Prypeć (ukr. Прип'ять, Prypjat, ros. Припять, Pripiat’) - opuszczone miasto po awarii w pobliskiej elektrowni jądrowej w 1986 roku w obwodzie kijowskim, rejonie iwanowskim w północnej Ukrainie przy granicy z Białorusią. Obecnie miasto pełni funkcje turystyczne i należy do rezerwatu przyrody.
Spis treści
Historia
Miasto zostało założone 4 lutego 1970 r. jako osiedle dla pracowników elektrowni jądrowej w Czarnobylu, w odległości około czterech kilometrów od samej elektrowni. Było 9 miastem zamkniętym w ZSRR. Za początek budowy miasta uważa rozpoczęcie budowy hostelu nr 1, biura kierownictwa budowy oraz jadali nr 1[1]. 14 kwietnia 1972 roku dekret Prezydium Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR miastu nadano nazwę Prypeć - na cześć rzeki, w pobliżu której zostało zbudowane[2]. W grudniu 1972 roku oddano do użytku pierwszą szkołę - Szkołę średnia nr 1. Prawa miejskie zyskuje dopiero w 1979 roku[1]. W połowie 1980 roku populacja Prypeci osiąga 48.000 osób. Każdego roku liczba mieszkańców rośnie w tempie ponad pół tysiąca osób, z których prawie połowa jest wieku niemowlęcym[2]. Liczba mieszkańców według stanu na listopad 1985 rok wynosi 47 500 osób w ponad 25 różnych narodowości. Średnik wiek mieszkańców miasta wynosił 26 lat[3].
Miasto jest określane jako skansen "Epoki Radzieckiej". Miasto po wybuchu zostało wielokrotnie splądrowane przez szabrowników. Aktualnie jest miejscem w którym zatrzymują się turyści z wycieczek po Zonie.
Architektura
Miasto skłądało sie z 5 mikro dzielnic.koliście ułożonych w okół centrum.
Plany
Planowano w przyszłości wybudować V dzielnicę miasta. Docelowo miasto miało mieć 75 - 78 tys. mieszkańców. Pod koniec 1988 roku planowano otwarcie dwóch dużych domów handlowych, Pałac Pionierów, kinoteatr, Pałac Sztuki "Jubileuszowy", dwa kompleksy sportowe, hotel "Październik" a nawet 52 metrową wieżę telewizyjną[4].
Położenie
Odległe jest o 4km od elektrowni (w linii prostej)
Ewakuacja
27 kwietnia 1986 r., dzień po katastrofie w Czarnobylu, zapadła decyzja o (w pierwotnych zamiarach czasowej) ewakuacji miasta. Od godziny 14:00 do 16:30 przebiegła właściwa ewakuacja i dotyczła Prypeci (49 360 w tym 15 500 dzieci) i stacji Janów (254 osób) Dla pracowników elektrowni i ich rodzin w latach 1986-1988 zbudowano nowe miasto Sławutycz.
Pełna treść komunikatu w języku polskim:
Usuwanie skutków katasrofy
W pierwszej fazie, w 1986 roku, maju i czerwcu zewnętrznej powierzchni dróg i budynków przemywa się kilkakrotnie, do końca czerwca około 70% miasta zostało przeprowadzone[5]. Kolejny etap w 1986 roku rozpoczęła się we wrześniu, które obejmowały poszczególne dzielnice pełne odkażania. W rezultacie, w grudniu spadła do części zanieczyszczeń. Prace kontynuowane w innych dzielnicach w nadchodzącym roku. 1988 począwszy od ciągłych pomiarów przeprowadzonych w mieście, i co najmniej 10 lat ze specjalną techniką regularnie myte drogi po wypadku. Z biegiem czasu, trawa i ziemia zostanie wymieniona. Prypeć symbolem, stojąca naprzeciwko kina Prometeusz -szobrot, [24] , nawet w 1987 roku w elektrowni jądrowej zostały przeniesione. [25]
Soviet Army używane pojazdy ratunkowe helikoptery i gumowych kołach, inne techniki "Easy" razem - jak stało się mocno zanieczyszczona - Strefa zewnętrzna Rozszoha wrak cmentarz obok miasta o tej samej nazwie umieszczonej z autobusów wykorzystywanych do ewakuacji. Najbardziej zanieczyszczone mieszkańcy miasta i właściciele pojazdów silnikowych prywatne zebrane [26] i pochowano w okolicy, nawet w latach 1986-87. Miasto sąsiaduje z dawnym Burjakivka oprócz rozliczenia istnieje ogromne składowisko odpadów, a także, co w znacznym stopniu śledzone i ciężkie urządzenia, na wysokim poziomie i ruiny radioaktywne szczątki złożone w konstrukcji sarkofagu.
Transport
Linia kolejowa Czernichów-Owrucz ze stacjami Semichody i Janów. W samej Prypeci znajdował się dworzec autobusowy oraz transport rzeczny.
Kontrowersje ws. wysiedleń
Dziś powszechnie uważa się, że niepotrzebnie przesiedlono na stałe ludność miasta i okolicznych wsi. Przeprowadzona w dzień po awarii reaktora pierwsza ewakuacja 49 360 osób z miasta Prypeć oraz 254 osób z sąsiedniego Janowa miała uzasadnienie, gdyż w tym dniu istniała możliwość przebicia się stopionego rdzenia do dolnych pomieszczeń, w których mogła znajdować się woda. W takim przypadku wybuch pary wodnej mógł spowodować znaczące skażenie miasta, co stanowiłoby zagrożenie dla ludności. Ówczesne władze nakazały ewakuować ludność z terenów skażonych cezem-137 na poziomie powyżej 37 kBq/m2. Zalecenie to było niczym nieuzasadnione, gdyż takie skażenie generuje dawkę promieniowania 0,2 mSv/rok, czyli ponad dziesięciokrotnie mniejszą niż średnia dawka pochodząca od naturalnych źródeł promieniowania. Czasem przesiedleńcy w miejscu docelowym otrzymywali większe dawki promieniowania od radonu z podłoża, niż otrzymywaliby ze skażeń pozostawszy w domu. Z Prypeci wysiedlono ludzi do miejscowości Pleskoje, gdzie dawki na tarczycę od jodu-131 były 5 razy większe niż w opuszczanym miejscu[6].
Obecnie
Teraz maksymalna moc dawki rejestrowana w Prypeci jest mniejsza niż wartość tła naturalnego występującego w wielu miejscach na świecie, np. w wielu rejonach Iranu, Finlandii, Szwecji, Francji czy Hiszpanii. Prypeć jest również nadzorowane przez ukraińskiego Ministerstwa Spraw Nadzwyczajnych , który zarządza zajęcia dla całej czarnobylskiej strefy wyłączonej .
Główne budynki miasta
- Hotel Polesie, ul. Kurczatowa 8 (Готель Полісся, ул. Курчатова, д. 8)
- Centrum Kultury i Energetyki, ul. Kurczatowa 10 (ДК "Энергетик", ул. Курчатова, д. 10)
- Prypeć-kawiarnia, ul. Nadbrzeżna 7 (Кафе Припять, ул. Набережная, д. 7)
- Kino "Prometeusz", ul. Kurczatowa 4 (Кінотеатер "Прометей", ул. Курчатова, д. 4)
- Siedziba Partii miasta, ul. Kurczatowa 6 ( ул. Курчатова, д. 6)
- Restauracje i centrum handlowe, ul. Łazariewa 2 (ул. Лазарева, д. 2)
- Basen "Lazurowy", ul. Sportowa 24 (Бассейн "Лазурный", ул. Спортивная, д. 24)
- Zakłady przemysłowe Jupiter, ul. Fabryczna 11( Завод „Юпитер” , ул. Заводская, д. 11)
- Stadion miejski, ul. Hydroprojektowa 2 (ул. Гидропроектовская, д. 2)
- Szpital, ul. Przyjaźni Narodów 18(ул. Дружбы Народов, д. 18)
Infrastruktura i statystyki[7][uwagi 1]
- Populacja: 49 400 osób (15 406 dzieci, 7 176 w wieku szkolnym, 16 652 kobiet)
- Średnia wieku mieszkańców: w 1986 roku wynosiła 26 lat.
- Przestrzeń mieszkalna: Całkowita - 658,700 m2, 13 414 mieszkań w 160 blokach mieszkalnych, 18 hosteli z 7621 miejscami dla mężczyzn lub kobiet, 8 hosteli dla par lub małżeństw z 1 206 pokojami[uwagi 2].
- Edukacja: 15 przedszkoli dla około 4980 dzieci, 5 szkół średnich dla 6786 dzieci oraz 8 szkół zawodowych dla 600 osób.
- Opieka zdrowotna: 1 nowoczesny szpital mogący pomieścić do 410 pacjentów, 3 poradnie mogące obsłużyć 1750 pacjentów.
- Handel: 25 sklepów i centrów handlowych o łącznej powierzchni 9239 m2, 27 obiektów gastronomicznych o pojemności 5535 miejsc siedzących, 10 magazynów o łącznej powierzchni 4213 m2 i pojemności 4,430 ton towarów.
- Kultura: 3 budynki: Pałac Kultury „Energetyk”, kino „Prometeusz” o pojemności 1220 miejsc siedzących, szkoła muzyczna o 8 pomieszczeniach dla 312 osób.
- Sport: 10 hal sportowych, 3 stawy do połowu ryb, 10 strzelnic, dwa stadiony, 2 basen.
- Rekreacja: 1 park, 35 placów zabaw.
- Przemysł: 4 fabryki z całkowitym rocznym przychodem 477 mln rubli.
- Budownictwo: 6 głównych przedsiębiorstw budowlanych których łączne inwestycje wynoszą 132 mln. rubli.
- Transport: Linia Kolejowa Czernichów-Owrucz – stacja Janów, 3 przedsiębiorstwa transportowe: Przedsiębiorstwo transportowe nr 31015, przedsiębiorstwo transportu Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej z 533 pojazdami transportowymi w tym 167 autobusów.
- Telekomunikacja: 2926 lokalnych numerów telefonów zarządzanych przez miejscową centralę. Dodatkowo 1950 numerów telefonów obsługiwanych przez Czarnobylską Elektrownię Atomową, Zakłady Jupiter oraz Wydział Architektury i Rozwoju Miasta.
- Zaopatrzenie w wodę: 28 studni artezyjskich o łącznej wydajności 15 tys. m3 w ciągu 24 godzin,z tego 8 050 m3 dla samego miasta (176 litrów (z normą dla 1 mieszkańca 250 litrów w ciągu 24 godzin)).
- Zaopatrzenie w energię elektryczną: podczas dnia - 121 tys. kW/h w tym dla strefy przemysłowej - 29 tys. kW/h.
- Konsumpcja: dzienna; 10 ton chleba, 28 ton produktów mlecznych i mleka, 7 ton mięsa.
- Zieleń miejska: 18 136 drzew zasadzonych równo w alejkach, 249 247 krzewów, 33 000 krzewów róż.
Ludzie związani z miastem
- Alexander Sirota (ur. 1976) - ukraiński dziennikarz, fotograf. Od 1983 roku mieszkaniec Prypeci.
- Liubov Sirota (ur. 1956) - matka Aleksandra, dziennikarka, poetka, pisarka, tłumaczka.
- Natalia Gudzi (ur. 1980) - ukraińska piosenkarka. Mieszkaniec Prypeci.
- Halina Panczuk (ur. 1953; zm. 2008) - ukraińska poetka. Mieszkaniec Prypeci od 1977 roku. Od 2005 roku Członek Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy. Pracowała jako nauczyciel języka ukraińskiego i literatury w Prypeci.
- Wiaczesław Wrona (ur. 1981; zm. 2014) - działacz euromajdanu, urodzony w Prypeci. Pośmiertnie odznaczony tytułem Bohatera Ukrainy.
- Andrij Mochnyk - ukraiński inżynier i polityk, radny z Kijowa z ramienia partii Swoboda. Od 1978 roku mieszkaniec Prypeci. Po protestach na Majdanie i ucieczce prezydenta Janukowycza mianowany ministrem środowiska w rządzie Arsenija Jaceniuka.
Uwagi
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Хронология событий. pripyat.com. [dostęp 2017-01-03].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ 2,0 2,1 Припять. goroda-prizraki.narod.ru. [dostęp 2017-01-03].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Pripyat – evacuation after nuclear accident. chornobyl.in.ua. [dostęp 2017-01-03].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Чернобыль- город Легенда. c7s.ru. [dostęp 2017-01-03].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Scenario for modeling changes in radiological conditions in contaminated urban environments.
- ↑ W 20. rocznicę awarii Czarnobylskiej elektrowni jądrowej. Opracowanie działu szkolenia i doradztwa Instytutu Problemów Jądrowych (W. Trojanowski, L. Dobrzyński, E. Droste) oraz A Strupczewskiego z Instytutu Energii Atomowej; 2006.
- ↑ Jewgienij Leontjew: Prypeć w liczbach. pripyat.com. [dostęp 2017-01-03].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".