Edytujesz Anatolij Diatłow

{{Infobox
 |name         = Anatolij Diatłow
 |bodystyle    = 

 |titlestyle   = 
 |abovestyle = background:#cfe3ff;
 |subheaderstyle =
 |above        = Anatolij Diatłow
 |subheader    = Anatolij Stiepanowicz Diatłow
 |imagestyle   = 
 |captionstyle = 
 |  image      = [[Plik:Anatolij Diatłow.jpg|178px]]
 |caption      = Anatolij Diatłow na ławie oskarżonych podczas procesu.

 |headerstyle  = background:#cfe3ff;
 |labelstyle   = background:#eeeeee;
 |datastyle    = 

 |header1 = Stanowisko 
 |  data3 = Zastępca naczelnego inżyniera ds. eksploatacji bloków energetycznych nr III i IV 
 |header4 = Informacje biograficzne
 | label5 = Imię i nazwisko
 |  data5 = Anatolij Stiepanowicz Diatłow
 | label6 = Data i miejsce urodzenia
 |  data6 = 3 marca 1931<br /> Atamanowo
 | label7 = Data i miejsce śmierci
 |  data7 = 13 grudnia 1995 († 64 l.) <br /> Kijów
 | label8 = Przyczyna śmierci
 |  data8 = Zawał mięśnia sercowego
 | label10 = Tytuł zawodowy
 |  data10 = Inżynier
 | label11 = Edukacja
 |  data11 = Moskiewski Instytut Inżynieryjno-Fizyczny
 |header13 = Kariera zawodowa
 |  label14 = Pracodawca
 |  data14 = [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa]]
 |  label15 = Okres
 |  data15 = 09.1973 - 15.06.1986
 |  label16 = Stanowisko
 |  data16 = Zastępca naczelnego inżyniera ds. eksploatacji bloków energetycznych nr III i IV
 |  label17 = W momencie awarii
 |  data17 = [[Centrala sterowania blokiem]]
 |header18 = Odznaczenia
 |  data19 = [[Plik:Orderredbannerlabor rib.png|50px]] [[Plik:Order badge of honor rib.png|50px]]
}}
[[Plik:Anatolij Diatłow (1994).jpg|mały|266x266px|Anatolij Diatłow w 1994 r.]]
[[Plik:Personel obsługujący jeden z bloków energetycznych.jpg|mały|271x271px|Anatolij Diatłow (w środku) wśród personelu obsługującego jeden z bloków energetycznych elektrowni. (1985)]]
[[Plik:Czarnobyl. Jak to było.jpg|mały|Okładka książki autorstwa Anatolija Diatłowa "[[Czarnobyl. Jak to było]]" na łamach której wykłada swoje opinie na temat wypadku.]]
'''Anatolij Stiepanowicz Diatłow''' (ros. Анатолий Степанович Дятлов; ur. 3 marca 1931 roku w Atamanowie, zm. 13 grudnia 1995 roku w Kijowie) – zastępca naczelnego inżyniera ds, eksploatacji bloków energetycznych nr III i IV w [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]]<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko=Siwiński|imię=Waldemar|tytuł=Czernobyl. Od katastrofy do procesu|rok=1989|wydawca=Iskry|miejsce=Warszawa|strony=16|isbn=83-207-1179-7}}</ref>. Jedna z kluczowych postaci Awarii Czarnobylskiej.

== Życiorys ==
Urodził się 3 marca 1931 roku we wsi Atamanowo w Kraju Krasnojarskim, 50 km na północny wschód od Krasnojarska. Jego ojciec był inwalidą wojennym, weteranem pierwszej wojny światowej. Pracował jako spławiacz drewna rzece Jenisej<ref group="uwagi">W filmie dokumentalnym ''Godzina Zero. Katastrofa w Czarnobylu'' podano że ojciec A. Diatłowa był rybakiem.</ref>. Matka nie pracowała, zajmowała się domem. Po ukończeniu szkoły podstawowej w 1945 roku rozpoczął naukę w Norylskim technikum górniczo-metalurgicznym o specjalności automatyka i elektronika, które ukończył z wyróżnieniem pięć lat później. W 1950 roku rozpoczął pracę w jednym z zakładów w Norylsku. Trzy lata później zakład został podporządkowany Ministerstwu Średniego Przemysłu Maszynowego ZSRR<ref group="uwagi">Ministerstwo Średniego Przemysłu Maszynowego ZSRR nadzorowało m.in. przemysł atomowy w ZSRR, w tym produkcję głowic jądrowych.</ref>. W latach 1953-1959 studiował na Moskiewskim Instytucie Inżynieryjno-Fizycznym, który również ukończył z wyróżnieniem, uzyskując dyplom inżyniera fizyka ze specjalnością w dziedzinie automatyki i elektroniki. Po ukończeniu studiów otrzymał nakaz pracy w stoczni im. Leninowskiego Komsomołu w Komsomolsku nad Amurem, gdzie objął stanowisko starszego inżyniera, naczelnika fizycznego laboratorium i głównego mechanika instalacji napędów jądrowych w okrętach podwodnych. W latach 60-tych doszło tam do wypadku jądrowego w wyniku którego otrzymał dawkę 200 remów promieniowania<ref group="uwagi">Zwykle po pochłonięciu przez organizm takiej dawki w krótkim czasie zaczynają pojawiać objawy lekkiej choroby popromiennej. Jest to dawka trzy razy wyższa niż statystyczna dawka życiowa.</ref><ref>Nolan, Dennis P. ''Loss Prevention and Safety Control: Terms and Definitions'', CRC Press,LLC (2016); Boca Raton, Florida; p. 225.</ref>. Późniejsze dochodzenia wykazało że do wypadku doszło w wyniku błędnych decyzji Diatłowa, mimo to w oficjalnym raporcie uznano że do wypadku nie doszło bezpośrednio z jego winy<ref name=":2">''Czarnobyl. Godzina Zero;'' film dokumentalny; reż. Renny Bartlett; 2004, </ref>. Wkrótce po wypadku jego syn zmarł na białaczkę. We wrześniu 1973 roku ze względów rodzinnych został przeniesiony do pracy przy nowo budowanej [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]], gdzie początkowo objął stanowisko zastępcy naczelnika wydziału reaktora. Wraz z rozbudową elektrowni awansował obejmując w początku lat 80-tych stanowisko zastępcy naczelnego inżyniera ds. eksploatacji elektrowni drugiego etapu ([[Skrótowce|ZGIS-2]])<ref name=":0">{{Cytuj książkę|nazwisko=Diatłow|imię=Anatolij S.|tytuł=Czarnobyl. Jak to było|rok=1995|wydawca=|miejsce=Kijów|strony=|isbn=}}</ref>. Według autorów filmu dokumentalnego ''Czarnobyl. Godzina Zero'' miał mieć kłopoty w zakładowej komórce partyjnej z powodu arogancji i nieuprzejmości wobec współpracowników. Ponadto wysnuwają hipotezę że pomyślne zakończenie testu mogło zagwarantować mu objęcie stanowiska naczelnego inżyniera w przypadku awansu [[Nikołaj Fomin|Nikołaja Fomina]]<ref name=":2" />. {{CytatD|(...) Z wykształcenia i według stażu pracy jestem wykwalifikowanym specjalistą w dziedzinie eksploatacji jądrowych urządzeń energetycznych. Praca na Dalekim Wschodzie mi się podobała. Zdarzyło się, iż
pewnego razu podczas urlopu pojechałem do budującej się w tym czasie Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Dogadałem się wtedy z dyrektorem, Wiktorem Pietrowiczem Briuchanowem, że obejmę stanowisko zastępcy
naczelnika działu. Pracowałem przy montażu, uruchomianiu i eksploatacji wszystkich czterech bloków elektrowni.|autor|Anatolij S. Diatłow<ref name=":0" />
|width=x%
|align=left/center/right
|text=left/center/right
}}

== 26 kwietnia 1986 ==
W dniu awarii znajdował się w [[Centrala sterowania blokiem|centrali sterowanie blokiem]] nr IV na stanowisku zastępcy naczelnego inżyniera ds. eksploatacji elektrowni i osoby nadzorującej przeprowadzenie testu. Około godziny drugiej w nocy nakazał Akimowowi dostarczenie wody do reaktora. Wraz z Nikołajem Gorbaczenko udali się aby zbadać sytuację na zewnątrz. Pomimo zauważenia paliwa i grafitu nadal utrzymywał że reaktor pozostał nienaruszony. Następnie wróci do [[Centrala sterowania blokiem|centrali sterowania blokiem]]. Około godziny piątej nad ranem pojawiły się u niego pierwsze oznaki choroby popromiennej. Wraz z Nikołajem Gorbaczenko zgłosili się do punktu medycznego. [[Nikołaj Fomin]] zastąpił go na tym stanowisko [[Anatolij Sitnikow|Anatolijem Sitnikowem]]. Szacuje się że w skutek awarii otrzymał dawkę promieniowania, wynoszącą co najmniej 550 remów (5,5 Sv)<ref group="uwagi">Niektóre źródła podają dawkę 390 remów (3,9 Sv).</ref>. 27 kwietnia około południa został przewieziony do [[Szpital Kliniczny nr 6 w Moskwie|Szpitala Klinicznego nr 6 w Moskwie]], z którego został wypisany pół roku później, 4 listopada 1986 roku<ref name=":0" />. Z powodu trudno gojących się ran na nogach doświadczał problemów z chodzeniem<ref name=":1">{{Cytuj stronę|url=https://zona.media/article/2016/04/26/chernobyl|tytuł=Радиоактивный процесс. 30 лет назад обвиняемых по делу об аварии на Чернобыльской АЭС судили прямо в зоне отчуждения|autor=|data dostępu=2018-04-01|opublikowany=zona.media/article/2016/04/26/chernobyl|język=}}</ref>.

== Zwolnienie ==
15 czerwca 1986 roku niemal cały zespół zarządzający blokiem IV został dyscyplinarnie zwolniony za ''nieodpowiedzialność oraz brak należytej kontroli''. Wśród zwolnionych oprócz naczelnego inżyniera oraz dyrektora elektrowni znalazł się Anatolij Diatłow.

== [[Proces Czarnobylski|Proces]] ==
5 listopada przyjechał razem z żoną Izabelą Iwanowną do Kijowa. Niedługo po tym 4 grudnia 1986 roku został aresztowany<ref name=":0" />. Z uwagi na posiadanie przez niego II grupy niepełnosprawności śledczy zgodnie z opinią lekarzy otrzymali polecenie aby nie przesłuchiwać go dłużej niż dwie godziny dziennie, mimo to jak pisze sam Diatłow w swojej książce (''Czarnobyl. Jak to było. Kijów: 1995)'' przesłuchiwania trwały sześć a nawet osiem godzin dziennie<ref name=":1" />. Według orzeczenia Sądu Najwyższego ZSRR został uznany winnym z artykułu 220 KK ZSRR za nieprawidłową eksploatacje urządzeń wysokiego ryzyka i skazany na karę 10 lat kolonii karnej. Początkowo został osadzony w więzieniu Łukianiwka w Kijowie a następnie został przeniesiony do kolonii karnej niedaleko miejscowości Kriukowo, w Obwodzie Połtawskim. Kiedy bliscy odwiedzali w więzieniu Diatłowa, ten był już tylko wrakiem człowieka: łysa głowa, sine plamy na całym ciele, chude ciało, na którym wisiało wytarte ubranie, na nogach ciężkie, więzienne buty.  1 października 1990 roku wskutek wielu apeli rożnych organizacji, przyjaciół a nawet osobistego wstawiennictwa Andrieja Sacharowa oraz jego żony Jeleny Bonner,  ze względu na zły stan zdrowia został przedterminowo zwolniony z odbywania kary.

== Poglądy na temat przyczyn wypadku == 
Przez cały czas był przekonany o swojej niewinności, a za główną przyczynę katastrofę winił wadliwą konstrukcję reaktora. W 1995 roku napisał książkę ''[[Czarnobyl. Jak to było|Czarnobyl. Jak to było]]'' w której wykłada swój pogląd na temat przyczyn awarii.
{{CytatD|
(...) Lecz kwestia wątpliwości nie wywołuje. Ogólne stany bezpieczeństwa i reguły pokrywają reaktory AES. Projekt reaktora jest wykonany z naruszeniami, więc reaktora nie nadaje się do eksploatacji. Nasze działania 26 kwietnia były zgodne z zasadami PBJa i OPB, w żaden sposób nie doprowadziliśmy do awarii, a tym bardziej do eksplozji. Jest to niepodważalne. Więc, wydaje się, oskarżenie personelu przydałoby się wreszcie zdjąć. Ale gdzie tam. (...) Na koniec chcę powiedzieć rzecz następującą. Katastrofa Czarnobylska w całej swej mierze jest wynikiem brutalnych błędów fizyków i konstruktorów reaktora. Od dawna należało to stwierdzić: właściwości reaktora były nie główną, nie rozstrzygającą, ale jedyną przyczyną Katastrofy Czarnobylskiej.
|autor|Anatolij S. Diatłow<ref name=":0" />
|width=x%
|align=left/center/right
|text=left/center/right
}}
{{CytatD|(...) Reaktor nie powinien być oddany do użytku. Prawdziwa wina leży po stronie zarządu energii atomowej, Brak właściwej dokumentacji w miejscu i w czasie która była potrzebna sprawił że wybuch reaktora był nie do uniknięcia. Reaktor poszedł prosto na zatracenie.|Anatolij S. Diatłow|Anatolij S. Diatłow|width=x%
|align=left/center/right
|text=left/center/right
}}

== Śmierć ==
Postęp choroby popromiennej był jednak tak szybki, że mimo pomocy niemieckich lekarzy (od 1991 roku dwukrotnie w ciągu roku przebywał na oddziale oparzeń Klinice Uniwersyteckiej w Monachium) Zmarł 13 grudnia 1995 w wieku 64 lat w wyniku zawału mięśnia sercowego. Miejsce pochówku nie jest znane. 

== Prywatnie ==
Od 1973 roku mieszkał w Prypeci przy Alei Lenina 7/39<ref>{{Cytuj stronę|url=http://pripyat-city.ru/photo_new/110-kvartiry-as-dyatlova-i-vp-bryuhanova.html|tytuł=Квартиры А.С. Дятлова и В.П. Брюханова|autor=|data dostępu=2017-03-06|opublikowany=pripyat-city.ru|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.youtube.com/watch?v=zWlUas8YkEQ|tytuł=Mieszkanie Anatolija Diatłowa w Prypeci (Wideo)|autor=|data dostępu=2017-03-06|opublikowany=youtube.com|język=}}</ref>. Miał żonę Izabelę Iwanownę oraz córkę która również przez pewien czas pracowała w CEJ<ref name=":0" />.

== Odznaczenia ==
* Order Honoru
* Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy

== Uwagi ==
<references group="uwagi" />

== Przypisy ==
<references />

== Bibliografia ==
* Anatolij S. Diatłow: ''[[Czarnobyl. Jak to było]]'', Kijów: 1995. (ros. Дятлов А.С., "Чернобыль. Как это было.")
{{DEFAULTSORT:Diatłow Anatolij}}
{{Ofiary śmiertelne Katastrofy w Czarnobylu}}
[[Kategoria:Ofiary śmiertelne]]
[[Kategoria:Pracownicy Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]]
[[Kategoria:Ludzie]]
[[Kategoria:Hospitalizowani w Szpitalu Klinicznym nr VI]]