Zakład Jupiter: Różnice pomiędzy wersjami

Z Czarnobyl Wiki
Skocz do: nawigacja, szukaj
m (Sytuacja po ewakuacji)
 
(Nie pokazano 16 wersji utworzonych przez 4 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
[[Plik:2311.JPG|mały|275x275px|Zakład "Jupiter"]]
+
{{Infobox
<div class="thumb tright"><div class="thumbinner" style="width:275px;">{{#display_map:
+
|name        = Zakład „Jupiter”
 +
|bodystyle    =
 +
 
 +
|titlestyle  =
 +
|abovestyle = background:#cfc;
 +
|subheaderstyle =
 +
|above        = Zakład „Jupiter”
 +
|subheader    =
 +
|imagestyle  =
 +
|captionstyle =
 +
|  image      = [[Plik:Jupiter.PNG|300px]]
 +
|caption      = Zakład „Jupiter” (Październik 1986)
 +
 
 +
|headerstyle  = background:#ccf;
 +
|labelstyle  = background:#ddf;
 +
|datastyle    =
 +
 
 +
|header4 = Podstawowe informacje
 +
| label5 = Rodzaj obiektu
 +
| data5 = Zakład przemysłowy
 +
| label6 = Miejscowość
 +
|  data6 = [[Prypeć (miasto)]]
 +
| label7 = Adres
 +
|  data7 = Fabryczna 11
 +
| label8 = Kondygnacje
 +
|  data8 = W zależności od danego obiektu zakładu
 +
| label9 = Ukończenie budowy
 +
|  data9 = 1979
 +
| label10 = Rodzaj produkcji
 +
|  data10 = Produkcja elementów półprzewodnikowych, urządzeń audio, magnetofonów, radioodbiorników oraz radiostacji.
 +
| label11 = Zatrudnienie
 +
|  data11 = 3050 osób (1984)
 +
| label12 = Po 26.04.1986
 +
|  data12 = Wykorzystywany przez przedsiębiorstwo "Specatom"
 +
|  label14 = Mapa
 +
|  data14 = <map lat="51.485" lon="-0.15" z="11" w="300" h="200" format="jpeg" />
 +
}}
 +
[[Plik:Budowa zakładu „Jupiter”.jpg|mały|Budowa zakładu „Jupiter”]]
 +
<div class="thumb tright"><div class="thumbinner" style="width:300px;">
 +
{{#display_map:
 
  51.402439,30.042329
 
  51.402439,30.042329
 
}}
 
}}
</div></div>
+
</div>
[[Plik:Plan zakladu.png|mały|275x275px|Plan zakładu]]
+
[[Plik:Zakład „Jupiter”.jpg|mały|Lata 80-te. Zakład „Jupiter” (Завод „Юпитер”) widziany z jednego mieszkań przy ul. Sportowej.]]</div>
'''Zakład "Jupiter"''' (ros. Завод "Юпитер") - opuszczony zakład przemysłowy zajmując się produkcją komponentów elektronicznych do radioodbiorników położony w zachodniej części miasta [[Prypeć (miasto)|Prypeć]] przy ulicy Fabrycznej 11.
+
[[Plik:Plan zakladu.png|mały|Plan zakładu]]
 +
'''Zakład „Jupiter”''' (ros. Завод '''„'''Юпитер'''”''') - opuszczony zakład przemysłowy zajmujący się produkcją komponentów elektronicznych do radioodbiorników, położony w zachodniej części miasta [[Prypeć (miasto)|Prypeć]] przy ulicy Fabrycznej 11<ref name=":0">{{Cytuj książkę|nazwisko=Marciak|imię=Sebastian|tytuł=Mapa Prypeci|wydanie=III|rok=2017|wydawca=Sebastian Marciak|miejsce=Warszawa|strony=|isbn=978-83-921-395-3-9}}</ref>.
  
 
== Historia ==
 
== Historia ==
Z uwagi na dynamiczny rozwój [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] władze podjęły decyzję o budowie na obrzeżach miasta nowego zakładu przemysłowego mającego zapewnić zatrudnienie dla części niezwiązanych z elektrownią mieszkańców miasta. Nowo powstały zakład oddano do użytku w 1979 roku, a rozpoczął on swoje funkcjonowanie rok później w 1980 roku<ref>{{Cytuj stronę|url=https://ru.wikipedia.org/wiki/Чернобыльская_АЭС|tytuł=Чернобыльская АЭС|autor=|data dostępu=2016-12-31|opublikowany=wikipedia.org|język=}}</ref>. Oficjalnie zakład był filią kijewskich zakładów "Majak" zajmujących się produkcją urządzeń audio: magnetofonów, radioodbiorników oraz radiostacji. Miał on zatrudniać docelowo ok. 3.5 tys. osób, głównie mieszkańców [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] stając się drugim (po [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]]) największym zakładem pracy w mieście<ref>{{Cytuj stronę|url=http://stalker-tour.com/forum/viewtopic.php?f=55&t=1238|tytuł=3авод "Юпитер"|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=stalker-tour.com|język=}}</ref>. Dla zamiejscowych pracowników w bliskim sąsiedztwie zakładu wybudowano dwa hotele pracownicze z własną stołówką, znajdujące się przy ulicy Ukrainki Łesi 46.
+
Z uwagi na dynamiczny rozwój [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] władze podjęły decyzję o budowie na obrzeżach miasta nowego zakładu przemysłowego mającego zapewnić zatrudnienie dla części niezwiązanych z elektrownią mieszkańców miasta. Nowo powstały zakład oddano do użytku w 1979 roku, a rozpoczął on swoje funkcjonowanie rok później w 1980 roku<ref>{{Cytuj stronę|url=https://ru.wikipedia.org/wiki/Чернобыльская_АЭС|tytuł=Чернобыльская АЭС|autor=|data dostępu=2016-12-31|opublikowany=wikipedia.org|język=}}</ref>. Oficjalnie zakład był filią kijewskich zakładów "''Majak''" zajmujących się produkcją urządzeń audio: magnetofonów, radioodbiorników oraz radiostacji. W 1984  zatrudniał 3050 osób, głównie mieszkańców [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] stając się drugim (po [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]] zatrudniającej w tym samym okresie 5700 osób) największym zakładem pracy w mieście<ref>{{Cytuj stronę|url=http://stalker-tour.com/forum/viewtopic.php?f=55&t=1238|tytuł=3авод "Юпитер"|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=stalker-tour.com|język=}}</ref>. Dla zamiejscowych pracowników w bliskim sąsiedztwie zakładu wybudowano dwa hotele pracownicze z własną stołówką, znajdujące się przy ulicy Łesi Ukrainki 46<ref name=":0" />.
 +
 
 +
=== Skład kompleksu: ===
 +
* Budynek nr 1 - Dział produkcji (główna hala produkcyjna)
 +
* Budynek nr 1A - Dział administracyjny i inżynierski
 +
* Budynek nr 2 - Dział opracowywania systemów zautomatyzowanych i magazyn
 +
* Budynek nr 3 - Zakład obwodów drukowanych<ref name=":0" />
 +
* Budynek nr 4 - Dział doświadczalnych praz inżynierskich (kuźnia, sprężarkownia, piec hutniczy)
 +
* Budynek nr 5 - Dział administracyjno-socjalny (m .in. siedziba dyrekcji zakładu; na dachu budynku znajduje się antena satelitarna)
 +
* Budynek nr 6 - Dział elektroniki specjalnej
 +
* Budynek nr 7 - Stołówka pracownicza
 +
* Budynek nr 8 - Chemiczne uzdatnianie wody
 +
* Budynek nr 10 - Magazyn
 +
* Budynek nr 11 - Główny magazyn
 +
Dodatkowo na terenie zakładu znajdowały się wieże chłodnicze będące częścią systemu uzdatniania wody, przepompownia, oczyszczalnia ścieków oraz podziemny schron obrony cywilnej dedykowany dla pracowników zakładu.  W 1986 roku planowano rozbudowę zakładu, budując w tym celu w tylnej jego części dwie hale które w momencie awarii były niemal ukończone (co sugerują zdjęcia z tego okresu). Zostały one rozebrane po 2002 roku.
  
 
== Produkcja ==
 
== Produkcja ==
  
Zakład zajmował się wytwarzaniem m.in. części do magnetofonów szpulowych serii 204 i 206. Na terenie zakładu znajdowała się m.in. odlewnia oraz nowoczesne obrabiarki sterowane numerycznie<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.facebook.com/media/set/?set=a.492854854112789.1073741839.402853886446220&type=3|tytuł=Fabryka "Jupiter"|autor=|data dostępu=2016-10-10|opublikowany=Facebook Fan Page: 30HA, czyli projekt S.T.A.L.K.E.R. Socho|język=}}</ref>.  
+
Zakład zajmował się wytwarzaniem m.in. taśmy szpulowe oraz części do magnetofonów szpulowych "''Jupiter''" serii 204 i 206. Na terenie zakładu znajdowała się m.in. odlewnia oraz obrabiarki ..  
  
 
=== Nieoficjalna produkcja ===
 
=== Nieoficjalna produkcja ===
Najprawdopodobniej na terenie Zakładów "Jupiter" nieoficjalnie produkowano urządzenia elektroniczne na potrzeby wojska, podobnie jak w polskich Zakładach Radiowych Radmor<ref>{{Cytuj stronę|url=http://forum.pripyat.com/archive/index.php/t-671.html|tytuł=3авод Юпитер|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=forum.pripyat.com|język=|archiwum=https://web.archive.org/web/20091209113441/http://forum.pripyat.com/archive/index.php/t-671.html}}</ref>.  
+
Najprawdopodobniej na terenie zakładu "Jupiter" nieoficjalnie wytwarzano elementy elektroniczne dla przemysłu obronnego ZSRR (elementy półprzewodnikowe do pocisków balistycznych w okrętach podwodnych) lub elektronikę na potrzeby pobliskiej elektrowni<ref>{{Cytuj stronę|url=http://forum.pripyat.com/archive/index.php/t-671.html|tytuł=3авод Юпитер|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=forum.pripyat.com|język=|archiwum=https://web.archive.org/web/20091209113441/http://forum.pripyat.com/archive/index.php/t-671.html}}</ref>.  
  
 
=== Kontrowersje dot. nieoficjalnej produkcji ===
 
=== Kontrowersje dot. nieoficjalnej produkcji ===
Niektóre źródła podają informacje jakoby na terenie Zakładu "Jupiter" dokonywano przetwarzania i odzyskiwania plutonu o przeznaczeniu wojskowym z zużytego paliwa jądrowego z pobliskiej elektrowni jądrowej<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.pawelsuder.pl/portfolio/zaklady-jupiter-prypec-czarnobyl-zona/|tytuł=Zakłady Jupiter (Prypeć, Czarnobyl ZONA)|autor=Paweł Suder|data dostępu=2016-10-10|opublikowany=pawelsuder.pl|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=http://licznikgeigera.pl/jupiter/|tytuł=Jupiter|autor=|data dostępu=2017-0217|opublikowany=licznikgeigera.pl|język=}}</ref>.  
+
Niektóre źródła podają informacje jakoby na terenie Zakładu "Jupiter" dokonywano przetwarzania i odzyskiwania plutonu o przeznaczeniu wojskowym z zużytego paliwa jądrowego z pobliskiej elektrowni jądrowej<ref>{{Cytuj stronę|url=http://licznikgeigera.pl/jupiter/|tytuł=Jupiter|autor=|data dostępu=2017-0217|opublikowany=licznikgeigera.pl|język=}}</ref>.  
  
W świetle obecnych faktów wydaje się to jednak mało prawdopodobne. Świadczy za tym szereg faktów, m. in fakt słabego zabezpieczenia kompleksu jak na zakład jądrowy o znaczeniu militarnym<ref group="uwaga">Dostęp na teren zakład zabezpieczony był tylko przez 2,5 metrowe ogrodzenie.</ref>. Wątpliwym jest także kwestia zlokalizowania tego typu obiektu w bliskim sąsiedztwie kilkudziesięciotysięcznego miasta co narażałoby jego mieszkańców na bezpośrednie oddziaływanie skutków jakichkolwiek większych wypadków jądrowych na jego terenie. Warto również zaznaczyć że wszystkie miasta w których funkcjonowały zakłady zajmujące się rafinowaniem i obrabianiem pluton miały status miast zamkniętych i były wyłączone z pod administracji publicznej co również dowodzi nieprawdziwości powyższych domysłów. Również byli pracownicy zakładu dementują tego rodzaju spekulacje<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.youtube.com/watch?v=JmdfMTvT7uo|tytuł=Wywiad z jednym z byłych pracowników zakładu|autor=|data dostępu=2017-02-18|opublikowany=youtube.com|język=}}</ref>. Faktem jest natomiast to że w krajach bloku sowieckiego w przetwarzaniu plutonu ze zdemobilizowanej broni i odpadów z reaktorów atomowych specjalizował się największy w ZSRR zakład atomowy "Majak", zlokalizowany 72 kilometry na północny zachód od Czelabińska.  
+
W świetle obecnych faktów wydaje się to jednak mało prawdopodobne. Świadczy za tym szereg faktów, m. in fakt słabego zabezpieczenia kompleksu jak na zakład jądrowy o znaczeniu militarnym<ref group="uwaga">Dostęp na teren zakład zabezpieczony był tylko przez 2,5 metrowe ogrodzenie.</ref>. Wątpliwym jest także kwestia zlokalizowania tego typu obiektu w bliskim sąsiedztwie kilkudziesięciotysięcznego miasta co narażałoby jego mieszkańców na bezpośrednie oddziaływanie skutków jakichkolwiek większych wypadków jądrowych na jego terenie. Warto również zaznaczyć że wszystkie miasta w których funkcjonowały zakłady zajmujące się rafinowaniem i obrabianiem pluton miały status miast zamkniętych i były wyłączone z pod administracji publicznej co również dowodzi nieprawdziwości powyższych domysłów. Również byli pracownicy zakładu dementują tego rodzaju spekulacje<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.youtube.com/watch?v=JmdfMTvT7uo|tytuł=Wywiad z jednym z byłych pracowników zakładu|autor=|data dostępu=2017-02-18|opublikowany=youtube.com|język=}}</ref>. Faktem jest natomiast to że w krajach bloku sowieckiego w przetwarzaniu plutonu ze zdemobilizowanej broni i odpadów z reaktorów atomowych specjalizował się największy w ZSRR zakład atomowy "''Majak''", zlokalizowany 72 kilometry na północny zachód od Czelabińska.  
  
Pozostawione w niektórych budynkach zakładu m.in. bramki dozymetryczne, pomieszczenia do dekontaminacji osobistej, ostrzeżenia o treści: „Stop! Przejdź kontrolę dozymetryczną”, instrukcje, jak postępować z materiałami radioaktywnymi czy skrzynie zaadresowane do Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej pod Moskwą (prowadzono tam badania m.in. z zakresu fizyki jądrowej)<ref>{{Cytuj stronę|url=http://strefazero.org/forum/viewtopic.php?f=7&t=1073|tytuł=Prypeć i okolice - kilka pytań|autor=|data dostępu=2016-10-10|opublikowany=strefazero.org|język=}}</ref> są śladami po mieszczącym się w okresie od połowy 1986 do 1996 roku laboratorium radiologicznego.   
+
Pozostawione w niektórych budynkach zakładu m.in. bramki dozymetryczne, pomieszczenia do dekontaminacji osobistej, ostrzeżenia o treści: „''Stop! Przejdź kontrolę dozymetryczną''”, instrukcje jak postępować z materiałami radioaktywnymi czy skrzynie zaadresowane do ''Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych'' w Dubnej pod Moskwą (prowadzono tam badania m.in. z zakresu fizyki jądrowej)<ref>{{Cytuj stronę|url=http://strefazero.org/forum/viewtopic.php?f=7&t=1073|tytuł=Prypeć i okolice - kilka pytań|autor=|data dostępu=2016-10-10|opublikowany=strefazero.org|język=}}</ref> są śladami po mieszczącym się w okresie od połowy 1986 do 1996 roku laboratorium radiologicznym.   
 
== Sytuacja po ewakuacji ==
 
== Sytuacja po ewakuacji ==
Po ewakuacji miasta [[Prypeć (miasto)|Prypeć]] w 1986 roku zakład nie został opuszczony. W wyniku znacznego skażenia radioaktywnego terenu zakładu<ref group="uwaga">Znalazł się on na obszarze tzw. północnego śladu.</ref> przez kilka tygodni był obiektem na którym została przeprowadzona akacje dekontaminacyjna. W 1986 roku został przejęty przez przedsiębiorstwo "Specatom"<ref>[http://www-ns.iaea.org/downloads/rw/projects/emras-urban-draft-pripyat-May06.pdf Scenario for modeling changes in radiological conditions in contaminated urban environments.]</ref> i przekształcony w laboratorium radiologiczne gdzie prowadzono badania nad różnymi technikami dekontaminacji oraz poddawano testom przyrządy do pomiaru dawek promieniowania jonizującego. Wytwarzano tu także niektóry elementy wykorzystywane przy budowie Sarkofagu. Ostatecznie zakład został zamknięty 1996 roku<ref>{{Cytuj stronę|url=http://chernobylgallery.com/galleries/jupiter-factory/|tytuł=Jupiter Factory|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=http://chernobylgallery.com|język=}}</ref><ref group="uwaga">Niektóre źródła podają za rok zamknięcia zakładów rok 1997.</ref>.
+
Po ewakuacji miasta [[Prypeć (miasto)|Prypeć]] w 1986 roku zakład nie został całkowicie opuszczony. W wyniku znacznego skażenia radioaktywnego terenu zakładu<ref group="uwaga">Znalazł się on na obszarze tzw. zachodniego śladu.</ref> przez kilka tygodni był obiektem na którym została przeprowadzona akcja dekontaminacyjna. W 1986 roku został przejęty przez przedsiębiorstwo "Specatom"<ref>[http://www-ns.iaea.org/downloads/rw/projects/emras-urban-draft-pripyat-May06.pdf Scenario for modeling changes in radiological conditions in contaminated urban environments.]</ref> i przekształcony w laboratorium radiologiczne, gdzie prowadzono badania nad różnymi technikami dekontaminacji, oraz bazę Państwowego Centrum Awaryjno-Technicznego.
 +
 
 +
Z uwagi na bogate wyposażenie produkcyjne oraz bazę socjalną, zakład Jupiter był używany w trakcie aktywnej fazy likwidacji skutków katastrofy do obsługi zdalnie sterowanych pojazdów używanych przy dezaktywacji elektrowni. Po ukończeniu aktywnych prac likwidacyjnych, na terenach zakładu znajdował się doświadczalny poligon Służby Specjalnych Prac Inżynieryjnych, gdzie poddawano testom zdalnie sterowane urządzenia i maszyny, opracowywane na łamach przedsiębiorstwa "Specatom". Ostatecznie zakład został zamknięty 1996 roku<ref>{{Cytuj stronę|url=http://chernobylgallery.com/galleries/jupiter-factory/|tytuł=Jupiter Factory|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=http://chernobylgallery.com|język=}}</ref><ref group="uwaga">Niektóre źródła podają za rok zamknięcia zakładu rok 1997 lub według informacji dr [[Marek Rabiński|Marka Rabińskiego]] zakład funkcjonował do końca 2000 roku.</ref>.
 +
 
 +
Na południowy zachód od Zakładu został zlokalizowany Punkt Tymczasowej Lokalizacji Odpadów Radioaktywnych "Prypeć" gdzie znajdują się części pojazdów (samochodów, motorów, maszyn) oraz mebli z [[Prypeć (miasto)|Prypeci]].  
  
 
== Obecnie ==
 
== Obecnie ==
Obecnie najniższe kondygnacje zakładu zalane są wodą. Na początku kwietnia 2013 roku doszło do zawalenia się dużej części dachu hali nr 1<ref>{{Cytuj stronę|url=http://wikimapia.org/#lang=pl&lat=51.402318&lon=30.041792&z=18&m=b|tytuł=Zakład "Jupiter:|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=wikimapia.org|język=}}</ref>.  
+
Obecnie najniższe kondygnacje zakładu zalane są przez wody gruntowe. Na początku kwietnia 2013 roku pod naporem śniegu doszło do zawalenia się dużej części dachu hali nr 1<ref>{{Cytuj stronę|url=http://wikimapia.org/#lang=pl&lat=51.402318&lon=30.041792&z=18&m=b|tytuł=Zakład "Jupiter:|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=wikimapia.org|język=}}</ref>.  
  
 
== Galeria ==
 
== Galeria ==

Aktualna wersja na dzień 21:14, 14 kwi 2021

Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".

Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
Budowa zakładu „Jupiter”

{{#display_map:

51.402439,30.042329

}}

Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
Lata 80-te. Zakład „Jupiter” (Завод „Юпитер”) widziany z jednego mieszkań przy ul. Sportowej.
Plan zakładu

Zakład „Jupiter” (ros. Завод Юпитер) - opuszczony zakład przemysłowy zajmujący się produkcją komponentów elektronicznych do radioodbiorników, położony w zachodniej części miasta Prypeć przy ulicy Fabrycznej 11[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Z uwagi na dynamiczny rozwój Prypeci władze podjęły decyzję o budowie na obrzeżach miasta nowego zakładu przemysłowego mającego zapewnić zatrudnienie dla części niezwiązanych z elektrownią mieszkańców miasta. Nowo powstały zakład oddano do użytku w 1979 roku, a rozpoczął on swoje funkcjonowanie rok później w 1980 roku[2]. Oficjalnie zakład był filią kijewskich zakładów "Majak" zajmujących się produkcją urządzeń audio: magnetofonów, radioodbiorników oraz radiostacji. W 1984 zatrudniał 3050 osób, głównie mieszkańców Prypeci stając się drugim (po Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej zatrudniającej w tym samym okresie 5700 osób) największym zakładem pracy w mieście[3]. Dla zamiejscowych pracowników w bliskim sąsiedztwie zakładu wybudowano dwa hotele pracownicze z własną stołówką, znajdujące się przy ulicy Łesi Ukrainki 46[1].

Skład kompleksu:[edytuj | edytuj kod]

  • Budynek nr 1 - Dział produkcji (główna hala produkcyjna)
  • Budynek nr 1A - Dział administracyjny i inżynierski
  • Budynek nr 2 - Dział opracowywania systemów zautomatyzowanych i magazyn
  • Budynek nr 3 - Zakład obwodów drukowanych[1]
  • Budynek nr 4 - Dział doświadczalnych praz inżynierskich (kuźnia, sprężarkownia, piec hutniczy)
  • Budynek nr 5 - Dział administracyjno-socjalny (m .in. siedziba dyrekcji zakładu; na dachu budynku znajduje się antena satelitarna)
  • Budynek nr 6 - Dział elektroniki specjalnej
  • Budynek nr 7 - Stołówka pracownicza
  • Budynek nr 8 - Chemiczne uzdatnianie wody
  • Budynek nr 10 - Magazyn
  • Budynek nr 11 - Główny magazyn

Dodatkowo na terenie zakładu znajdowały się wieże chłodnicze będące częścią systemu uzdatniania wody, przepompownia, oczyszczalnia ścieków oraz podziemny schron obrony cywilnej dedykowany dla pracowników zakładu. W 1986 roku planowano rozbudowę zakładu, budując w tym celu w tylnej jego części dwie hale które w momencie awarii były niemal ukończone (co sugerują zdjęcia z tego okresu). Zostały one rozebrane po 2002 roku.

Produkcja[edytuj | edytuj kod]

Zakład zajmował się wytwarzaniem m.in. taśmy szpulowe oraz części do magnetofonów szpulowych "Jupiter" serii 204 i 206. Na terenie zakładu znajdowała się m.in. odlewnia oraz obrabiarki ..

Nieoficjalna produkcja[edytuj | edytuj kod]

Najprawdopodobniej na terenie zakładu "Jupiter" nieoficjalnie wytwarzano elementy elektroniczne dla przemysłu obronnego ZSRR (elementy półprzewodnikowe do pocisków balistycznych w okrętach podwodnych) lub elektronikę na potrzeby pobliskiej elektrowni[4].

Kontrowersje dot. nieoficjalnej produkcji[edytuj | edytuj kod]

Niektóre źródła podają informacje jakoby na terenie Zakładu "Jupiter" dokonywano przetwarzania i odzyskiwania plutonu o przeznaczeniu wojskowym z zużytego paliwa jądrowego z pobliskiej elektrowni jądrowej[5].

W świetle obecnych faktów wydaje się to jednak mało prawdopodobne. Świadczy za tym szereg faktów, m. in fakt słabego zabezpieczenia kompleksu jak na zakład jądrowy o znaczeniu militarnym[uwaga 1]. Wątpliwym jest także kwestia zlokalizowania tego typu obiektu w bliskim sąsiedztwie kilkudziesięciotysięcznego miasta co narażałoby jego mieszkańców na bezpośrednie oddziaływanie skutków jakichkolwiek większych wypadków jądrowych na jego terenie. Warto również zaznaczyć że wszystkie miasta w których funkcjonowały zakłady zajmujące się rafinowaniem i obrabianiem pluton miały status miast zamkniętych i były wyłączone z pod administracji publicznej co również dowodzi nieprawdziwości powyższych domysłów. Również byli pracownicy zakładu dementują tego rodzaju spekulacje[6]. Faktem jest natomiast to że w krajach bloku sowieckiego w przetwarzaniu plutonu ze zdemobilizowanej broni i odpadów z reaktorów atomowych specjalizował się największy w ZSRR zakład atomowy "Majak", zlokalizowany 72 kilometry na północny zachód od Czelabińska.

Pozostawione w niektórych budynkach zakładu m.in. bramki dozymetryczne, pomieszczenia do dekontaminacji osobistej, ostrzeżenia o treści: „Stop! Przejdź kontrolę dozymetryczną”, instrukcje jak postępować z materiałami radioaktywnymi czy skrzynie zaadresowane do Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej pod Moskwą (prowadzono tam badania m.in. z zakresu fizyki jądrowej)[7] są śladami po mieszczącym się w okresie od połowy 1986 do 1996 roku laboratorium radiologicznym.

Sytuacja po ewakuacji[edytuj | edytuj kod]

Po ewakuacji miasta Prypeć w 1986 roku zakład nie został całkowicie opuszczony. W wyniku znacznego skażenia radioaktywnego terenu zakładu[uwaga 2] przez kilka tygodni był obiektem na którym została przeprowadzona akcja dekontaminacyjna. W 1986 roku został przejęty przez przedsiębiorstwo "Specatom"[8] i przekształcony w laboratorium radiologiczne, gdzie prowadzono badania nad różnymi technikami dekontaminacji, oraz bazę Państwowego Centrum Awaryjno-Technicznego.

Z uwagi na bogate wyposażenie produkcyjne oraz bazę socjalną, zakład Jupiter był używany w trakcie aktywnej fazy likwidacji skutków katastrofy do obsługi zdalnie sterowanych pojazdów używanych przy dezaktywacji elektrowni. Po ukończeniu aktywnych prac likwidacyjnych, na terenach zakładu znajdował się doświadczalny poligon Służby Specjalnych Prac Inżynieryjnych, gdzie poddawano testom zdalnie sterowane urządzenia i maszyny, opracowywane na łamach przedsiębiorstwa "Specatom". Ostatecznie zakład został zamknięty 1996 roku[9][uwaga 3].

Na południowy zachód od Zakładu został zlokalizowany Punkt Tymczasowej Lokalizacji Odpadów Radioaktywnych "Prypeć" gdzie znajdują się części pojazdów (samochodów, motorów, maszyn) oraz mebli z Prypeci.

Obecnie[edytuj | edytuj kod]

Obecnie najniższe kondygnacje zakładu zalane są przez wody gruntowe. Na początku kwietnia 2013 roku pod naporem śniegu doszło do zawalenia się dużej części dachu hali nr 1[10].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Okres funkcjonowania zakładuJesień 1986

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Dostęp na teren zakład zabezpieczony był tylko przez 2,5 metrowe ogrodzenie.
  2. Znalazł się on na obszarze tzw. zachodniego śladu.
  3. Niektóre źródła podają za rok zamknięcia zakładu rok 1997 lub według informacji dr Marka Rabińskiego zakład funkcjonował do końca 2000 roku.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 Sebastian Marciak: Mapa Prypeci. Wyd. III. Warszawa: Sebastian Marciak, 2017. ISBN 978-83-921-395-3-9.
  2. Чернобыльская АЭС. wikipedia.org. [dostęp 2016-12-31].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  3. 3авод "Юпитер". stalker-tour.com. [dostęp 2017-02-17].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  4. 3авод Юпитер. forum.pripyat.com. [dostęp 2017-02-17]. [zarchiwizowane z tego adresu].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  5. Jupiter. licznikgeigera.pl. [dostęp 2017-0217].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  6. Wywiad z jednym z byłych pracowników zakładu. youtube.com. [dostęp 2017-02-18].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  7. Prypeć i okolice - kilka pytań. strefazero.org. [dostęp 2016-10-10].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  8. Scenario for modeling changes in radiological conditions in contaminated urban environments.
  9. Jupiter Factory. http://chernobylgallery.com.+[dostęp 2017-02-17].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  10. Zakład "Jupiter:. wikimapia.org. [dostęp 2017-02-17].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".