Czarnobyl Wiki - Wkład użytkownika [pl]

Proces Czarnobylski

2017-04-19T01:20:13Z

Falcon:

[[Plik:Proces.PNG|mały|Od lewej: dyrektor elektrowni [[Wiktor Briuchanow]], jego zastępca ds. bloków 3 i 4 [[Anatolij Diatłow]] oraz naczelny inżynier [[Nikołaj Fomin]] podczas ogłoszenia wyroków skazujących.|300x300px]]
[[Plik:HwzDJJj.jpg|mały|Główni oskarżeni: [[Wiktor Briuchanow]], [[Anatolij Diatłow]] oraz [[Nikołaj Fomin]] na ławie oskarżonych podczas trwania procesu.|442x442px]]
[[Plik:8D733C21-3B40-455F-94B0-4E4624E538CA w640 s.jpg|mały|300x300px|Sala sądowa]]
[[Plik:Bryukhanov.jpg|mały|300x300px|Były dyrektor elektrowni [[Wiktor Briuchanow]] w czasie procesu]]
[[Plik:Ace1906a877c8c7fd2d4f685f34f203f.jpg|mały|[[Wiktor Briuchanow]], [[Anatolij Diatłow]] i [[Nikołaj Fomin]] na ławie oskarżonych.]]
[[Plik:24380F1D-1423-4483-95F6-A875EB724C22 w640 r1 s.jpg|mały|300x300px|Oskarżeni chwilę przed ogłoszeniem wyroku sądu.]]
[[Plik:PEZ79uBKtl4.jpg|mały|300x300px|Oskarżeni chwilę po ogłoszeniu wyroków skazujących]]
'''Proces Czarnobylski''' – sądowe postępowanie karne prowadzone od 7 do 29 lipca 1987 roku przeciwko osobom odpowiedzialnym za awarię bloku IV [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]], 26 kwietnia 1986 roku toczone przed Sądem Najwyższym ZSRR w Czarnobylu.

== Geneza ==
Cztery miesiące po awarii państwowa komisja ds. zbadania przyczyn awarii w [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]], opublikowała raport będący sprawozdaniem ilustrującym przebieg oraz pośrednie i bezpośrednie przyczyny awarii. 20 sierpnia 1986 roku, 370 stronicowy raport został publicznie przedstawiony na konferencji zorganizowanej przez Międzynarodową Agencję Energii Atomowej (MAEA). Trwający ponad pięć godzin referat został przyjęty przez zgromadzonych owacjami na stojąco. Treść referatu jak i otwartość informacji ze strony sowieckiej wzbudziły duże zainteresowanie pięćset osobowego gremium słuchaczy i zyskały aprobatę ekspertów MAEA. Treść raportu przedstawiła, jak się wtedy wydawało logiczną sekwencję zdarzeń, które doprowadziły do katastrofy. Również zachodnie media były pod wrażeniem jak się początkowo wydawało rzetelnością i wiarygodnością samego raportu. Tytuł jednej z wiedeńskich gazet głosił: „''Nareszcie radzieccy uczeni mówią prawdę.''”

Treść raportu uwiarygodniała również sama osoba referenta, wybitnego uczonego, wicedyrektora Instytutu Energii Atomowej Akademii Nauk ZSRR im. I. W. Kurczatowa, akademika [[Walery Legasow|Walerego Legasowa]]. Mimo iż z wykształcenia był chemikiem, to jak dotąd nie zajmował się on w żadnym stopniu reaktorami typu RBMK a włączenie jego osoby w skład państwowej komisji ds. zbadania katastrofy i jej ofiar wynikało z jego międzynarodowego autorytetu i wcześniejszego trzymiesięcznego uczestnictwa w akcji likwidacyjnej, podczas której został silnie napromieniony.

== Zarzuty ==
Sąd postanowił wszcząć osobne postępowanie w odniesieniu do osób odpowiedzialnych za projekt reaktora, jednakże do przedstawienia zarzutów jak i samego procesu nigdy nie doszło. Władze radzieckie nie były zainteresowane w rozszerzaniu śledztwa, gdyż wyświetlanie technicznych przyczyn awarii mogło się przyczynić do dyskredytacji sowieckiej atomowej energetyki.

== Oskarżeni ==
W stan oskarżenie zostało postawionych sześć osób:
* [[Wiktor Briuchanow]] - dyrektor elektrowni
* [[Nikołaj Fomin]] - naczelny inżynier
* [[Anatolij Diatłow]] - zastępca naczelnego inżyniera ds. bloków III i IV
* [[Borys Rogożkin]] - kierownik zmiany
* [[Aleksander Kowalenko]] - kierownik drugiego działu reaktorowego
* [[Jurij Łauszkin]] - inspektor Państwowego Dozoru Jądrowego
W stan oskarżenia nie został postawiony kierownik zmiany bloku [[Aleksandr Akimow|Aleksander Akimow]] oraz starszy operator reaktora, [[Leonid Toptunow]]. Gdyż obaj zmarli kolejno 11 i 14 maja w [[Szpital Kliniczny nr 6|Szpitalu klinicznym nr 6]] w Moskwie w wyniku ostrej choroby popromiennej. Tuż przed procesem żony tragicznie zmarłych otrzymały listowne zawiadomienie że w zaistniałych okolicznościach żadne postępowanie sądowe przeciw ich mężom nie zostanie wszczęte.

== Proces ==
Początkowo zakładano że proces odbędzie się w Moskwie ale dla dodania większej dramaturgii całego procesu jak i jego rozgłosy postanowiono że proces odbędzie się w Czarnobylu. Atmosfera wokół procesu przypominała rozprawę nad kryminalistami: główną ulicę, prowadzącą do odremontowanego na tę okazję Domu Kultury w Czarnobylu, przegrodzono barierkami, zwiększono liczbę patroli. Na rozprawę dopuszczono 36 radzieckich korespondentów i 13 zagranicznych (w tym 10 zachodnich dziennikarzy), lecz wyłącznie na dwie sesje: otwarcia i zamknięcia. Wśród zagranicznych korespondentów znalazł się również późniejszy autor książki "''Czernobyl. Od katastrofy do procesu''" - Waldemar Siwiński.

Na łamach gazety „Prawda” – z 1 sierpnia 1987 – można było przeczytać:
{{Cytat|Poważną nauką, srogim ostrzeżeniem przed mazgajstwem, niezdyscyplinowaniem, nieodpowiedzialnym wykonywaniem służbowych obowiązków, stał się wyrok na winnych awarii elektrowni czarnobylskiej. Przesłuchano dziesiątki świadków i ofiar, zanalizowano materiały śledztwa, wyniki pracy komisji państwowej, wnioski ekspertów i specjalistów. Wszystko to pozwoliło jeszcze raz się przekonać o właściwych przyczynach awarii, odtworzyć prawdziwy obraz zdarzenia, niezbicie udowodnić winę podsądnych}}
Wśród publiczności znaleźli się między innymi rodzonych ofiar awarii jak również obecni pracownicy elektrowni. Tuż przed rozpoczęciem posiedzenia wszyscy zostali sprawdzeni pod kątem radioaktywności. Przewodniczącym składu sędziowskiego został wiceprzewodniczący Radzieckiego Sądu Najwyższego sędzia Raimond Brize. 7 lipca, w dniu rozpoczęcia procesu sąd wysłuchał obszernego raportu rządowej komisji śledczej powołanej do zbadania przyczyn awarii. W raporcie zawarto m. in. fakt że Diatłow oraz Fomin działali bez wymaganego upoważnienia aby przeprowadzić eksperyment w bloku IV. W raporcie opisano również system grafitowych prętów sterujących jako nieodpowiedni że dalsze działania zostaną podjęte przeciwko oskarżonym pracownikom elektrowni.

Wśród powołanych w czasie trwania procesu w charakterze eksperta znalazł się m. in. W. A. Żilcow który po latach tak komentował sam proces:
{{Cytat|Tak jak ja rozumiałem, jak rozumiała większość mych kolegów, gra toczyła się do jednej bramki: udowodnić w sposób niepodważalny winę personelu eksploatacyjnego, i jak widać z wyroku, udało się to w pełni. Twierdzę, iż właściwi winowajcy, twórcy apokalipsy, uniknęli kary. Na ławie oskarżonych znaleźli się szeregowi wykonawcy, którzy wywołali awarię nieświadomie.}}

Oskarżonym zarzucano m. in. o tym że nie powiadomiono pracowników kolejnej zmiany która zaczynał pracę od 6:00 o awarii, o nienatychmiastowe podjęcia decyzji o ewakuacji miasta. Ponadto sam Diatłow został oskarżony o to że zdając sobie sprawę z zagrożenia wysłał swoich czterech podwładnych nie informując ich o zagrożeniu.

N. A. Steinberg, były pracownik elektrowni i uczestnik akcji likwidacji awarii, późniejszy zastępca przewodniczącego Państwowego Komitetu ZSSR ds. Nadzoru nad Bezpieczeństwem Prac w Przemyśle i Energetyce Jądrowej (obecnie szef dozoru nad bezpieczeństwem jądrowym Ukrainy), tak wspominał proces:
{{Cytat|Miało się wrażenie, iż proces odbywał się w pośpiechu, wielu spraw nie udało się wyjaśnić. Do dziś nie rozumiem, po co zostałem powołany na świadka. Przesłuchanie trwało nie więcej niż 10-15 minut. Szczegółowo odpowiedzieć na pytania i zadać je oskarżonym, członkom komisji, ekspertom – nie udało się . Teraz, gdy opublikowane zostały wyniki naszych i zagranicznych prac badawczych, stało się całkowicie jasne, iż nie same błędy obsługi doprowadziły do katastrofalnych skutków. Myślę, iż właściwiej by było przeprowadzić śledztwo dodatkowe. Prawda i sprawiedliwość powinny być przywrócone}}
== Wyrok ==

29 lipca 1987 roku po trwającym blisko 22 dni postępowaniu sądowym Kolegium Sądu Najwyższego ZSRR ds. karnych uznało winnymi katastrofy i skazało:
* [[Wiktor Briuchanow|Wiktora Briuchanowa]], dyrektora elektrowni na 10 lat pozbawienia wolności w kolonii karnej.
* [[Nikołaj Fomin|Nikołaja Fomina]], naczelnego inżyniera na 10 lat pozbawienia wolności
* [[Anatolij Diatłow|Anatolija Diatłowa]], zastępcy naczelnego inżyniera ds. bloków III i IV na 10 lat pozbawienia wolności w kolonii karnej.
* [[Borys Rogożkin|Borysa Rogożkina]], kierownika V zmiany na 5 lat pozbawienia wolności.
* [[Aleksander Kowalenko|Aleksandera Kowalenke]], kierownika drugiego działu reaktorowego na 3 lata pozbawienia wolności
* [[Jurij Łauszkin|Jurija Łauszkina]], inspektora Państwowego Dozoru Jądrowego na 2 lata pozbawienia wolności
Na mocy artykułu 44 wszystkich oskarżonych pozbawiono prawa do apelacji. Oskarżeni nie przyznali się do zarzucanych im czynów przestępczych. Oskarżeni nie przyznali się do zarzucanych im czynów przestępczych. [[Wiktor Briuchanow]] podczas procesu nie przyznał się do zarzucanych mu czynów ale wziął na siebie częściową odpowiedzialność za awarię twierdząc że nie jest winny naruszeniem zasad bezpieczeństwa co mu się zarzuca a jedynie niedopełniania swoich obowiązków jako dyrektora elektrowni.[[Nikołaj Fomin]] podczas procesu również nie przyznał się do winy ale wziął na siebie częściową odpowiedzialność za awarię. Mimo że jak podkreślił w czasie przeprowadzenia testu wraz z Wiktorem Briuchanowem przebywał w swoim mieszkaniu w Prypeci.

Poza procesem 67 członków partii komunistycznej zostało ukaranych, w tym 27 osób, zostało wydalonych z partii.

=== Reakcja oskarżony na wyrok ===
[[Wiktor Briuchanow]], były dyrektor elektrowni w procesie skazany na 10 lat pozbawienia wolności w kolonii karnej tak komentował cały proces:
{{CytatD|
Nie, nie jestem winny. Wiem, że scenariusz został wcześniej przygotowany przez najwyższe władze. Wszystko przebiegło zgodnie z tym scenariuszem
|[[Wiktor Briuchanow]]
|width=x%
|align=left/center/right
|text=left/center/right
}}
[[Anatolij Diatłow]], były zastępca naczelnego inżyniera ds. bloków III i IV w procesie skazany na 10 lat pozbawienia wolności w kolonii karnej jako jedyny wykazywał silne emocje podczas procesu nastepujaco skomentował otrzymany wyrok:
{{CytatD|
Przy tylu ofiarach śmiertelnych nie mogę powiedzieć że jestem zupełnie niewinny.
|[[Anatolij Diatłow]]
|width=x%
|align=left/center/right
|text=left/center/right
}}
== Dalsze losy oskarżonych ==
[[Nikołaj Fomin]] przez kilka lat odbywał wyrok w więziennym szpitalu psychiatrycznym. Diagnoza Instytutu Ogólnej Psychiatrii Sądowej im. prof. W. P. Serbskiego, nie pomogła zakwalifikować skazanego do warunkowego zwolnienia od odbywania kary z przyczyn zdrowotnych.

[[Anatolij Diatłow]] początkowo został osadzony w więzieniu Łukianiwka w Kijowie a następnie został przeniesiony do kolonii karnej niedaleko miejscowości Kriukowo, w Obwodzie Połtawskim. 1 października 1990 roku wskutek wielu apeli rożnych organizacji, przyjaciół a nawet osobistego wstawiennictwa Andrieja Sacharowa oraz jego żony Jeleny Bonner, ze względu na zły stan zdrowia został przedterminowo zwolniony z odbywania kary. Postęp choroby popromiennej był jednak tak szybki, że mimo pomocy niemieckich lekarzy (od 1991 roku dwukrotnie w ciągu roku przebywał na oddziale oparzeń Klinice Uniwersyteckiej w Monachium) zmarł 13 grudnia 1995 w wieku 64 lat w wyniku ataku serca. Miejsce pochówku nie jest znane. Przez cały czas był przekonany o swojej niewinności, a za główną przyczynę katastrofę winił wadliwą konstrukcję reaktora. W 1995 roku napisał książkę "''Czarnobyl. Ja to był''o" w której wykłada swój pogląd na temat przyczyn awarii.

== Podsumowanie ==
Obecnie, w oparciu o większą ilość danych można stwierdzić że przedstawienie w treści raportu niezgodnych z prawdą wydarzeń, pozwoliło obciążyć całą winą za katastrofę personel elektrowni, zdyskredytować go w oczach opinii publicznej, ochronić przed odpowiedzialnością – wysoko postawionych w partyjnej hierarchii – uczonych, i tym sposobem nie dopuścić do zachwiania przekonania o prymacie sowieckiej nauki w świecie. Wszystkie zarzuty odnośnie błędnego lub niezgodnego z zasadami postępowania operatorów zostały również zrewidowane. Większość była bowiem sformułowana na podstawie domniemanego pogwałcenia zasad, które wprowadzono do regulaminu dopiero po awarii. Na dzień dzisiejszy trudno ustalić, w jakim stopniu winę za awarię ponosili sami operatorzy. Po latach przyznano, że reaktor nie odpowiadał normom bezpieczeństwa. W 1993 roku poddano rewizji sporządzony siedem lat wcześniej raport INSAG-1, w którym całą winą obarczono operatorów. Raport INSAG-7 złagodził ton, podniósł sprawę wadliwej konstrukcji reaktora, ale nie oczyścił z zarzutów [[Anatolij Diatłow|Anatolija Diatłowa]], [[Aleksandr Akimow|Aleksandra Akimowa]] i [[Leonid Toptunow|Leonida Toptunowa]].

== Przypisy ==
<references />

Dom Usługowy "Jubileuszowy"

2017-02-23T14:50:38Z

Falcon:

[[Plik:548849 381794451883209 1975322758 n.jpg|mały|Dom Usługowy "Jubileuszowy" w 1985 roku]]
<div class="thumb tright"><div class="thumbinner" style="width:275px;">{{#display_map:
51.40796,30.05139
}}
</div></div>
'''Dom Usługowy "Jubileuszowy""''' (ros. Дом быта "Юбилейный" ) - opuszczony dom usługowy w [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] przy ulicy Łazariewa 11.

== Historia ==
Dom Usługowy został zbudowany z elementów prefabrykowanych według projektu 282-1-82 w III dzielnicy Prypeci u zbiegu ulic Łazariewa, Sportowej, Hydroprojektowej i Bohaterów Stalingradu.

Mieściło się tam wiele punktów usługowych m.in:
* Zakład usług fryzjerskich
* Zegarmistrz
* Zakład usług szewskich

Dom Usługowy "Jubileuszowy"

2017-02-23T14:28:07Z

Falcon: Utworzono nową stronę "Dom Usługowy "Jubileuszowy" w 1985 roku <div class="thumb tright"><div class="thumbinner" style="width:275px;">{{..."

Plik:548849 381794451883209 1975322758 n.jpg

2017-02-23T13:43:08Z

Falcon:

Sarkofag

2017-02-10T20:30:01Z

Falcon:

'''Sarkofag''' (ofc.: ukr. № 4 Укриття; ros. № 4 укрытие; pol. Schronienie nr 4) – masywna betonowa powłoka ochronna reaktora jądrowego nr 4 w [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]], zbudowana w okresie od maja do listopada 1986 roku w celu zabezpieczenia atmosfery przed promieniowaniem jonizującym.

== Budowa ==
Projektowanie konstrukcji ochronnej rozpoczęto 20 maja 1986 roku, 24 dni po katastrofie<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko=Ebel|imię=Robert E.|tytuł=Chernobyl and its aftermath: a chronology of events|rok=1994|wydawca=Center for Strategic and International Studies|miejsce=Washington, D.C.|strony=43|isbn=978-0-89206-302-4}}</ref>. Kierownikiem budowy został inż. Lew Leonidowicz Boczarow<ref>"Bitwa o Czarnobyl<nowiki>''</nowiki>, film dokumentalny, 2006, reżyser Thomas Johnson</ref>. Jej budowę podzielono na trzy etapy.
* '''Etap I:''' 20 maja - 15 lipca 1986 roku.
Etap ten zakładał zaprojektowania konstrukcji budowanego obiektu, stworzenie od podstaw infrastruktury która miała być wykorzystywana do budowy obiektu (betoniarnie, składy zaopatrzenia, zaplecze administracyjno-socjalne). W tym okresie dokonano także oczyszczenia przyszłego placu budowy oraz dekontaminacji bloku I i II w celu ich późniejszego uruchomienia.
* '''Etap II:''' 16 lipca - 15 września 1986 roku
* '''Etap III:''' 16 września - 30 listopada 1986 roku
Budowa sarkofagu rozpoczęła się 6 czerwca a zakończyła po 206 dniach 30 listopada 1986 roku. Podczas budowy sarkofagu zużyto ponad 400 000 m³ betonu i 7300 ton metalowych elementów. W budowę było zaangażowanych ok 90 tys. ludzi. 13 lutego 2013 nastąpiło załamanie płyt uchylnych nad urządzeniem obszaru siłowni kilkuset metrów kwadratowych. Według władz, nie miało wpływu na właściwości ochronne schronu i nie powodować wzrostu promieniowania tła.

Przeprowadzone w 1996 roku badania wykazały, że siła promieniowania wewnątrz konstrukcji wynosi 10 000 rentgenów na godzinę (normalne promieniowanie naturalne w miastach wynosi 20–50 mikrorentgenów na godzinę).

== Przypisy ==
<references />

Sarkofag

2017-02-10T19:43:26Z

Falcon:

Sarkofag

2017-02-10T19:27:54Z

Falcon: Falcon przeniósł stronę Sarkofag elektrowni jądrowej w Czarnobylu do Sarkofag

'''Sarkofag elektrowni jądrowej w Czarnobylu''' (ukr. Чорнобильський саркофаг) – masywna betonowa powłoka ochronna reaktora jądrowego nr 4 w elektrowni jądrowej w Czarnobylu, zbudowana po katastrofie w 1986 w celu zabezpieczenia atmosfery przed promieniowaniem jonizującym. Oficjalną rosyjską nazwą jest „№ 4 укрытие” czyli „schronienie nr 4”. Sarkofag leży na 200 tonach radioaktywnego korium, 30 tonach pyłu i 16 tonach uranu i plutonu. Przeprowadzone w 1996 roku badania wykazały, że siła promieniowania wewnątrz konstrukcji wynosi 10 000 rentgenów na godzinę (normalne promieniowanie naturalne w miastach wynosi 20–50 mikrorentgenów na godzinę)[5]. Podczas budowy sarkofagu zużyto ponad 400 000 m³ betonu i 7300 ton metalowych elementów.

Do roku 2015 ma zostać zbudowany nowy sarkofag sfinansowany z pieniędzy pochodzących spoza Ukrainy: Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju przeznaczył 190 mln euro, Unia Europejska 110 mln euro, Stany Zjednoczone 85,5 mln euro, także Polska wyłożyła 1,5 mln euro na ten cel.

Arka

2017-02-10T19:26:19Z

Falcon: Drobne poprawki językowo-redakcyjne

[[Plik:Chernobylskaya-aes-arka-2.jpg|mały]]
<div class="thumb tright"><div class="thumbinner" style="width:302px;">{{#display_map:
51.3892895,30.094639|type=hybrid
}}
</div></div>
'''Arka''' (ukr. ''Арка''; oficjalnie: ''НБК'' – ''Новый Безопасный Конфайнмент'', pol. ''NBK/NBP''<ref group="uwaga">Pierwszy skrótowiec to transkrypcja z cyrylicy, drugi zaś to skrótowiec od nazwy polskiej. Oba występują w użyciu.</ref> – ''Nowa Bezpieczna Powłoka'') – nowa powłoka ochronna reaktora jądrowego nr 4 w [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]], zbudowana w latach 2012/16 mająca zastąpić wysłużony [[Sarkofag]]. Zleceniobiorcą przedsięwzięcia jest francuska spółka „[[NOVARKA]]”, utworzona specjalnie dla potrzeb tego projektu.

== Konieczność przedsięwzięcia ==

Dotychczasowy obiekt ochronny tzw. ''Sarkofag (ofc. Schronienie nr 4)'' był budowany w dużym pośpiechu w okresie od maja do listopada 1986 roku. Ogromne elementy, całe odcinki konstrukcji, w postaci półfabrykatów przywożono pod główny budynek hali reaktora gdzie za pomocą dźwigów montowano je z nieodpowiednią precyzją. Główną ideą która przyświecała konstruktorom sarkofagu było jak najszybsze odizolowanie materiałów promieniotwórczych znajdujących się w budynku hali rektora od atmosfery. Podjęcie działań zabezpieczających miało m. in. nie dopuścić do przenikania opadów atmosferycznych do wnętrza reaktora. Postępująca korozja, słaba jakość materiałów budowlanych i rozszczelniona konstrukcja osłony zmusiły do podjęcia decyzji o budowie nowego obiektu ochronnego. Pierwsze decyzje legislacyjne zostały podjęte w 1997 roku, przy czym duży wkład w projekt miała społeczność międzynarodowa.

== Projekt ==
Pierwsze projektu zostały stworzone w grupie składającej się z kompanii Bechtel&Battele z USA, EDF z Francji, ukraińskim KSK, Kijowskim Instytutem „Energoprojekt” oraz Instytutem Problemów Bezpieczeństwa Elektrowni Atomowych. Został on zatwierdzony 5 lipca 2004 roku.

17 września 2007 roku przetarg na budowę Nowej Bezpiecznej Powłoki wygrał koncern francuski [[NOVARKA]]. Zgodnie z założeniami prawnymi, NBK ma za zadanie nie tylko izolować czwarty blok, ale i posiadać system usuwania materiałów w nim zawartych. Główna budowla miała mieć rozpiętość 257,44 m (kierunek północ-południe), wysokość 108,39 m i długość 162 m. Miał także zostać zbudowany system ochrony, pomocy i demontażu starego Sarkofagu. Łuk miał być maksymalnie zautomatyzowany. W projekcie zainstalowany miałbyć również system kontroli stanu budowlanego, kontroli sejsmologicznej, system kanalizacyjno-wentylacyjny oraz system kontroli radiacyjnej.

Głównymi celami projektu Nowej Bezpiecznej Powłoki są:
* Ochrona ludności, środowiska i personelu przed anormalnymi zjawiskami związanymi z przetrzymywaniem, przebudowywaniem i oczyszczaniem z materiałów promieniotwórczych.
* Hamowanie rozprzestrzeniania promieniowania jonizującego i radionuklidów.
* Wydobywanie materiałów promieniotwórczych, odprowadzanie wody oraz demontaż starego Sarkofagu.
* Kontrola zmian zachodzących wewnątrz zniszczonego reaktora.
* Tzw. ''obrona fizyczna'', czyli niedopuszczenie, aby materiały dostały się w niepowołane ręce.

Projekt wedle założeń konstrukcyjnych ma przetrwać przynajmniej sto lat.

== Rozwiązania konstrukcyjne ==
Wznoszenie budowli ochronnej tego typu jest przedsięwzięciem pionierskim na skalę światową. Według projektu, Łuk będzie zbudowany na specjalnych „szynach”, które zostaną stworzone w trakcie projektu. Szyny wybudowane przed reaktorem, pozwolą wznieść Nową Bezpieczną Powłokę w miejscu oddalonym od przeszkadzających budynków, drzew i starego sprzętu, którego na CzAES nie brakuje. Następnie przez system hydrauliczny Łuk przez szyny zostanie nasunięty na czwarty blok.

Sam Łuk zostanie wzniesiony w dwóch etapach. Pierwszy, to ustawienie konstrukcji głównej Łuku. Za pomocą specjalnego rusztowania z dźwigami, jak pokazano na filmiku obok, kolejne odcinki konstrukcji będą wznoszone po trzy żebra i przesuwane dalej, robiąc miejsce dla trzech kolejnych elementów. Drugi, to pokrycie rusztowania ''tarczami'' z wytrzymałego materiału. Wewnątrz zostanie także zamontowany specjalny, zautomatyzowany system rozbiórki starego Sarkofagu.

== Realizacja projektu ==
=== Prace przygotowawcze ===
Prace te obejmują działania związane z przygotowaniami do budowy właściwego obiektu. Do tych prac należy m.in.:
* Oczyszczanie placów pod budowę ze starych, pozostawionych konstrukcji (zakończono w kwietniu 2008 roku). Wykonane przez „Ukrtransbud”.
* Oczyszczanie placów z materiałów promieniotwórczych (zakończono w płowie 2010 roku). Wykonywane przez „UTEM-Engineering”.
* Tworzenie infrastruktury drogowej, szkolenia personelu, zagospodarowanie budynków i przygotowywanie ''czystego'' placu do budowy. Wykonywane przez koncern NOVARKA.
* Prace związane z wentylacją (NWT). Stary system musi zostać poddany demontażowi, zaś obiekt ten jest konieczny do poprawnego funkcjonowania składowiska w trzecim bloku. Trwa przetarg na wykonawcę prac.
=== Projektowanie i wznoszenie Nowej Bezpiecznej Powłoki ===
Roboty te obejmują bezpośrednie realizowanie obiektu Łuku, testy popranego działania oraz użytkowanie. Do najważniejszych przedsięwzięć tego etapu zalicza się:
* Budowanie fundamentów, głównej konstrukcji Łuku oraz główny system dźwigów (SOK).
* Pokrywanie poszycia NBK, montaż wewnętrznych.
* Instalowanie systemów kontroli oraz wprowadzenie do użytku.
* Demontaż szyn.
* Jednocześnie będą prowadzone działania ku zainstalowaniu systemu demontażu Sarkofagu, infrastruktura dla personelu, zakup sprzętu, analizy oraz konieczne zmiany legislacyjne.
=== Demontaż Sarkofagu ===
Po wykonaniu powyższych prac będzie można zacząć demontaż niestabilnych elementów OU oraz substancji promieniotwórczych. W tym etapie zostaną użyte mechanizmy zainstalowane wraz z NBK.

{{Uwagi}}

== Przypisy ==
<references />

Plik:Biel02.jpg

2016-12-18T23:51:45Z

Falcon:

Plik:Image.jpg

2016-12-18T23:51:37Z

Falcon:

Konie Przewalskiego

2016-12-05T16:33:26Z

Falcon:

[[Plik:Koń Przewalskiego.png|thumbnail]]
'''Konie Przewalskiego''' – współcześnie jedynie dziko żyjący gatunek koni występujący pierwotnie na terenach Mongolii i Chin. Gatunek skrajnie zagrożony wyginięciem, występuje w Zonie Czarnobylskiej<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.iucnredlist.org/details/7961/0|tytuł=Equus ferus ssp. przewalskii|autor=|data dostępu=2016-12-05|opublikowany=iucnredlist.org|język=}}</ref>.

Gatunek ten został nazwany na cześć Nikołaja Przewalskiego, który w 1879 r. zebrał materiały badawcze, na podstawie których Poliakow opisał to zwierzę w 1881 roku. Wiele koni Przewalskiego zostało schwytanych na początku XX wieku i umieszczonych w ogrodach zoologicznych<ref>{{Cytuj stronę|url=https://pl.wikipedia.org/wiki/Koń_Przewalskiego|tytuł=Koń Przewalskiego|autor=|data dostępu=2016-12-05|opublikowany=wikipedia.org|język=}}</ref>.

== Konie Przewalskiego w Strefie Zamkniętej ==
Ponad jedna trzecia obszaru Czarnobylskiej Strefy Wykluczenia pokryta jest wysoką roślinnością, której rozrost nie jest w żaden sposób kontrolowany co sprzyja szczególnie w okresie letnim możliwości pojawienia się pożaru i jego szybkiego nie kontrolowanego rozprzestrzeniania. Jest to szczególnie niebezpieczne z uwagi na obecność w glebie cząsteczek radioaktywnych które uwolnione stanowią poważne zagrożenie radiologiczne.

Chcąc przeciwdziałać takim sytuacjom w połowie lat 90-tych zainicjowano projekt „Fauna”, który w obawie przed pożarami a także zwiększeniem różnorodności gatunkowej w Strefie postulował sprowadzenie na te tereny zwierzęta roślinożerne. W tym celu postanowiono w ramach eksperymentu naukowego sprowadzić kilkadziesiąt sztuk koni, aby zmniejszyć porost traw. Już na początku lat 90-tych spontanicznie stworzono kilka stad koni domowych, które stały się dzikimi przed 1998 i sukcesywnie padły łupem kłusowników. Wtedy postanowiono przywieźć chronione przez prawo konie Przewalskiego.

W 1998 roku w rezerwacie przyrody „Askania Nowa” na południu Ukrainy opracowano „Program utworzenia wolno żyjącej populacji konia Przewalskiego w strefie czarnobylskiej elektrowni atomowej” i w maju tegoż roku przeniesiono i introdukowano na terenie Strefy pierwszą partia koni Przewalskiego (26 sztuk). Kolejno pod koniec października 1999 roku przywieziono drugą partię koni – klacze (6 sztuk). Jak wyliczyli autorzy raportu, który ukazał się na łamach Biuletynu Moskiewskiego Stowarzyszenia Naturalistów, między 1998 a 2007 r. w strefie urodziło się 86 koni Przewalskiego.<ref>{{Cytuj stronę|url=http://kopalniawiedzy.pl/kon-Przewalskiego-Czarnobyl-strefa-zamknieta-klusownicy,13558|tytuł=Kłusownicy wybiją konie Przewalskiego z Czarnobyla?|autor=Anna Błońska|data dostępu=2016-12-05|opublikowany=kopalniawiedzy.pl|język=}}</ref> W 2003 r. w okolicach Czarnobyla żyło 65 osobników, jednak w ciągu kolejnych 4 lat liczebność populacji spadła prawie o połowę.

Program „Fauna” został zamknięty, pomimo tego naukowcy z Askanii Nowej nadal przyjeżdżają nadzorować rozwój wolnych koni. Mięso padniętych sztuk posiada poziom promieniowania mieszący się w normie. Obecnie liczba koni stanowi około 70 sztuk, które są w 3 stadach. Nowi osadnicy szybko dostosowali się do Polesia, nauczyli się stawiać opór drapieżnikom<ref>{{Cytuj stronę|url=http://zona86.pl/8-faktow-na-temat-czarnobyla-o-ktorych-mogles-nie-wiedziec/|tytuł=8 faktów na temat Czarnobyla, o których mogliście nie wiedzieć|autor=|data dostępu=2016-12-05|opublikowany=zona86.pl|język=}}</ref>. Obecnie dzikie zwierzęta kopytne na Polesiu nie są w stanie zjeść rocznego rozrostu trawy.Są częstym elementem społeczności ekologicznych, a w niektórych okresach dominującą grupą zwierząt kopytnych na terenie Polesia. Konie, w porównaniu z innymi grupami zwierząt kopytnych, w tym przeżuwaczy, ze względu na specyfikę ich procesu trawienia, mogą przerobić większą ilość traw łąkowych

== Przypisy ==
<references />

Plik:Koń Przewalskiego.png

2016-12-05T16:32:19Z

Falcon:

Konie Przewalskiego

2016-12-05T15:05:01Z

Falcon:

[[Plik:Przewalski-horses-01.jpg|mały]]
'''Konie Przewalskiego''' – współcześnie jedynie dziko żyjący gatunek koni.

Gatunek ten został nazwany na cześć Nikołaja Przewalskiego, który w 1879 r. zebrał materiały badawcze, na podstawie których Poliakow opisał to zwierzę w 1881 roku. Wiele koni Przewalskiego zostało schwytanych na początku XX wieku i umieszczonych w ogrodach zoologicznych.

Plik:Przewalski-horses-01.jpg

2016-12-05T15:04:07Z

Falcon:

Konie Przewalskiego

2016-12-05T15:00:59Z

Falcon: Utworzono nową stronę "'''Konie Przewalskiego''' – współcześnie jedynie dziko żyjący gatunek koni. Gatunek ten został nazwany na cześć Nikołaja Przewalskiego, który w 1879 r. ze..."

'''Konie Przewalskiego''' – współcześnie jedynie dziko żyjący gatunek koni.

Gatunek ten został nazwany na cześć Nikołaja Przewalskiego, który w 1879 r. zebrał materiały badawcze, na podstawie których Poliakow opisał to zwierzę w 1881 roku. Wiele koni Przewalskiego zostało schwytanych na początku XX wieku i umieszczonych w ogrodach zoologicznych.