dekretem Prezydium Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR nowo powstającemu osiedlu mieszkaniowemu nadano nazwę „[[Prypeć (miasto)|Prypeć]]„ na cześć rzeki nad która zostało zlokalizowane<ref name=":0" />.
** '''24 kwietnia''' – zgodnie z decyzją Komitetu Wykonawczego Rady Deputowanych Ludowych Obwodu Kijowskiego miasto zostało sklasyfikowane jako osiedle typu miejskiego<ref group="Uwagi">W Ukraińskiej SRR za osiedle miejskiego typu uważano jednostkę osadniczą niebędącą miastem, skupiającą nie mniej niż 2 tysiące mieszkańców, z których jednocześnie nie mniej niż 60% pracowało poza rolnictwem. W sytuacji, gdy odsetek ten był wyższy, status taki mógł być przyznany również osiedlu, jeśli liczyło tylko 500 mieszkańców.</ref><ref name=":0" />.
** '''Grudzień''' – oddano do użytku pierwszą szkołę ogólnokształcącą - [[Szkoła średnia nr 1|szkołę średnią nr 1]].
** Średnio oddawano do użytku jeden budynek mieszkalny w miesiącu (bloki, hotele pracownicze)<ref name=":1" />.
** Przewodniczącym Miejskiego KW zostaje Praskowia Iljiniczna Pawlenko<ref name=":2">{{Cytuj stronę|url=http://www.slavutich.cn.ua/print/news_1873.html|tytuł=Помним! (добавлено фото)|autor=|data dostępu=2019-03-20|opublikowany=slavutich.cn.ua|język=}}</ref>.
* '''1975''' – przewodniczącym Miejskiego KW zostaje Siergiej Borisowicz Pielipiejko<ref name=":2" />.
* '''1976''' ''- Oddano do użytku Szkole średnią Numer 2''
* '''1977:'''
** Z zaplanowanych 158 992 m2 powierzchni użytkowej oddano 192 768 m2 (20% więcej niż pierwotnie zakładano)<ref name=":1" />.
Przez siedem lat od rozpoczęcia budowy (1970-77) oddano do użytku m.in.: sześć przedszkoli o łącznej pojemności 2100 miejsc, dwie szkoły ogólnokształcące dla 2348 uczniów, poliklinikę na 600 wizyt oraz oddział szpitalny z 250 łóżkami<ref name=":1" />.
* '''1978''' – oddano do użytku [[Szkoła średnia nr 3|szkołę średnią nr 3]] o pojemności 1668 miejsc.
* '''1979:'''
** Prypeć uzyskuje prawa miejskie<ref name=":0" /><ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.chernobylgallery.com/chernobyl-disaster/timeline/|tytuł=Chernobyl nuclear disaster - Timeline|autor=|data dostępu=2019-03-18|opublikowany=chernobylgallery.com|język=}}</ref>.
** W granice miasta oficjalnie włączone grunty wsi [[Semichody]].
** Zakończono budowę zakładów radiowych „Jupiter”
** Przewodniczącym Miejskiego KW miasta zostaje Władimir Konstantinowicz Kononichin<ref name=":2" />.
* '''1980''' – rozpoczęcie funkcjonowania zakładów radiowych „Jupiter”
* '''1981''' – przewodniczącym Miejskiego KW zostaje Władimir Pawłowicz Wołoszko<ref name=":2" />.
Przez jedenaście lat od rozpoczęcia budowy (1970-81) oddano do użytku 377 318 m2 powierzchni użytkowej, przedszkola o łącznej pojemności 2420 miejsc, dwie szkoły ogólnokształcące dla 4052 uczniów, 12 sklepów, restaurację, pałac kultury na 800 miejsc, hotel, basen, pierwszy etap kompleksu sportowego, szkoła zawodowa dla 850 uczniów, szkoła muzyczna z salą koncertową, kino na 420 miejsc, dwa kombinaty usług konsumpcyjnych, pralnie chemiczną, łaźnio-saunę, miejski węzeł łączności i kompleks obiektów [[Baza ORS|bazy ORS]]<ref name=":1" />.
* '''1984''' – miasto otrzymało tytuł najlepszego młodego miasta w ZSRR<ref>{{Cytuj stronę|url=https://vlast.kz/obsshestvo/16926-perezit-cernobyl.html|tytuł=Пережить Чернобыль|autor=|data dostępu=2019-03-20|opublikowany=vlast.kz|język=}}</ref>.
* '''1985:'''
** '''25 września''' – kijowskie wydawnictwo ''Mistetstwo'' zatwierdziło do druku album „Prypeć”, opowiadające o jednym z najmłodszych i najszybciej rozwijających się miast Ukraińskiej SRR, które zawdzięcza swój dynamiczny rozwój pobliskiej elektrowni jądrowej. Album został wydany w 1986 roku w nakładzie 25 000 egzemplarzy<ref name=":0" />.
** '''Listopad''' – ostatni spis powszechny mieszkańców miasta. Według niego liczba mieszkańców wynosiła 47 500 osób, ponad 25 różnych narodowości. Roczny przyrost ludności w tym czasie wynosił ponad 1500 osób, w tym około 800 było w wieku niemowlęcym a około 500-600 osób - przybyło z różnych regionów Związku Radzieckiego.
** Oddano do użytku szkołę średnią nr 5 o pojemności 1568 miejsc.
* '''1986:'''
* '''Luty''' – w amerykańskim proradzieckim miesięczniku „Soviet Life” opublikowano artykuł poruszający temat rozwijającego się przemysłu energetycznego w Ukraińskiej SRR. Wśród osób wypowiadających na jego łamach był ówczesny Minister Energetyki i Elektryfikacji Ukraińskiej SRR - Witalij Sklarow, Przewodniczący Miejskiego Komitetu Wykonawczego Prypeci - [[Władimir Wołoszko]] oraz naczelny inżynier elektrowni [[Nikołaj Fomin]]<ref>{{Cytuj pismo|nazwisko=Neswitenko|imię=Nikołaj|tytuł=Nuclear Power Development and Management|url=https://czarnobyl.pl/artykuly/prypec/zrodzone-z-atomu|czasopismo=Soviet Life|wolumin=|wydanie=Luty 1986|strony=|data=1986-02|wydawca=|miejsce=Waszyngton|issn=}}</ref>.
** '''26 kwietnia:'''
*** '''4:55''' – naczelnik [[GOWD]], Wasilij Kuczerienko zarządza specjalną odprawę oficerów milicji i wydaje im rozkaz zablokowania wszystkich dróg prowadzących do elektrowni<ref name=":19">{{Cytuj stronę|url=https://vlast.kz/obsshestvo/16926-perezit-cernobyl.html|tytuł=Пережить Чернобыль|autor=|data dostępu=2017-06-19|opublikowany=vlast.kz|język=}}</ref>.
*** '''5:00''' – na oddziale szpitalnym [[MSCz-126]] hospitalizowanych jest ok. 150 poszkodowanych<ref name=":19" />.
*** '''9:45''' – na ulicach miasta pojawiają się pierwsze wzmożone patrole milicji wyposażone respiratory oddechowe oraz dozymetry. Na pytania mieszkańców odpowiadają że są to tylko okresowe ćwiczenia Obrony Cywilnej<ref name=":4">{{Cytuj stronę|url=http://veteranychernobyl.info/zhizn-i-smert-v-chernobyle|tytuł=Жизнь и смерть в Чернобыле|autor=|data dostępu=2019-03-20|opublikowany=veteranychernobyl.info|język=}}</ref>.
*** '''10:00''' – w budynku Miejskiego Komitetu Wykonawczego (Gorispołkomu) odbyło specjalne posiedzenie na którym postanowiono nie informować mieszkańców o awarii i zagrożeniu z tym związanym aby nie powodować paniki<ref name=":19" />.
*** '''11:40''' – pojawiają się pierwsze oznaki paniki wśród mieszkańców. Przed budynkiem stacji rzecznej „Prypeć” skąd odbywają się regularne kursy do Kijowa oczekuje grupa siedemdziesięciu osób, głównie robotników i członków personelu elektrowni zaangażowanych w budowę trzeciego etapu elektrowni (bloków energetycznych nr V i VI). Z uwagi na brak wystarczającej ilości miejsc część osób próbuje siłą dostać się na pokład. Kilku funkcjonariuszy milicji podejmuję próbę przywrócenie porządku lecz z uwagi na brak odpowiedniego wsparcia nie udaje im się opanować sytuacji<ref name=":19" />.
*** '''11:57''' – z miejscowego przystanku rzecznego na [[Zalew Janowski|Zalewie Janowskim]] odchodzi w ostatni kurs do Kijowa przeładowany pasażerski wodolot „Meteor” z kilkudziesięcioma osobami na pokładzie<ref name=":19" />.
*** '''14:00''' – rozpoczęto profilaktykę jodową na terenie miasta<ref name=":3">{{Cytuj stronę|url=http://bezogr.ru/chernobileskie-bedi-kiyiv-2009.html?page=2|tytuł=Чернобыльские беды|autor=|data dostępu=2019-03-20|opublikowany=bezogr.ru|język=}}</ref>.
*** '''16:00''' – zakończono profilaktykę jodową na terenie miasta<ref name=":3" />.
*** '''20:00'''<ref name=":6">{{Cytuj książkę|nazwisko=Siwiński|imię=Waldemar|tytuł=Czernobyl|rok=1989|wydawca=Wydawnictwo Iskry|miejsce=Warszawa|strony=|isbn=83-207-1179-7}}</ref> lub '''20:20'''<ref name=":5">{{Cytuj stronę|url=https://strana.ua/articles/special/10340-26-04-1986-katastrofa-translyaciya-v-rezhime-realnogo-vremeni.html|tytuł=26.04.1986. Катастрофа.Трансляция в режиме реального времени|autor=|data dostępu=2019-03-22|opublikowany=strana.ua|język=}}</ref> – z lotnika Boryspol w Kijowie do miasta przyjeżdżają członkowie Komisji Rządowej. Konwój samochodów zatrzymuje się na centralnym placu miasta, tuż pod budynkiem Miejskiego Komitetu Wykonawczego (Gorispołkomu).
*** '''20:30''' – główna aula w budynku Miejskiego Komitetu Wykonawczego jest wypełniona po brzegi. Od południa gromadzili się tam przedstawiciele wszystkich szczebli partyjnych oraz kadra inżynieryjno-techniczna elektrowni. Wszyscy oczekiwali na przybycie delegacji z Moskwy. Spotkanie rozpoczęło się krótkim sprawozdaniem dyrektora elektrowni<ref name=":5" />.
*** '''21:30''' – przewodniczący Komisji Rządowej, Boris Szczerbina zażądał przysłania do Prypeci jednostek wojsk chemicznych i jednostek śmigłowców z kijowskiego okręgu wojskowego<ref name=":4" />.
*** '''22:00''' – rozpoczęto posiedzenie Komisji Rządowej. Podczas trwania obrad Komisji ponownie przedstawiono pisemny wniosek dyrektora elektrowni Wiktora Briuchanowa na temat możliwość ewakuacji ludności z miasta a także podjęto decyzję aby zwiększyć obserwację i kontrolę radiacyjną na terenie elektrowni oraz w mieście. Wydano dyspozycję aby sprowadzić przeznaczony do ewakuacji transport z okolic Czarnobyla i obwodu kijowskiego<ref>Zhanna Khabanova; [http://www.if.pw.edu.pl/~pluta/pl/dyd/mtj/zal1/pz14/Zh-Khabanova.pdf Katastrofa w Czarnobylu: jej przyczyny, okoliczności i konsekwencje widziane oczami mieszkańca].</ref>.
*** '''22:30''' – poza granicami miasta rozpoczęto gromadzenie środków transportu w przypadku podjęcia decyzji o ewakuacji ludności.
** '''27 kwietnia:'''
*** '''4:00''' – zakończono posiedzenie Komisji Rządowej
***'''7:00''' – przewodniczący Komisji Rządowej na małym spotkaniu ogłosił decyzję o przeprowadzeniu w godzinach popołudniowych tego samego dnia (w założeniach czasowej) ewakuacji [[Prypeć (miasto)|Prypeci]]
***'''10:00''' - '''12:00''' – podczas wspólnego posiedzenia Komisji Rządowej i działaczy partyjnych rejonu czarnobylskiego, jej przewodniczący wydał miejscowym organom partyjnym i miejskim wytyczne oraz wskazówki dotyczące nakazu przymusowej ewakuacji ludności z miasta.
***'''11:00''' – przyjazd autobusów do miasta.
***'''12:00''' – oficjalne, publiczne ogłoszenie o czasowej ewakuacji miasta. (160 domów mieszkalnych, ok. 49 tys. mieszkańców w tym 15 tys. dzieci oraz 80 pacjentów)
***'''13:10''' – nadanie komunikatu z miejskiego radiowęzła o czasowej ewakuacji miasta. Mieszkańcom polecono przygotować się do ewakuacji prowadzonej od godziny 14:00 mieli zabrać ze sobą tylko niezbędne przedmioty, w tym dokumenty i niewielki zapas żywności<ref name=":6" />.
***'''13:20''' - '''13:50''' – obchód domów przez oddziały milicji w celu poinformowania o nakazie ewakuacji mieszkańców, miejscach zbiórek oraz dokładnej godzinie ewakuacji.
***'''13:30''' – pierwsze autobusy przejechały przez wiadukt nad linią kolejową Czernihów-Owrucz, nazwany później tzw. „[[Most śmierci|Mostem Śmierci]]”
***'''13:50''' – zebranie mieszkańców [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] przy podjazdach swoich domów.
***'''14:00''' – przyjazd autobusów do miejsc zbiórek i rozpoczęcie właściwej ewakuacji. Kolumny złożone z 20 autobusów i 5 samochodów ciężarowych przyjeżdżają po mieszkańców i ich rzeczy osobiste do Prypeci z 10-minutowym interwałem w towarzystwie Kontroli Ruchu Drogowego<ref name=":6" />
***'''16:20''' – ostatnie autobusy z ewakuowanymi przejechały przez wiadukt nad linią kolejową Czernihów-Owrucz, nazwany później tzw. „[[Most śmierci|Mostem Śmierci]]”<ref name=":6" />
***'''16:30''' – ostatnie autobusy przekroczyły granicę miasta kończąc tym samym etap ewakuacji. W sumie ewakuowano 49 360 osób w tym 15 500 dzieci oraz 80 pacjentów transportem medycznym oraz 254 osoby z sąsiedniej wsi Janów. Zbiorowymi środkami transportu ewakuowano 34 000 osób, dwoma pociągami ze stacji Janów ok. tysiąca osób. Pozostała część mieszkańców ewakuowała się własnymi środkami transportu. Ponad tysiąc osób pozostało w mieście gdyż ich obecność była niezbędna do funkcjonowania kluczowej infrastruktury<ref name=":6" />.
***'''18:20''' – ponowne sprawdzenie domów przez oddziały milicji. Znaleziono 20 osób, które próbowały uniknąć ewakuacji<ref name=":6" />
**'''27''' - '''29 kwietnia''' – grupa myśliwych odstrzeliła pozostawione psy na terenie miasta<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko=Medwedew|imię=Grigorij|tytuł=The Truth About Chernobyl|rok=1991|wydawca=Basic Books|miejsce=|imię2=Andriej|nazwisko2=Sacharow|strony=|isbn=9780465087754}}</ref>
**'''28 maja''' – odnaleziono dwóch ostatnich mieszkańców miasta którym udało się uniknąć ewakuacji<ref group="Uwagi">Były to dwie kobiety: osiemdziesięciopięcioletnia Anastazja Stiepanowna Siemieniak zameldowaną przy ul. Bohaterów Stalingradu 10/144 oraz Marię Iwanownę Karpienok mieszkającą przy ul. I. Kurczatowa 27/8. Przewieziono je na komendę milicji a później do szpitala w Kijowie</ref><ref name=":6" />

== Uwagi ==
<references group="Uwagi" />

== Przypisy ==
<references />
[[Kategoria:Kalendarium]]
[[Kategoria:Prypeć]]

Dyskusja użytkownika:Borekxx/Pałacu Pionierów

2021-03-14T18:25:45Z

Borekxx: Stworzenie strony

Pałac Pionierów - Pałac Pionierów w Prypeci w V Dzielnicy na Alei Budowniczych

Historia

Pałac Pionierów w Prypeci został zlokalizowany w 1985 Roku na Alei Budowniczych w v Dzielnicy Miasta. Budowa Pałacu Rozpoczeła się w 1985 Roku, oficjalne otwarcie miało odbyć się w Czerwcu 1986 Roku, niestety przez Katastrofę do otwarcia nigdy nie doszło.

Działalność

Pałac miał być kolejnym miejscem Kultury w Prypeci, do pałacu przyjmowano by lokalną młodzież na zajęcia Kulturalne

Lokalizacja

Pałac Pionierów został zlokalizowany w V dzielnicy Miasta na Alei Budowniczych na terenach dawnej Wsi Semichody

Drzewo Przyjaźni Narodów

2021-03-14T14:36:22Z

Borekxx: Zmiany

[[Plik:„Drzewo Przyjaźni Narodów”.png|mały|Drzewo Przyjaźni Narodów rok 1976 ]]
'''„Drzewo Przyjaźni Narodów”''' (ros. „Дерево Дружбы Народов”; trb. ''„Dieriewo Drużby Narodow”'') - kompozycja artystyczno-architektoniczna przedstawiająca godła piętnastu republik związkowych ZSRR znajdująca się przy ul. Przyjaźni Narodów w Prypeci, autorstwa Iwana Siemienowicza Litowczenki zaprezentowana w 1975 roku. Została wykonana z metalu a jej powierzchnia pokryta jest chromem. Kompozycja ma wymiary 11 m (wysokość) x 3 m (średnica)<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko=Litowczenko|imię=Natalia I.|tytuł=Litwoczenko|rok=1999|wydawca=|miejsce=Kijów|strony=|isbn=}}</ref>. Od 1975 Roku przed Drzewem rozpoczynały się Różne Pochody między innymi Pochód z okazji Święta Pracy

== Przypisy ==
<references />

Dyskusja użytkownika:Borekxx

2021-03-13T18:37:37Z

Borekxx:

II Mikrodzielnic

Historia:
II Mikrodzielnica miasta Prypeć została wybudowana latach 1976 - 1978.

Położenie:
II Mikrodzielnica znajdowała się pomiędzy Ulicami Łesi Ukrainki, Alei Lenina i Ulicy Kurczatowa

Obiekty powiązane:
1. Szkoła nr 2
2. Fabryka Kuchnia, Restauracja, Cukiernia
3. Posterunek Milicji
4. Siedziba DOOSF
5. Przedszkole Nr 5 Przyjaźń
6. Przedszkole Nr 6 Niedźwiadek
7. Sklep Rekord
8. Sklep Spożywczy

Dyskusja użytkownika:Borekxx

2021-03-13T18:37:01Z

Borekxx: Utworzenie strony

II Mikrodzielnic

Historia
II Mikrodzielnica miasta Prypeć została wybudowana latach 1976 - 1978.

Położenie
II Mikrodzielnica znajdowała się pomiędzy Ulicami Łesi Ukrainki, Alei Lenina i Ulicy Kurczatowa

Obiekty powiązane
1. Szkoła nr 2
2. Fabryka Kuchnia, Restauracja, Cukiernia
3. Posterunek Milicji
4. Siedziba DOOSF
5. Przedszkole Nr 5 Przyjaźń
6. Przedszkole Nr 6 Niedźwiadek
7. Sklep Rekord
8. Sklep Spożywczy

Prypeć (miasto)

2021-03-13T18:28:57Z

Borekxx:

{{Infobox
|name = Prypeć
|bodystyle =

|titlestyle =
|abovestyle = background:#cfe3ff;
|subheaderstyle =
|above = Prypeć
|subheader = Pripiat
|imagestyle =
|captionstyle =
| image = [[Plik:Coat of Arms of Pripyat.svg|150px]]
|caption = Herb miasta

|headerstyle = background:#cfe3ff;
|labelstyle =
|datastyle =

|header1 = Podstawowe informacje
| label2 = Nazwa
| data2 = Prypeć
| label3 = Państwo
| data3 = [[Plik:Flag of the Soviet Union.svg|30px]] ZSRR / [[Plik:Flag of the Ukrainian Soviet Socialist Republic.svg|30px]] Ukraińska SRR [[Plik:Flag of Ukraine.svg|30px]] Ukraina (obecnie)
| label4 = Status
| data4 = W wyniku wypadku w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej ewakuowane 27.04.1986
| label5 = Obwód
| data5 = Kijowski kiedyś Czarnobylski
| label6 = Rejon
| data6 = Miasto wydzielone z rejonu. Czarnobylski (do 1988) iwankowski (obecnie)
|header7 = Administracja
| label8 = Organ zarządzający
| data8 = Przewodniczący Miejskiego Komitetu Wykonawczego KPZR (do 1.10.1986) Państwowa Agencja Ukrainy ds. Zarządzania Strefą Wykluczenia (obecnie)
| label9 = Przewodniczący Miejskiego KW KPZR
| data9 = Władimir P. Wołoszko (1981 - 1986)
| label10 = Podział miasta
| data10 = 5 mikrodzielnic
|header11 = Historia i geografia
| label12 = Data założenia
| data12 = 4 lutego 1970
| label13 = Prawa miejskie
| data13 = 1979
| label14 = Powierzchnia
| data14 = 8 km²
| label15 = Wysokość
| data15 = 10 m n.p.m.
| label16 = Strefa czasowa
| data16 = UTC + 2 (zimowy) UTC + 3 (letni)
|header17 = Populacja
| label18 = Populacja
| data18 = 49 360 osób (1985) 50 000 (26.04.86)
| label19 = Gęstość zaludnienia
| data19 = 11 000 os/km² (1986)
|header20 = Identyfikatory
| label21 = Nr kierunkowy
| data21 = +380 4499
| label22 = Kod pocztowy
| data22 = 255614 (do 1986)
| label23 = Tablice rejestracyjne
| data23 = AI, КI / 10
}}'''Prypeć''' (ukr. Прип'ять, trb. Prypjat; ros. Припять, trb. Pripiat’) – miasto ewakuowane po [[Wypadek w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej|wypadku w pobliskiej Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]] w końcu kwietnia 1986 położone w obwodzie kijowskim dawniej w Obwodzie Czarnobyskim w północnej Ukrainie przy granicy z Białorusią, 100 km od Kijowa. Obecnie miasto pełni funkcje turystyczne.

==Historia==
{{Osobny artykuł|Kalendarium historii Prypeci}}

=== Lokalizacja ===
27 lipca 1967 członkowie komisji planowania Uralskiego oddziału ''Tiepłoelektroprojekt'' udali się w rejon budowy przyszłej elektrowni, aby znaleźć optymalne miejsce dla zlokalizowania przyszłej osady. Komisja wytypowała siedem możliwych lokalizacji: w rejonie [[Czarnobyl|Czarnobyla]], na północ lub południe od wsi [[Kopacze]], w rejonie [[Janów (stacja kolejowa)|stacji kolejowej Janów]] na kierunku zachodnim lub północno-wschodnim oraz w sąsiedztwie wsi Lesnoj. Ostateczny wybór padł na tereny na południe od wsi Semichody. Bliskość stacji kolejowej, obecność żeglownej rzeki i drogi o znaczeniu regionalnym łączącej Białoruską SRR i Ukraińską SSR – czynniki te dały ogromny potencjał przyszłej lokalizacji, umożliwiając w przyszłości nadmierne uzależnienie od elektrowni jądrowych. Wszystkie osoby odpowiedzialne za przyszły kształt miasta od samego początku znajdowały się bezpośrednio na placu budowy. Założenia projektowe dla osady zostały opracowane koniec 1969. W tym samym roku ukończono pierwsze szkice koncepcyjne pierwszej mikrodzielnicy i tymczasowej osady dla budowniczych. Na naczelnego architekta kierującego grupą architektów wybrano absolwenta Uralskiego Instytutu Politechnicznego im. Kirowa (1954) – Giennadija Iwanowicza Oleszkę (w 1985 za swój wkład w rozwój architektoniczny miasta został pośmiertnie wyróżniony nagrodą Rady Ministrów ZSRR<ref>{{Cytuj stronę|url=http://pripyat-city.ru/photo/236-pripyat-do-avarii-chast-xxxii.html|tytuł=Припять до аварии. Часть XXXII|autor=|data dostępu=2017-07-04|opublikowany=pripyat-city.ru|język=}}</ref>).

=== Budowa ===
Budowa miasta wraz z budową elektrowni zostało ogłoszone kluczowym wszechradzieckim komsomolskim projektem inwestycyjnym (ros. ''Wsiesojuznaja udarnaja komsomolskaja strojka'')<ref>Slogan oznaczał że dany projekt inwestycyjny miał najwyższy priorytet dla gospodarki państwa. Podobny status miały inne strategiczne inwestycje w ZSRR m. in. Bajkalsko-Amurska Magistrala Kolejowa (BAM), fabryka samochodów osobowych AwtoWAZ, fabryka samochodów ciężarowych KamAZ, zakłady chemiczne TogliattiAzot (ToAZ) czy zakłady Atommasz jak również szereg budów elektrowni, zwłaszcza jądrowych.</ref>. Na apel władz w rejon budowy skierowano członków Komsomołu z całego ZSRR. Miasto oficjalnie zostało założone 4 lutego 1970 jako osiedle mieszkaniowe dla pracowników pobliskiej [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]], w odległości około czterech kilometrów od samej elektrowni. Pierwotnie powstało na gruntach wsi [[Semichody]] (oficjalnie włączonej w granice miasta w 1979) oraz częściowo wsi [[Nowe Szepielicze]]. W założeniach miało stanowić ono ważny dla gospodarki w tej części obwodu kijowskiego punkt tranzytowy. Miała przez nie przebiegać ważna magistrala kolejowa oraz główny [[Port przeładunkowy w Prypeci|port przeładunkowy]] w północnej części Ukraińskiej SRR. Było dziewiątym miastem satelickim elektrowni jądrowej w ZSRR. Za początek budowy miasta uważa się rozpoczęcie budowy hotelu robotniczego nr 1, biura kierownictwa budowy oraz stołówki robotniczej nr 1<ref name=":03">{{Cytuj stronę|url=http://pripyat.com/chronology.html|tytuł=Хронология событий|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref>. W czerwcu 1971 oddano do użytku pierwszy blok mieszkalny<ref name=":03" /><ref>Był to blok dziewięćdziesięcio-mieszkaniowy przy prospekcie W. I. Lenina 1, wybudowany według projektu 111-60-12.</ref>. W sierpniu tego samego roku oddano do użytku podstawowe udogodnienia: sieć wodociągową, kanalizacyjną i ciepłowniczą<ref name=":03" />. 14 kwietnia 1972 dekretem Prezydium Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR miastu nadano nazwę Prypeć – na cześć [[Prypeć (rzeka)|rzeki]], w pobliżu której zostało zlokalizowane<ref name=":13">{{Cytuj stronę|url=http://goroda-prizraki.narod.ru/goroda.html|tytuł=Припять|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=goroda-prizraki.narod.ru|język=}}</ref>. W grudniu 1972 oddano do użytku pierwszą szkołę w mieście – [[Szkoła średnia nr 1|szkołę średnią nr 1]]<ref>{{Cytuj stronę|url=http://noginasquare.ru/pripyat|tytuł=Припять|autor=|data dostępu=2020-05-02|opublikowany=noginasquare.ru|język=}}</ref>. Rosnąca liczba mieszkańców i rozwój infrastruktury sprawił że Prypeć uzyskało prawa miejskie w 1979 na mocy decyzji Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR nr 1264/686<ref name=":03" />. W 1984 miasto otrzymało tytuł najlepszego młodego miasta w ZSRR<ref>{{Cytuj stronę|url=https://vlast.kz/obsshestvo/16926-perezit-cernobyl.html|tytuł=Пережить Чернобыль|autor=|data dostępu=2017-06-19|opublikowany=vlast.kz|język=}}</ref>.

== Ludność ==
Według ostatniego spisu powszechnego przeprowadzonego w końcu 1985, miasto liczyło 47 500 mieszkańców, 25 różnych narodowości. Roczny przyrost liczby mieszkańców kształtował się w okolicach 1 500 osób rocznie z czego około 1000 osób stanowiły nowe narodziny, a 500-600 osób napływ obywateli z innych regionów Związku Radzieckiego. Średni wiek mieszkańców miasta wynosił 26 lat<ref>{{Cytuj stronę|url=http://chornobyl.in.ua/en/pripyat-evacuation-1986.html|tytuł=Pripyat evacuation after nuclear accident|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=chornobyl.in.ua|język=}}</ref>. W założeniach docelowo miasto miało zamieszkiwać ok. 75 - 85 tys. mieszkańców<ref name=":0" />. Średnia wysokość wynagrodzeń była trzy razy wyższa niż w pozostałej części Związku Radzieckiego.

==Położenie==
Miasto położone jest obwodzie kijowskim, rejonie Iwanowskim w północnej Ukrainie przy granicy z Białorusią, 94 km od Kijowa, 4 km (w linii prostej) od Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej nad rzeką Prypeć. Miasto zajmowało obszar ok. 600 ha (w tym 42 ha trawników i obszarów leśnych). Miało rozbudowany system ścieków przemysłowych i burzowych, sieć drogową oraz sieć ciepłowniczą
==[[Edukacja w Prypeci|Edukacja]]==
Na terenie miasta funkcjonowało wiele placówek oświatowych:
*15 przedszkoli
*5 szkół ogólnokształcących
*2 szkoły techniczne
==Urbanistyka==
[[Plik:1441390942 img699-01-prcity.jpg|mały|Główny architekt Prypeci, Giennadij Iwanowicz Oleszko podczas wykładu na temat przyszłości i dalszego rozwoju miasta Prypeć.]]W Prypeci zastosowano eksperymentalną tak zwaną zasadę „trójkątnej” zabudowy opracowaną przez zespół moskiewskich architektów pod kierownictwem Nikołaja Ostożenki. Cechą charakterystyczną całej aglomeracji były luźno rozlokowane, naprzemianległe pięciopiętrowe budynki mieszkalne oraz mniej liczne, mierzące ponad dziesięć pięter bloki z widokiem na otwartą przestrzeń. W głównym punkcie miasta znajdował się plac przy którym znajdowały się budynki: [[Centrum handlowe|centrum handlowego]], [[Pałac Kultury "Energetyk"|pałacu kultury]], [[Kino|kina]], [[Hotel|hotelu]], dwa kompleksy sportowe, budynki administracji publicznej i budynek Komitetu Wykonawczego miasta. Po wstępnym zatwierdzeniu projektu zespół moskiewskich architektów pod kierownictwem architekta Giennadija Iwanowicza Oleszki przy współpracy z kijowskimi architektami wprowadził własne zmiany i ta modyfikacja ostatecznie została przyjęta. Jedną z kluczowych zmian w stosunku do pierwotnego projektu było przeprojektowanie czwartej mikrodzielnicy dzięki czemu zachowano niemal pół tuzina istniejących drzew. Układ urbanistyczny miasta charakteryzuje się specyficznym układem dzielnic, rozmieszczonych koliście wokół centrum miasta. Charakterystyczną cechą miasta była jego oprawa która charakteryzowała się podświetlonymi reklamami, jasnymi panelami dekoracyjnymi i mozaikami na fasadach budynków<ref>{{Cytuj stronę|url=http://zona86.pl/8-faktow-na-temat-czarnobyla-o-ktorych-mogles-nie-wiedziec/|tytuł=8 faktów na temat Czarnobyla, o których mogliście nie wiedzieć|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=zona86.pl|język=}}</ref>.

Projekt Prypeci miał zapewnić mieszkańcom poczucie przestrzeni oraz bogactwo kolorów. Wielokrotnie na fasadach budynków tworzono propagandowe obrazy oraz ceramiczne dekoracje. Ponadto zadbano o zwiększenie szerokości ulic oraz ich równoległy układ, który miały być sposobem pozbycia się problemu korków ulicznych w przyszłości. Po niewielkich poprawkach wprowadzonych przez Kijowskich architektów plan został odgórnie zaakceptowany. Na przełomie lat 60. i 70. na terenie całego ZSRR budowano pozbawione barw, wielkie i ciasne blokowiska z niewielką ilością małych placyków i wąskich ulic. Unikatowość oraz innowacja tego projektu sprawiły, że model Prypeci szybko stał się rozwiązaniem zastosowanym w kilkunastu innych aglomeracjach Związku Radzieckiego.
===Typy budynków===
Infrastruktura mieszkaniowa składa się głównie z wielopiętrowych budynków mieszkalnych (5-16 kondygnacji). Najstarsze mikrodzielnice (I i II) składają się w większości z budynków pięciokondygnacyjnych, podczas gdy pozostałe mikrodzielnice (III, IV, V) mają prawie wszystkie budynki dziewięciokondygnacyjne. Tylko siedem budynków na terenie miasta ma szesnaście kondygnacji. Budynki gdzie liczba kondygnacji nie przewyższa trzech to w większości obiekty użyteczności publicznej (szkoły, przedszkola, obiekty handlowe, placówki medyczne, sportowe oraz rekreacyjne) oraz usługowe (szklarnie, pralnie, garaże, parki transportowe). W mieście istnieje około 400 budynków (55% to obiekty mieszkalne, 13% to szkoły, przedszkola, szpitale itp.). Prawie wszystkie budynki mają płaskie dachy, wodoodporne powierzchnie zewnętrzne oraz balkony typu loggia. Większość budynków jest zbudowana z dużych lub średnich pustaków; niektóre są zbudowane z cegieł i wykończone płytkami ceramicznymi. Miasto miało ogrzewanie miejskie, wodę i energię elektryczną<ref name=":53">''[https://www-ns.iaea.org/downloads/rw/projects/emras-urban-draft-pripyat-May06.pdf Scenario for modeling changes in radiological conditions in contaminated urban environments];'' EMRAS Urban Remediation Working Group; Kiev – Vienna May 2006</ref>.

=== Główne obiekty ===
*[[Hotel Polesie|Hotel „Polesie”]], ul. I. Kurczatowa 8
*[[Pałac Kultury „Energetyk”]], ul. I. Kurczatowa 10
*[[Kawiarnia „Prypeć”]], ul. Nabrzeże 7
*[[Kino „Prometeusz”]], ul. I. Kurczatowa 4
*Siedziba Miejskiego Komitetu Wykonawczego miasta Prypeć, ul. I. Kurczatowa 6
*[[Kompleks Sportowy „Lazurowy”]], ul. Sportowa 24
*[[Zakład „Jupiter”]], ul. Fabryczna 11
*[[Stadion Centralny]], ul. Hydroprojektowa 2
*[[Szpital Miejski nr 126 w Prypeci|Wielospecjalistyczne Centrum Medyczne nr 126]], ul. Przyjaźni Narodów 18
==[[Podział administracyjny Prypeci|Podział administracyjny]]==
Miasto zostało podzielone na pięć mikrodzielnic. Do połowy lat 90., miało składać się z sześciu mikrodzielnic.
*[[I. Mikrodzielnica (Prypeć)|I. Mikrodzielnica]]
*[[II. Mikrodzielnica (Prypeć)|II. Mikrodzielnica]]
*[[III. Mikrodzielnica (Prypeć)|III. Mikrodzielnica]]
*[[IV. Mikrodzielnica (Prypeć)|IV. Mikrodzielnica]]
*[[V. Mikrodzielnica (Prypeć)|V. Mikrodzielnica]]
===[[Ulice w Prypeci|Ulice i aleje]]===
Nazwy ulic i alej nawiązują w większości do historii ZSRR. Oprócz czysto ideologicznych nazw jak Aleja Włodzimierza Ilicza Lenina, ulica Przyjaźni Narodów i Bohaterów Stalingradu czy Andrieja Ogoniewa, w Prypeci były również nazwy ulic mniej nacechowane propagandowo jak ulica Entuzjastów, Sportowa, Nadbrzeżna, Fabryczna, Aleja Budowniczych, nawiązująca do wyburzonej podczas budowy miasta wsi Semichody ulica Semichodzka czy to Instytutu Hydroprojekt - ulica Hydroprojektowa. W Prypeci nie zabrakło również nawiązań do narodowo-kulturalnego oblicza Republiki Ukrainy, jedną z najdłuższych ulic nazwano imieniem Łesi Ukrainki ukraińskiej poetki i pisarki. Jak w każdym "atomowym" mieście miał też ulicę radziecki fizyk jądrowy, uznawany za ojca radzieckiej bomby atomowej - Igor Kurczatow.
==Władze==
Głównym ośrodkiem władzy w mieście był Miejski Komitet Wykonawczy którego siedziba mieściła się przy ul. I. Kurczatowa 6.
===Przewodniczący Miejskiego KW<ref name=":43">{{Cytuj stronę|url=http://www.slavutich.cn.ua/print/news_1873.html|tytuł=Помним! (добавлено фото)|autor=|data dostępu=2019-01-01|opublikowany=slavutich.cn.ua|język=}}</ref>===
*Praskowia Iljiniczna Pawlenko (1972–75)
*Siergiej Borisowicz Pielipiejko (1975–79)
*Władimir Konstantinowicz Kononichin (1979–81)
*Władimir Pawłowicz Wołoszko (1981–86)
===Pozostali===
* Aleksander Esaulow – w-ce przewodniczący Miejskiego KW oraz naczelnik wydziału planowania miasta<ref>{{Cytuj stronę|url=http://library.narod.ru/tetr/tetr3.htm|tytuł=Чернобыльская тетрадь|autor=|data dostępu=2018-03-18|opublikowany=library.narod.ru|język=}}</ref>.

* Marija Procenko – naczelny architekt miasta przy wydziale planowania.

==Transport<ref name=":43" />==
Linia kolejowa Czernichów-Owrucz ze stacjami Semichody i Janów. W samym mieście znajdował się dworzec autobusowy, port rzeczny oraz przystań.
===Komunikacja autobusowa===
*Prypeć - Czarnobyl
*Prypeć - Kijów
*Prypeć - Biała Cerkiew
*Kijów - Prypeć - Mozyrz
*Iwanków - Prypeć - Mozyrz
*Prypeć - Stare Szepielicze - Beniówka
Ponadto w godzinach wieczornych kursował autobus miejski bezpośrednio do [[Janów (stacja kolejowa)|stacji kolejowej Janów]] umożliwiając przewóz pasażerów z pociągu podmiejskiego. Na początku lat 80-tych rejs z Prypeci do Kijowa trwał 3 godziny i kosztował 3 ruble<ref name=":63">{{Cytuj stronę|url=https://www.infoflotforum.ru/topic/36921-navigacija-na-reke-pripjat-do-avarii-na-chaas/|tytuł=Навигация на реке Припять до аварии на ЧАЭС.|autor=|data dostępu=2019-04-05|opublikowany=infoflotforum.ru|język=}}</ref>.
===Komunikacja kolejowa===
====Pociągi podmiejskie====
*Czernihów - Janów - Czernihów
*Janów - Owrucz - Janów
Dla ruchu pasażerskiego stacja obsługiwała długodystansowy pociąg ekspresowy Chmielnicki - Moskwa, Moskwa - Chmielnicki oraz w okresie letnim Moskwa - Żytomierz, Żytomierz - Moskwa[[Janów (stacja kolejowa)#cite note-3|[3]]][[Janów (stacja kolejowa)#cite note-4|[4]]][[Janów (stacja kolejowa)#cite note-4|.]] Pod koniec lat 80. planowano utworzenie nowego połączenia kolejowego Prypeć - Moskwa.
===Komunikacja rzeczna===
W 1975 roku pogłębiarki rzeczne pogłębiły starorzecze Zalewu Janowskiego nazwane "Starcem" lub "Semichodzkim Starcem" lub przez mieszkańców po prostu "Talerzem" co umożliwiło res do przystanku rzecznego wodolotom pasażerkism typu "Rakieta", Meteor oraz Woschod . Wcześniej, aby dostać się do Kijowa transportem rzecznym, mieszkańcy Prypeci musieli udać się do Czarnobyla i tam udać sie na trasę Czarnobyl - Kijów. Kursowały trzy połączenia na trasie Kijów - Mozyr, następnie pięć. Trzy do Kijowa i trzy do Mozyrza. Na początku lat 80-tych rejs z Prypeci do Kijowa trwał 4 godziny i kosztował 5 rubli<ref name=":63" />.

'''Rozkład rejsu z kwietnia 1986'''<ref name=":63" />
{| class="wikitable"
!Przystanek
!Przypłynięcie
!Wypłynięcie
|-
|Kijów
|
|16:00
|-
|Teremsi
|18:00
|18:05
|-
|Wydumka
|18:30
|18:35
|-
|Plutowiszcze
|19:00
|19:05
|-
|Czarnobyl
|19:30
|19:35
|-
|Prypeć
|20:00
|
|}
==Sport==
W połowie lat 70-tych zostaje założony klub piłkarski "Budowlańcy". Początkowo kręgosłup drużyny stanowili niemal wyłącznie zawodnicy z sąsiedniej wsi [[Czystogłówka]], która była uważana za jedną z najlepszych ekip piłkarskich w okolicy. Zespół z Prypeci występował w regionalnych turniejach oraz brał udział w mistrzostwach lokalnych zespołów amatorskich. Oprócz tego grał w Pucharze Kijowszczyzny<ref>{{Cytuj stronę|url=http://rfbl.pl/pilka-nozna-w-czarnobylu/|tytuł=Atomowa ekipa, czyli piłka nożna w Czarnobylu|autor=Bartłomiej Matulewicz|data dostępu=2017-01-04|opublikowany=rfbl.pl|język=}}</ref>.
==Plany rozbudowy==
[[Plik:Plany rozbudowy Prypeci.jpg|mały|Plan rozbudowy miasta Prypeć sporządzony z fotografii wykonanej aparatem Łomo ŁK-A autorstwa Wasyla Gorohowima (pierwszego dyrektora Strefy) w budynku byłego Wydziału Mieszkalnictwa i Usług Komunalnych Komitetu Wykonawczego Prypeci jesienią 1986 roku.]]1 maja 1986 roku w Święto Pracy zaplanowano uroczyste otwarcie parku rozrywki. W jego skład wchodziły m.in. diabelskim młyn, karuzela, elektryczny tor samochodowy oraz stadion centralny z 5000 miejscami siedzącymi.

W przyszłości na terenie półwyspu "Piaszczysty Płaskowyż" w północnej części [[Zalew Janowski|Zalewu Janowskiego]] zamierzano wybudować VI. mikrodzielnicę miasta<ref group="uwagi">Przed budową miasta znajdowały się tam zabudowania wsi Semichody które w trakcje budowy wyburzono. Do awarii teren ten wraz z zatoką Janowską stanowił zaplecze rekreacyjne dla mieszkańców Prypeci. Po awarii w 1986 roku teren ten został przekształcony w Punkt Tymczasowego Rozmieszczenia Odpadów Radioaktywnych "Piaszczysty Płaskowyż".</ref>, wiązało się to z planowanym uruchomieniem dwóch kolejnych [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|bloków energetycznych V i VI]]. Według Aleksandra Esaulowa, byłego wiceprzewodniczącego Komitetu Wykonawczego miasta Prypeć budowę kolejnej mikrodzielnicy planowano rozpocząć na przełomie 1986/87, a jej zakończenie przewidywano w pierwszej połowie lat 90-tych<ref group="uwagi">Perspektywiczny plan rozbudowy miasta Prypeć zakładał rozpoczęcie prac w czasie trwanie dwunastej pięciolatki (1986-1990) a zakończenie w czasie trzynastej pięciolatki (1991-1996).</ref>. W założeniach docelowo miasto miało zamieszkiwać ok. 75 - 85 tys. mieszkańców<ref name=":0">{{Cytuj stronę|url=https://ulis.dreamwidth.org/4985.html|tytuł=Припять. Пиратская карта, или "Город сокровищ"|autor=|data dostępu=2017-01-16|opublikowany=ulis.dreamwidth.org|język=}}</ref>.{{Cytat||Prypeć pewnie wkracza w przyszłość. Jego zakłady przemysłowe nadal zwiększają swoje zdolności produkcyjne. W nadchodzących latach w mieście powstanie technikum energetyczne, kolejna szkoła średnia, Pałac Pionierów, klub młodzieżowy, centrum handlowe, zadaszony targ, hotel, nowe budynki dworca autobusowego i kolejowego, poliklinika dentystyczna, kino z dwoma salami projekcyjnymi, sklep "Dietskij mir", Uniwermag i inne obiekty handlowo-usługowe. Wejście do miasta ozdobi park rozrywki. Zgodnie z ogólnym planem urbanistycznym w Prypeci będzie mieszkać do osiemdziesięciu tysięcy mieszkańców. Atomowe miasto Polesia stanie się jednym z najpiękniejszych miast Ukrainy}}Do końca 1988 planowano otwarcie dwóch dużych centrów handlowych<ref group="uwagi">Jeden z nich miał zostać nazwany "Prypecki Świt".</ref>, [[Pałacu Pionierów]] (nieukończony), kinoteatru z dwiema salami projekcyjnymi, Pałacu Sztuki "Jubileuszowy", dwóch kompleksów sportowych "Czernihów" i "Prypecianin", hotelu "Październik", szkoły zawodowej, szkoły średniej, technikum energetycznego, klubu jachtowego, linii kolejowej, dworca autobusowego, kliniki stomatologicznej i sklepu z zabawkami<ref>{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20110209010612/http://pripyat.com/en/city/2006/12/21/1567.html|tytuł=Near the cradles of Pripyat history|autor=|data dostępu=2017-01-04|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.max-info.by/post/309_info.html|tytuł=План развития города Припять|autor=|data dostępu=2017-01-16|opublikowany=max-info.by|język=}}</ref>. U zbiegu ulicy Łesi Ukrainki i Aleji Budowniczych planowano budowę 52 metrowego nadajnika telewizyjnego<ref>{{Cytuj stronę|url=http://c7s.ru/publ/chernobyl/chernobyl_gorod_legenda/5-1-0-521|tytuł=Чернобыль- город Легенда|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=c7s.ru|język=}}</ref>.
==Wypadek w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej==
===26 kwietnia 1986===
{| class="wikitable" style="float:right; margin-left: 10px;"
|+Rejestr dawki ekspozycyjnej w Prypeci 26 kwietnia 1986<ref>''[http://www.rri.kyoto-u.ac.jp/NSRG/en/Karpan2008English.pdf First days of the Chernobyl accident. Private experience]''. Nikołaj Karpan</ref>
|-
!Miejsce
!'''26.04.1986'''
|-
|ul. I. Kurczatowa
|22 mR/h
|-
|ul. Sportowa
|16 mR/h
|-
|ul. Hydroprojektowa
|20 mR/h
|-
|pr. Budowlanych
|16 mR/h
|-
|Park miejski
|86 mR/h
|-
|ul. Przyjaźni Narodów
|62 mR/h
|-
|ul. Entuzjastów
|53 mR/h
|-
|ul. A. Ogoniewa
|115 mR/h
|-
|Laboratorium Dozymetrii
Wewnętrznej
|25 mR/h
|}Około godziny drugiej w nocy w wydziale Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przy komitecie wykonawczym miasta Prypeć zarządzono nadzwyczajne spotkanie kryzysowe w związku z sytuacją w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Podczas spotkania wstępnie omówiono jakie kroki należy podjąć w przypadku gdy skala awarii okaże się większa od przewidywanej. Zgodnie z obowiązującymi procedurami prewencyjnie podjęto decyzję o czasowym zablokowaniu dla osób cywilnych głównych dróg wylotowych z miasta. W tym celu zarządzono sprowadzenia dodatkowych kilkudziesięciu funkcjonariuszy milicji z Kijowa których nie poinformowano o rodzaju awarii. Decyzja o blokadzie dróg miała na celu ograniczenie przemieszczania się osób cywilnych oraz zabezpieczenie głównych tras komunikacyjnych dla służb ratowniczych<ref>{{Cytuj stronę|url=http://chernobylgallery.com/chernobyl-disaster/timeline/|tytuł=A chronology of events surrounding the Chernobyl nuclear disaster.|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=chernobylgallery.com|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.nirs.org/wp-content/uploads/mononline/nm724.pdf|tytuł=Nuclear monitor. Chernobyl: Chronology of a disaster|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=nirs.org|język=}}</ref>.

Od godziny czwartej nad ranem w miejscowym jednostce medycznej rozpoczęto przyjmowanie poszkodowanych z pierwszymi objawami choroby popromiennej. Około godziny szóstej mimo pomocy medycznej w szpitalu w wyniku odniesionych ran umiera [[Władimir Szaszenok]], stając się tym samym drugą ofiarą śmiertelną awarii. W tym samym czasie hospitalizowanych jest 108 poszkodowanych<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.gazeta.ru/science/2016/04/26_a_8196311.shtml|tytuł=Чернобыль: хроника катастрофы|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=gazeta.ru|język=}}</ref>. Do tego czasu milicja zablokowała wszystkie główne drogi wylotowe z miasta. Przed dziesiątą rano na ulicach pojawiają się pierwsze patrole milicji wyposażone w dozymetry<ref name=":23">{{Cytuj stronę|url=http://veteranychernobyl.info/zhizn-i-smert-v-chernobyle|tytuł=Жизнь и смерть в Чернобыле|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=veteranychernobyl.info|język=}}</ref>. W tym samym czasie w budynku Komitetu partii odbyło się spotkanie na którym postanowiono nie informować mieszkańców o awarii i zagrożeniu z tym związanym aby nie powodować paniki<ref>{{Cytuj stronę|url=https://vlast.kz/obsshestvo/16926-perezit-cernobyl.html|tytuł=Пережить Чернобыль|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=vlast.kz|język=}}</ref>. Ostrzeżenia zaczęły się około południa. Dzieciom powiedziano, aby szły bezpośrednio do domu po szkole, a wszystkim mieszkańcom polecono przez radio, aby pozostali w swoich mieszkaniach i zamknęli okna. Wcześniej w ciągu dnia pracownicy zmianowi zauważyli, że droga prowadząca do elektrowni była zablokowana, a pracownicy powracający z nocnej zmiany musieli przejść badania lekarskie, zanim pozwolono im wrócić do domu. Około godziny czternastej do szpitala gdzie hospitalizowani są poszkodowani dociera personel medyczny ze [[Szpital Kliniczny nr 6 w Moskwie|Szpitala Klinicznego nr IV w Moskwie]] pod przewodnictwem dr Gieorgija Dmitrijewicza Sielidowkina<ref name=":33">{{Cytuj stronę|url=https://strana.ua/articles/special/10340-26-04-1986-katastrofa-translyaciya-v-rezhime-realnogo-vremeni.html|tytuł=26.04.1986. Катастрофа.Трансляция в режиме реального времени|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=strana.ua|język=}}</ref>. Od 14:00 na terenie miasta rozpoczęto profilaktykę jodową<ref>{{Cytuj stronę|url=http://bezogr.ru/chernobileskie-bedi-kiyiv-2009.html?page=2|tytuł=Чернобыльские беды|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=bezogr.ru|język=}}</ref>. W godzinach wieczornych personel medyczny kontynuuje opiekę lekarską poszkodowanym. Mimo to z każdą kolejną godziną ich stan się pogarsza. Po telefonicznej konsultacji z lekarzami Szpitala Klinicznego nr VI w Moskwie poradzono im podawać poszkodowanym roztwór wody i jodu<ref name=":23" /><ref>{{Cytuj stronę|url=https://strana.ua/articles/special/10340-26-04-1986-katastrofa-translyaciya-v-rezhime-realnogo-vremeni.html|tytuł=https://strana.ua/articles/special/10340-26-04-1986-katastrofa-translyaciya-v-rezhime-realnogo-vremeni.html|autor=|data dostępu=2018-05-31|opublikowany=strana.ua|język=}}</ref>. Około godziny 20 do Prypeci przybywają członkowie Komisji Rządowej. Konwój samochodów zatrzymuje się na centralnym placu miasta, tuż pod budynkiem miejskiego komitetu wykonawczego. Kilka minut później główna aula w budynku lokalnego komitetu wykonawczego jest wypełniona po brzegi. W budynku od południa gromadzili się przedstawiciele wszystkich szczebli partyjnych oraz kadra inżynieryjno-techniczna elektrowni. Wszyscy oczekiwali na przybycie delegacji z Moskwy. Spotkanie rozpoczęło się krótkim sprawozdaniem dyrektora elektrowni<ref name=":33" />. Tuż przed 22 przewodniczący [[Komisja Rządowa|Komisji Rządowej]], Borys Szczerbina zażądał przysłania do Prypeci jednostek wojsk chemicznych i jednostek śmigłowców z kijowskiego okręgu wojskowego<ref name=":23" />. Podczas trwania obrad Komisji ponownie przedstawiono pisemny wniosek dyrektora elektrowni [[Wiktor Briuchanow|Wiktora Briuchanowa]] na temat możliwość ewakuacji ludności z Prypeci a także podjęto decyzję aby zwiększyć obserwację i kontrolę radiacyjną na terenie elektrowni oraz w mieście. Wydano dyspozycję aby sprowadzić przeznaczony do ewakuacji transport z okolic Czarnobyla i obwodu kijowskiego. Od godziny 22:30 poza granicami miasta rozpoczęto gromadzenie środków transportu w przypadku podjęcia decyzji o ewakuacji ludności. W godzinach wieczornych 26 kwietnia średni poziom promieniowania w mieście przekroczył 1000 razy (0,1 mS /h) normalne promieniowanie tła<ref>{{Cytuj stronę|url=http://chornobyl.in.ua/en/pripyat-evacuation-1986.html|tytuł=Pripyat – evacuation after nuclear accident|autor=|data dostępu=2017-01-04|opublikowany=chornobyl.in.ua|język=}}</ref>.
===27 kwietnia 1986===
====Ewakuacja====
{| class="wikitable" style="float:right; margin-left: 10px;"
|+Rejestr dawki ekspozycyjnej w Prypeci 27 kwietnia 1986<ref>''[http://www.rri.kyoto-u.ac.jp/NSRG/en/Karpan2008English.pdf First days of the Chernobyl accident. Private experience]''. Nikołaj Karpan</ref>
|-
!Miejsce
!'''27.04.1986'''
!Wzrost
|-
|ul. I. Kurczatowa
|320 mR/h
|1455%
|-
|ul. Sportowa
|250 mR/h
|1562%
|-
|ul. Hydroprojektowa
|230 mR/h
|1150%
|-
|pr. Budowlanych
|250 mR/h
|1562%
|-
|Park miejski
|280 mR/h
|326%
|-
|ul. Przyjaźni Narodów
|380 mR/h
|613%
|-
|ul. Entuzjastów
|520 mR/h
|981%
|-
|ul. A. Ogoniewa
|490 mR/h
|426%
|-
|Laboratorium Dozymetrii
Wewnętrznej
|340 mR/h
|1360%
|}[[File:Pripyat 1986.ogg|thumb|Komunikatu z miejskiego radiowęzła wyemitowany 27 kwietnia 1986 roku około godziny 13:10.]]W godzinach nocnych 27 kwietnia, dzień po awarii, zapadła decyzja o (w pierwotnych zamiarach czasowej) ewakuacji miasta. Na miejscu miał pozostać jedynie niezbędny personel elektrowni, szpitala oraz służby administracji miejskiej, logistyki oraz służby porządkowe w mieście. Na rogatkach miasta pod pozorem ćwiczeń obrony cywilnej zgromadzono 1200 autobusów i 200 ciężarówek, a na pobliską [[Janów (stacja kolejowa)|stację kolejową Janów]] podstawiono dwa składy osobowe przeznaczone dla 1500 osób. Za przeprowadzenie ewakuacji miał być odpowiedzialny generał milicji Giennadij Bierdowow. Ze względów logistycznych ewakuowany obszar miasta podzielono na pięć sektorów (I - V). Przed każdym budynkiem mieszkalnym dyżurował jeden milicjant. Wiele osób przyszło wcześnie i czekało przed budynkami na ewakuację, chociaż kazano im pozostać w środku.
*7:00 – przewodniczący Komisji Rządowej potwierdził decyzję o ewakuacji mieszkańców miasta.
*13:10 – przez miejski radiowęzeł nadano polecenie przygotowania do ewakuacji. Mieszkańcom polecono przygotować się do ewakuacji która miała rozpocząć się o godzinie 14:00. Poinstruowano ich aby zabrali ze sobą tylko niezbędne przedmioty, w tym dokumenty i niewielki zapas żywności.
*14:00 – rozpoczęcie ewakuacji mieszkańców
*16:30 – zakończenie ewakuacji
*18:20 – ponowne sprawdzenie domów przez oddziały milicji. Znaleziono 20 osób, które próbowały uniknąć ewakuacji
Ewakuacja przebiegła stosunkowo spokojnie. W niecałe trzy godziny cała ludność miasta została ewakuowana, a kolumna autobusu miała ponad 19 kilometrów długości.

Łącznie 26 kwietnia w godzinach 14-18 ewakuacji poddano 44 460 osób (w tym 15 500 osób niepełnoletnich):
* 33 760 osób – autobusami przeznaczonymi do ewakuacji
* 2 200 – dwoma składami spalinowymi przeznaczonymi do ewakuacji
* 3 700 – we własnym zakresie wykorzystując regularny ruch kolejowy
* 5 100 – własnymi środkami transportu (średnio co dziesiąty mieszkaniec posiadał własny samochód)
Ewakuacji nie poddano blisko 5000 pracowników elektrowni niezbędnych do funkcjonowania zakładu oraz na terenie miasta pozostawiono służby porządkowe w łącznej liczbie 2 616 osób.
* 446 – personel UWD
* 90 – personel UWD m. Kijowa
* 210 – szkoła szkolenia wstępnego Dyrekcji UWD w Kijowie
* 300 – słuchacze ZSRR
* 220 – aparat MWD ZSRR
* 154 – żołnierze jednostki wojskowej nr 5403
* 695 – żołnierze jednostki wojskowej nr 3217
Początkowo ewakuowanych przewieziono do punktów zbornych gdzie przebywali ok. 3 dni. Ok. 28 000 mieszkańców Prypeci i innych ewakuowanych miejscowości przebywała przez pewien okres w rejonie miasta [[Poliśke]] w okresie od 27 kwietnia do 5 maja<ref>[http://www.rri.kyoto-u.ac.jp/NSRG/reports/kr139/pdf/kr139.pdf Multi-side Approach to the Realities of the Chernobyl NPP Accident], Maj 2018</ref>. Następnie zostali przeniesieni w tymczasowych miejsc zakwaterowania m. in. hoteli pracowniczych. Dla pracowników elektrowni i ich rodzin w latach 1986-1988 zbudowano nowe miasto [[Sławutycz]].
{| class="wikitable"
|+Treść komunikatu z miejskiego radiowęzła wyemitowany 27 kwietnia 1986 roku około godziny 13:10 z radiostacji w budynku lokalnego węzła łączności.
|'''Treść komunikatu w języku polskim'''
|
|'''Treść komunikatu w języku rosyjskim'''
|-
|Uwaga, Uwaga! (×3)
Drodzy Towarzysze! Miejska rada deputowanych ludowych zawiadamia, że w związku z awarią w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, w mieście Prypeć powstała niesprzyjająca sytuacja radiacyjna. Partyjne oraz rządowe organy, jednostki wojskowe podejmują konieczne działania. Jednakże, aby zapewnić całkowite bezpieczeństwo ludzi, a przede wszystkim dzieci, konieczne jest przeprowadzenie tymczasowej ewakuacji mieszkańców do miejscowości w obwodzie kijowskim. Dlatego do każdego budynku dziś dwudziestego siódmego kwietnia o godzinie czternastej zero zero, będą podstawione autobusy wraz z funkcjonariuszami milicji i przedstawicielami miejskiego komitetu wykonawczego. Zaleca się aby zabrać ze sobą dokumenty, najbardziej potrzebne rzeczy oraz na najbliższy okres produkty spożywcze. Kierownicy przedsiębiorstw i instytucji wyznaczyli pracowników, którzy pozostaną na miejscu w celu zapewnienia normalnego funkcjonowania przedsiębiorstw w mieście. Wszystkie domy na okres ewakuacji będą chronione przez funkcjonariuszy milicji. Towarzysze, czasowo opuszczając swoje domy, proszę nie zapomnijcie pozamykać okien, wyłączyć urządzeń elektrycznych i gazowych oraz zamknąć zawory wody. Proszę zachować spokój, dbać o organizację i porządek w trakcie czasowej ewakuacji.
|
|Внимание, Внимание! (×3)
Уважаемые товарищи! Городской совет народных депутатов сообщает, что в связи с аварией на Чернобыльской атомной электростанции в городе Припяти складывается неблагоприятная радиационная обстановка. Партийными и советскими органами, воинскими частями принимаются необходимые меры. Однако, с целью обеспечения полной безопасности людей, и, в первую очередь, детей, возникает необходимость провести временную эвакуацию жителей города в ближайшие населённые пункты Киевской области. Для этого к каждому жилому дому сегодня, двадцать седьмого апреля, начиная с четырнадцати ноль-ноль часов будут поданы автобусы в сопровождении работников милиции и представителей горисполкома. Рекомендуется с собой взять документы, крайне необходимые вещи, а также, на первый случай, продукты питания. Руководителями предприятий и учреждений определён круг работников, которые остаются на месте для обеспечения нормального функционирования предприятий города. Все жилые дома на период эвакуации будут охраняться работниками милиции. Товарищи, временно оставляя своё жильё, не забудьте, пожалуйста, закрыть окна, выключить электрические и газовые приборы, перекрыть водопроводные краны. Просим соблюдать спокойствие, организованность и порядок при проведении временной эвакуации.
|}

== Kontrowersje ==
Dziś powszechnie uważa się, że niepotrzebnie przesiedlono na stałe ludność miasta i okolicznych wsi. Przeprowadzona w dzień po awarii reaktora pierwsza ewakuacja 49 360 osób z miasta Prypeć oraz 254 osób z sąsiedniego Janowa<ref group="uwagi">W sumie ewakuowano 49 360 osób w tym 15 500 dzieci oraz 80 osób transportem medycznym oraz 254 osoby z sąsiedniego Janowa. Autobusami ewakuowano 34 000 osób, dwoma pociągami ze stacji Janów ok. tysiąca osób. Pozostała część mieszkańców ewakuowała się własnymi środkami transportu.</ref> miała uzasadnienie, gdyż w tym dniu istniała możliwość przebicia się stopionego rdzenia do dolnych pomieszczeń, w których mogła znajdować się woda. W takim przypadku wybuch pary wodnej mógł spowodować znaczące skażenie miasta, co stanowiłoby zagrożenie dla ludności. Ówczesne władze nakazały ewakuować ludność z terenów skażonych cezem-137 na poziomie powyżej 37 kBq/m2. Zalecenie to było niczym nieuzasadnione, gdyż takie skażenie generuje dawkę promieniowania 0,2 mSv/rok, czyli ponad dziesięciokrotnie mniejszą niż średnia dawka pochodząca od naturalnych źródeł promieniowania. Ponadto, ewakuacja mieszkańców Prypeci została przeprowadzona w czasie kiedy moc dawki ekspozycyjnej w mieście kształtował się na średnim poziomie 550 mR/h (w niektórych miejscach oscylował na poziomie 1.1 R/h), wbrew temu co pierwotnie przewidywano<ref>{{Cytuj stronę|url=http://tass.ru/spec/chernobyl|tytuł=Чернобыль. Мифы и факты|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=tass.ru|język=}}</ref>. Czasem przesiedleńcy w miejscu docelowym otrzymywali większe dawki promieniowania od radonu z podłoża, niż otrzymywaliby ze skażeń pozostawszy w domu, np. część mieszkańców z Prypeci wysiedlono do miejscowości Poliśke, gdzie dawki na tarczycę od jodu-131 były 5 razy większe niż w samym mieście<ref>[http://ncbj.edu.pl/zasoby/awarie/20_rocznica_czarnobyla.pdf W 20. rocznicę awarii Czarnobylskiej elektrowni jądrowej.] Opracowanie działu szkolenia i doradztwa Instytutu Problemów Jądrowych (W. Trojanowski, L. Dobrzyński, E. Droste) oraz A Strupczewskiego z Instytutu Energii Atomowej; 2006.</ref>.
==Dekontaminacja==
W pierwszej fazie usuwanie skutków awarii, maju i czerwcu 1986 roku dokonano oczyszczenia wierzchniej części powierzchni dróg i zewnętrznych elewacji budynków. Do końca czerwca dezaktywacja miasta została zakończona w około 70%<ref>[http://www-ns.iaea.org/downloads/rw/projects/emras-urban-draft-pripyat-May06.pdf Scenario for modeling changes in radiological conditions in contaminated urban environments.]</ref>. Kolejny etap rozpoczął się we wrześniu, obejmował on akcje dezaktywacyjne poszczególnych dzielnic miasta. W rezultacie, w grudniu 1986 znacząco obniżył się poziom promieniowania w mieście w związku z tym prace dezaktywacyjne kontynuowano w nadchodzącym roku. W 1988 roku zaprzestano stałego monitorowania poziomu promieniowania w mieście. Przez kolejne 10 lat regularnie myto główne drogi w mieście.

W sąsiedztwie miasta stworzono Punkt Tymczasowego Rozmieszczenia Odpadów Radioaktywnych "Prypeć" gdzie w latach 1986/87 pochowano pod warstwą ziemi pojazdy biorące udział w ewakuacji a także wiele pojazdów pozostawionych przez ewakuowanych mieszkańców miasta.
==Obecnie==
Obecnie maksymalna moc dawki rejestrowana w Prypeci jest mniejsza niż wartość tła naturalnego występującego w wielu miejscach na świecie, np. w wielu rejonach Iranu, Finlandii, Szwecji, Francji czy Hiszpanii. Prypeć jest również nadzorowane przez Ministerstwo Spraw Nadzwyczajnych Ukrainy. Z uwagi na fatalny stan konstrukcyjny budynków od 2012 obowiązuje całkowity zakaz wchodzenia do budynków.
===Turystyka===
W 2017 miasto odwiedziło ponad 50 tys. osób z czego zdecydowaną większość stanowili obcokrajowcy (ponad 80%). Wśród nich najliczniejszą grupą byli: Japończycy, Amerykanie oraz Niemcy. Według organizatorów wycieczek zagraniczni turyści, którzy odwiedzili Strefę Wykluczenia wokół Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej w latach 2015-2017, zostawili na Ukrainie ok. 10 mln dolarów w skali rocznej<ref>''The Disaster in Chernobyl Nuclear Power Plant and Tourism. Condition of and Prospects for the Development of Tourism in the Area of Radioactive Contamination''; Daniel Bakota, Lesia Zastavetska, Arkadiusz Płomiński; 2018</ref>.

'''Odwiedzający'''
{| class="wikitable"
! rowspan="2" |Narodowość
! colspan="15" |Rok
|-
!2004<ref name=":73">[http://towarzystwo.ros.edu.pl/images/roczniki/2018/027_ROS_V20_R2018.pdf The Disaster in Chernobyl Nuclear Power Plant and Tourism. Condition of and Prospects for the Development of Tourism in the Area]</ref>
!2005<ref name=":73" />
!2006<ref name=":73" />
!2007<ref name=":73" />
!2008<ref name=":83">{{Cytuj stronę|url=http://www.spiegel.de/einestages/tschernobyl-schwarzer-tourismus-zum-ungluecks-reaktor-a-1088757.html|tytuł=Zum Gruselreaktor bitte hier entlang|autor=|data dostępu=2019-04-05|opublikowany=spiegel.de|język=}}</ref>
!2009<ref name=":83" />
!2010<ref name=":83" />
!2011<ref name=":83" />
!2012<ref name=":83" />
!2013<ref name=":83" />
!2014<ref name=":83" />
!2015<ref name=":83" />
!2016<ref name=":73" />
!2017<ref name=":73" />
!2018<ref>{{Cytuj stronę|url=https://bellona.org/news/nuclear-issues/2019-06-visitors-flocking-to-chernobyl-but-is-it-safe-or-right|tytuł=Visitors are flocking to Chernobyl, but is it safe, or right?|autor=Charles Digges|data dostępu=2019-06-30|opublikowany=bellona.org|język=}}</ref>
|-
|Ukraińcy
| rowspan="2" |800
| rowspan="2" |2 100
| rowspan="2" |5 200
| rowspan="2" |1600
|2 393
|2 816
|2 565
|2 704
|4 017
|4 017
|3 429
|5 901
| rowspan="2" |35 100
| rowspan="2" |50 200
| rowspan="2" |71 862
|-
|Obcokrajowcy
|3 083
|4 375
|5 804
|6 423
|10 115
|13 740
|5 055
|10 485
|-
|'''Łącznie'''
|'''800'''
|'''2 100'''
|'''5 200'''
|'''1600'''
|'''5 476'''
|'''7 191'''
|'''8 369'''
|'''9 127'''
|'''14 132'''
|'''17 757'''
|'''8 484'''
|'''16 386'''
|'''35 100'''
|'''50 200'''
|'''71 862'''
|}
==Infrastruktura i statystyki<ref>{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20100706165034/http://pripyat.com/ru/city/2005/09/07/262.html|tytuł=Prypeć w liczbach|autor=Jewgienij Leontjew|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref><ref group="uwagi">Dane źródłowe Aleksandra Esaulowa, byłego wiceprzewodniczącego Komitetu Wykonawczego miasta Prypeć.</ref>==
*'''Obszar'''<ref name=":53" />''':''' 4.5-5 km2 (wraz z terenem przemysłowym [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowe]]<nowiki/>j, obszarem zalesionym oraz piaszczystym płaskowyżem (90 ha) 18-20 km2 ).
**Budynki mieszkalne: 18%
**Drogi asfaltowe oraz obszary wybetonowane: 20%
**Roślinność (lasy sosnowe): ⩽12%
**Ogrody z uprawianymi glebami: 4%
**Trawniki, ogrody publiczne i inne tereny zieleni miejskiej: 24%
**Inne obszary: 23%.
**Plantacje leśne zajmują około 20% otaczających terenów; reszte stanowią większości tereny przemysłowe
*'''Populacja:''' Według ostatniego spisu powszechnego 47 500 (1985). Poddanych ewakuacji 27 kwietnia 1986: 49 400 osób lub 49 360<ref name=":53" /> (17 342 mężczyzn,16 652 kobiet, 15 406 dzieci (7 176 w wieku szkolnym) lub 17 000 dzieci<ref name=":53" />)
*'''Gęstość zaludnienia:''' ok. 10 000 os/km2<ref name=":53" />.
*'''Średnia wieku mieszkańców:''' 26 lat (1986)
*'''Obiekty budowlane:''' Około 400 budynków (55% to obiekty mieszkalne, 13% to szkoły, przedszkola, szpitale itp.)<ref name=":53" />.
*'''Przestrzeń mieszkalna:''' Całkowita - 658,700 m2 (13 414 mieszkań w 160 blokach mieszkalnych, 18 hosteli robotniczych dla mężczyzn lub kobiet (7621 miejsc), 8 hosteli robotniczych dla par lub małżeństw (1 206 miejsc), 9 hosteli robotniczych dla kawalerów (324 miejsc).
*'''[[Edukacja w Prypeci|Edukacja]]:''' 15 przedszkoli (4980 miejsc), 5 szkół ogólnokształcących (6786 miejsc) oraz szkoła zawodowa (600 miejsc)
*'''Opieka zdrowotna:''' 1 nowoczesny szpital mogący pomieścić do 410 pacjentów, 3 poradnie mogące obsłużyć 1750 pacjentów.
*'''Handel:''' 25 sklepów i centrów handlowych o łącznej powierzchni 9239 m2, 27 obiektów gastronomicznych (stołówek, kawiarni i restauracji) o pojemności 5535 miejsc siedzących, 10 magazynów o łącznej powierzchni 4213 m2 i pojemności 4,430 ton towarów.
*'''Kultura:''' 3 budynki: [[Pałac Kultury „Energetyk”]], [[Kino „Prometeusz”]] (o pojemności 1220 miejsc siedzących) oraz szkoła muzyczna o 8 pomieszczeniach dla 312 osób.
*'''Sport:''' 10 hal sportowych, 3 stawy do połowu ryb, 10 strzelnic, dwa stadiony (w tym jeden z 5000 miejsc), 2 basen.
*'''Rekreacja:''' 1 park miejski (⩽10 ha)<ref name=":53" />, 35 placów zabaw, stadion sportowy.
*'''Przemysł:''' 4 przedsiębiorstwa z całkowitym rocznym przychodem 477 mln rubli. Powierzchnia obiektów przemysłowych to 30 000 m2, a innych budynków niemieszkalnych 10.000 m2<ref name=":53" />.
*'''Budownictwo:''' 6 głównych przedsiębiorstw budowlanych których łączne inwestycje wynoszą 132 mln. rubli.
*'''Infrastruktura:''' Całkowita długość podziemnej sieci uzbrojenia terenu wynosi 135 km (w tym 52 km sieci ciepłowniczej)<ref name=":53" />
*'''Transport:''' Linia Kolejowa Czernichów-Owrucz – stacja Janów, 3 przedsiębiorstwa transportowe: Przedsiębiorstwo transportowe nr 31015, przedsiębiorstwo transportu Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej (''Awtotransportnyj Kombinat Czernobylskoj AES'') z 533 pojazdami transportowymi w tym 167 autobusów.
*'''Telekomunikacja:''' 2926 lokalnych numerów telefonów zarządzanych przez miejscową centralę. Dodatkowo 1950 numerów telefonów obsługiwanych przez Czarnobylską Elektrownię Atomową, Zakłady Jupiter oraz Wydział Architektury i Rozwoju Miasta.
*'''Zaopatrzenie w wodę:''' 28 studni artezyjskich o łącznej wydajności 15 tys. m3 w ciągu 24 godzin,z tego 8 050 m3 dla samego miasta (176 litrów (z normą dla 1 mieszkańca 250 litrów w ciągu 24 godzin)).
*'''Zaopatrzenie w energię elektryczną:''' podczas dnia - 121 tys. kW/h w tym dla strefy przemysłowej - 29 tys. kW/h.
*'''Konsumpcja:''' dzienna; 10 ton chleba, 28 ton produktów mlecznych i mleka, 7 ton mięsa.
*'''Zieleń miejska:''' 18 136 drzew zasadzonych równo w alejkach, 249 247 krzewów, 33 000 krzewów róż.
==Ludzie związani z miastem==
*'''Alexander Sirota''' (ur. 1976) - ukraiński dziennikarz, fotograf. Od 1983 roku mieszkaniec Prypeci.
*'''Liubov Sirota''' (ur. 1956) - matka Aleksandra, dziennikarka, poetka, pisarka, tłumaczka.
*'''Natalia Gudzi''' (ur. 1980) - ukraińska piosenkarka. Mieszkaniec Prypeci.
*'''Halina Panczuk''' (ur. 1953; zm. 2008) - ukraińska poetka. Mieszkaniec Prypeci od 1977 roku. Od 2005 roku Członek Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy. Pracowała jako nauczyciel języka ukraińskiego i literatury w Prypeci.
*'''Wiaczesław Wrona''' (ur. 1981; zm. 2014) - działacz euromajdanu, urodzony w Prypeci. Pośmiertnie odznaczony tytułem Bohatera Ukrainy.
*'''Andrij Mochnyk''' - ukraiński inżynier i polityk, radny z Kijowa z ramienia partii Swoboda. Od 1978 roku mieszkaniec Prypeci. Po protestach na Majdanie i ucieczce prezydenta Janukowycza mianowany ministrem środowiska w rządzie Arsenija Jaceniuka.
==Uwagi==
<references group="uwagi" />
==Przypisy==
{{Reflist|3}}{{Mikrodzielnice w Prypeci}}

Prypeć (miasto)

2021-03-11T14:46:54Z

Borekxx: Do

{{Infobox
|name = Prypeć
|bodystyle =

|titlestyle =
|abovestyle = background:#cfe3ff;
|subheaderstyle =
|above = Prypeć
|subheader = Pripiat
|imagestyle =
|captionstyle =
| image = [[Plik:Coat of Arms of Pripyat.svg|150px]]
|caption = Herb miasta

|headerstyle = background:#cfe3ff;
|labelstyle =
|datastyle =

|header1 = Podstawowe informacje
| label2 = Nazwa
| data2 = Prypeć
| label3 = Państwo
| data3 = [[Plik:Flag of the Soviet Union.svg|30px]] ZSRR / [[Plik:Flag of the Ukrainian Soviet Socialist Republic.svg|30px]] Ukraińska SRR [[Plik:Flag of Ukraine.svg|30px]] Ukraina (obecnie)
| label4 = Status
| data4 = W wyniku wypadku w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej ewakuowane 27.04.1986
| label5 = Obwód
| data5 = Kijowski
| label6 = Rejon
| data6 = Miasto wydzielone z rejonu. Czarnobylski (do 1988) iwankowski (obecnie)
|header7 = Administracja
| label8 = Organ zarządzający
| data8 = Przewodniczący Miejskiego Komitetu Wykonawczego KPZR (do 1.10.1986) Państwowa Agencja Ukrainy ds. Zarządzania Strefą Wykluczenia (obecnie)
| label9 = Przewodniczący Miejskiego KW KPZR
| data9 = Władimir P. Wołoszko (1981 - 1986)
| label10 = Podział miasta
| data10 = 5 mikrodzielnic
|header11 = Historia i geografia
| label12 = Data założenia
| data12 = 4 lutego 1970
| label13 = Prawa miejskie
| data13 = 1979
| label14 = Powierzchnia
| data14 = 8 km²
| label15 = Wysokość
| data15 = 10 m n.p.m.
| label16 = Strefa czasowa
| data16 = UTC + 2 (zimowy) UTC + 3 (letni)
|header17 = Populacja
| label18 = Populacja
| data18 = 49 360 osób (1985) 50 000 (26.04.86)
| label19 = Gęstość zaludnienia
| data19 = 11 000 os/km² (1986)
|header20 = Identyfikatory
| label21 = Nr kierunkowy
| data21 = +380 4499
| label22 = Kod pocztowy
| data22 = 255614 (do 1986)
| label23 = Tablice rejestracyjne
| data23 = AI, КI / 10
}}'''Prypeć''' (ukr. Прип'ять, trb. Prypjat; ros. Припять, trb. Pripiat’) – miasto ewakuowane po [[Wypadek w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej|wypadku w pobliskiej Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]] w końcu kwietnia 1986 położone w obwodzie kijowskim dawniej w Obwodzie Czarnobyskim w północnej Ukrainie przy granicy z Białorusią, 100 km od Kijowa. Obecnie miasto pełni funkcje turystyczne.

==Historia==
{{Osobny artykuł|Kalendarium historii Prypeci}}

=== Lokalizacja ===
27 lipca 1967 członkowie komisji planowania Uralskiego oddziału ''Tiepłoelektroprojekt'' udali się w rejon budowy przyszłej elektrowni, aby znaleźć optymalne miejsce dla zlokalizowania przyszłej osady. Komisja wytypowała siedem możliwych lokalizacji: w rejonie [[Czarnobyl|Czarnobyla]], na północ lub południe od wsi [[Kopacze]], w rejonie [[Janów (stacja kolejowa)|stacji kolejowej Janów]] na kierunku zachodnim lub północno-wschodnim oraz w sąsiedztwie wsi Lesnoj. Ostateczny wybór padł na tereny na południe od wsi Semichody. Bliskość stacji kolejowej, obecność żeglownej rzeki i drogi o znaczeniu regionalnym łączącej Białoruską SRR i Ukraińską SSR – czynniki te dały ogromny potencjał przyszłej lokalizacji, umożliwiając w przyszłości nadmierne uzależnienie od elektrowni jądrowych. Wszystkie osoby odpowiedzialne za przyszły kształt miasta od samego początku znajdowały się bezpośrednio na placu budowy. Założenia projektowe dla osady zostały opracowane koniec 1969. W tym samym roku ukończono pierwsze szkice koncepcyjne pierwszej mikrodzielnicy i tymczasowej osady dla budowniczych. Na naczelnego architekta kierującego grupą architektów wybrano absolwenta Uralskiego Instytutu Politechnicznego im. Kirowa (1954) – Giennadija Iwanowicza Oleszkę (w 1985 za swój wkład w rozwój architektoniczny miasta został pośmiertnie wyróżniony nagrodą Rady Ministrów ZSRR<ref>{{Cytuj stronę|url=http://pripyat-city.ru/photo/236-pripyat-do-avarii-chast-xxxii.html|tytuł=Припять до аварии. Часть XXXII|autor=|data dostępu=2017-07-04|opublikowany=pripyat-city.ru|język=}}</ref>).

=== Budowa ===
Budowa miasta wraz z budową elektrowni zostało ogłoszone kluczowym wszechradzieckim komsomolskim projektem inwestycyjnym (ros. ''Wsiesojuznaja udarnaja komsomolskaja strojka'')<ref>Slogan oznaczał że dany projekt inwestycyjny miał najwyższy priorytet dla gospodarki państwa. Podobny status miały inne strategiczne inwestycje w ZSRR m. in. Bajkalsko-Amurska Magistrala Kolejowa (BAM), fabryka samochodów osobowych AwtoWAZ, fabryka samochodów ciężarowych KamAZ, zakłady chemiczne TogliattiAzot (ToAZ) czy zakłady Atommasz jak również szereg budów elektrowni, zwłaszcza jądrowych.</ref>. Na apel władz w rejon budowy skierowano członków Komsomołu z całego ZSRR. Miasto oficjalnie zostało założone 4 lutego 1970 jako osiedle mieszkaniowe dla pracowników pobliskiej [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]], w odległości około czterech kilometrów od samej elektrowni. Pierwotnie powstało na gruntach wsi [[Semichody]] (oficjalnie włączonej w granice miasta w 1979) oraz częściowo wsi [[Nowe Szepielicze]]. W założeniach miało stanowić ono ważny dla gospodarki w tej części obwodu kijowskiego punkt tranzytowy. Miała przez nie przebiegać ważna magistrala kolejowa oraz główny [[Port przeładunkowy w Prypeci|port przeładunkowy]] w północnej części Ukraińskiej SRR. Było dziewiątym miastem satelickim elektrowni jądrowej w ZSRR. Za początek budowy miasta uważa się rozpoczęcie budowy hotelu robotniczego nr 1, biura kierownictwa budowy oraz stołówki robotniczej nr 1<ref name=":03">{{Cytuj stronę|url=http://pripyat.com/chronology.html|tytuł=Хронология событий|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref>. W czerwcu 1971 oddano do użytku pierwszy blok mieszkalny<ref name=":03" /><ref>Był to blok dziewięćdziesięcio-mieszkaniowy przy prospekcie W. I. Lenina 1, wybudowany według projektu 111-60-12.</ref>. W sierpniu tego samego roku oddano do użytku podstawowe udogodnienia: sieć wodociągową, kanalizacyjną i ciepłowniczą<ref name=":03" />. 14 kwietnia 1972 dekretem Prezydium Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR miastu nadano nazwę Prypeć – na cześć [[Prypeć (rzeka)|rzeki]], w pobliżu której zostało zlokalizowane<ref name=":13">{{Cytuj stronę|url=http://goroda-prizraki.narod.ru/goroda.html|tytuł=Припять|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=goroda-prizraki.narod.ru|język=}}</ref>. W grudniu 1972 oddano do użytku pierwszą szkołę w mieście – [[Szkoła średnia nr 1|szkołę średnią nr 1]]<ref>{{Cytuj stronę|url=http://noginasquare.ru/pripyat|tytuł=Припять|autor=|data dostępu=2020-05-02|opublikowany=noginasquare.ru|język=}}</ref>. Rosnąca liczba mieszkańców i rozwój infrastruktury sprawił że Prypeć uzyskało prawa miejskie w 1979 na mocy decyzji Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR nr 1264/686<ref name=":03" />. W 1984 miasto otrzymało tytuł najlepszego młodego miasta w ZSRR<ref>{{Cytuj stronę|url=https://vlast.kz/obsshestvo/16926-perezit-cernobyl.html|tytuł=Пережить Чернобыль|autor=|data dostępu=2017-06-19|opublikowany=vlast.kz|język=}}</ref>.

== Ludność ==
Według ostatniego spisu powszechnego przeprowadzonego w końcu 1985, miasto liczyło 47 500 mieszkańców, 25 różnych narodowości. Roczny przyrost liczby mieszkańców kształtował się w okolicach 1 500 osób rocznie z czego około 1000 osób stanowiły nowe narodziny, a 500-600 osób napływ obywateli z innych regionów Związku Radzieckiego. Średni wiek mieszkańców miasta wynosił 26 lat<ref>{{Cytuj stronę|url=http://chornobyl.in.ua/en/pripyat-evacuation-1986.html|tytuł=Pripyat evacuation after nuclear accident|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=chornobyl.in.ua|język=}}</ref>. W założeniach docelowo miasto miało zamieszkiwać ok. 75 - 85 tys. mieszkańców<ref name=":0" />. Średnia wysokość wynagrodzeń była trzy razy wyższa niż w pozostałej części Związku Radzieckiego.

==Położenie==
Miasto położone jest obwodzie kijowskim, rejonie Iwanowskim w północnej Ukrainie przy granicy z Białorusią, 94 km od Kijowa, 4 km (w linii prostej) od Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej nad rzeką Prypeć. Miasto zajmowało obszar ok. 600 ha (w tym 42 ha trawników i obszarów leśnych). Miało rozbudowany system ścieków przemysłowych i burzowych, sieć drogową oraz sieć ciepłowniczą
==[[Edukacja w Prypeci|Edukacja]]==
Na terenie miasta funkcjonowało wiele placówek oświatowych:
*15 przedszkoli
*5 szkół ogólnokształcących
*2 szkoły techniczne
==Urbanistyka==
[[Plik:1441390942 img699-01-prcity.jpg|mały|Główny architekt Prypeci, Giennadij Iwanowicz Oleszko podczas wykładu na temat przyszłości i dalszego rozwoju miasta Prypeć.]]W Prypeci zastosowano eksperymentalną tak zwaną zasadę „trójkątnej” zabudowy opracowaną przez zespół moskiewskich architektów pod kierownictwem Nikołaja Ostożenki. Cechą charakterystyczną całej aglomeracji były luźno rozlokowane, naprzemianległe pięciopiętrowe budynki mieszkalne oraz mniej liczne, mierzące ponad dziesięć pięter bloki z widokiem na otwartą przestrzeń. W głównym punkcie miasta znajdował się plac przy którym znajdowały się budynki: [[Centrum handlowe|centrum handlowego]], [[Pałac Kultury "Energetyk"|pałacu kultury]], [[Kino|kina]], [[Hotel|hotelu]], dwa kompleksy sportowe, budynki administracji publicznej i budynek Komitetu Wykonawczego miasta. Po wstępnym zatwierdzeniu projektu zespół moskiewskich architektów pod kierownictwem architekta Giennadija Iwanowicza Oleszki przy współpracy z kijowskimi architektami wprowadził własne zmiany i ta modyfikacja ostatecznie została przyjęta. Jedną z kluczowych zmian w stosunku do pierwotnego projektu było przeprojektowanie czwartej mikrodzielnicy dzięki czemu zachowano niemal pół tuzina istniejących drzew. Układ urbanistyczny miasta charakteryzuje się specyficznym układem dzielnic, rozmieszczonych koliście wokół centrum miasta. Charakterystyczną cechą miasta była jego oprawa która charakteryzowała się podświetlonymi reklamami, jasnymi panelami dekoracyjnymi i mozaikami na fasadach budynków<ref>{{Cytuj stronę|url=http://zona86.pl/8-faktow-na-temat-czarnobyla-o-ktorych-mogles-nie-wiedziec/|tytuł=8 faktów na temat Czarnobyla, o których mogliście nie wiedzieć|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=zona86.pl|język=}}</ref>.

Projekt Prypeci miał zapewnić mieszkańcom poczucie przestrzeni oraz bogactwo kolorów. Wielokrotnie na fasadach budynków tworzono propagandowe obrazy oraz ceramiczne dekoracje. Ponadto zadbano o zwiększenie szerokości ulic oraz ich równoległy układ, który miały być sposobem pozbycia się problemu korków ulicznych w przyszłości. Po niewielkich poprawkach wprowadzonych przez Kijowskich architektów plan został odgórnie zaakceptowany. Na przełomie lat 60. i 70. na terenie całego ZSRR budowano pozbawione barw, wielkie i ciasne blokowiska z niewielką ilością małych placyków i wąskich ulic. Unikatowość oraz innowacja tego projektu sprawiły, że model Prypeci szybko stał się rozwiązaniem zastosowanym w kilkunastu innych aglomeracjach Związku Radzieckiego.
===Typy budynków===
Infrastruktura mieszkaniowa składa się głównie z wielopiętrowych budynków mieszkalnych (5-16 kondygnacji). Najstarsze mikrodzielnice (I i II) składają się w większości z budynków pięciokondygnacyjnych, podczas gdy pozostałe mikrodzielnice (III, IV, V) mają prawie wszystkie budynki dziewięciokondygnacyjne. Tylko siedem budynków na terenie miasta ma szesnaście kondygnacji. Budynki gdzie liczba kondygnacji nie przewyższa trzech to w większości obiekty użyteczności publicznej (szkoły, przedszkola, obiekty handlowe, placówki medyczne, sportowe oraz rekreacyjne) oraz usługowe (szklarnie, pralnie, garaże, parki transportowe). W mieście istnieje około 400 budynków (55% to obiekty mieszkalne, 13% to szkoły, przedszkola, szpitale itp.). Prawie wszystkie budynki mają płaskie dachy, wodoodporne powierzchnie zewnętrzne oraz balkony typu loggia. Większość budynków jest zbudowana z dużych lub średnich pustaków; niektóre są zbudowane z cegieł i wykończone płytkami ceramicznymi. Miasto miało ogrzewanie miejskie, wodę i energię elektryczną<ref name=":53">''[https://www-ns.iaea.org/downloads/rw/projects/emras-urban-draft-pripyat-May06.pdf Scenario for modeling changes in radiological conditions in contaminated urban environments];'' EMRAS Urban Remediation Working Group; Kiev – Vienna May 2006</ref>.

=== Główne obiekty ===
*[[Hotel Polesie|Hotel „Polesie”]], ul. I. Kurczatowa 8
*[[Pałac Kultury „Energetyk”]], ul. I. Kurczatowa 10
*[[Kawiarnia „Prypeć”]], ul. Nabrzeże 7
*[[Kino „Prometeusz”]], ul. I. Kurczatowa 4
*Siedziba Miejskiego Komitetu Wykonawczego miasta Prypeć, ul. I. Kurczatowa 6
*[[Kompleks Sportowy „Lazurowy”]], ul. Sportowa 24
*[[Zakład „Jupiter”]], ul. Fabryczna 11
*[[Stadion Centralny]], ul. Hydroprojektowa 2
*[[Szpital Miejski nr 126 w Prypeci|Wielospecjalistyczne Centrum Medyczne nr 126]], ul. Przyjaźni Narodów 18
==[[Podział administracyjny Prypeci|Podział administracyjny]]==
Miasto zostało podzielone na pięć mikrodzielnic. Do połowy lat 90., miało składać się z sześciu mikrodzielnic.
*[[I. Mikrodzielnica (Prypeć)|I. Mikrodzielnica]]
*[[II. Mikrodzielnica (Prypeć)|II. Mikrodzielnica]]
*[[III. Mikrodzielnica (Prypeć)|III. Mikrodzielnica]]
*[[IV. Mikrodzielnica (Prypeć)|IV. Mikrodzielnica]]
*[[V. Mikrodzielnica (Prypeć)|V. Mikrodzielnica]]
===[[Ulice w Prypeci|Ulice i aleje]]===
Nazwy ulic i alej nawiązują w większości do historii ZSRR. Oprócz czysto ideologicznych nazw jak Aleja Włodzimierza Ilicza Lenina, ulica Przyjaźni Narodów i Bohaterów Stalingradu czy Andrieja Ogoniewa, w Prypeci były również nazwy ulic mniej nacechowane propagandowo jak ulica Entuzjastów, Sportowa, Nadbrzeżna, Fabryczna, Aleja Budowniczych, nawiązująca do wyburzonej podczas budowy miasta wsi Semichody ulica Semichodzka czy to Instytutu Hydroprojekt - ulica Hydroprojektowa. W Prypeci nie zabrakło również nawiązań do narodowo-kulturalnego oblicza Republiki Ukrainy, jedną z najdłuższych ulic nazwano imieniem Łesi Ukrainki ukraińskiej poetki i pisarki. Jak w każdym "atomowym" mieście miał też ulicę radziecki fizyk jądrowy, uznawany za ojca radzieckiej bomby atomowej - Igor Kurczatow.
==Władze==
Głównym ośrodkiem władzy w mieście był Miejski Komitet Wykonawczy którego siedziba mieściła się przy ul. I. Kurczatowa 6.
===Przewodniczący Miejskiego KW<ref name=":43">{{Cytuj stronę|url=http://www.slavutich.cn.ua/print/news_1873.html|tytuł=Помним! (добавлено фото)|autor=|data dostępu=2019-01-01|opublikowany=slavutich.cn.ua|język=}}</ref>===
*Praskowia Iljiniczna Pawlenko (1972–75)
*Siergiej Borisowicz Pielipiejko (1975–79)
*Władimir Konstantinowicz Kononichin (1979–81)
*Władimir Pawłowicz Wołoszko (1981–86)
===Pozostali===
* Aleksander Esaulow – w-ce przewodniczący Miejskiego KW oraz naczelnik wydziału planowania miasta<ref>{{Cytuj stronę|url=http://library.narod.ru/tetr/tetr3.htm|tytuł=Чернобыльская тетрадь|autor=|data dostępu=2018-03-18|opublikowany=library.narod.ru|język=}}</ref>.

* Marija Procenko – naczelny architekt miasta przy wydziale planowania.

==Transport<ref name=":43" />==
Linia kolejowa Czernichów-Owrucz ze stacjami Semichody i Janów. W samym mieście znajdował się dworzec autobusowy, port rzeczny oraz przystań.
===Komunikacja autobusowa===
*Prypeć - Czarnobyl
*Prypeć - Kijów
*Prypeć - Biała Cerkiew
*Kijów - Prypeć - Mozyrz
*Iwanków - Prypeć - Mozyrz
*Prypeć - Stare Szepielicze - Beniówka
Ponadto w godzinach wieczornych kursował autobus miejski bezpośrednio do [[Janów (stacja kolejowa)|stacji kolejowej Janów]] umożliwiając przewóz pasażerów z pociągu podmiejskiego. Na początku lat 80-tych rejs z Prypeci do Kijowa trwał 3 godziny i kosztował 3 ruble<ref name=":63">{{Cytuj stronę|url=https://www.infoflotforum.ru/topic/36921-navigacija-na-reke-pripjat-do-avarii-na-chaas/|tytuł=Навигация на реке Припять до аварии на ЧАЭС.|autor=|data dostępu=2019-04-05|opublikowany=infoflotforum.ru|język=}}</ref>.
===Komunikacja kolejowa===
====Pociągi podmiejskie====
*Czernihów - Janów - Czernihów
*Janów - Owrucz - Janów
Dla ruchu pasażerskiego stacja obsługiwała długodystansowy pociąg ekspresowy Chmielnicki - Moskwa, Moskwa - Chmielnicki oraz w okresie letnim Moskwa - Żytomierz, Żytomierz - Moskwa[[Janów (stacja kolejowa)#cite note-3|[3]]][[Janów (stacja kolejowa)#cite note-4|[4]]][[Janów (stacja kolejowa)#cite note-4|.]] Pod koniec lat 80. planowano utworzenie nowego połączenia kolejowego Prypeć - Moskwa.
===Komunikacja rzeczna===
W 1975 roku pogłębiarki rzeczne pogłębiły starorzecze Zalewu Janowskiego nazwane "Starcem" lub "Semichodzkim Starcem" lub przez mieszkańców po prostu "Talerzem" co umożliwiło res do przystanku rzecznego wodolotom pasażerkism typu "Rakieta", Meteor oraz Woschod . Wcześniej, aby dostać się do Kijowa transportem rzecznym, mieszkańcy Prypeci musieli udać się do Czarnobyla i tam udać sie na trasę Czarnobyl - Kijów. Kursowały trzy połączenia na trasie Kijów - Mozyr, następnie pięć. Trzy do Kijowa i trzy do Mozyrza. Na początku lat 80-tych rejs z Prypeci do Kijowa trwał 4 godziny i kosztował 5 rubli<ref name=":63" />.

'''Rozkład rejsu z kwietnia 1986'''<ref name=":63" />
{| class="wikitable"
!Przystanek
!Przypłynięcie
!Wypłynięcie
|-
|Kijów
|
|16:00
|-
|Teremsi
|18:00
|18:05
|-
|Wydumka
|18:30
|18:35
|-
|Plutowiszcze
|19:00
|19:05
|-
|Czarnobyl
|19:30
|19:35
|-
|Prypeć
|20:00
|
|}
==Sport==
W połowie lat 70-tych zostaje założony klub piłkarski "Budowlańcy". Początkowo kręgosłup drużyny stanowili niemal wyłącznie zawodnicy z sąsiedniej wsi [[Czystogłówka]], która była uważana za jedną z najlepszych ekip piłkarskich w okolicy. Zespół z Prypeci występował w regionalnych turniejach oraz brał udział w mistrzostwach lokalnych zespołów amatorskich. Oprócz tego grał w Pucharze Kijowszczyzny<ref>{{Cytuj stronę|url=http://rfbl.pl/pilka-nozna-w-czarnobylu/|tytuł=Atomowa ekipa, czyli piłka nożna w Czarnobylu|autor=Bartłomiej Matulewicz|data dostępu=2017-01-04|opublikowany=rfbl.pl|język=}}</ref>.
==Plany rozbudowy==
[[Plik:Plany rozbudowy Prypeci.jpg|mały|Plan rozbudowy miasta Prypeć sporządzony z fotografii wykonanej aparatem Łomo ŁK-A autorstwa Wasyla Gorohowima (pierwszego dyrektora Strefy) w budynku byłego Wydziału Mieszkalnictwa i Usług Komunalnych Komitetu Wykonawczego Prypeci jesienią 1986 roku.]]1 maja 1986 roku w Święto Pracy zaplanowano uroczyste otwarcie parku rozrywki. W jego skład wchodziły m.in. diabelskim młyn, karuzela, elektryczny tor samochodowy oraz stadion centralny z 5000 miejscami siedzącymi.

W przyszłości na terenie półwyspu "Piaszczysty Płaskowyż" w północnej części [[Zalew Janowski|Zalewu Janowskiego]] zamierzano wybudować VI. mikrodzielnicę miasta<ref group="uwagi">Przed budową miasta znajdowały się tam zabudowania wsi Semichody które w trakcje budowy wyburzono. Do awarii teren ten wraz z zatoką Janowską stanowił zaplecze rekreacyjne dla mieszkańców Prypeci. Po awarii w 1986 roku teren ten został przekształcony w Punkt Tymczasowego Rozmieszczenia Odpadów Radioaktywnych "Piaszczysty Płaskowyż".</ref>, wiązało się to z planowanym uruchomieniem dwóch kolejnych [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|bloków energetycznych V i VI]]. Według Aleksandra Esaulowa, byłego wiceprzewodniczącego Komitetu Wykonawczego miasta Prypeć budowę kolejnej mikrodzielnicy planowano rozpocząć na przełomie 1986/87, a jej zakończenie przewidywano w pierwszej połowie lat 90-tych<ref group="uwagi">Perspektywiczny plan rozbudowy miasta Prypeć zakładał rozpoczęcie prac w czasie trwanie dwunastej pięciolatki (1986-1990) a zakończenie w czasie trzynastej pięciolatki (1991-1996).</ref>. W założeniach docelowo miasto miało zamieszkiwać ok. 75 - 85 tys. mieszkańców<ref name=":0">{{Cytuj stronę|url=https://ulis.dreamwidth.org/4985.html|tytuł=Припять. Пиратская карта, или "Город сокровищ"|autor=|data dostępu=2017-01-16|opublikowany=ulis.dreamwidth.org|język=}}</ref>.{{Cytat||Prypeć pewnie wkracza w przyszłość. Jego zakłady przemysłowe nadal zwiększają swoje zdolności produkcyjne. W nadchodzących latach w mieście powstanie technikum energetyczne, kolejna szkoła średnia, Pałac Pionierów, klub młodzieżowy, centrum handlowe, zadaszony targ, hotel, nowe budynki dworca autobusowego i kolejowego, poliklinika dentystyczna, kino z dwoma salami projekcyjnymi, sklep "Dietskij mir", Uniwermag i inne obiekty handlowo-usługowe. Wejście do miasta ozdobi park rozrywki. Zgodnie z ogólnym planem urbanistycznym w Prypeci będzie mieszkać do osiemdziesięciu tysięcy mieszkańców. Atomowe miasto Polesia stanie się jednym z najpiękniejszych miast Ukrainy}}Do końca 1988 planowano otwarcie dwóch dużych centrów handlowych<ref group="uwagi">Jeden z nich miał zostać nazwany "Prypecki Świt".</ref>, [[Pałacu Pionierów]] (nieukończony), kinoteatru z dwiema salami projekcyjnymi, Pałacu Sztuki "Jubileuszowy", dwóch kompleksów sportowych "Czernihów" i "Prypecianin", hotelu "Październik", szkoły zawodowej, szkoły średniej, technikum energetycznego, klubu jachtowego, linii kolejowej, dworca autobusowego, kliniki stomatologicznej i sklepu z zabawkami<ref>{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20110209010612/http://pripyat.com/en/city/2006/12/21/1567.html|tytuł=Near the cradles of Pripyat history|autor=|data dostępu=2017-01-04|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.max-info.by/post/309_info.html|tytuł=План развития города Припять|autor=|data dostępu=2017-01-16|opublikowany=max-info.by|język=}}</ref>. U zbiegu ulicy Łesi Ukrainki i Aleji Budowniczych planowano budowę 52 metrowego nadajnika telewizyjnego<ref>{{Cytuj stronę|url=http://c7s.ru/publ/chernobyl/chernobyl_gorod_legenda/5-1-0-521|tytuł=Чернобыль- город Легенда|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=c7s.ru|język=}}</ref>.
==Wypadek w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej==
===26 kwietnia 1986===
{| class="wikitable" style="float:right; margin-left: 10px;"
|+Rejestr dawki ekspozycyjnej w Prypeci 26 kwietnia 1986<ref>''[http://www.rri.kyoto-u.ac.jp/NSRG/en/Karpan2008English.pdf First days of the Chernobyl accident. Private experience]''. Nikołaj Karpan</ref>
|-
!Miejsce
!'''26.04.1986'''
|-
|ul. I. Kurczatowa
|22 mR/h
|-
|ul. Sportowa
|16 mR/h
|-
|ul. Hydroprojektowa
|20 mR/h
|-
|pr. Budowlanych
|16 mR/h
|-
|Park miejski
|86 mR/h
|-
|ul. Przyjaźni Narodów
|62 mR/h
|-
|ul. Entuzjastów
|53 mR/h
|-
|ul. A. Ogoniewa
|115 mR/h
|-
|Laboratorium Dozymetrii
Wewnętrznej
|25 mR/h
|}Około godziny drugiej w nocy w wydziale Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przy komitecie wykonawczym miasta Prypeć zarządzono nadzwyczajne spotkanie kryzysowe w związku z sytuacją w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Podczas spotkania wstępnie omówiono jakie kroki należy podjąć w przypadku gdy skala awarii okaże się większa od przewidywanej. Zgodnie z obowiązującymi procedurami prewencyjnie podjęto decyzję o czasowym zablokowaniu dla osób cywilnych głównych dróg wylotowych z miasta. W tym celu zarządzono sprowadzenia dodatkowych kilkudziesięciu funkcjonariuszy milicji z Kijowa których nie poinformowano o rodzaju awarii. Decyzja o blokadzie dróg miała na celu ograniczenie przemieszczania się osób cywilnych oraz zabezpieczenie głównych tras komunikacyjnych dla służb ratowniczych<ref>{{Cytuj stronę|url=http://chernobylgallery.com/chernobyl-disaster/timeline/|tytuł=A chronology of events surrounding the Chernobyl nuclear disaster.|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=chernobylgallery.com|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.nirs.org/wp-content/uploads/mononline/nm724.pdf|tytuł=Nuclear monitor. Chernobyl: Chronology of a disaster|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=nirs.org|język=}}</ref>.

Od godziny czwartej nad ranem w miejscowym jednostce medycznej rozpoczęto przyjmowanie poszkodowanych z pierwszymi objawami choroby popromiennej. Około godziny szóstej mimo pomocy medycznej w szpitalu w wyniku odniesionych ran umiera [[Władimir Szaszenok]], stając się tym samym drugą ofiarą śmiertelną awarii. W tym samym czasie hospitalizowanych jest 108 poszkodowanych<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.gazeta.ru/science/2016/04/26_a_8196311.shtml|tytuł=Чернобыль: хроника катастрофы|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=gazeta.ru|język=}}</ref>. Do tego czasu milicja zablokowała wszystkie główne drogi wylotowe z miasta. Przed dziesiątą rano na ulicach pojawiają się pierwsze patrole milicji wyposażone w dozymetry<ref name=":23">{{Cytuj stronę|url=http://veteranychernobyl.info/zhizn-i-smert-v-chernobyle|tytuł=Жизнь и смерть в Чернобыле|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=veteranychernobyl.info|język=}}</ref>. W tym samym czasie w budynku Komitetu partii odbyło się spotkanie na którym postanowiono nie informować mieszkańców o awarii i zagrożeniu z tym związanym aby nie powodować paniki<ref>{{Cytuj stronę|url=https://vlast.kz/obsshestvo/16926-perezit-cernobyl.html|tytuł=Пережить Чернобыль|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=vlast.kz|język=}}</ref>. Ostrzeżenia zaczęły się około południa. Dzieciom powiedziano, aby szły bezpośrednio do domu po szkole, a wszystkim mieszkańcom polecono przez radio, aby pozostali w swoich mieszkaniach i zamknęli okna. Wcześniej w ciągu dnia pracownicy zmianowi zauważyli, że droga prowadząca do elektrowni była zablokowana, a pracownicy powracający z nocnej zmiany musieli przejść badania lekarskie, zanim pozwolono im wrócić do domu. Około godziny czternastej do szpitala gdzie hospitalizowani są poszkodowani dociera personel medyczny ze [[Szpital Kliniczny nr 6 w Moskwie|Szpitala Klinicznego nr IV w Moskwie]] pod przewodnictwem dr Gieorgija Dmitrijewicza Sielidowkina<ref name=":33">{{Cytuj stronę|url=https://strana.ua/articles/special/10340-26-04-1986-katastrofa-translyaciya-v-rezhime-realnogo-vremeni.html|tytuł=26.04.1986. Катастрофа.Трансляция в режиме реального времени|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=strana.ua|język=}}</ref>. Od 14:00 na terenie miasta rozpoczęto profilaktykę jodową<ref>{{Cytuj stronę|url=http://bezogr.ru/chernobileskie-bedi-kiyiv-2009.html?page=2|tytuł=Чернобыльские беды|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=bezogr.ru|język=}}</ref>. W godzinach wieczornych personel medyczny kontynuuje opiekę lekarską poszkodowanym. Mimo to z każdą kolejną godziną ich stan się pogarsza. Po telefonicznej konsultacji z lekarzami Szpitala Klinicznego nr VI w Moskwie poradzono im podawać poszkodowanym roztwór wody i jodu<ref name=":23" /><ref>{{Cytuj stronę|url=https://strana.ua/articles/special/10340-26-04-1986-katastrofa-translyaciya-v-rezhime-realnogo-vremeni.html|tytuł=https://strana.ua/articles/special/10340-26-04-1986-katastrofa-translyaciya-v-rezhime-realnogo-vremeni.html|autor=|data dostępu=2018-05-31|opublikowany=strana.ua|język=}}</ref>. Około godziny 20 do Prypeci przybywają członkowie Komisji Rządowej. Konwój samochodów zatrzymuje się na centralnym placu miasta, tuż pod budynkiem miejskiego komitetu wykonawczego. Kilka minut później główna aula w budynku lokalnego komitetu wykonawczego jest wypełniona po brzegi. W budynku od południa gromadzili się przedstawiciele wszystkich szczebli partyjnych oraz kadra inżynieryjno-techniczna elektrowni. Wszyscy oczekiwali na przybycie delegacji z Moskwy. Spotkanie rozpoczęło się krótkim sprawozdaniem dyrektora elektrowni<ref name=":33" />. Tuż przed 22 przewodniczący [[Komisja Rządowa|Komisji Rządowej]], Borys Szczerbina zażądał przysłania do Prypeci jednostek wojsk chemicznych i jednostek śmigłowców z kijowskiego okręgu wojskowego<ref name=":23" />. Podczas trwania obrad Komisji ponownie przedstawiono pisemny wniosek dyrektora elektrowni [[Wiktor Briuchanow|Wiktora Briuchanowa]] na temat możliwość ewakuacji ludności z Prypeci a także podjęto decyzję aby zwiększyć obserwację i kontrolę radiacyjną na terenie elektrowni oraz w mieście. Wydano dyspozycję aby sprowadzić przeznaczony do ewakuacji transport z okolic Czarnobyla i obwodu kijowskiego. Od godziny 22:30 poza granicami miasta rozpoczęto gromadzenie środków transportu w przypadku podjęcia decyzji o ewakuacji ludności. W godzinach wieczornych 26 kwietnia średni poziom promieniowania w mieście przekroczył 1000 razy (0,1 mS /h) normalne promieniowanie tła<ref>{{Cytuj stronę|url=http://chornobyl.in.ua/en/pripyat-evacuation-1986.html|tytuł=Pripyat – evacuation after nuclear accident|autor=|data dostępu=2017-01-04|opublikowany=chornobyl.in.ua|język=}}</ref>.
===27 kwietnia 1986===
====Ewakuacja====
{| class="wikitable" style="float:right; margin-left: 10px;"
|+Rejestr dawki ekspozycyjnej w Prypeci 27 kwietnia 1986<ref>''[http://www.rri.kyoto-u.ac.jp/NSRG/en/Karpan2008English.pdf First days of the Chernobyl accident. Private experience]''. Nikołaj Karpan</ref>
|-
!Miejsce
!'''27.04.1986'''
!Wzrost
|-
|ul. I. Kurczatowa
|320 mR/h
|1455%
|-
|ul. Sportowa
|250 mR/h
|1562%
|-
|ul. Hydroprojektowa
|230 mR/h
|1150%
|-
|pr. Budowlanych
|250 mR/h
|1562%
|-
|Park miejski
|280 mR/h
|326%
|-
|ul. Przyjaźni Narodów
|380 mR/h
|613%
|-
|ul. Entuzjastów
|520 mR/h
|981%
|-
|ul. A. Ogoniewa
|490 mR/h
|426%
|-
|Laboratorium Dozymetrii
Wewnętrznej
|340 mR/h
|1360%
|}[[File:Pripyat 1986.ogg|thumb|Komunikatu z miejskiego radiowęzła wyemitowany 27 kwietnia 1986 roku około godziny 13:10.]]W godzinach nocnych 27 kwietnia, dzień po awarii, zapadła decyzja o (w pierwotnych zamiarach czasowej) ewakuacji miasta. Na miejscu miał pozostać jedynie niezbędny personel elektrowni, szpitala oraz służby administracji miejskiej, logistyki oraz służby porządkowe w mieście. Na rogatkach miasta pod pozorem ćwiczeń obrony cywilnej zgromadzono 1200 autobusów i 200 ciężarówek, a na pobliską [[Janów (stacja kolejowa)|stację kolejową Janów]] podstawiono dwa składy osobowe przeznaczone dla 1500 osób. Za przeprowadzenie ewakuacji miał być odpowiedzialny generał milicji Giennadij Bierdowow. Ze względów logistycznych ewakuowany obszar miasta podzielono na pięć sektorów (I - V). Przed każdym budynkiem mieszkalnym dyżurował jeden milicjant. Wiele osób przyszło wcześnie i czekało przed budynkami na ewakuację, chociaż kazano im pozostać w środku.
*7:00 – przewodniczący Komisji Rządowej potwierdził decyzję o ewakuacji mieszkańców miasta.
*13:10 – przez miejski radiowęzeł nadano polecenie przygotowania do ewakuacji. Mieszkańcom polecono przygotować się do ewakuacji która miała rozpocząć się o godzinie 14:00. Poinstruowano ich aby zabrali ze sobą tylko niezbędne przedmioty, w tym dokumenty i niewielki zapas żywności.
*14:00 – rozpoczęcie ewakuacji mieszkańców
*16:30 – zakończenie ewakuacji
*18:20 – ponowne sprawdzenie domów przez oddziały milicji. Znaleziono 20 osób, które próbowały uniknąć ewakuacji
Ewakuacja przebiegła stosunkowo spokojnie. W niecałe trzy godziny cała ludność miasta została ewakuowana, a kolumna autobusu miała ponad 19 kilometrów długości.

Łącznie 26 kwietnia w godzinach 14-18 ewakuacji poddano 44 460 osób (w tym 15 500 osób niepełnoletnich):
* 33 760 osób – autobusami przeznaczonymi do ewakuacji
* 2 200 – dwoma składami spalinowymi przeznaczonymi do ewakuacji
* 3 700 – we własnym zakresie wykorzystując regularny ruch kolejowy
* 5 100 – własnymi środkami transportu (średnio co dziesiąty mieszkaniec posiadał własny samochód)
Ewakuacji nie poddano blisko 5000 pracowników elektrowni niezbędnych do funkcjonowania zakładu oraz na terenie miasta pozostawiono służby porządkowe w łącznej liczbie 2 616 osób.
* 446 – personel UWD
* 90 – personel UWD m. Kijowa
* 210 – szkoła szkolenia wstępnego Dyrekcji UWD w Kijowie
* 300 – słuchacze ZSRR
* 220 – aparat MWD ZSRR
* 154 – żołnierze jednostki wojskowej nr 5403
* 695 – żołnierze jednostki wojskowej nr 3217
Początkowo ewakuowanych przewieziono do punktów zbornych gdzie przebywali ok. 3 dni. Ok. 28 000 mieszkańców Prypeci i innych ewakuowanych miejscowości przebywała przez pewien okres w rejonie miasta [[Poliśke]] w okresie od 27 kwietnia do 5 maja<ref>[http://www.rri.kyoto-u.ac.jp/NSRG/reports/kr139/pdf/kr139.pdf Multi-side Approach to the Realities of the Chernobyl NPP Accident], Maj 2018</ref>. Następnie zostali przeniesieni w tymczasowych miejsc zakwaterowania m. in. hoteli pracowniczych. Dla pracowników elektrowni i ich rodzin w latach 1986-1988 zbudowano nowe miasto [[Sławutycz]].
{| class="wikitable"
|+Treść komunikatu z miejskiego radiowęzła wyemitowany 27 kwietnia 1986 roku około godziny 13:10 z radiostacji w budynku lokalnego węzła łączności.
|'''Treść komunikatu w języku polskim'''
|
|'''Treść komunikatu w języku rosyjskim'''
|-
|Uwaga, Uwaga! (×3)
Drodzy Towarzysze! Miejska rada deputowanych ludowych zawiadamia, że w związku z awarią w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, w mieście Prypeć powstała niesprzyjająca sytuacja radiacyjna. Partyjne oraz rządowe organy, jednostki wojskowe podejmują konieczne działania. Jednakże, aby zapewnić całkowite bezpieczeństwo ludzi, a przede wszystkim dzieci, konieczne jest przeprowadzenie tymczasowej ewakuacji mieszkańców do miejscowości w obwodzie kijowskim. Dlatego do każdego budynku dziś dwudziestego siódmego kwietnia o godzinie czternastej zero zero, będą podstawione autobusy wraz z funkcjonariuszami milicji i przedstawicielami miejskiego komitetu wykonawczego. Zaleca się aby zabrać ze sobą dokumenty, najbardziej potrzebne rzeczy oraz na najbliższy okres produkty spożywcze. Kierownicy przedsiębiorstw i instytucji wyznaczyli pracowników, którzy pozostaną na miejscu w celu zapewnienia normalnego funkcjonowania przedsiębiorstw w mieście. Wszystkie domy na okres ewakuacji będą chronione przez funkcjonariuszy milicji. Towarzysze, czasowo opuszczając swoje domy, proszę nie zapomnijcie pozamykać okien, wyłączyć urządzeń elektrycznych i gazowych oraz zamknąć zawory wody. Proszę zachować spokój, dbać o organizację i porządek w trakcie czasowej ewakuacji.
|
|Внимание, Внимание! (×3)
Уважаемые товарищи! Городской совет народных депутатов сообщает, что в связи с аварией на Чернобыльской атомной электростанции в городе Припяти складывается неблагоприятная радиационная обстановка. Партийными и советскими органами, воинскими частями принимаются необходимые меры. Однако, с целью обеспечения полной безопасности людей, и, в первую очередь, детей, возникает необходимость провести временную эвакуацию жителей города в ближайшие населённые пункты Киевской области. Для этого к каждому жилому дому сегодня, двадцать седьмого апреля, начиная с четырнадцати ноль-ноль часов будут поданы автобусы в сопровождении работников милиции и представителей горисполкома. Рекомендуется с собой взять документы, крайне необходимые вещи, а также, на первый случай, продукты питания. Руководителями предприятий и учреждений определён круг работников, которые остаются на месте для обеспечения нормального функционирования предприятий города. Все жилые дома на период эвакуации будут охраняться работниками милиции. Товарищи, временно оставляя своё жильё, не забудьте, пожалуйста, закрыть окна, выключить электрические и газовые приборы, перекрыть водопроводные краны. Просим соблюдать спокойствие, организованность и порядок при проведении временной эвакуации.
|}

== Kontrowersje ==
Dziś powszechnie uważa się, że niepotrzebnie przesiedlono na stałe ludność miasta i okolicznych wsi. Przeprowadzona w dzień po awarii reaktora pierwsza ewakuacja 49 360 osób z miasta Prypeć oraz 254 osób z sąsiedniego Janowa<ref group="uwagi">W sumie ewakuowano 49 360 osób w tym 15 500 dzieci oraz 80 osób transportem medycznym oraz 254 osoby z sąsiedniego Janowa. Autobusami ewakuowano 34 000 osób, dwoma pociągami ze stacji Janów ok. tysiąca osób. Pozostała część mieszkańców ewakuowała się własnymi środkami transportu.</ref> miała uzasadnienie, gdyż w tym dniu istniała możliwość przebicia się stopionego rdzenia do dolnych pomieszczeń, w których mogła znajdować się woda. W takim przypadku wybuch pary wodnej mógł spowodować znaczące skażenie miasta, co stanowiłoby zagrożenie dla ludności. Ówczesne władze nakazały ewakuować ludność z terenów skażonych cezem-137 na poziomie powyżej 37 kBq/m2. Zalecenie to było niczym nieuzasadnione, gdyż takie skażenie generuje dawkę promieniowania 0,2 mSv/rok, czyli ponad dziesięciokrotnie mniejszą niż średnia dawka pochodząca od naturalnych źródeł promieniowania. Ponadto, ewakuacja mieszkańców Prypeci została przeprowadzona w czasie kiedy moc dawki ekspozycyjnej w mieście kształtował się na średnim poziomie 550 mR/h (w niektórych miejscach oscylował na poziomie 1.1 R/h), wbrew temu co pierwotnie przewidywano<ref>{{Cytuj stronę|url=http://tass.ru/spec/chernobyl|tytuł=Чернобыль. Мифы и факты|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=tass.ru|język=}}</ref>. Czasem przesiedleńcy w miejscu docelowym otrzymywali większe dawki promieniowania od radonu z podłoża, niż otrzymywaliby ze skażeń pozostawszy w domu, np. część mieszkańców z Prypeci wysiedlono do miejscowości Poliśke, gdzie dawki na tarczycę od jodu-131 były 5 razy większe niż w samym mieście<ref>[http://ncbj.edu.pl/zasoby/awarie/20_rocznica_czarnobyla.pdf W 20. rocznicę awarii Czarnobylskiej elektrowni jądrowej.] Opracowanie działu szkolenia i doradztwa Instytutu Problemów Jądrowych (W. Trojanowski, L. Dobrzyński, E. Droste) oraz A Strupczewskiego z Instytutu Energii Atomowej; 2006.</ref>.
==Dekontaminacja==
W pierwszej fazie usuwanie skutków awarii, maju i czerwcu 1986 roku dokonano oczyszczenia wierzchniej części powierzchni dróg i zewnętrznych elewacji budynków. Do końca czerwca dezaktywacja miasta została zakończona w około 70%<ref>[http://www-ns.iaea.org/downloads/rw/projects/emras-urban-draft-pripyat-May06.pdf Scenario for modeling changes in radiological conditions in contaminated urban environments.]</ref>. Kolejny etap rozpoczął się we wrześniu, obejmował on akcje dezaktywacyjne poszczególnych dzielnic miasta. W rezultacie, w grudniu 1986 znacząco obniżył się poziom promieniowania w mieście w związku z tym prace dezaktywacyjne kontynuowano w nadchodzącym roku. W 1988 roku zaprzestano stałego monitorowania poziomu promieniowania w mieście. Przez kolejne 10 lat regularnie myto główne drogi w mieście.

W sąsiedztwie miasta stworzono Punkt Tymczasowego Rozmieszczenia Odpadów Radioaktywnych "Prypeć" gdzie w latach 1986/87 pochowano pod warstwą ziemi pojazdy biorące udział w ewakuacji a także wiele pojazdów pozostawionych przez ewakuowanych mieszkańców miasta.
==Obecnie==
Obecnie maksymalna moc dawki rejestrowana w Prypeci jest mniejsza niż wartość tła naturalnego występującego w wielu miejscach na świecie, np. w wielu rejonach Iranu, Finlandii, Szwecji, Francji czy Hiszpanii. Prypeć jest również nadzorowane przez Ministerstwo Spraw Nadzwyczajnych Ukrainy. Z uwagi na fatalny stan konstrukcyjny budynków od 2012 obowiązuje całkowity zakaz wchodzenia do budynków.
===Turystyka===
W 2017 miasto odwiedziło ponad 50 tys. osób z czego zdecydowaną większość stanowili obcokrajowcy (ponad 80%). Wśród nich najliczniejszą grupą byli: Japończycy, Amerykanie oraz Niemcy. Według organizatorów wycieczek zagraniczni turyści, którzy odwiedzili Strefę Wykluczenia wokół Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej w latach 2015-2017, zostawili na Ukrainie ok. 10 mln dolarów w skali rocznej<ref>''The Disaster in Chernobyl Nuclear Power Plant and Tourism. Condition of and Prospects for the Development of Tourism in the Area of Radioactive Contamination''; Daniel Bakota, Lesia Zastavetska, Arkadiusz Płomiński; 2018</ref>.

'''Odwiedzający'''
{| class="wikitable"
! rowspan="2" |Narodowość
! colspan="15" |Rok
|-
!2004<ref name=":73">[http://towarzystwo.ros.edu.pl/images/roczniki/2018/027_ROS_V20_R2018.pdf The Disaster in Chernobyl Nuclear Power Plant and Tourism. Condition of and Prospects for the Development of Tourism in the Area]</ref>
!2005<ref name=":73" />
!2006<ref name=":73" />
!2007<ref name=":73" />
!2008<ref name=":83">{{Cytuj stronę|url=http://www.spiegel.de/einestages/tschernobyl-schwarzer-tourismus-zum-ungluecks-reaktor-a-1088757.html|tytuł=Zum Gruselreaktor bitte hier entlang|autor=|data dostępu=2019-04-05|opublikowany=spiegel.de|język=}}</ref>
!2009<ref name=":83" />
!2010<ref name=":83" />
!2011<ref name=":83" />
!2012<ref name=":83" />
!2013<ref name=":83" />
!2014<ref name=":83" />
!2015<ref name=":83" />
!2016<ref name=":73" />
!2017<ref name=":73" />
!2018<ref>{{Cytuj stronę|url=https://bellona.org/news/nuclear-issues/2019-06-visitors-flocking-to-chernobyl-but-is-it-safe-or-right|tytuł=Visitors are flocking to Chernobyl, but is it safe, or right?|autor=Charles Digges|data dostępu=2019-06-30|opublikowany=bellona.org|język=}}</ref>
|-
|Ukraińcy
| rowspan="2" |800
| rowspan="2" |2 100
| rowspan="2" |5 200
| rowspan="2" |1600
|2 393
|2 816
|2 565
|2 704
|4 017
|4 017
|3 429
|5 901
| rowspan="2" |35 100
| rowspan="2" |50 200
| rowspan="2" |71 862
|-
|Obcokrajowcy
|3 083
|4 375
|5 804
|6 423
|10 115
|13 740
|5 055
|10 485
|-
|'''Łącznie'''
|'''800'''
|'''2 100'''
|'''5 200'''
|'''1600'''
|'''5 476'''
|'''7 191'''
|'''8 369'''
|'''9 127'''
|'''14 132'''
|'''17 757'''
|'''8 484'''
|'''16 386'''
|'''35 100'''
|'''50 200'''
|'''71 862'''
|}
==Infrastruktura i statystyki<ref>{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20100706165034/http://pripyat.com/ru/city/2005/09/07/262.html|tytuł=Prypeć w liczbach|autor=Jewgienij Leontjew|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref><ref group="uwagi">Dane źródłowe Aleksandra Esaulowa, byłego wiceprzewodniczącego Komitetu Wykonawczego miasta Prypeć.</ref>==
*'''Obszar'''<ref name=":53" />''':''' 4.5-5 km2 (wraz z terenem przemysłowym [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowe]]<nowiki/>j, obszarem zalesionym oraz piaszczystym płaskowyżem (90 ha) 18-20 km2 ).
**Budynki mieszkalne: 18%
**Drogi asfaltowe oraz obszary wybetonowane: 20%
**Roślinność (lasy sosnowe): ⩽12%
**Ogrody z uprawianymi glebami: 4%
**Trawniki, ogrody publiczne i inne tereny zieleni miejskiej: 24%
**Inne obszary: 23%.
**Plantacje leśne zajmują około 20% otaczających terenów; reszte stanowią większości tereny przemysłowe
*'''Populacja:''' Według ostatniego spisu powszechnego 47 500 (1985). Poddanych ewakuacji 27 kwietnia 1986: 49 400 osób lub 49 360<ref name=":53" /> (17 342 mężczyzn,16 652 kobiet, 15 406 dzieci (7 176 w wieku szkolnym) lub 17 000 dzieci<ref name=":53" />)
*'''Gęstość zaludnienia:''' ok. 10 000 os/km2<ref name=":53" />.
*'''Średnia wieku mieszkańców:''' 26 lat (1986)
*'''Obiekty budowlane:''' Około 400 budynków (55% to obiekty mieszkalne, 13% to szkoły, przedszkola, szpitale itp.)<ref name=":53" />.
*'''Przestrzeń mieszkalna:''' Całkowita - 658,700 m2 (13 414 mieszkań w 160 blokach mieszkalnych, 18 hosteli robotniczych dla mężczyzn lub kobiet (7621 miejsc), 8 hosteli robotniczych dla par lub małżeństw (1 206 miejsc), 9 hosteli robotniczych dla kawalerów (324 miejsc).
*'''[[Edukacja w Prypeci|Edukacja]]:''' 15 przedszkoli (4980 miejsc), 5 szkół ogólnokształcących (6786 miejsc) oraz szkoła zawodowa (600 miejsc)
*'''Opieka zdrowotna:''' 1 nowoczesny szpital mogący pomieścić do 410 pacjentów, 3 poradnie mogące obsłużyć 1750 pacjentów.
*'''Handel:''' 25 sklepów i centrów handlowych o łącznej powierzchni 9239 m2, 27 obiektów gastronomicznych (stołówek, kawiarni i restauracji) o pojemności 5535 miejsc siedzących, 10 magazynów o łącznej powierzchni 4213 m2 i pojemności 4,430 ton towarów.
*'''Kultura:''' 3 budynki: [[Pałac Kultury „Energetyk”]], [[Kino „Prometeusz”]] (o pojemności 1220 miejsc siedzących) oraz szkoła muzyczna o 8 pomieszczeniach dla 312 osób.
*'''Sport:''' 10 hal sportowych, 3 stawy do połowu ryb, 10 strzelnic, dwa stadiony (w tym jeden z 5000 miejsc), 2 basen.
*'''Rekreacja:''' 1 park miejski (⩽10 ha)<ref name=":53" />, 35 placów zabaw, stadion sportowy.
*'''Przemysł:''' 4 przedsiębiorstwa z całkowitym rocznym przychodem 477 mln rubli. Powierzchnia obiektów przemysłowych to 30 000 m2, a innych budynków niemieszkalnych 10.000 m2<ref name=":53" />.
*'''Budownictwo:''' 6 głównych przedsiębiorstw budowlanych których łączne inwestycje wynoszą 132 mln. rubli.
*'''Infrastruktura:''' Całkowita długość podziemnej sieci uzbrojenia terenu wynosi 135 km (w tym 52 km sieci ciepłowniczej)<ref name=":53" />
*'''Transport:''' Linia Kolejowa Czernichów-Owrucz – stacja Janów, 3 przedsiębiorstwa transportowe: Przedsiębiorstwo transportowe nr 31015, przedsiębiorstwo transportu Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej (''Awtotransportnyj Kombinat Czernobylskoj AES'') z 533 pojazdami transportowymi w tym 167 autobusów.
*'''Telekomunikacja:''' 2926 lokalnych numerów telefonów zarządzanych przez miejscową centralę. Dodatkowo 1950 numerów telefonów obsługiwanych przez Czarnobylską Elektrownię Atomową, Zakłady Jupiter oraz Wydział Architektury i Rozwoju Miasta.
*'''Zaopatrzenie w wodę:''' 28 studni artezyjskich o łącznej wydajności 15 tys. m3 w ciągu 24 godzin,z tego 8 050 m3 dla samego miasta (176 litrów (z normą dla 1 mieszkańca 250 litrów w ciągu 24 godzin)).
*'''Zaopatrzenie w energię elektryczną:''' podczas dnia - 121 tys. kW/h w tym dla strefy przemysłowej - 29 tys. kW/h.
*'''Konsumpcja:''' dzienna; 10 ton chleba, 28 ton produktów mlecznych i mleka, 7 ton mięsa.
*'''Zieleń miejska:''' 18 136 drzew zasadzonych równo w alejkach, 249 247 krzewów, 33 000 krzewów róż.
==Ludzie związani z miastem==
*'''Alexander Sirota''' (ur. 1976) - ukraiński dziennikarz, fotograf. Od 1983 roku mieszkaniec Prypeci.
*'''Liubov Sirota''' (ur. 1956) - matka Aleksandra, dziennikarka, poetka, pisarka, tłumaczka.
*'''Natalia Gudzi''' (ur. 1980) - ukraińska piosenkarka. Mieszkaniec Prypeci.
*'''Halina Panczuk''' (ur. 1953; zm. 2008) - ukraińska poetka. Mieszkaniec Prypeci od 1977 roku. Od 2005 roku Członek Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy. Pracowała jako nauczyciel języka ukraińskiego i literatury w Prypeci.
*'''Wiaczesław Wrona''' (ur. 1981; zm. 2014) - działacz euromajdanu, urodzony w Prypeci. Pośmiertnie odznaczony tytułem Bohatera Ukrainy.
*'''Andrij Mochnyk''' - ukraiński inżynier i polityk, radny z Kijowa z ramienia partii Swoboda. Od 1978 roku mieszkaniec Prypeci. Po protestach na Majdanie i ucieczce prezydenta Janukowycza mianowany ministrem środowiska w rządzie Arsenija Jaceniuka.
==Uwagi==
<references group="uwagi" />
==Przypisy==
{{Reflist|3}}{{Mikrodzielnice w Prypeci}}