Notice: Template failed integrity check: /home/jvzmxxx/wiki/extensions/MobileFrontend/includes/skins/minerva.mustache in /home/jvzmxxx/wiki/includes/TemplateParser.php on line 121
Dawki promieniowania: Różnice pomiędzy wersjami – Czarnobyl Wiki
Otwórz menu główne

Czarnobyl Wiki β

Dawki promieniowania: Różnice pomiędzy wersjami

m
 
(Nie pokazano 14 wersji utworzonych przez 7 użytkowników)
Linia 2: Linia 2:
  
 
== Jednostka ==
 
== Jednostka ==
−
Podstawową jednostką dawki skutecznej, obrazującej narażenie całego ciała jest siwert [Sv]. Jest to jednostka wyrażająca ilość energii promieniowania, pochłonięta przez żywą tkankę w relacji do skutków biologicznych promieniowania. Z uwagi na fakt że jest to duża jednostka, przyjęło się podawać wartości dawek w milisiwertach [mSv] lub w mikrosiwertach [µSv], Najczęściej dawkę odnosi się do jednostki czasu, zwykle 1 godziny. Wtedy moc dawki, wyraża się w milisiwertach na godzinę [mSv/h] lub w mikrosiwertach na godzinę [Sv/h].
+
Podstawową jednostką dawki skutecznej, obrazującej narażenie całego ciała jest siwert [Sv]. Jest to jednostka wyrażająca ilość energii promieniowania, pochłonięta przez żywą tkankę w relacji do skutków biologicznych promieniowania. Z uwagi na fakt że jest to duża jednostka, przyjęło się podawać wartości dawek w milisiwertach [mSv] lub w mikrosiwertach [µSv], Najczęściej dawkę odnosi się do jednostki czasu, zwykle 1 godziny. Wtedy moc dawki, wyraża się w milisiwertach na godzinę [mSv/h] lub w mikrosiwertach na godzinę [µSv/h].
  
 
=== Przeliczanie jednostek ===
 
=== Przeliczanie jednostek ===
Linia 14: Linia 14:
 
|-
 
|-
 
|100
 
|100
−
|
+
|100000
−
|
+
|100000000
−
|
+
|1
−
|
+
|1000
−
|
+
|1000000
 +
 
 
|-
 
|-
 
|10
 
|10
−
|
+
|10000
−
|
+
|10000000
−
|
+
|0,1
−
|
+
|100
−
|
+
|100000
 
|-
 
|-
 
|1
 
|1
−
|
+
|1000
−
|
+
|1000000
−
|
+
|0,01
−
|
+
|10
−
|
+
|10000
 
|-
 
|-
 
|0,1
 
|0,1
−
|
+
|100
−
|
+
|100000
−
|
+
|0,001
−
|
+
|1
−
|
+
|1000
 
|-
 
|-
 
|0,01
 
|0,01
−
|
+
|10
−
|
+
|10000
−
|
+
|0,0001
−
|
+
|0,1
−
|
+
|100
 
|-
 
|-
 
|0,001
 
|0,001
−
|
+
|1
−
|
+
|1000
−
|
+
|0,00001
−
|
+
|0,01
−
|
+
|10
 
|-
 
|-
 
|0,0001
 
|0,0001
−
|
+
|0,1
−
|
+
|100
−
|
+
|0,000001
−
|
+
|0,001
−
|
+
|1
 
|-
 
|-
 
|0,00001
 
|0,00001
−
|
+
|0,01
−
|
+
|10
−
|
+
|0,0000001
−
|
+
|0,0001
−
|
+
|0,1
 
|-
 
|-
 
|0,000001
 
|0,000001
−
|
+
|0,001
−
|
+
|1
−
|
+
|0,00000001
−
|
+
|0,00001
−
|
+
|0,01
 +
 
 
|}
 
|}
  
 
== Przykładowe dawki ==
 
== Przykładowe dawki ==
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
−
!
+
!'''Dawka'''
−
!
+
!Opis
 
|-
 
|-
−
|
+
|0,05 µSv
−
|
+
|Spanie obok innej osoby
 
|-
 
|-
−
|
+
|0.10 µSv
−
|
+
|Spożycie banana
 
|-
 
|-
−
|
+
|0.11 µSv
−
|
+
|Przebywanie przez rok w promieniu 100 km od elektrowni jądrowej
 +
|-
 +
|0.38 µSv
 +
|Przebywanie przez rok w promieniu 100 km od elektrowni węglowej
 +
|-
 +
|1 µSv
 +
|Używanie monitora CRT przez rok
 +
|-
 +
|1.2 µSv
 +
|Przebywanie przez jeden dzień na obszarze o podwyższonym poziomie promieniowania naturalnego np. Wyżyna Kolorado
 +
|-
 +
|2 µSv
 +
|Prześwietlenie X w jamie ustnej<ref name=":0">[http://ncbj.edu.pl/zasoby/wyklady/ld_podst_fiz_med_nukl-01/med_nukl_05_v4.pdf Dawki stosowane w medycynie nuklearnej] - Narodowe Centrum Badań Jądrowych</ref>
 +
|-
 +
|10 µSv
 +
|Dawka promieniowania naturalnego, jaką przyjmuje przeciętny człowiek podczas jednego dnia
 +
|-
 +
|20 µSv
 +
|Opad promieniotwórczy po próbnych wybuchach jądrowych
 +
|-
 +
|40 µSv
 +
|Lot z Nowego Jorku do Los Angeles
 +
|-
 +
|70 µSv
 +
|Życie w betonowym budynku przez rok,
 +
|-
 +
|80 µSv
 +
|Średnia dawka promieniowania pochłonięta przez osobę przebywającą w odległości 15 km od elektrowni ''Three Mile Island''
 +
podczas wypadku z 28 marca 1979 r
 +
|-
 +
|100 µSv
 +
|Prześwietlenie klatki piersiowej,
 +
|-
 +
|250 µSv 
 +
|Roczny dopuszczalny limit emisji promieniotwórczości dla elektrowni atomowej (EPA)
 +
|-
 +
|390 µSv
 +
|Roczna dawka pochodząca z naturalnego potasu w organizmie człowieka
 +
|-
 +
|300 µSv
 +
|Promieniowanie w przestrzeni kosmicznej<ref>[http://koza.if.uj.edu.pl/files/adc90109bb82fd65f2e0cdc45e3882c9/02_dawki_2011.pdf Dawki promieniowania jądrowego], Paweł Moskal, Instytut Fizyki UJ</ref>
 +
|-
 +
|400 µSv
 +
|Mammografia<ref name=":0" />
 +
|-
 +
|1 mSv
 +
|Dopuszczalna bezpieczna roczna dawka promieniowania na jedną osobę (EPA)
 +
|-
 +
|1,9 mSv
 +
|Izotopy występujące w naturze
 +
|-
 +
|2,5 mSv
 +
|Średnia roczna dawka od promieniowania naturalnego dla mieszkańca Polski<ref name=":0" />
 +
|-
 +
|7 mSv
 +
|Tomografia komputerowa (CT) - Klatka piersiowa<ref name=":0" />
 +
|-
 +
|10 mSv
 +
|Tomografia komputerowa (CT) - Brzuch i miednica<ref name=":0" />
 +
|-
 +
|20 mSv
 +
|Dopuszczalna roczna dawka dla pracownika zatrudnionego w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące<ref>''Zasady ochrony radiologicznej;'' opracowanie dr inż. Krzysztofa Pachockiego (Państwowy Zakład Higieny - Instytut Naukowo-Badawczy)</ref>
 +
|-
 +
|50 mSv
 +
|Dopuszczalna roczna dawka promieniowania dla pracownika elektrowni atomowej w Stanach Zjednoczonych
 +
|-
 +
| rowspan="2" |100 mSv
 +
|Roczna dawka promieniowania, która wyraźnie podnosi ryzyko zachorowania na raka
 +
|-
 +
|Dawka graniczna dla pracowników radiologicznych i służb ratowniczych w sytuacjach wyjątkowych,
 +
|-
 +
|250 mSv
 +
|Dawka graniczna dla pracowników radiologicznych i służb ratowniczych podczas operacji ratowania życia w Stanach Zjednoczonych
 +
|-
 +
|400 mSv
 +
|Dawka wywołująca chorobę popromienną (o ile została przyjęta w krótkim czasie)
 +
|-
 +
|420 mSv
 +
|Roczna dawka dla kosmonauty na orbicie
 +
|-
 +
| rowspan="2" |500 mSv
 +
|Dawka graniczna w wyjątkowych sytuacjach dla osób uczestniczących w działaniach interwencyjnych, przy ratowaniu życia ludzkiego,
 +
(dopuszczona przez Polskie prawo na mocy prawa międzynarodowego)
 +
|-
 +
|Zmniejszenie liczby krwinek powodujące obniżenie zdolności obronnych organizmu, powrót do pełnego zdrowia po kilku dniach.
 +
Znaczący wzrost ryzyka zachorowania na raka
 +
|-
 +
|1 Sv
 +
|Choroba popromienna, nudności, zmniejszenie lub całkowity zanik liczby krwinek powodujące obniżenie zdolności obronnych ustroju i
 +
wystąpienie w wyniku tego ciężkich zakażeń, obniżenie lub nawet zanik krzepliwości krwi, niedotlenienie tkanek,
 +
 
 +
powstanie wylewów i krwawych wybroczyn w narządach i tkankach, stwarzających niebezpieczeństwo dla życia
 +
|-
 +
|2 Sv
 +
|Poważna choroba popromienna, nudności i wymioty, w niektórych przypadkach może skutkować śmiercią,
 +
|-
 +
|4 Sv
 +
|Bardzo poważna choroba popromienna, szansa na przeżycie tylko przy odpowiednim i długotrwałym leczeniu
 +
|-
 +
|5 Sv
 +
|Bardzo poważna choroba popromienna, wysoka śmiertelność
 +
|-
 +
|8 Sv
 +
|Dawka śmiertelna bez względu na sposób leczenia
 +
|-
 +
|30 Sv
 +
|Śmierć po 2-3 tygodniach
 +
|-
 +
|50 Sv
 +
|Przebywanie przez 10 minut w pobliżu rdzenia reaktora w Czarnobylu po jego stopieniu
 +
|-
 +
|100 Sv
 +
|Nagłe wymioty, śpiączka, śmierć w ciągu kilku godzin
 +
|}
 +
 
 +
== Dawki w czasie awarii na terenie elektrowni ==
 +
Przybliżone poziomy dawek ekspozycyjnych w różnych miejscach na terenie Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej krótko po awarii<ref>B. Medwedew (Czerwiec 1989). [http://handle.dtic.mil/100.2/ADA335076 "JPRS Report: Soviet Union Economic Affairs Chernobyl Notebook"]. Novy Mir. </ref>.
 +
{| class="wikitable"
 +
!Lokalizacja
 +
!Dawka (R/h)
 +
|-
 +
|Rdzeń reaktora
 +
|30000
 +
|-
 +
|Grafitowe elementy izolacji prętów paliwowych
 +
|15000 – 20000
 +
|-
 +
|Rumowisko w miejscu pomp cyrkulacyjnych
 +
|10000
 +
|-
 +
|Szczątki w miejscu elektrolizerów
 +
|5000 – 15000
 +
|-
 +
|Woda na poziomie +25
 +
|5000
 +
|-
 +
|Poziom +0 hala turbin
 +
|500 – 15000
 +
|-
 +
|Obszar w pobliżu budynku reaktora nr IV
 +
|1000 – 1500
 +
|-
 +
|Woda w pomieszczeniu 712
 +
|1000
 +
|-
 +
|Centrala Sterowania Blokiem nr 4
 +
|3 - 5
 +
|-
 +
|Przepompownia
 +
|30
 +
|-
 +
|Pobliska baza konstrukcyjna
 +
|10 – 15
 
|}
 
|}
 +
 +
<references />

Aktualna wersja na dzień 12:37, 5 lip 2024

Dawka promieniowania - miara skutków biologicznych promieniowania jonizującego.

Spis treści

JednostkaEdytuj

Podstawową jednostką dawki skutecznej, obrazującej narażenie całego ciała jest siwert [Sv]. Jest to jednostka wyrażająca ilość energii promieniowania, pochłonięta przez żywą tkankę w relacji do skutków biologicznych promieniowania. Z uwagi na fakt że jest to duża jednostka, przyjęło się podawać wartości dawek w milisiwertach [mSv] lub w mikrosiwertach [µSv], Najczęściej dawkę odnosi się do jednostki czasu, zwykle 1 godziny. Wtedy moc dawki, wyraża się w milisiwertach na godzinę [mSv/h] lub w mikrosiwertach na godzinę [µSv/h].

Przeliczanie jednostekEdytuj

R [Rentgen] mR [miliRentgen] µR [mikroRentgen] Sv [Siwert] mSv [miliSiwert] µSv [mikroSiwert]
100 100000 100000000 1 1000 1000000
10 10000 10000000 0,1 100 100000
1 1000 1000000 0,01 10 10000
0,1 100 100000 0,001 1 1000
0,01 10 10000 0,0001 0,1 100
0,001 1 1000 0,00001 0,01 10
0,0001 0,1 100 0,000001 0,001 1
0,00001 0,01 10 0,0000001 0,0001 0,1
0,000001 0,001 1 0,00000001 0,00001 0,01

Przykładowe dawkiEdytuj

Dawka Opis
0,05 µSv Spanie obok innej osoby
0.10 µSv Spożycie banana
0.11 µSv Przebywanie przez rok w promieniu 100 km od elektrowni jądrowej
0.38 µSv Przebywanie przez rok w promieniu 100 km od elektrowni węglowej
1 µSv Używanie monitora CRT przez rok
1.2 µSv Przebywanie przez jeden dzień na obszarze o podwyższonym poziomie promieniowania naturalnego np. Wyżyna Kolorado
2 µSv Prześwietlenie X w jamie ustnej[1]
10 µSv Dawka promieniowania naturalnego, jaką przyjmuje przeciętny człowiek podczas jednego dnia
20 µSv Opad promieniotwórczy po próbnych wybuchach jądrowych
40 µSv Lot z Nowego Jorku do Los Angeles
70 µSv Życie w betonowym budynku przez rok,
80 µSv Średnia dawka promieniowania pochłonięta przez osobę przebywającą w odległości 15 km od elektrowni Three Mile Island

podczas wypadku z 28 marca 1979 r

100 µSv Prześwietlenie klatki piersiowej,
250 µSv  Roczny dopuszczalny limit emisji promieniotwórczości dla elektrowni atomowej (EPA)
390 µSv Roczna dawka pochodząca z naturalnego potasu w organizmie człowieka
300 µSv Promieniowanie w przestrzeni kosmicznej[2]
400 µSv Mammografia[1]
1 mSv Dopuszczalna bezpieczna roczna dawka promieniowania na jedną osobę (EPA)
1,9 mSv Izotopy występujące w naturze
2,5 mSv Średnia roczna dawka od promieniowania naturalnego dla mieszkańca Polski[1]
7 mSv Tomografia komputerowa (CT) - Klatka piersiowa[1]
10 mSv Tomografia komputerowa (CT) - Brzuch i miednica[1]
20 mSv Dopuszczalna roczna dawka dla pracownika zatrudnionego w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące[3]
50 mSv Dopuszczalna roczna dawka promieniowania dla pracownika elektrowni atomowej w Stanach Zjednoczonych
100 mSv Roczna dawka promieniowania, która wyraźnie podnosi ryzyko zachorowania na raka
Dawka graniczna dla pracowników radiologicznych i służb ratowniczych w sytuacjach wyjątkowych,
250 mSv Dawka graniczna dla pracowników radiologicznych i służb ratowniczych podczas operacji ratowania życia w Stanach Zjednoczonych
400 mSv Dawka wywołująca chorobę popromienną (o ile została przyjęta w krótkim czasie)
420 mSv Roczna dawka dla kosmonauty na orbicie
500 mSv Dawka graniczna w wyjątkowych sytuacjach dla osób uczestniczących w działaniach interwencyjnych, przy ratowaniu życia ludzkiego,

(dopuszczona przez Polskie prawo na mocy prawa międzynarodowego)

Zmniejszenie liczby krwinek powodujące obniżenie zdolności obronnych organizmu, powrót do pełnego zdrowia po kilku dniach.

Znaczący wzrost ryzyka zachorowania na raka

1 Sv Choroba popromienna, nudności, zmniejszenie lub całkowity zanik liczby krwinek powodujące obniżenie zdolności obronnych ustroju i

wystąpienie w wyniku tego ciężkich zakażeń, obniżenie lub nawet zanik krzepliwości krwi, niedotlenienie tkanek,

powstanie wylewów i krwawych wybroczyn w narządach i tkankach, stwarzających niebezpieczeństwo dla życia

2 Sv Poważna choroba popromienna, nudności i wymioty, w niektórych przypadkach może skutkować śmiercią,
4 Sv Bardzo poważna choroba popromienna, szansa na przeżycie tylko przy odpowiednim i długotrwałym leczeniu
5 Sv Bardzo poważna choroba popromienna, wysoka śmiertelność
8 Sv Dawka śmiertelna bez względu na sposób leczenia
30 Sv Śmierć po 2-3 tygodniach
50 Sv Przebywanie przez 10 minut w pobliżu rdzenia reaktora w Czarnobylu po jego stopieniu
100 Sv Nagłe wymioty, śpiączka, śmierć w ciągu kilku godzin

Dawki w czasie awarii na terenie elektrowniEdytuj

Przybliżone poziomy dawek ekspozycyjnych w różnych miejscach na terenie Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej krótko po awarii[4].

Lokalizacja Dawka (R/h)
Rdzeń reaktora 30000
Grafitowe elementy izolacji prętów paliwowych 15000 – 20000
Rumowisko w miejscu pomp cyrkulacyjnych 10000
Szczątki w miejscu elektrolizerów 5000 – 15000
Woda na poziomie +25 5000
Poziom +0 hala turbin 500 – 15000
Obszar w pobliżu budynku reaktora nr IV 1000 – 1500
Woda w pomieszczeniu 712 1000
Centrala Sterowania Blokiem nr 4 3 - 5
Przepompownia 30
Pobliska baza konstrukcyjna 10 – 15
  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Dawki stosowane w medycynie nuklearnej - Narodowe Centrum Badań Jądrowych
  2. ↑ Dawki promieniowania jądrowego, Paweł Moskal, Instytut Fizyki UJ
  3. ↑ Zasady ochrony radiologicznej; opracowanie dr inż. Krzysztofa Pachockiego (Państwowy Zakład Higieny - Instytut Naukowo-Badawczy)
  4. ↑ B. Medwedew (Czerwiec 1989). "JPRS Report: Soviet Union Economic Affairs Chernobyl Notebook". Novy Mir.
Źródło: „https://wiki.czarnobyl.pl/index.php?title=Dawki_promieniowania&oldid=6409”