Czarnobylska Elektrownia Jądrowa

Z Czarnobyl Wiki
To jest zatwierdzona wersja strony. To nie jest ostatnia jej wersja. Zobacz najnowszą wersję.
Skocz do: nawigacja, szukaj

Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".Czarnobylska Elektrownia Jądrowa im. W. I. Lenina (CzAES) (ros. Черно́быльская Атомная Электростанция (ЧАЭС)) – radziecka (od 1991 ukraińska) elektrownia jądrowa funkcjonująca w latach 1978-2000. Położona w obwodzie kijowskim, na Ukrainie. 26 kwietnia 1986 miał tam miejsce wypadek jądrowy, gdzie w jednym z reaktorów doszło do przegrzania co w konsekwencji doprowadziło do wybuchu wodoru, a następnie pożaru oraz uwolnienia do atmosfery substancji promieniotwórczych.

Położenie

Elektrownia zlokalizowana jest 15,5 km na północ od miasta Czarnobyl, 16 km od granicy Ukraińsko-Białoruskiej, 110 km na północ od Kijowa.

Historia

Lokalizacja

Zgodnie z dekretem Rady Ministrów ZSRR z dnia 29 września 1966, zatwierdzono plan uruchomienia kolejnych obiektów energetycznych na obszarze ZSRR w latach 1966-77 o łącznej produkcji 11 900 MWh energii elektrycznej, według założeń produkcja pochodząca z elektrowni jądrowych opartych na reaktorach RBMK-1000 miała wynosić 8 000 MWh. Główną inwestycją tego planu miała być Leningradzka Elektrownia Jądrowa.

W południowej części zunifikowanego systemu energetycznego kraju planowano budowę elektrowni jądrowej, która miała dostarczać energię elektryczną do Centralnego Dystryktu Energetycznego. Region ten obejmował 27 obwodów Ukraińskiej SRR i obwodu rostowskiego RSFSR o liczbie ludności wynoszącej 53 miliony. Przewidywano, że budowa elektrowni jądrowej zwiększy zużycie energii elektrycznej na tych obszarach prawie 3,5 krotnie[1].

Nagrody

W 1986 CEJ została uznana za najlepszą elektrownię jądrową w ZSRR. 1 maja 1986 roku miała otrzymać z tego tytułu Order Lenina[2].

Produkcja energii elektrycznej

W okresie od uruchomienia bloku energetycznego nr I (wrzesień 1977) do chwili wypadku (kwiecień 1986) elektrownia wytworzyła 150,2 mld kWh energii elektrycznej, natomiast w okresie od momentu ponownego włączenia do eksploatacji (październik 1986) do ostatecznego wyłączenia (grudzień 2000) wytworzyła 158,6 mld kWh[3].

24.01.1978 22.04.1979 8.03.1982 21.08.1984 04.1986
1 TWh 10 TWh 50 TWh 100 TWh 150 TWh

Wypadki

Przez cały okres eksploatacji przed wypadkiem w 1986 roku było 78 procedur awaryjnego wygaszenia reaktora jądrowego w tym 64 awaryjne na sygnale AZ-5.

  • Reaktor nr 1

1 września 1982 doszło tam do drobnego wypadku i ulotnienia się nieznacznych skażeń z kilku uszkodzonych jednostek paliwowych; został naprawiony i uruchomiony ponownie.

  • Reaktor nr 2

11 października 1991 roku doszło do pożaru turbiny prądotwórczej nr 4. Ogień został wyeliminowany następnego dnia o godzinie 2:20. W wyniku pożaru doszło do wypalenia 180 ton oleju i 500 m3 wodoru. Uszkodzony został także dach maszynowni (zawalił się dach o powierzchni 2448 m2)[4]. Nie wystąpiła emisja substancji radioaktywnych do atmosfery. Strażacy skierowani do ugaszenia ognia otrzymali dawki promieniowania nienaznaczane przekraczające dopuszczalne normy. Mimo iż awaria była niegroźna, rząd niepodległej już Ukrainy wydał decyzję o natychmiastowym zamknięciu reaktora nr 2, a do 1993 wszystkich pozostałych. Z uwagi na ogromne koszty i brak możliwości zrównoważenia bilansu energetycznego Ukrainy, dopiero w 1997 wyłączono reaktor nr 1, a w grudniu 2000 zamknięto ostatni pracujący reaktor nr 3, tym samym elektrownia ostatecznie przestała funkcjonować.

  • Reaktor nr 4

26 kwietnia 1986 doszło w nim do wybuchu o charakterze chemicznym.

Konstrukcja

W skład elektrowni wchodziły cztery reaktory typu RBMK. Moc maksymalna każdego z nich (z wyjątkiem reaktora nr 1) wynosiła 1000 MW (3200 MW mocy cieplnej).

Turbogeneratory

Energia elektryczna wytwarzana jest przez pary turbozespołów składających się turbin K-500-65/3000 oraz chłodzonego wodorem turbogeneratora TBB-500. Turbina K500-65/3000 składa się z części dwuprzepływowych - jednej wysokoprężnej i czterech niskoprężnych. Długość turbozespołu wynosi 39 metrów, masa 1100 ton a jego znamionowa prędkość obrotowa wynosi 3000 obr./min. Znamionowy przepływ pary przez turbinę wynosi 82 880 t/h. Turbiny znajdują się w hali maszynowej której całkowita długość wynosi blisko 800 m. Projekt i niezawodność turbin przyniosły Charkowskiej Fabryce Turbin Państwową Nagrodę Ukrainy w 1979 roku[5].

Bloki energetyczne

Blok energetyczny[6] Typ reaktora Moc Początek budowy Pierwsza reakcja łańcuchowa Podłączenie do sieci Początek eksploatacji Zamknięcie
sieciowa maksymalna cieplna
Blok energetyczny nr 1[uwagi 1] (zamknięty) RBMK-1000 740 MW 800 MW 3200 MW 1.03.1970 2.08.1977 26.09.1977 27.05.1978 30.11.1996
Blok energetyczny nr 2[uwagi 2] (zamknięty) RBMK-1000 925 МW 1000 МW 3200 MW 1.02.1973 17.11.1978 21.12.1978 28.05.1979 11.10.1991
Blok energetyczny nr 3[uwagi 3] (zamknięty) RBMK-1000 925 MW 1000 MW 3200 MW 1.03.1976 2.06.1981 3.12.1981 8.06.1982 15.12.2000
Blok energetyczny nr 4 (awaria) RBMK-1000 925 MW 1000 MW 3200 MW 1.04.1979 26.11.1983 22.12.1983 26.03.1984 26.04.1986
Blok energetyczny nr 5[7] (budowę anulowano) RBMK-1000 950 MW 1000 MW b.d. 1.01.1981 23.05.1989 - dalszą budowę anulowano[uwagi 4][uwagi 5]
Blok energetyczny nr 6[8](budowę anulowano) RBMK-1000 950 MW 1000 MW b.d. 1.01.1983 23.05.1989 - dalszą budowę anulowano[uwagi 4][uwagi 6]

Likwidacja

Program całkowitej likwidacji elektrowni będzie realizowany w kilku etapach. Pierwszy etap został zakończony w czerwcu 2016 roku i zakładał usunięcie całości paliwa jądrowego do magazynów zużytego paliwa jądrowego. Drugi II etap przewiduje ostateczne zamknięcie i wyłączenie wszystkich reaktorów do 2022 roku. Trzeci etap (do 2045 roku) polega na utrzymywaniu reaktorów aż promieniowanie spadnie do akceptowalnego poziomu. Ostatni etap (do 2065 roku) przewiduje całkowity demontaż reaktorów[9].

Dyrektorzy

  • Wiktor Briuchanow (1 stycznia 1970–77 jako dyrektor budowy od 1978 – maj 1986 jako dyrektor elektrowni)
  • Erik Pozdyszew (lipiec 1986 – styczeń 1987)
  • Michał Umanets (1 lutego 1987 – 1992)
  • Sergiusz Paraszyn (grudzień 1994 – kwiecień 1998)
  • Ołeksandr Smiszłajew (1 lipiec 2004 - 11 sierpnia 2005)
  • Igor Gramotkin (11 sierpnia 2005 - obecnie)

Uwagi

  1. ↑ 27 kwietnia 1986 roku o godzinie 1:13 ze względów bezpieczeństwa zatrzymano produkcję energii elektrycznej. 1 października 1986 roku o godzinie 16:47 blok nr 1 został ponownie podłączony do sieci.
  2. ↑ 27 kwietnia 1986 roku o godzenie 2:13 ze względów bezpieczeństwa zatrzymano produkcję energii elektrycznej. 5 listopada 1986 roku blok nr 2 został ponownie podłączony do sieci.
  3. ↑ 24 listopada 1987 roku rozpoczęto procedurę uruchamiania bloku 3. Podłączenie do sieci odbyło się 4 grudnia tego samego roku.
  4. ↑ 4,0 4,1 26 kwietnia 1986 roku od ok. godziny 8 prace budowlane były nadal kontynuowane przez 286 pracowników dziennej zmiany. Budowę przerwano dopiero 27 kwietnia kiedy to przeprowadzono ewakuację Prypeci. W początkowym okresie planowano wznowienie normalnego funkcjonowania elektrowni dlatego 10 października 1986 roku wznowiono budowę bloków nr 5 i nr 6. 24 kwietnia 1987 roku podjęto decyzję o wstrzymaniu prac budowlanych. 23 maja 1989 roku zapadła decyzja o ostatecznym anulowaniu budowy kolejnych bloków energetycznych.
  5. ↑ W chwili wypadku (kwiecień 1986 roku) budowa bloku nr 5 była ukończona w 70%. Jego uruchomienie planowano 7 listopada 1986 roku lub w dniu energii 22 grudnia 1986.
  6. ↑ Zakończenie budowy bloku nr 6 planowano w 1994 roku.

Przypisy

  1. ↑ Выбор площадки. chnpp.gov.ua. [dostęp 2019-09-19].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  2. ↑ Пережить Чернобыль. vlast.kz. [dostęp 2017-06-19].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  3. ↑ Послеаварийная эксплуатация и закрытие. chnpp.gov.ua. [dostęp 2019-11-30].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  4. ↑ Materiał wideo pokazujący szkody wyrządzone przez pożar. youtube.com. [dostęp 2017-01-12].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  5. ↑ Czernobylskaja AES. Atomeniergoeksport, 1976.
  6. ↑ Power Reactor Information System - Ukraine. 12-01-2017.Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  7. ↑ PRIS: Nuclear Power Reactor Details — CHERNOBYL-5 (kopia)
  8. ↑ PRIS: Nuclear Power Reactor Details — CHERNOBYL-6 (kopia)
  9. ↑ Interfax-Ukraine: Chornobyl nuclear power plant site to be cleared by 2065. kyivpost.com. [dostęp 2017-01-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-05)].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
Źródło: „https://wiki.czarnobyl.pl/index.php?title=Czarnobylska_Elektrownia_Jądrowa&oldid=6177”