Poleski Państwowy Rezerwat Radiacyjno-Ekologiczny
Poleski Państwowy Rezerwat Radiacyjno-Ekologiczny (biał. Палескі дзяржаўны радыяцыйна-экалагічны запаведнік; ros. Полесский государственный радиационно-экологический заповедник) - rezerwat przyrody utworzony 18 lipca 1988 roku na mocy decyzji Komunistycznej Partii Białorusi oraz Rady Ministrów BSRR w białoruskiej części 30-kilometrowej strefy zamkniętej, na terenie trzech rejonów; obwodu Homelskiego, Brahińskiego, Chojnickiego i Narowelskiego. W 1993 roku przyłączono do rezerwatu 849 km2 obszarów sklasyfikowanych jako tereny o znacznym skażeniu radionuklidem. Obecnie powierzchnia rezerwatu wynosi 2166 km2 czyniąc go jednym z największych rezerwatów w Europie. Znany jest także pod nazwą Zapovednik (biał. rezerwat).
Spis treści
Historia
Przed awarią w elektrowni jądrowej w Czarnobylu, na terenach obecnego rezerwatu znajdowało się 96 miejscowości zamieszkanych przez 22 tysiące osób. Mieszkańcy zajmowali się głównie hodowlą bydła mlecznego. Obszar ten należał do najbardziej skażonych rejonów po awarii w Elektrowni Jądrowej w Czarnobylu m.in. izotopami; cezu-137, strontu-90 a także plutonu. W 1986 roku prawie wszyscy mieszkańcy zostali wysiedleni, a wszelkie działalności gospodarcze zakazane. Niektóre ze wsi najbardziej skażonych zostały zburzone i zakopane. Po wysiedleniu mieszkańców, w celu kontroli dozymetrycznej na obszarze utworzono w łącznej liczbie 11 punktów kontrolnych ( m.in. we wsiach Babczyk, Багушы , Верхне-Слабодскае, Глухавічы , Піркі , Цешкаў). We wsi Babczyk zostało umieszczone główne zaplecze do badań i eksperymentów na terenie rezerwatu. W 1996 roku w dawnej wsi Вёска Масаны założono stację badawczą. Niemal równocześnie z chwilą opuszczenia obszaru przez ludzi odnotowano wzmożoną aktywność dzikich zwierząt. Aktywna ich działalność doprowadziła do niezwykłej różnorodności gatunkowo-roślinnej na terenie rezerwatu (jak dotąd odnotowano obecność 1251 gatunków roślin, co stanowi 2/3 od wszystkich gatunków flory na Białorusi). Na terenie rezerwatu obowiązuje podwyższony rygor bezpieczeństwa, przebywanie na jego terenie jest możliwe tylko i wyłącznie po uzyskaniu odpowiednich zezwoleń. Wyjątek stanowi święto Radunicy (dzień pamięci zmarłych), jest to jedyny dzień w roku kiedy wjazd na teren rezerwatu jest możliwy bez stosownych zezwoleń. Ma to na celu umożliwienie byłym mieszkańcom odwiedzenie dawnych cmentarzy [uwaga 1][1]. Na obszarze rezerwatu zabronione jest łowienie ryb, łowiectwo oraz uprawa wszelkich płodów rolnych.
Obecny stan skażenia
Gęstość skażenia różnymi izotopami promieniotwórczymi na stan obecny przedstawia się następująco; skażenie cezem-137 do 1000 Ci/km2, strontem-90 do 20 Ci/km2, plutonem-238-240 do 5 Ci/km2. Grunty skażone tymi izotopami nie będą nadawały się do użytkowania przez najbliższe 300 lat, a grunty skażone pierwiastkami uranowymi w przyszłości nie będą mogły być użytkowane. Obecnie głównym zagrożeniem jest izotop ameryku 241, produkt rozpadu plutonu-241. Jego zawartość w glebie będzie się jeszcze zwiększała do 2060 roku. Ze względu na jego właściwości fizyczno-chemiczne (rozpad alfa) jest bardziej niebezpieczny niż pluton-241 i stront-90 (rozpad beta). 20 lat po wypadku jego zawartość w środowisku podwoiła się, a przez następne 50 lat wzrośnie dziesięciokrotnie.
| Cez-137 | do 37.000 kBq / m2 (1000 Ci / km2) |
| Stront-90 | do 740 kBq / m2 (20 Ci / km2) |
| Pluton-238, -239, -240 | do 185 kBq / m2 (5 Ci / km2) |
Struktura i cele rezerwatu
Administracja rezerwatu znajduje się w miejscowości Chojniki. Obszar rezerwatu został podzielony na trzy rejony administracyjne; Brahiński (powierzchnia 64.602 ha), Narowelski (63.645 ha), Chojnicki (88.331 ha) oraz 16 nadleśnictw. Na stan obecny w rezerwacie pracuje około 700 osób, roczny koszt utrzymania szacuje się na 4 mln dolarów.
Cele rezerwatu:
- Wprowadzanie w zabiegów i środków mających na celu zapobieganie rozprzestrzeniania się radionuklidu na obszary poza rezerwatem;
- Kontrola i nadzór nad monitorowaniem stężenia radionuklidu w glebie, wodzie i powietrzu;
- Ochrona od pożarów, szkodników oraz erozji wodnej i wietrznej;
- Prowadzenie badań i prac badawczych oraz ocena wpływu zanieczyszczenia środowiska radionuklidem;
- Ochrona przed nielegalnym przebywaniem na terenie rezerwatu osób bez odpowiednich zezwoleń;
- Przeciwdziałanie nielegalnym próbom przekroczenia granicy
Uwagi
- ↑ Na Białorusi Radunica to święto państwowe i dzień wolny od pracy. Przypada w drugi wtorek po prawosławnej Wielkanocy.
Przypisy
- ↑ Michał Potocki: 27 lat po Czarnobylu. potocki.blox.pl. [dostęp 2016-12-04].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ О заповеднике. zapovednik.by. [dostęp 2016-12-04].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
Linki zewnętrzne
zapovednik.by - oficjalna strona rezerwatu (w języku rosyjskim)