Zakład Jupiter: Różnice pomiędzy wersjami

Z Czarnobyl Wiki
Skocz do: nawigacja, szukaj
Linia 1: Linia 1:
−
[[Plik:2311.JPG|mały]]
+
[[Plik:2311.JPG|mały|252x252px]]
−
'''Zakłady "Jupiter"''' (ros. Завод "Юпитер") - kompleks zakładów zajmujących się produkcją drobnej elektroniki, mieszczących się przy ulicy Fabrycznej 11 w Prypeci.
+
[[Plik:Plan zakladu.png|mały|250x250px|Plan zakładu]]
 +
'''Zakład "Jupiter"''' (ros. Завод "Юпитер") - opuszczony zakład przemysłowy położony w zachodniej części miasta [[Prypeć (miasto)|Prypeć]] zajmując się produkcją komponentów elektronicznych, mieszczący się przy ulicy Fabrycznej 11.
  
 
== Historia ==
 
== Historia ==
−
Zakład "Jupiter" został zbudowany w 1979 roku<ref>{{Cytuj stronę|url=https://ru.wikipedia.org/wiki/Чернобыльская_АЭС|tytuł=Чернобыльская АЭС|autor=|data dostępu=2016-12-31|opublikowany=wikipedia.org|język=}}</ref> a rozpoczął on swoją działalność w 1980 roku, oficjalnie będąc filią kijewskich zakładów „Majak” zajmujących się produkcją drobnej elektroniki: magnetofonów, radioodbiorników oraz radiostacji. W założeniach docelowo miały zatrudniać blisko 3.5 tysiąca osób<ref group="uwaga">Informacja ta nie została potwierdzona przez żadne wiarygodne źródło, lecz należy przyjąć tą liczbę za zawyżoną.</ref>, głównie mieszkańców miasta Prypeć stając się drugim (po Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej) największym zakładem pracy w mieście. Dla pracowników wybudowano m.in dwa hotele pracownicze z własną stołówką, znajdujące się przy ulicy Ukrainki Łesi 46.
+
Z uwagi na dynamiczny rozwój [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] władze podjęły decyzję o budowie na obrzeżach miasta nowego zakładu przemysłowego mającego zapewnić zatrudnienie dla części mieszkańców miasta. Zakład oddano do użytku w 1979 roku<ref>{{Cytuj stronę|url=https://ru.wikipedia.org/wiki/Чернобыльская_АЭС|tytuł=Чернобыльская АЭС|autor=|data dostępu=2016-12-31|opublikowany=wikipedia.org|język=}}</ref>. a rozpoczął on swoją działalność rok później w 1980 roku. Oficjalnie zakład był filią kijewskich zakładów "Majak" zajmujących się produkcją komponentów elektronicznych: magnetofonów, radioodbiorników oraz radiostacji. Zakład "Jupiter" docelowo miał zatrudniać blisko 3.5 tys. osób, głównie mieszkańców [[Prypeć (miasto)|Prypeci]] stając się drugim (po [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]]) największym zakładem pracy w mieście<ref>{{Cytuj stronę|url=http://stalker-tour.com/forum/viewtopic.php?f=55&t=1238|tytuł=3авод "Юпитер"|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=stalker-tour.com|język=}}</ref>. Dla zamiejscowych pracowników w bliskim sąsiedztwie zakładu wybudowano m.in dwa hotele pracownicze z własną stołówką, znajdujące się przy ulicy Ukrainki Łesi 46.
  
 
== Produkcja ==
 
== Produkcja ==
  
−
Na terenie zakładów wytwarzano części do magnetofonów szpulowych serii 204 i 206. Na ich terenie znajdowała się odlewnia oraz nowoczesne obrabiarki sterowane numerycznie<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.facebook.com/media/set/?set=a.492854854112789.1073741839.402853886446220&type=3|tytuł=Fabryka "Jupiter"|autor=|data dostępu=2016-10-10|opublikowany=Facebook Fan Page: 30HA, czyli projekt S.T.A.L.K.E.R. Socho|język=}}</ref>. W skład kompleksu wchodzi 11 budynków.
+
Zakład zajmował się wytwarzaniem m.in. części do magnetofonów szpulowych serii 204 i 206. Na terenie zakładu znajdowała się odlewnia oraz nowoczesne obrabiarki sterowane numerycznie<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.facebook.com/media/set/?set=a.492854854112789.1073741839.402853886446220&type=3|tytuł=Fabryka "Jupiter"|autor=|data dostępu=2016-10-10|opublikowany=Facebook Fan Page: 30HA, czyli projekt S.T.A.L.K.E.R. Socho|język=}}</ref>.  
  
−
=== Nieoficjalne przeznaczenie zakładów ===
+
=== Nieoficjalna produkcja ===
−
Według nieoficjalnych informacji przypuszcza się że na terenie Zakładów "Jupiter" dokonywano przetwarzania i odzyskiwania plutonu do celów wojskowych z zużytego paliwa jądrowego z pobliskiej elektrowni jądrowej<ref group="uwaga">Reaktory RBMK zaprojektowano z uwzględnieniem możliwości zastosowań zbrojeniowych. Zastosowanie w ich budowie kanałowego rdzenia umożliwiało (po uzyskaniu małej głębokości wypalenia, aby zminimalizować zawartość nierozszczepialnego izotopu <sup>240</sup>Pu, wytwarzającego neutrony w wyniku samorzutnego rozpadu promieniotwórczego) możliwość wytwarzania plutonu zawierającego 95% izotopu <sup>239</sup>Pu, bez ich wcześniejszego wyłączania. Hipotetycznie pluton z reaktora energetycznego mógłbyć użyty do wytworzenia ładunku jądrowego, jednak taka broń byłaby bardzo nieefektywna (niewielka moc wybuchu), a jej produkcja bardzo niebezpieczna.</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.pawelsuder.pl/portfolio/zaklady-jupiter-prypec-czarnobyl-zona/|tytuł=Zakłady Jupiter (Prypeć, Czarnobyl ZONA)|autor=Paweł Suder|data dostępu=2016-10-10|opublikowany=pawelsuder.pl|język=}}</ref>. Tłumaczyłoby to fakt zabezpieczenia dostępu do niektórych pięter pancernymi wrotami. Ponadto na terenie kompleksu miały znajdować się pomieszczenia które mogły pełnić funkcję pomieszczeń do dekontaminacji osobistej. Miały się też tam znajdować skrzynie zaadresowane do Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej pod Moskwą (prowadzono tam badania m.in. z zakresu fizyki jądrowej)<ref>{{Cytuj stronę|url=http://strefazero.org/forum/viewtopic.php?f=7&t=1073|tytuł=Prypeć i okolice - kilka pytań|autor=|data dostępu=2016-10-10|opublikowany=strefazero.org|język=}}</ref>. Wydaje się to jednak mało prawdopodobne. Świadczy za tym m. in. fakt słabego zabezpieczenia kompleksu jak na zakład jądrowy o znaczeniu militarnym<ref group="uwaga">Kompleks zabezpieczony był tylko przez 2,5 metrowy płot zakończony drutem kolczastym.</ref> a także bliskie sąsiedztwo kilkudziesięciotysięcznego miasta. Faktem natomiast jest że w krajach bloku sowieckiego w przetwarzaniu plutonu ze zdemobilizowanej broni i odpadów z reaktorów atomowych specjalizował się zakład atomowy "Majak", zlokalizowany 72 kilometry na północny zachód od Czelabińska. Wielce prawdopodobne wydaje się jednak to że na terenie zakładów wytwarzano głównie elektronikę na potrzeby wojska podobnie jak w polskich Zakładach Radiowych Radmor.
+
Najprawdopodobniej na terenie Zakładów "Jupiter" nieoficjalnie produkowano urządzenia elektroniczne na potrzeby wojska, podobnie jak w polskich Zakładach Radiowych Radmor<ref>{{Cytuj stronę|url=http://forum.pripyat.com/archive/index.php/t-671.html|tytuł=3авод Юпитер|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=forum.pripyat.com|język=|archiwum=https://web.archive.org/web/20091209113441/http://forum.pripyat.com/archive/index.php/t-671.html}}</ref>.
  
−
=== Sytuacja po Katastrofie w Czarnobylu ===
+
=== Kontrowersje dot. nieoficjalnej produkcji ===
−
Po ewakuacji miasta Prypeć w 1986 roku zakłady funkcjonowały nadal aż do ich zamknięcia w końcu 1996 roku<ref group="uwaga">Według dr Marka Rabińskiego, Zakłady "Jupiter" funkcjonowały aż do wyłączenia reaktora nr III w końcu 2000 roku. Informacja ta jednak nie została potwierdzona przez żadne wiarygodne źródło.</ref>.
+
Niektóre źródła podają informacją jakoby na terenie Zakładu "Jupiter" dokonywano przetwarzania i odzyskiwania plutonu do celów wojskowych z zużytego paliwa jądrowego z pobliskiej elektrowni jądrowej<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.pawelsuder.pl/portfolio/zaklady-jupiter-prypec-czarnobyl-zona/|tytuł=Zakłady Jupiter (Prypeć, Czarnobyl ZONA)|autor=Paweł Suder|data dostępu=2016-10-10|opublikowany=pawelsuder.pl|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=http://licznikgeigera.pl/jupiter/|tytuł=Jupiter|autor=|data dostępu=2017-0217|opublikowany=licznikgeigera.pl|język=}}</ref>. Tłumaczyłoby to fakt zabezpieczenia dostępu do niektórych pięter pancernymi wrotami. Ponadto na terenie kompleksu miały znajdować się pomieszczenia które mogły pełnić funkcję pomieszczeń do dekontaminacji osobistej. Miały się też tam znajdować skrzynie zaadresowane do Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej pod Moskwą (prowadzono tam badania m.in. z zakresu fizyki jądrowej)<ref>{{Cytuj stronę|url=http://strefazero.org/forum/viewtopic.php?f=7&t=1073|tytuł=Prypeć i okolice - kilka pytań|autor=|data dostępu=2016-10-10|opublikowany=strefazero.org|język=}}</ref>.  
  
−
{{Uwagi}}
+
W świetle obecnych faktów wydaje się to jednak mało prawdopodobne. Świadczy za tym m. in. fakt słabego zabezpieczenia kompleksu jak na zakład jądrowy o znaczeniu militarnym<ref group="uwaga">Dostęp na teren zakład zabezpieczony był tylko przez 2,5 metrowe ogrodzenie.</ref>. Wątpliwym jest także fakt zlokalizowania tego typu obiektu w bliskim sąsiedztwie kilkudziesięciotysięcznego miasta. Faktem natomiast jest że w krajach bloku sowieckiego w przetwarzaniu plutonu ze zdemobilizowanej broni i odpadów z reaktorów atomowych specjalizował się zakład atomowy "Majak", zlokalizowany 72 kilometry na północny zachód od Czelabińska. Pozostawione w niektórych budynkach zakładu np. bramki dozymetryczne, pomieszczenia do dekontaminacji osobistej, napisy „Stop! Przejdź kontrolę dozymetryczną” czy instrukcje, jak postępować z materiałami radioaktywnymi są śladami po mieszczącym się w latach 1986 - 1996 laboratorium radiologicznym.
 +
[[Plik:Radiomap 11.gif|mały|250x250px]]
 +
 
 +
== Akcja likwidacyjna ==
 +
Z uwagi na to że Zakład "Jupiter" znalazł się na drodze "północnego śladu" akcja dekontaminacyjna była prowadzona z użyciem wielu środków.
 +
 
 +
== Sytuacja po Katastrofie w Czarnobylu ==
 +
Po ewakuacji miasta [[Prypeć (miasto)|Prypeć]] w 1986 roku zakład nie został opuszczony. W 1986 roku został przejęty przez przedsiębiorstwo "Specatom"<ref>[http://www-ns.iaea.org/downloads/rw/projects/emras-urban-draft-pripyat-May06.pdf Scenario for modeling changes in radiological conditions in contaminated urban environments.]</ref> i przekształcony w laboratorium radiologiczne gdzie prowadzono badania nad różnymi technikami dekontaminacji oraz poddawano testom przyrządy do pomiaru dawek promieniowania jonizującego. Wytwarzano tu także niektóry elementy wykorzystywane przy budowie Sarkofagu. Ostatecznie zakład został zamknięty 1996 roku<ref>{{Cytuj stronę|url=http://chernobylgallery.com/galleries/jupiter-factory/|tytuł=Jupiter Factory|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=http://chernobylgallery.com|język=}}</ref><ref group="uwaga">Niektóre źródła podają za rok zamknięcia zakładów rok 1997.</ref>.
 +
 
 +
== Obecnie ==
 +
Na początku kwietnia 2013 roku doszło do zawalenia się dużej części dachu hali nr 1<ref>{{Cytuj stronę|url=http://wikimapia.org/#lang=pl&lat=51.402318&lon=30.041792&z=18&m=b|tytuł=Zakład "Jupiter:|autor=|data dostępu=2017-02-17|opublikowany=wikimapia.org|język=}}</ref>.
 +
 
 +
== Galeria ==
 +
'''Okres funkcjonowania zakładu'''<gallery>
 +
Plik:1387041336 01-img 1284-01-prc.jpg|
 +
Plik:1387041372 02-img 1285-01-prc.jpg|
 +
Plik:1387041430 03-img 1288-01-prc.jpg|
 +
Plik:1387041397 04-img 1289-01-prc.jpg|
 +
Plik:1387041403 05-img 1291-01-prc.jpg|
 +
Plik:1387041406 06-img 1290-01-prc.jpg|
 +
Plik:1387041459 07-img 1287-01-prc.jpg|
 +
</gallery>'''Jesień 1986'''<gallery>
 +
Plik:1389720954 cnv000106-04-prc.jpg|
 +
Plik:1389720969 cnv000106-prc.jpg|
 +
Plik:1389720901 cnv000107-prc.jpg|
 +
Plik:1389720971 cnv000108-prc.jpg|
 +
</gallery>
 +
 
 +
== Uwagi ==
 +
<references group="uwaga" />
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
 
<references />
 
<references />
−
 
−
<!-- ============================================================ -->
 
−
<!-- NIE DODAWAJ WIĘCEJ LINKÓW. CZARNOBYL WIKI NIE JEST ZBIOREM LINKÓW -->
 
−
<!-- Jeżeli sądzisz, że Twój link może się przydać, zamiast tutaj --><!-- umieść go najpierw na stronie dyskusji tego artykułu. Linki --><!-- umieszczone bez przeprowadzonej weryfikacji zostaną usunięte --><!-- ============================================================ -->
 

Wersja z 02:05, 17 lut 2017

Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
Plan zakładu

Zakład "Jupiter" (ros. Завод "Юпитер") - opuszczony zakład przemysłowy położony w zachodniej części miasta Prypeć zajmując się produkcją komponentów elektronicznych, mieszczący się przy ulicy Fabrycznej 11.

Historia

Z uwagi na dynamiczny rozwój Prypeci władze podjęły decyzję o budowie na obrzeżach miasta nowego zakładu przemysłowego mającego zapewnić zatrudnienie dla części mieszkańców miasta. Zakład oddano do użytku w 1979 roku[1]. a rozpoczął on swoją działalność rok później w 1980 roku. Oficjalnie zakład był filią kijewskich zakładów "Majak" zajmujących się produkcją komponentów elektronicznych: magnetofonów, radioodbiorników oraz radiostacji. Zakład "Jupiter" docelowo miał zatrudniać blisko 3.5 tys. osób, głównie mieszkańców Prypeci stając się drugim (po Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej) największym zakładem pracy w mieście[2]. Dla zamiejscowych pracowników w bliskim sąsiedztwie zakładu wybudowano m.in dwa hotele pracownicze z własną stołówką, znajdujące się przy ulicy Ukrainki Łesi 46.

Produkcja

Zakład zajmował się wytwarzaniem m.in. części do magnetofonów szpulowych serii 204 i 206. Na terenie zakładu znajdowała się odlewnia oraz nowoczesne obrabiarki sterowane numerycznie[3].

Nieoficjalna produkcja

Najprawdopodobniej na terenie Zakładów "Jupiter" nieoficjalnie produkowano urządzenia elektroniczne na potrzeby wojska, podobnie jak w polskich Zakładach Radiowych Radmor[4].

Kontrowersje dot. nieoficjalnej produkcji

Niektóre źródła podają informacją jakoby na terenie Zakładu "Jupiter" dokonywano przetwarzania i odzyskiwania plutonu do celów wojskowych z zużytego paliwa jądrowego z pobliskiej elektrowni jądrowej[5][6]. Tłumaczyłoby to fakt zabezpieczenia dostępu do niektórych pięter pancernymi wrotami. Ponadto na terenie kompleksu miały znajdować się pomieszczenia które mogły pełnić funkcję pomieszczeń do dekontaminacji osobistej. Miały się też tam znajdować skrzynie zaadresowane do Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej pod Moskwą (prowadzono tam badania m.in. z zakresu fizyki jądrowej)[7].

W świetle obecnych faktów wydaje się to jednak mało prawdopodobne. Świadczy za tym m. in. fakt słabego zabezpieczenia kompleksu jak na zakład jądrowy o znaczeniu militarnym[uwaga 1]. Wątpliwym jest także fakt zlokalizowania tego typu obiektu w bliskim sąsiedztwie kilkudziesięciotysięcznego miasta. Faktem natomiast jest że w krajach bloku sowieckiego w przetwarzaniu plutonu ze zdemobilizowanej broni i odpadów z reaktorów atomowych specjalizował się zakład atomowy "Majak", zlokalizowany 72 kilometry na północny zachód od Czelabińska. Pozostawione w niektórych budynkach zakładu np. bramki dozymetryczne, pomieszczenia do dekontaminacji osobistej, napisy „Stop! Przejdź kontrolę dozymetryczną” czy instrukcje, jak postępować z materiałami radioaktywnymi są śladami po mieszczącym się w latach 1986 - 1996 laboratorium radiologicznym.

Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku

Akcja likwidacyjna

Z uwagi na to że Zakład "Jupiter" znalazł się na drodze "północnego śladu" akcja dekontaminacyjna była prowadzona z użyciem wielu środków.

Sytuacja po Katastrofie w Czarnobylu

Po ewakuacji miasta Prypeć w 1986 roku zakład nie został opuszczony. W 1986 roku został przejęty przez przedsiębiorstwo "Specatom"[8] i przekształcony w laboratorium radiologiczne gdzie prowadzono badania nad różnymi technikami dekontaminacji oraz poddawano testom przyrządy do pomiaru dawek promieniowania jonizującego. Wytwarzano tu także niektóry elementy wykorzystywane przy budowie Sarkofagu. Ostatecznie zakład został zamknięty 1996 roku[9][uwaga 2].

Obecnie

Na początku kwietnia 2013 roku doszło do zawalenia się dużej części dachu hali nr 1[10].

Galeria

Okres funkcjonowania zakładu
  • Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
  • Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
  • Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
  • Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
  • Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
  • Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
  • Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
Jesień 1986
  • Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
  • Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
  • Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
  • Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku

Uwagi

  1. ↑ Dostęp na teren zakład zabezpieczony był tylko przez 2,5 metrowe ogrodzenie.
  2. ↑ Niektóre źródła podają za rok zamknięcia zakładów rok 1997.

Przypisy

  1. ↑ Чернобыльская АЭС. wikipedia.org. [dostęp 2016-12-31].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  2. ↑ 3авод "Юпитер". stalker-tour.com. [dostęp 2017-02-17].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  3. ↑ Fabryka "Jupiter". Facebook Fan Page: 30HA, czyli projekt S.T.A.L.K.E.R. Socho. [dostęp 2016-10-10].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  4. ↑ 3авод Юпитер. forum.pripyat.com. [dostęp 2017-02-17]. [zarchiwizowane z tego adresu].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  5. ↑ Paweł Suder: Zakłady Jupiter (Prypeć, Czarnobyl ZONA). pawelsuder.pl. [dostęp 2016-10-10].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  6. ↑ Jupiter. licznikgeigera.pl. [dostęp 2017-0217].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  7. ↑ Prypeć i okolice - kilka pytań. strefazero.org. [dostęp 2016-10-10].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  8. ↑ Scenario for modeling changes in radiological conditions in contaminated urban environments.
  9. ↑ Jupiter Factory. http://chernobylgallery.com.+[dostęp 2017-02-17].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  10. ↑ Zakład "Jupiter:. wikimapia.org. [dostęp 2017-02-17].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
Źródło: „https://wiki.czarnobyl.pl/index.php?title=Zakład_Jupiter&oldid=1582”