Wypadek w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 4: | Linia 4: | ||
W wyniku wypadku 134 osoby dotknięte zostały chorobą popromienną pod różną postacią. Skażeniu promieniotwórczemu uległ obszar od 125 000 do 146 000 km² terenu na pograniczu Białorusi, Ukrainy i Rosji, a wyemitowana z uszkodzonego reaktora chmura radioaktywna rozprzestrzeniła się po całej Europie. W efekcie skażenia ewakuowano i przesiedlono ponad 350 tysięcy osób, w tym 115 tysięcy osób ze strefy o promieniu 30-kilometrów od elektrowni. W związku z konsekwencjami wypadku zmobilizowano znaczne zasoby, ponad 600 tysięcy osób wzięło udział w likwidacji jego następstw<ref>[https://www.iaea.org/sites/default/files/chernobyl.pdf Chernobyl’s Legacy: Summary Report]</ref>. | W wyniku wypadku 134 osoby dotknięte zostały chorobą popromienną pod różną postacią. Skażeniu promieniotwórczemu uległ obszar od 125 000 do 146 000 km² terenu na pograniczu Białorusi, Ukrainy i Rosji, a wyemitowana z uszkodzonego reaktora chmura radioaktywna rozprzestrzeniła się po całej Europie. W efekcie skażenia ewakuowano i przesiedlono ponad 350 tysięcy osób, w tym 115 tysięcy osób ze strefy o promieniu 30-kilometrów od elektrowni. W związku z konsekwencjami wypadku zmobilizowano znaczne zasoby, ponad 600 tysięcy osób wzięło udział w likwidacji jego następstw<ref>[https://www.iaea.org/sites/default/files/chernobyl.pdf Chernobyl’s Legacy: Summary Report]</ref>. | ||
| − | W ciągu pierwszych trzech miesięcy po wypadku śmierć poniosło 30 osób, kolejne 19 zgonów w latach 1987-2004 można przypisać jego bezpośrednim konsekwencjom. Wysokie dawki promieniowania na którego oddziaływanie byli narażeni członkowie służb ratowniczych oraz [[Likwidatorzy|likwidatorów]], spowodowały lub mogą spowodować dodatkowe 4 tysiące zgonów z powodu długotrwałych skutków promieniowania<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.ibrae.ac.ru/russian/chernobyl-3d/society/III_5_4.htm|tytuł=Чернобыль между домыслами и фактами|autor=|data dostępu=2019-02-10|opublikowany=ibrae.ac.ru|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.who.int/mediacentre/news/releases/2005/pr38/en/|tytuł=Chernobyl: the true scale of the accident|autor=WHO/IAEA/UNDP|data dostępu=2019-02-10|opublikowany=who.int|język=}}</ref>. Liczby te są jednak znacznie niższe niż liczba ofiar katastrofy funkcjonująca w przestrzeni publicznej. | + | W ciągu pierwszych trzech miesięcy po wypadku śmierć poniosło 30 osób, kolejne 19 zgonów w latach 1987-2004 można przypisać jego bezpośrednim konsekwencjom. Wysokie dawki promieniowania na którego oddziaływanie byli narażeni członkowie służb ratowniczych oraz [[Likwidatorzy|likwidatorów]], spowodowały lub mogą spowodować dodatkowe 4 tysiące zgonów z powodu długotrwałych skutków promieniowania<ref>{{Cytuj stronę|url=http://www.ibrae.ac.ru/russian/chernobyl-3d/society/III_5_4.htm|tytuł=Чернобыль между домыслами и фактами|autor=|data dostępu=2019-02-10|opublikowany=ibrae.ac.ru|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.who.int/mediacentre/news/releases/2005/pr38/en/|tytuł=Chernobyl: the true scale of the accident|autor=WHO/IAEA/UNDP|data dostępu=2019-02-10|opublikowany=who.int|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=http://atom.edu.pl/index.php/bezpieczenstwo/prawda-o-czarnobylu/skutki-zdrowotne.html|tytuł=Skutki zdrowotne awarii w Czarnobylu|autor=prof. dr inż. Andrzej Strupczewski|data dostępu=2019-02-10|opublikowany=atom.edu.pl|język=}}</ref>. Liczby te są jednak znacznie niższe niż liczba ofiar katastrofy funkcjonująca w przestrzeni publicznej. |
W przeciwieństwie do ataków atomowych na Hiroszimę i Nagasaki, wybuch przypominał bardzo potężną "brudną bombę" gdzie skażenie promieniotwórcze stało się głównym czynnikiem rażącym. Cząsteczki wyemitowane do atmosfery w wyniku wybuchu oraz wydobywającej się z wewnątrz reaktora pary wodnej, rozprzestrzeniały różne materiały promieniotwórcze, głównie radionuklidy jodu i cezu. Największe opady zaobserwowano na obszarach w pobliżu reaktora, oraz na terenach należących obecnie do Białorusi, Ukrainy i Rosji<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.who.int/ionizing_radiation/chernobyl/chernobyl_digest_report_EN.pdf|tytuł=Chernobyl’s Legacy:Health, Environmental and Socio Economic Impacts and Recommendations to the Governments of Belarus,the Russian Federation and Ukraine|autor=WHO|data dostępu=2019-02-10|opublikowany=who.int|język=}}</ref>. | W przeciwieństwie do ataków atomowych na Hiroszimę i Nagasaki, wybuch przypominał bardzo potężną "brudną bombę" gdzie skażenie promieniotwórcze stało się głównym czynnikiem rażącym. Cząsteczki wyemitowane do atmosfery w wyniku wybuchu oraz wydobywającej się z wewnątrz reaktora pary wodnej, rozprzestrzeniały różne materiały promieniotwórcze, głównie radionuklidy jodu i cezu. Największe opady zaobserwowano na obszarach w pobliżu reaktora, oraz na terenach należących obecnie do Białorusi, Ukrainy i Rosji<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.who.int/ionizing_radiation/chernobyl/chernobyl_digest_report_EN.pdf|tytuł=Chernobyl’s Legacy:Health, Environmental and Socio Economic Impacts and Recommendations to the Governments of Belarus,the Russian Federation and Ukraine|autor=WHO|data dostępu=2019-02-10|opublikowany=who.int|język=}}</ref>. | ||
| − | Wypadek ten stał się wydarzeniem o wielkim znaczeniu społecznym i politycznym dla ZSRR. Wszystko to pozostawiło określony ślad w przebiegu śledztwa w sprawie jego przyczyn. Podejście do interpretacji faktów i okoliczności wypadku zmieniła się z czasem i mimo upływu kilkudziesięciu lat nadal nie ma konsensusu co do przyczyn awarii. | + | Wypadek ten stał się wydarzeniem o wielkim znaczeniu społecznym i politycznym dla ZSRR. Wszystko to pozostawiło określony ślad w przebiegu śledztwa w sprawie jego przyczyn. Podejście do interpretacji faktów i okoliczności wypadku zmieniła się z czasem i mimo upływu kilkudziesięciu lat nadal nie ma konsensusu co do przyczyn awarii. Większość naukowców i ekspertów za główną przyczynę katastrofy uważa błędy projektu reaktora pierwotnie skonstruowanego w celu produkcji plutonu do celów militarnych. Chłodzenie lekką wodą i moderacja grafitem umożliwiła stosowanie jako paliwa naturalnego uranu, bez jego uprzedniego wzbogacania. Czyni to z RBMK jeden z najekonomiczniejszych reaktorów. Jednak kombinacja ta oznacza również wzrost reaktywności przy zwiększaniu się ilości pary w rdzeniu reaktora, co utrudnia jego sterowanie i mogło doprowadzić do utraty stabilności reaktora. Właśnie ten defekt był jedną z przyczyn awarii. Przyczyną wtórną były błędy proceduralne. W okresie ZSRR z powodów politycznych eksponowano głównie winę operatorów reaktora<ref>{{Cytuj stronę|url=http://atom.edu.pl/index.php/bezpieczenstwo/prawda-o-czarnobylu.html|tytuł=Mity i prawda o Czarnobylu|autor=|data dostępu=2019-02-10|opublikowany=atom.edu.pl|język=}}</ref>. |
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
<references /> | <references /> | ||
Wersja z 03:02, 10 lut 2019
Wypadek w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej (znany również jako katastrofa w Czarnobylu lub katastrofa czarnobylska) - zniszczenie 26 kwietnia 1986 r. czwartego bloku energetycznego Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej położonej w pobliżu miasta Prypeć (Ukraińska SRR, obecnie Ukraina) w wyniku przegrzania reaktora co w konsekwencji doprowadziło do wybuchu mieszaniny piorunującej[1] a następnie pożaru oraz rozprzestrzenienia się substancji promieniotwórczych uwolnionych do atmosfery. Wypadek ten jest uważany za największy tego rodzaju w historii energetyki jądrowej, zarówno pod względem ofiar śmiertelnych, osób dotkniętych jej bezpośrednimi skutkami, jak i pod względem strat ekonomicznych. Uważana jest za jedną z największych katastrof przemysłowych XX wieku. Została zakwalifikowana do siódmego, najwyższego stopnia w skali INES[2]
W wyniku wypadku 134 osoby dotknięte zostały chorobą popromienną pod różną postacią. Skażeniu promieniotwórczemu uległ obszar od 125 000 do 146 000 km² terenu na pograniczu Białorusi, Ukrainy i Rosji, a wyemitowana z uszkodzonego reaktora chmura radioaktywna rozprzestrzeniła się po całej Europie. W efekcie skażenia ewakuowano i przesiedlono ponad 350 tysięcy osób, w tym 115 tysięcy osób ze strefy o promieniu 30-kilometrów od elektrowni. W związku z konsekwencjami wypadku zmobilizowano znaczne zasoby, ponad 600 tysięcy osób wzięło udział w likwidacji jego następstw[3].
W ciągu pierwszych trzech miesięcy po wypadku śmierć poniosło 30 osób, kolejne 19 zgonów w latach 1987-2004 można przypisać jego bezpośrednim konsekwencjom. Wysokie dawki promieniowania na którego oddziaływanie byli narażeni członkowie służb ratowniczych oraz likwidatorów, spowodowały lub mogą spowodować dodatkowe 4 tysiące zgonów z powodu długotrwałych skutków promieniowania[4][5][6]. Liczby te są jednak znacznie niższe niż liczba ofiar katastrofy funkcjonująca w przestrzeni publicznej.
W przeciwieństwie do ataków atomowych na Hiroszimę i Nagasaki, wybuch przypominał bardzo potężną "brudną bombę" gdzie skażenie promieniotwórcze stało się głównym czynnikiem rażącym. Cząsteczki wyemitowane do atmosfery w wyniku wybuchu oraz wydobywającej się z wewnątrz reaktora pary wodnej, rozprzestrzeniały różne materiały promieniotwórcze, głównie radionuklidy jodu i cezu. Największe opady zaobserwowano na obszarach w pobliżu reaktora, oraz na terenach należących obecnie do Białorusi, Ukrainy i Rosji[7].
Wypadek ten stał się wydarzeniem o wielkim znaczeniu społecznym i politycznym dla ZSRR. Wszystko to pozostawiło określony ślad w przebiegu śledztwa w sprawie jego przyczyn. Podejście do interpretacji faktów i okoliczności wypadku zmieniła się z czasem i mimo upływu kilkudziesięciu lat nadal nie ma konsensusu co do przyczyn awarii. Większość naukowców i ekspertów za główną przyczynę katastrofy uważa błędy projektu reaktora pierwotnie skonstruowanego w celu produkcji plutonu do celów militarnych. Chłodzenie lekką wodą i moderacja grafitem umożliwiła stosowanie jako paliwa naturalnego uranu, bez jego uprzedniego wzbogacania. Czyni to z RBMK jeden z najekonomiczniejszych reaktorów. Jednak kombinacja ta oznacza również wzrost reaktywności przy zwiększaniu się ilości pary w rdzeniu reaktora, co utrudnia jego sterowanie i mogło doprowadzić do utraty stabilności reaktora. Właśnie ten defekt był jedną z przyczyn awarii. Przyczyną wtórną były błędy proceduralne. W okresie ZSRR z powodów politycznych eksponowano głównie winę operatorów reaktora[8].
Przypisy
- ↑ Wybuchowa mieszanina gazowa wodoru z tlenem (2:1 objętościowo, 1:8 wagowo) lub powietrzem (2:5 objętościowo). Nazwa mieszanina piorunująca nawiązuje do jej właściwości wybuchowych. Po jej zapaleniu następuje gwałtowne spalanie wodoru (wybuch), produktem tej reakcji jest para wodna.
- ↑ Międzynarodowa skala zdarzeń jądrowych i radiologicznych
- ↑ Chernobyl’s Legacy: Summary Report
- ↑ Чернобыль между домыслами и фактами. ibrae.ac.ru. [dostęp 2019-02-10].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ WHO/IAEA/UNDP: Chernobyl: the true scale of the accident. who.int. [dostęp 2019-02-10].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ prof. dr inż. Andrzej Strupczewski: Skutki zdrowotne awarii w Czarnobylu. atom.edu.pl. [dostęp 2019-02-10].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ WHO: Chernobyl’s Legacy:Health, Environmental and Socio Economic Impacts and Recommendations to the Governments of Belarus,the Russian Federation and Ukraine. who.int. [dostęp 2019-02-10].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Mity i prawda o Czarnobylu. atom.edu.pl. [dostęp 2019-02-10].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
