Edytujesz Aleksandr Leleczenko

{{Infobox
 |name         = Aleksandr Leleczenko
 |bodystyle    = 

 |titlestyle   = 
 |abovestyle = background:#cfe3ff
 |subheaderstyle =
 |above        = Aleksandr Leleczenko
 |subheader    = Aleksandr Grigorowicz Leleczenko
 |imagestyle   = 
 |captionstyle = 
 |  image      = [[Plik:Aleksandr Leleczenko.jpg]]
 |caption      = 

 |headerstyle  = background:#cfe3ff;
 |labelstyle   = background:#eeeeee;
 |datastyle    = 

 |header1 = Stanowisko 
 |  data3 = Zastępca naczelnika wydziału elektrycznego
 |header4 = Informacje biograficzne
 | label5 = Imię i nazwisko
 |  data5 = Aleksandr Leleczenko
 | label6 = Data i miejsce urodzenia
 |  data6 = 6 lipca 1938<br /> Nowooriechowka
 | label7 = Data i miejsce śmierci
 |  data7 = 7 maja 1986 († 47 l.) <br /> Kijów
 | label8 = Przyczyna śmierci
 |  data8 = Ostra choroba popromienna
 | label9 = Miejsce spoczynku
 |  data9 =Stiepnoje 
 | label10 = Tytuł zawodowy
 |  data10 = Inżynier
 | label11 = Edukacja
 |  data11 = Politechnika Kijowska
 |header13 = Kariera zawodowa
 |  label14 = Pracodawca
 |  data14 = [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa]]
 |  label15 = Okres
 |  data15 = 31.03.1975 – 07.05.1986
 |  label16 = Wydział
 |  data16 = Wydział elektryczny
 |  label17 = W momencie awarii
 |  data17 = B.d.
 |header18 = Odznaczenia
 |  data19 = [[Plik:Hero of Ukraine.png|30px]] <br> [[Plik:SU Order of Lenin ribbon.svg|50px]]  [[Plik:Order for Bravery of Ukraine.png|68px]]
}}
[[Plik:Aleksandr Leleczenko – grób.png|mały|308x308px|Grób Aleksandra Leleczenki we wsi Stiepnoje w rejonie połtawskim.]]
[[Plik:Aleksandr Leleczenko – tablica upamiętniająca.jpg|mały|266x266px|Tablica upamiętniająca Aleksandra Leleczenke znajdująca się w szkole którą ukończył w jego rodzinnej wsi.]]
'''Aleksandr Grigorowicz Leleczenko''' (ros. Алексадр Григорьевич Лелеченко; ur. 26 lipca 1938 we wsi Nowooriechowka, zm. 7 maja 1986 w Kijowie) – zastępca naczelnika wydziału elektrycznego Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. 

== Życiorys ==
Urodził się 26 lipca 1938 we wsi Nowooriechowka w rejonie łubieńskim w obwodzie połtawskim. Po ukończeniu szkoły średniej studiował w Charkowskiej Wyższej Wojskowej Lotniczej Szkoły Pilotów na kierunku nawigator lotniczy. W latach 1961-1966 studiował na Politechnice Kijowskiej na wydziale elektroenergetyka. Po ukończeniu studiów wyższych pracował w Słowiańskiej Elektrowni Cieplnej. Kolejno przeprowadził się do miasta Enerhodar gdzie podjął pracę w pobliskiej Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej na wydziale automatyki cieplnej i pomiarów. Pracę w [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]] rozpoczął 31 marca 1975 roku na stanowisku naczelnika zmiany wydziału elektrycznego podczas rozruchu i eksploatacji drugiego etapu elektrowni (bloki energetyczne nr III i IV)<ref>{{Cytuj stronę|url=https://chnpp.gov.ua/ru/about/labour-glory-ru/geroi-likvidatory|tytuł=Герои-ликвидаторы|autor=|data dostępu=2019-04-21|opublikowany=chnpp.gov.ua|język=}}</ref>. W 1980 roku awansował na zastępcę naczelnika wydziału elektrycznego drugiego etapu elektrowni. Brał czynny udział przy rozruchu i konserwacji wszystkich bloków w elektrowni. Określany był mianem wzorowego pracownika za co został odznaczony medalem „Weterana pracy”<ref name=":1">{{Cytuj stronę|url=http://coolschool1.at.ua/index/kniga_pamjati_quot_zhivy_poka_pomnim_quot_posvjashhaetsja_tem_kto_pogib_v_chernobylskom_pekle_lelechenko/0-415|tytuł=ЛЕЛЕЧЕНКО  АЛЕКСАНДР  ГРИГОРЬЕВИЧ (26.06.1938 – 07.05.1986)|autor=|data dostępu=2019-02-02|opublikowany=coolschool1.at.ua|język=}}</ref>.

== 26 kwietnia 1986 ==
W czasie awarii znajdował się na terenie elektrowni. Wraz z innymi elektrykami dokonał niezbędnych napraw wielu instalacji elektrycznych oraz wypuścił wodór z generatorów do atmosfery. W przypadku niewykonania tych prac istniało ryzyko wystąpienia eksplozji, która mogła uszkodzić turbiny generatorów. Pragnąc uchronić młodych elektryków przed przebywaniem w strefie wysokiego promieniowania, trzykrotnie wchodził do hali elektrolizy (panowało tam promieniowanie rzędu od 5 do 15 tysięcy R/h) aby wyłączyć zawór dopływu wodoru w awaryjnych prądnicach. Brodząc po kolana w radioaktywnej wodzie, dokonał sprawdzenia stanu instalacji elektrycznej, starając się wyłączyć pompy zasilające układ chłodzenia w wodę. W godzinach rannych przetransportowany do [[Szpital Miejski nr 126 w Prypeci|szpitala w Prypeci]], gdzie udzielono mu podstawowej pomocy medycznej. Po wstrzyknięciu mu surowicy natychmiast powrócił do elektrowni gdzie pracował przez kilka dni<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.photoblog.pl/aszyj/155383595|tytuł=To,co wiem,posiąść może każdy.|autor=|data dostępu=2017-06-09|opublikowany=photoblog.p|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=http://dazv.gov.ua/novini-ta-media/vsi-novyny/ogoloshuetsya-konkurs-na-proekt-skulpturnoji-kompozitsiji-prisvyachenoji-geroyu-ukrajini-oleksandru-lelechenku.html|tytuł=Оголошується конкурс на проект скульптурної композиції, присвяченої Герою України Олександру Лелеченку|autor=|data dostępu=2017-06-09|opublikowany=dazv.gov.ua|język=}}</ref>. 30 kwietnia został przyjęty na oddział szpitala w Kijowie. Szacuje się ze otrzymał dawkę ok 25 Sv.

== Śmierć ==
Hospitalizowany w Kijowskim Naukowo-Badawczym Instytucie Radiologii i Onkologii. Zdiagnozowano u niego Zespół Ostrej Choroby Popromiennej IV stopnia. Przyjął dawkę szacowaną na 2000 rem<ref>{{Cytuj stronę|url=http://memory.chornobylmuseum.kiev.ua|tytuł=Aleksandr Leleczenko w rejestrze Muzeum Czarnobylskiego w Kijowie|autor=|data dostępu=2022-01-09|opublikowany=memory.chornobylmuseum.kiev.ua|język=}}</ref>. Został pochowany na cmentarzu we wsi Stiepnoje w rejonie połtawskim. 

== Prywatnie ==
Pozostawił żonę Lubow Nikołajewnę oraz córkę<ref name=":1" />. Mieszkał w Prypeci przy ul. I. Kurczatowa 22/17. 

== Upamiętnienie ==
* Jego imieniem nazwano szkołę w jego rodzinnej wsi w której się uczył. Znajduje się tam również poświęcona jego osobie ekspozycja muzealna przedstawiająca jego udział w likwidacji awarii.
* W czerwcu 2012 we wsi Nikołajewka w obwodzie donieckim została otwarta biblioteka publiczna jego imienia. 

== Odznaczenia ==
* Medal „Weterana pracy”
* Order Lenina (1986) (pośmiertnie)
* Order „Złota Gwiazda” z tytułem Bohatera Ukrainy (2006) (pośmiertnie) – ''za bohaterski czyn w imię ratowania życia obecnych i przyszłych pokoleń, osobistą odwagę i poświęcenie w czasie likwidacji wypadku w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej''<ref name=":0">[http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=328/2006 Dekret prezydencki nr 328/2006 z dnia 21 kwietnia 2006 r.]</ref>.
* Krzyż „Za odwagę” (1996) (pośmiertnie)<ref name=":2">[http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=298/96 Dekret Prezydencki nr 298/1996 z dnia 26 kwietnia 1996 r.]</ref> – ''za osobistą odwagę wykazaną w likwidacji wypadku w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej''<ref name=":2" />,

== Przypisy ==
<references />
{{DEFAULTSORT:Leleczenko Aleksandr}}
{{Ofiary śmiertelne Katastrofy w Czarnobylu}}
[[Kategoria:Ofiary śmiertelne]]
[[Kategoria:Pracownicy Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]]
[[Kategoria:Ludzie]]