Kalendarium historii Prypeci: Różnice pomiędzy wersjami
m (Poprawa kategorii) |
|||
| (Nie pokazano 13 wersji utworzonych przez 2 użytkowników) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | '''Kalendarium historii [[Prypeć (miasto)|Prypeci]]''' – uporządkowany chronologicznie, wykaz dat i wydarzeń, momentu budowy osiedla mieszkaniowego dla pracowników przyszłej elektrowni jądrowej na początku lat 70-tych aż do ewakuacji miasta 27 kwietnia 1986. | + | '''Kalendarium historii [[Prypeć (miasto)|Prypeci]]''' – uporządkowany chronologicznie, wykaz dat i wydarzeń, od momentu budowy osiedla mieszkaniowego dla pracowników przyszłej elektrowni jądrowej na początku lat 70-tych aż do ewakuacji miasta 27 kwietnia 1986. |
== Kalendarium == | == Kalendarium == | ||
| − | [[Plik:Prospekt W. I. Lenina 1.jpg|mały|Dziewięćdziesięcio-mieszkaniowy blok mieszkalny przy prospekcie W. I. Lenina 1 Oddany do użytku w czerwcu 1971 | + | [[Plik:Prospekt W. I. Lenina 1.jpg|mały|Dziewięćdziesięcio-mieszkaniowy blok mieszkalny przy prospekcie W. I. Lenina 1. Oddany do użytku w czerwcu 1971 był pierwszym budynkiem wielorodzinnym w mieście, stąd wiele pochodów i manifestacji rozpoczynało się właśnie przed nim.]] |
| − | * '''1970''' | + | [[Plik:Tablica pamiątkowa - Hotel robotniczy nr 1.jpg|mały|Tablica upamiętniająca zakończenie budowy hotelu robotniczego nr 1 od którego rozpoczęto budowę miasta.]] |
| + | * '''1970:''' | ||
| + | ** '''4 lutego''' – oficjalnie rozpoczęto budowę osiedla mieszkaniowego dla pracowników budowanej [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|elektrowni jądrowej]]. Za datę rozpoczęcia budowy przyjmuje się wmurowanie kamienia węgielnego przy budowie hotelu robotniczego nr 1 przy ul. Przyjaźni Narodów, rozpoczęcia budowy biura zarządzania budową, stołówki nr 1 oraz założenia ''[[Leśne osiedle|Leśnego osiedla]]'' dla pracowników budowy przyszłego miasta oraz elektrowni<ref name=":0">{{Cytuj stronę|url=http://pripyat.com/en/chronology.html|tytuł=Prypeć - kalendarium|autor=|data dostępu=2019-03-18|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref>. | ||
| + | ** '''Grudzień''' – oddano do użytku hotel robotniczy nr 1 przy [[Ulica Przyjaźni Narodów|ul. Przyjaźni Narodów]] 6a. | ||
* '''1971:''' | * '''1971:''' | ||
| − | ** Czerwiec – oddano do użytku pierwszy blok dziewięćdziesięcio-mieszkaniowy przy prospekcie W. I. Lenina 1 wybudowany według projektu 111-60-12<ref name=":0" />. | + | ** '''Czerwiec''' – oddano do użytku pierwszy blok dziewięćdziesięcio-mieszkaniowy przy [[Prospekt W. I. Lenina|prospekcie W. I. Lenina]] 1, wybudowany według projektu 111-60-12<ref name=":0" />. |
| − | ** Sierpień – oddano do użytku podstawowe udogodnienia: sieć wodociągową, kanalizacyjną i ciepłowniczą<ref name=":0" />. | + | ** '''Sierpień''' – oddano do użytku podstawowe udogodnienia: sieć wodociągową, kanalizacyjną i ciepłowniczą<ref name=":0" />. |
** Z zaplanowanych 13 774 m<sup>2</sup> powierzchni użytkowej oddano 20 574 m<sup>2</sup> w tym przedszkole na 320 miejsc (blisko o połowę więcej niż pierwotnie zakładano)<ref name=":1">{{Cytuj stronę|url=http://pripyat.com/people-and-fates/gorod-pogibshii-v-16-let.html|tytuł=Город, погибший в 16 лет|autor=|data dostępu=2019-03-18|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref>. | ** Z zaplanowanych 13 774 m<sup>2</sup> powierzchni użytkowej oddano 20 574 m<sup>2</sup> w tym przedszkole na 320 miejsc (blisko o połowę więcej niż pierwotnie zakładano)<ref name=":1">{{Cytuj stronę|url=http://pripyat.com/people-and-fates/gorod-pogibshii-v-16-let.html|tytuł=Город, погибший в 16 лет|autor=|data dostępu=2019-03-18|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref>. | ||
* '''1972:''' | * '''1972:''' | ||
| − | ** 14 kwietnia – zgodnie z dekretem Prezydium Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR nowo powstającemu osiedlu mieszkaniowemu nadano nazwę | + | ** '''14 kwietnia''' – zgodnie z dekretem Prezydium Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR nowo powstającemu osiedlu mieszkaniowemu nadano nazwę „[[Prypeć (miasto)|Prypeć]]„ na cześć rzeki nad która zostało zlokalizowane<ref name=":0" />. |
| − | ** 24 kwietnia – zgodnie z decyzją Komitetu Wykonawczego Rady Deputowanych Ludowych Obwodu Kijowskiego miasto zostało sklasyfikowane jako osiedle typu miejskiego<ref name=":0" />. | + | ** '''24 kwietnia''' – zgodnie z decyzją Komitetu Wykonawczego Rady Deputowanych Ludowych Obwodu Kijowskiego miasto zostało sklasyfikowane jako osiedle typu miejskiego<ref group="Uwagi">W Ukraińskiej SRR za osiedle miejskiego typu uważano jednostkę osadniczą niebędącą miastem, skupiającą nie mniej niż 2 tysiące mieszkańców, z których jednocześnie nie mniej niż 60% pracowało poza rolnictwem. W sytuacji, gdy odsetek ten był wyższy, status taki mógł być przyznany również osiedlu, jeśli liczyło tylko 500 mieszkańców.</ref><ref name=":0" />. |
| − | ** Grudzień – oddano do użytku pierwszą szkołę ogólnokształcącą - [[Szkoła średnia nr 1|szkołę średnią nr 1]]. | + | ** '''Grudzień''' – oddano do użytku pierwszą szkołę ogólnokształcącą - [[Szkoła średnia nr 1|szkołę średnią nr 1]]. |
** Średnio oddawano do użytku jeden budynek mieszkalny w miesiącu (bloki, hotele pracownicze)<ref name=":1" />. | ** Średnio oddawano do użytku jeden budynek mieszkalny w miesiącu (bloki, hotele pracownicze)<ref name=":1" />. | ||
| + | ** Przewodniczącym Miejskiego KW zostaje Praskowia Iljiniczna Pawlenko<ref name=":2">{{Cytuj stronę|url=http://www.slavutich.cn.ua/print/news_1873.html|tytuł=Помним! (добавлено фото)|autor=|data dostępu=2019-03-20|opublikowany=slavutich.cn.ua|język=}}</ref>. | ||
| + | * '''1975''' – przewodniczącym Miejskiego KW zostaje Siergiej Borisowicz Pielipiejko<ref name=":2" />. | ||
* '''1977:''' | * '''1977:''' | ||
** Z zaplanowanych 158 992 m<sup>2</sup> powierzchni użytkowej oddano 192 768 m<sup>2</sup> (20% więcej niż pierwotnie zakładano)<ref name=":1" />. | ** Z zaplanowanych 158 992 m<sup>2</sup> powierzchni użytkowej oddano 192 768 m<sup>2</sup> (20% więcej niż pierwotnie zakładano)<ref name=":1" />. | ||
| − | Przez siedem lat od rozpoczęcia budowy (1970-77) oddano do użytku m.in.: sześć przedszkoli o łącznej pojemności 2100 miejsc, dwie szkoły ogólnokształcące dla 2348 uczniów, poliklinikę na 600 wizyt | + | Przez siedem lat od rozpoczęcia budowy (1970-77) oddano do użytku m.in.: sześć przedszkoli o łącznej pojemności 2100 miejsc, dwie szkoły ogólnokształcące dla 2348 uczniów, poliklinikę na 600 wizyt oraz oddział szpitalny z 250 łóżkami<ref name=":1" />. |
| − | * '''1978''' – oddano do użytku szkołę średnią nr 3 o pojemności 1668 miejsc. | + | * '''1978''' – oddano do użytku [[Szkoła średnia nr 3|szkołę średnią nr 3]] o pojemności 1668 miejsc. |
* '''1979:''' | * '''1979:''' | ||
** Prypeć uzyskuje prawa miejskie<ref name=":0" /><ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.chernobylgallery.com/chernobyl-disaster/timeline/|tytuł=Chernobyl nuclear disaster - Timeline|autor=|data dostępu=2019-03-18|opublikowany=chernobylgallery.com|język=}}</ref>. | ** Prypeć uzyskuje prawa miejskie<ref name=":0" /><ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.chernobylgallery.com/chernobyl-disaster/timeline/|tytuł=Chernobyl nuclear disaster - Timeline|autor=|data dostępu=2019-03-18|opublikowany=chernobylgallery.com|język=}}</ref>. | ||
| − | ** Zakończono budowę | + | ** W granice miasta oficjalnie włączone grunty wsi [[Semichody]]. |
| − | * | + | ** Zakończono budowę zakładów radiowych „Jupiter” |
| − | Przez jedenaście lat od rozpoczęcia budowy (1970-81) oddano do użytku 377 318 m<sup>2</sup> powierzchni użytkowej, przedszkola o łącznej pojemności 2420 miejsc, dwie szkoły ogólnokształcące dla 4052 uczniów, 12 sklepów, restaurację, pałac kultury na 800 miejsc, hotel, basen, pierwszy etap kompleksu sportowego, szkoła zawodowa dla 850 uczniów, szkoła muzyczna z salą koncertową, kino na 420 miejsc, dwa kombinaty usług konsumpcyjnych, pralnie chemiczną, | + | ** Przewodniczącym Miejskiego KW miasta zostaje Władimir Konstantinowicz Kononichin<ref name=":2" />. |
| + | * '''1980''' – rozpoczęcie funkcjonowania zakładów radiowych „Jupiter” | ||
| + | * '''1981''' – przewodniczącym Miejskiego KW zostaje Władimir Pawłowicz Wołoszko<ref name=":2" />. | ||
| + | Przez jedenaście lat od rozpoczęcia budowy (1970-81) oddano do użytku 377 318 m<sup>2</sup> powierzchni użytkowej, przedszkola o łącznej pojemności 2420 miejsc, dwie szkoły ogólnokształcące dla 4052 uczniów, 12 sklepów, restaurację, pałac kultury na 800 miejsc, hotel, basen, pierwszy etap kompleksu sportowego, szkoła zawodowa dla 850 uczniów, szkoła muzyczna z salą koncertową, kino na 420 miejsc, dwa kombinaty usług konsumpcyjnych, pralnie chemiczną, łaźnio-saunę, miejski węzeł łączności i kompleks obiektów [[Baza ORS|bazy ORS]]<ref name=":1" />. | ||
| + | * '''1984''' – miasto otrzymało tytuł najlepszego młodego miasta w ZSRR<ref>{{Cytuj stronę|url=https://vlast.kz/obsshestvo/16926-perezit-cernobyl.html|tytuł=Пережить Чернобыль|autor=|data dostępu=2019-03-20|opublikowany=vlast.kz|język=}}</ref>. | ||
* '''1985:''' | * '''1985:''' | ||
| − | ** 25 września – kijowskie wydawnictwo | + | ** '''25 września''' – kijowskie wydawnictwo ''Mistetstwo'' zatwierdziło do druku album „Prypeć”, opowiadające o jednym z najmłodszych i najszybciej rozwijających się miast Ukraińskiej SRR, które zawdzięcza swój dynamiczny rozwój pobliskiej elektrowni jądrowej. Album został wydany w 1986 roku w nakładzie 25 000 egzemplarzy<ref name=":0" />. |
| − | ** Listopad – ostatni spis powszechny mieszkańców miasta. Według niego liczba mieszkańców wynosiła 47 500 osób, ponad 25 różnych narodowości. Roczny przyrost ludności w tym czasie wynosił ponad 1500 osób, w tym około 800 było w wieku niemowlęcym a około 500-600 osób - przybyło z różnych regionów Związku Radzieckiego. | + | ** '''Listopad''' – ostatni spis powszechny mieszkańców miasta. Według niego liczba mieszkańców wynosiła 47 500 osób, ponad 25 różnych narodowości. Roczny przyrost ludności w tym czasie wynosił ponad 1500 osób, w tym około 800 było w wieku niemowlęcym a około 500-600 osób - przybyło z różnych regionów Związku Radzieckiego. |
** Oddano do użytku szkołę średnią nr 5 o pojemności 1568 miejsc. | ** Oddano do użytku szkołę średnią nr 5 o pojemności 1568 miejsc. | ||
| + | * '''1986:''' | ||
| + | * '''Luty''' – w amerykańskim proradzieckim miesięczniku „Soviet Life” opublikowano artykuł poruszający temat rozwijającego się przemysłu energetycznego w Ukraińskiej SRR. Wśród osób wypowiadających na jego łamach był ówczesny Minister Energetyki i Elektryfikacji Ukraińskiej SRR - Witalij Sklarow, Przewodniczący Miejskiego Komitetu Wykonawczego Prypeci - [[Władimir Wołoszko]] oraz naczelny inżynier elektrowni [[Nikołaj Fomin]]<ref>{{Cytuj pismo|nazwisko=Neswitenko|imię=Nikołaj|tytuł=Nuclear Power Development and Management|url=https://czarnobyl.pl/artykuly/prypec/zrodzone-z-atomu|czasopismo=Soviet Life|wolumin=|wydanie=Luty 1986|strony=|data=1986-02|wydawca=|miejsce=Waszyngton|issn=}}</ref>. | ||
| + | ** '''26 kwietnia:''' | ||
| + | *** '''4:55''' – naczelnik [[GOWD]], Wasilij Kuczerienko zarządza specjalną odprawę oficerów milicji i wydaje im rozkaz zablokowania wszystkich dróg prowadzących do elektrowni<ref name=":19">{{Cytuj stronę|url=https://vlast.kz/obsshestvo/16926-perezit-cernobyl.html|tytuł=Пережить Чернобыль|autor=|data dostępu=2017-06-19|opublikowany=vlast.kz|język=}}</ref>. | ||
| + | *** '''5:00''' – na oddziale szpitalnym [[MSCz-126]] hospitalizowanych jest ok. 150 poszkodowanych<ref name=":19" />. | ||
| + | *** '''9:45''' – na ulicach miasta pojawiają się pierwsze wzmożone patrole milicji wyposażone respiratory oddechowe oraz dozymetry. Na pytania mieszkańców odpowiadają że są to tylko okresowe ćwiczenia Obrony Cywilnej<ref name=":4">{{Cytuj stronę|url=http://veteranychernobyl.info/zhizn-i-smert-v-chernobyle|tytuł=Жизнь и смерть в Чернобыле|autor=|data dostępu=2019-03-20|opublikowany=veteranychernobyl.info|język=}}</ref>. | ||
| + | *** '''10:00''' – w budynku Miejskiego Komitetu Wykonawczego (Gorispołkomu) odbyło specjalne posiedzenie na którym postanowiono nie informować mieszkańców o awarii i zagrożeniu z tym związanym aby nie powodować paniki<ref name=":19" />. | ||
| + | *** '''11:40''' – pojawiają się pierwsze oznaki paniki wśród mieszkańców. Przed budynkiem stacji rzecznej „Prypeć” skąd odbywają się regularne kursy do Kijowa oczekuje grupa siedemdziesięciu osób, głównie robotników i członków personelu elektrowni zaangażowanych w budowę trzeciego etapu elektrowni (bloków energetycznych nr V i VI). Z uwagi na brak wystarczającej ilości miejsc część osób próbuje siłą dostać się na pokład. Kilku funkcjonariuszy milicji podejmuję próbę przywrócenie porządku lecz z uwagi na brak odpowiedniego wsparcia nie udaje im się opanować sytuacji<ref name=":19" />. | ||
| + | *** '''11:57''' – z miejscowego przystanku rzecznego na [[Zalew Janowski|Zalewie Janowskim]] odchodzi w ostatni kurs do Kijowa przeładowany pasażerski wodolot „Meteor” z kilkudziesięcioma osobami na pokładzie<ref name=":19" />. | ||
| + | *** '''14:00''' – rozpoczęto profilaktykę jodową na terenie miasta<ref name=":3">{{Cytuj stronę|url=http://bezogr.ru/chernobileskie-bedi-kiyiv-2009.html?page=2|tytuł=Чернобыльские беды|autor=|data dostępu=2019-03-20|opublikowany=bezogr.ru|język=}}</ref>. | ||
| + | *** '''16:00''' – zakończono profilaktykę jodową na terenie miasta<ref name=":3" />. | ||
| + | *** '''20:00'''<ref name=":6">{{Cytuj książkę|nazwisko=Siwiński|imię=Waldemar|tytuł=Czernobyl|rok=1989|wydawca=Wydawnictwo Iskry|miejsce=Warszawa|strony=|isbn=83-207-1179-7}}</ref> lub '''20:20'''<ref name=":5">{{Cytuj stronę|url=https://strana.ua/articles/special/10340-26-04-1986-katastrofa-translyaciya-v-rezhime-realnogo-vremeni.html|tytuł=26.04.1986. Катастрофа.Трансляция в режиме реального времени|autor=|data dostępu=2019-03-22|opublikowany=strana.ua|język=}}</ref> – z lotnika Boryspol w Kijowie do miasta przyjeżdżają członkowie Komisji Rządowej. Konwój samochodów zatrzymuje się na centralnym placu miasta, tuż pod budynkiem Miejskiego Komitetu Wykonawczego (Gorispołkomu). | ||
| + | *** '''20:30''' – główna aula w budynku Miejskiego Komitetu Wykonawczego jest wypełniona po brzegi. Od południa gromadzili się tam przedstawiciele wszystkich szczebli partyjnych oraz kadra inżynieryjno-techniczna elektrowni. Wszyscy oczekiwali na przybycie delegacji z Moskwy. Spotkanie rozpoczęło się krótkim sprawozdaniem dyrektora elektrowni<ref name=":5" />. | ||
| + | *** '''21:30''' – przewodniczący Komisji Rządowej, Boris Szczerbina zażądał przysłania do Prypeci jednostek wojsk chemicznych i jednostek śmigłowców z kijowskiego okręgu wojskowego<ref name=":4" />. | ||
| + | *** '''22:00''' – rozpoczęto posiedzenie Komisji Rządowej. Podczas trwania obrad Komisji ponownie przedstawiono pisemny wniosek dyrektora elektrowni Wiktora Briuchanowa na temat możliwość ewakuacji ludności z miasta a także podjęto decyzję aby zwiększyć obserwację i kontrolę radiacyjną na terenie elektrowni oraz w mieście. Wydano dyspozycję aby sprowadzić przeznaczony do ewakuacji transport z okolic Czarnobyla i obwodu kijowskiego<ref>Zhanna Khabanova; [http://www.if.pw.edu.pl/~pluta/pl/dyd/mtj/zal1/pz14/Zh-Khabanova.pdf Katastrofa w Czarnobylu: jej przyczyny, okoliczności i konsekwencje widziane oczami mieszkańca].</ref>. | ||
| + | *** '''22:30''' – poza granicami miasta rozpoczęto gromadzenie środków transportu w przypadku podjęcia decyzji o ewakuacji ludności. | ||
| + | ** '''27 kwietnia:''' | ||
| + | *** '''4:00''' – zakończono posiedzenie Komisji Rządowej | ||
| + | ***'''7:00''' – przewodniczący Komisji Rządowej na małym spotkaniu ogłosił decyzję o przeprowadzeniu w godzinach popołudniowych tego samego dnia (w założeniach czasowej) ewakuacji [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] | ||
| + | ***'''10:00''' - '''12:00''' – podczas wspólnego posiedzenia Komisji Rządowej i działaczy partyjnych rejonu czarnobylskiego, jej przewodniczący wydał miejscowym organom partyjnym i miejskim wytyczne oraz wskazówki dotyczące nakazu przymusowej ewakuacji ludności z miasta. | ||
| + | ***'''11:00''' – przyjazd autobusów do miasta. | ||
| + | ***'''12:00''' – oficjalne, publiczne ogłoszenie o czasowej ewakuacji miasta. (160 domów mieszkalnych, ok. 49 tys. mieszkańców w tym 15 tys. dzieci oraz 80 pacjentów) | ||
| + | ***'''13:10''' – nadanie komunikatu z miejskiego radiowęzła o czasowej ewakuacji miasta. Mieszkańcom polecono przygotować się do ewakuacji prowadzonej od godziny 14:00 mieli zabrać ze sobą tylko niezbędne przedmioty, w tym dokumenty i niewielki zapas żywności<ref name=":6" />. | ||
| + | ***'''13:20''' - '''13:50''' – obchód domów przez oddziały milicji w celu poinformowania o nakazie ewakuacji mieszkańców, miejscach zbiórek oraz dokładnej godzinie ewakuacji. | ||
| + | ***'''13:30''' – pierwsze autobusy przejechały przez wiadukt nad linią kolejową Czernihów-Owrucz, nazwany później tzw. „[[Most śmierci|Mostem Śmierci]]” | ||
| + | ***'''13:50''' – zebranie mieszkańców [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] przy podjazdach swoich domów. | ||
| + | ***'''14:00''' – przyjazd autobusów do miejsc zbiórek i rozpoczęcie właściwej ewakuacji. Kolumny złożone z 20 autobusów i 5 samochodów ciężarowych przyjeżdżają po mieszkańców i ich rzeczy osobiste do Prypeci z 10-minutowym interwałem w towarzystwie Kontroli Ruchu Drogowego<ref name=":6" /> | ||
| + | ***'''16:20''' – ostatnie autobusy z ewakuowanymi przejechały przez wiadukt nad linią kolejową Czernihów-Owrucz, nazwany później tzw. „[[Most śmierci|Mostem Śmierci]]”<ref name=":6" /> | ||
| + | ***'''16:30''' – ostatnie autobusy przekroczyły granicę miasta kończąc tym samym etap ewakuacji. W sumie ewakuowano 49 360 osób w tym 15 500 dzieci oraz 80 pacjentów transportem medycznym oraz 254 osoby z sąsiedniej wsi Janów. Zbiorowymi środkami transportu ewakuowano 34 000 osób, dwoma pociągami ze stacji Janów ok. tysiąca osób. Pozostała część mieszkańców ewakuowała się własnymi środkami transportu. Ponad tysiąc osób pozostało w mieście gdyż ich obecność była niezbędna do funkcjonowania kluczowej infrastruktury<ref name=":6" />. | ||
| + | ***'''18:20''' – ponowne sprawdzenie domów przez oddziały milicji. Znaleziono 20 osób, które próbowały uniknąć ewakuacji<ref name=":6" /> | ||
| + | **'''27''' - '''29 kwietnia''' – grupa myśliwych odstrzeliła pozostawione psy na terenie miasta<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko=Medwedew|imię=Grigorij|tytuł=The Truth About Chernobyl|rok=1991|wydawca=Basic Books|miejsce=|imię2=Andriej|nazwisko2=Sacharow|strony=|isbn=9780465087754}}</ref> | ||
| + | **'''28 maja''' – odnaleziono dwóch ostatnich mieszkańców miasta którym udało się uniknąć ewakuacji<ref group="Uwagi">Były to dwie kobiety: osiemdziesięciopięcioletnia Anastazja Stiepanowna Siemieniak zameldowaną przy ul. Bohaterów Stalingradu 10/144 oraz Marię Iwanownę Karpienok mieszkającą przy ul. I. Kurczatowa 27/8. Przewieziono je na komendę milicji a później do szpitala w Kijowie</ref><ref name=":6" /> | ||
| + | |||
| + | == Uwagi == | ||
| + | <references group="Uwagi" /> | ||
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
<references /> | <references /> | ||
| + | [[Kategoria:Kalendaria]] | ||
| + | [[Kategoria:Prypeć]] | ||
Aktualna wersja na dzień 18:48, 21 kwi 2024
Kalendarium historii Prypeci – uporządkowany chronologicznie, wykaz dat i wydarzeń, od momentu budowy osiedla mieszkaniowego dla pracowników przyszłej elektrowni jądrowej na początku lat 70-tych aż do ewakuacji miasta 27 kwietnia 1986.
KalendariumEdytuj
- 1970:
- 4 lutego – oficjalnie rozpoczęto budowę osiedla mieszkaniowego dla pracowników budowanej elektrowni jądrowej. Za datę rozpoczęcia budowy przyjmuje się wmurowanie kamienia węgielnego przy budowie hotelu robotniczego nr 1 przy ul. Przyjaźni Narodów, rozpoczęcia budowy biura zarządzania budową, stołówki nr 1 oraz założenia Leśnego osiedla dla pracowników budowy przyszłego miasta oraz elektrowni[1].
- Grudzień – oddano do użytku hotel robotniczy nr 1 przy ul. Przyjaźni Narodów 6a.
- 1971:
- Czerwiec – oddano do użytku pierwszy blok dziewięćdziesięcio-mieszkaniowy przy prospekcie W. I. Lenina 1, wybudowany według projektu 111-60-12[1].
- Sierpień – oddano do użytku podstawowe udogodnienia: sieć wodociągową, kanalizacyjną i ciepłowniczą[1].
- Z zaplanowanych 13 774 m2 powierzchni użytkowej oddano 20 574 m2 w tym przedszkole na 320 miejsc (blisko o połowę więcej niż pierwotnie zakładano)[2].
- 1972:
- 14 kwietnia – zgodnie z dekretem Prezydium Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR nowo powstającemu osiedlu mieszkaniowemu nadano nazwę „Prypeć„ na cześć rzeki nad która zostało zlokalizowane[1].
- 24 kwietnia – zgodnie z decyzją Komitetu Wykonawczego Rady Deputowanych Ludowych Obwodu Kijowskiego miasto zostało sklasyfikowane jako osiedle typu miejskiego[Uwagi 1][1].
- Grudzień – oddano do użytku pierwszą szkołę ogólnokształcącą - szkołę średnią nr 1.
- Średnio oddawano do użytku jeden budynek mieszkalny w miesiącu (bloki, hotele pracownicze)[2].
- Przewodniczącym Miejskiego KW zostaje Praskowia Iljiniczna Pawlenko[3].
- 1975 – przewodniczącym Miejskiego KW zostaje Siergiej Borisowicz Pielipiejko[3].
- 1977:
- Z zaplanowanych 158 992 m2 powierzchni użytkowej oddano 192 768 m2 (20% więcej niż pierwotnie zakładano)[2].
Przez siedem lat od rozpoczęcia budowy (1970-77) oddano do użytku m.in.: sześć przedszkoli o łącznej pojemności 2100 miejsc, dwie szkoły ogólnokształcące dla 2348 uczniów, poliklinikę na 600 wizyt oraz oddział szpitalny z 250 łóżkami[2].
- 1978 – oddano do użytku szkołę średnią nr 3 o pojemności 1668 miejsc.
- 1979:
- 1980 – rozpoczęcie funkcjonowania zakładów radiowych „Jupiter”
- 1981 – przewodniczącym Miejskiego KW zostaje Władimir Pawłowicz Wołoszko[3].
Przez jedenaście lat od rozpoczęcia budowy (1970-81) oddano do użytku 377 318 m2 powierzchni użytkowej, przedszkola o łącznej pojemności 2420 miejsc, dwie szkoły ogólnokształcące dla 4052 uczniów, 12 sklepów, restaurację, pałac kultury na 800 miejsc, hotel, basen, pierwszy etap kompleksu sportowego, szkoła zawodowa dla 850 uczniów, szkoła muzyczna z salą koncertową, kino na 420 miejsc, dwa kombinaty usług konsumpcyjnych, pralnie chemiczną, łaźnio-saunę, miejski węzeł łączności i kompleks obiektów bazy ORS[2].
- 1984 – miasto otrzymało tytuł najlepszego młodego miasta w ZSRR[5].
- 1985:
- 25 września – kijowskie wydawnictwo Mistetstwo zatwierdziło do druku album „Prypeć”, opowiadające o jednym z najmłodszych i najszybciej rozwijających się miast Ukraińskiej SRR, które zawdzięcza swój dynamiczny rozwój pobliskiej elektrowni jądrowej. Album został wydany w 1986 roku w nakładzie 25 000 egzemplarzy[1].
- Listopad – ostatni spis powszechny mieszkańców miasta. Według niego liczba mieszkańców wynosiła 47 500 osób, ponad 25 różnych narodowości. Roczny przyrost ludności w tym czasie wynosił ponad 1500 osób, w tym około 800 było w wieku niemowlęcym a około 500-600 osób - przybyło z różnych regionów Związku Radzieckiego.
- Oddano do użytku szkołę średnią nr 5 o pojemności 1568 miejsc.
- 1986:
- Luty – w amerykańskim proradzieckim miesięczniku „Soviet Life” opublikowano artykuł poruszający temat rozwijającego się przemysłu energetycznego w Ukraińskiej SRR. Wśród osób wypowiadających na jego łamach był ówczesny Minister Energetyki i Elektryfikacji Ukraińskiej SRR - Witalij Sklarow, Przewodniczący Miejskiego Komitetu Wykonawczego Prypeci - Władimir Wołoszko oraz naczelny inżynier elektrowni Nikołaj Fomin[6].
- 26 kwietnia:
- 4:55 – naczelnik GOWD, Wasilij Kuczerienko zarządza specjalną odprawę oficerów milicji i wydaje im rozkaz zablokowania wszystkich dróg prowadzących do elektrowni[7].
- 5:00 – na oddziale szpitalnym MSCz-126 hospitalizowanych jest ok. 150 poszkodowanych[7].
- 9:45 – na ulicach miasta pojawiają się pierwsze wzmożone patrole milicji wyposażone respiratory oddechowe oraz dozymetry. Na pytania mieszkańców odpowiadają że są to tylko okresowe ćwiczenia Obrony Cywilnej[8].
- 10:00 – w budynku Miejskiego Komitetu Wykonawczego (Gorispołkomu) odbyło specjalne posiedzenie na którym postanowiono nie informować mieszkańców o awarii i zagrożeniu z tym związanym aby nie powodować paniki[7].
- 11:40 – pojawiają się pierwsze oznaki paniki wśród mieszkańców. Przed budynkiem stacji rzecznej „Prypeć” skąd odbywają się regularne kursy do Kijowa oczekuje grupa siedemdziesięciu osób, głównie robotników i członków personelu elektrowni zaangażowanych w budowę trzeciego etapu elektrowni (bloków energetycznych nr V i VI). Z uwagi na brak wystarczającej ilości miejsc część osób próbuje siłą dostać się na pokład. Kilku funkcjonariuszy milicji podejmuję próbę przywrócenie porządku lecz z uwagi na brak odpowiedniego wsparcia nie udaje im się opanować sytuacji[7].
- 11:57 – z miejscowego przystanku rzecznego na Zalewie Janowskim odchodzi w ostatni kurs do Kijowa przeładowany pasażerski wodolot „Meteor” z kilkudziesięcioma osobami na pokładzie[7].
- 14:00 – rozpoczęto profilaktykę jodową na terenie miasta[9].
- 16:00 – zakończono profilaktykę jodową na terenie miasta[9].
- 20:00[10] lub 20:20[11] – z lotnika Boryspol w Kijowie do miasta przyjeżdżają członkowie Komisji Rządowej. Konwój samochodów zatrzymuje się na centralnym placu miasta, tuż pod budynkiem Miejskiego Komitetu Wykonawczego (Gorispołkomu).
- 20:30 – główna aula w budynku Miejskiego Komitetu Wykonawczego jest wypełniona po brzegi. Od południa gromadzili się tam przedstawiciele wszystkich szczebli partyjnych oraz kadra inżynieryjno-techniczna elektrowni. Wszyscy oczekiwali na przybycie delegacji z Moskwy. Spotkanie rozpoczęło się krótkim sprawozdaniem dyrektora elektrowni[11].
- 21:30 – przewodniczący Komisji Rządowej, Boris Szczerbina zażądał przysłania do Prypeci jednostek wojsk chemicznych i jednostek śmigłowców z kijowskiego okręgu wojskowego[8].
- 22:00 – rozpoczęto posiedzenie Komisji Rządowej. Podczas trwania obrad Komisji ponownie przedstawiono pisemny wniosek dyrektora elektrowni Wiktora Briuchanowa na temat możliwość ewakuacji ludności z miasta a także podjęto decyzję aby zwiększyć obserwację i kontrolę radiacyjną na terenie elektrowni oraz w mieście. Wydano dyspozycję aby sprowadzić przeznaczony do ewakuacji transport z okolic Czarnobyla i obwodu kijowskiego[12].
- 22:30 – poza granicami miasta rozpoczęto gromadzenie środków transportu w przypadku podjęcia decyzji o ewakuacji ludności.
- 27 kwietnia:
- 4:00 – zakończono posiedzenie Komisji Rządowej
- 7:00 – przewodniczący Komisji Rządowej na małym spotkaniu ogłosił decyzję o przeprowadzeniu w godzinach popołudniowych tego samego dnia (w założeniach czasowej) ewakuacji Prypeci
- 10:00 - 12:00 – podczas wspólnego posiedzenia Komisji Rządowej i działaczy partyjnych rejonu czarnobylskiego, jej przewodniczący wydał miejscowym organom partyjnym i miejskim wytyczne oraz wskazówki dotyczące nakazu przymusowej ewakuacji ludności z miasta.
- 11:00 – przyjazd autobusów do miasta.
- 12:00 – oficjalne, publiczne ogłoszenie o czasowej ewakuacji miasta. (160 domów mieszkalnych, ok. 49 tys. mieszkańców w tym 15 tys. dzieci oraz 80 pacjentów)
- 13:10 – nadanie komunikatu z miejskiego radiowęzła o czasowej ewakuacji miasta. Mieszkańcom polecono przygotować się do ewakuacji prowadzonej od godziny 14:00 mieli zabrać ze sobą tylko niezbędne przedmioty, w tym dokumenty i niewielki zapas żywności[10].
- 13:20 - 13:50 – obchód domów przez oddziały milicji w celu poinformowania o nakazie ewakuacji mieszkańców, miejscach zbiórek oraz dokładnej godzinie ewakuacji.
- 13:30 – pierwsze autobusy przejechały przez wiadukt nad linią kolejową Czernihów-Owrucz, nazwany później tzw. „Mostem Śmierci”
- 13:50 – zebranie mieszkańców Prypeci przy podjazdach swoich domów.
- 14:00 – przyjazd autobusów do miejsc zbiórek i rozpoczęcie właściwej ewakuacji. Kolumny złożone z 20 autobusów i 5 samochodów ciężarowych przyjeżdżają po mieszkańców i ich rzeczy osobiste do Prypeci z 10-minutowym interwałem w towarzystwie Kontroli Ruchu Drogowego[10]
- 16:20 – ostatnie autobusy z ewakuowanymi przejechały przez wiadukt nad linią kolejową Czernihów-Owrucz, nazwany później tzw. „Mostem Śmierci”[10]
- 16:30 – ostatnie autobusy przekroczyły granicę miasta kończąc tym samym etap ewakuacji. W sumie ewakuowano 49 360 osób w tym 15 500 dzieci oraz 80 pacjentów transportem medycznym oraz 254 osoby z sąsiedniej wsi Janów. Zbiorowymi środkami transportu ewakuowano 34 000 osób, dwoma pociągami ze stacji Janów ok. tysiąca osób. Pozostała część mieszkańców ewakuowała się własnymi środkami transportu. Ponad tysiąc osób pozostało w mieście gdyż ich obecność była niezbędna do funkcjonowania kluczowej infrastruktury[10].
- 18:20 – ponowne sprawdzenie domów przez oddziały milicji. Znaleziono 20 osób, które próbowały uniknąć ewakuacji[10]
- 27 - 29 kwietnia – grupa myśliwych odstrzeliła pozostawione psy na terenie miasta[13]
- 28 maja – odnaleziono dwóch ostatnich mieszkańców miasta którym udało się uniknąć ewakuacji[Uwagi 2][10]
- 26 kwietnia:
UwagiEdytuj
- ↑ W Ukraińskiej SRR za osiedle miejskiego typu uważano jednostkę osadniczą niebędącą miastem, skupiającą nie mniej niż 2 tysiące mieszkańców, z których jednocześnie nie mniej niż 60% pracowało poza rolnictwem. W sytuacji, gdy odsetek ten był wyższy, status taki mógł być przyznany również osiedlu, jeśli liczyło tylko 500 mieszkańców.
- ↑ Były to dwie kobiety: osiemdziesięciopięcioletnia Anastazja Stiepanowna Siemieniak zameldowaną przy ul. Bohaterów Stalingradu 10/144 oraz Marię Iwanownę Karpienok mieszkającą przy ul. I. Kurczatowa 27/8. Przewieziono je na komendę milicji a później do szpitala w Kijowie
PrzypisyEdytuj
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Prypeć - kalendarium. pripyat.com. [dostęp 2019-03-18].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Город, погибший в 16 лет. pripyat.com. [dostęp 2019-03-18].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Помним! (добавлено фото). slavutich.cn.ua. [dostęp 2019-03-20].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Chernobyl nuclear disaster - Timeline. chernobylgallery.com. [dostęp 2019-03-18].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Пережить Чернобыль. vlast.kz. [dostęp 2019-03-20].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Nikołaj Neswitenko. Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".. „Soviet Life”, 1986-02. Waszyngton.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Пережить Чернобыль. vlast.kz. [dostęp 2017-06-19].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ 8,0 8,1 Жизнь и смерть в Чернобыле. veteranychernobyl.info. [dostęp 2019-03-20].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ 9,0 9,1 Чернобыльские беды. bezogr.ru. [dostęp 2019-03-20].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 10,6 Waldemar Siwiński: Czernobyl. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 1989. ISBN 83-207-1179-7.
- ↑ 11,0 11,1 26.04.1986. Катастрофа.Трансляция в режиме реального времени. strana.ua. [dostęp 2019-03-22].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Zhanna Khabanova; Katastrofa w Czarnobylu: jej przyczyny, okoliczności i konsekwencje widziane oczami mieszkańca.
- ↑ Grigorij Medwedew, Andriej Sacharow: The Truth About Chernobyl. Basic Books, 1991. ISBN 9780465087754.