Notice: Undefined index: videoinfo in /home/jvzmxxx/wiki/extensions/TimedMediaHandler/handlers/TextHandler/TextHandler.php on line 271

Notice: Template failed integrity check: /home/jvzmxxx/wiki/extensions/MobileFrontend/includes/skins/minerva.mustache in /home/jvzmxxx/wiki/includes/TemplateParser.php on line 121
Prypeć (miasto) – Czarnobyl Wiki
Otwórz menu główne

Czarnobyl Wiki β

Prypeć (miasto)

Wersja z dnia 19:14, 15 lip 2017 autorstwa Bagration (dyskusja | edycje)$7

Herb miasta.

Prypeć (ukr. Прип'ять, Prypjat, ros. Припять, Pripiat’) - opuszczone miasto po awarii w pobliskiej elektrowni jądrowej w 1986 roku w obwodzie kijowskim w północnej Ukrainie przy granicy z Białorusią, 94 km od Kijowa. Obecnie miasto pełni funkcje turystyczne.

Spis treści

Historia

Miasto zostało założone 4 lutego 1970 roku jako osiedle dla pracowników pobliskiej Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, w odległości około czterech kilometrów od samej elektrowni. Było 9 miastem zamkniętym w ZSRR. W założeniach miasto miało stanowić ważny dla gospodarki w tej części ZSRR punkt tranzytowy. Przez miasto miała przebiegać ważna magistrala kolejowa oraz główny port przeładunkowy w północnej części Ukrainy. Za początek budowy miasta uważa się rozpoczęcie budowy hotelu robotniczego nr 1, biura kierownictwa budowy oraz stołówki robotniczej nr 1[1]. 14 kwietnia 1972 roku dekretem Prezydium Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR miastu nadano nazwę Prypeć - na cześć rzeki, w pobliżu której zostało zlokalizowane[2]. W grudniu 1972 roku oddano do użytku pierwszą szkołę w mieście - szkołę podstawową nr 1. Rosnąca liczba mieszkańców i rozwój infrastruktury sprawia że Prypeć uzyskuje prawa miejskie w 1979 roku[1]. W 1984 roku miasto otrzymało tytuł najlepszego młodego miasta w ZSRR[3]. Według ostatniego spisu powszechnego przeprowadzonego w końcu 1985 roku, miasto liczyło 47 500 mieszkańców 25 narodowości. Roczny przyrost liczby mieszkańców kształtował się w okolicach 1 500 osób rocznie z czego około połowę stanowiły nowe narodziny a drugą połowę napływ obywateli z innych regionów Związku Radzieckiego. Średnik wiek mieszkańców miasta wynosił 26 lat[4].

Architektura

Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
Główny architekt Prypeci, Giennadij Iwanowicz Oleszko podczas wykładu na temat przyszłości i dalszego rozwoju miasta Prypeć.

W Prypeci zastosowano tak zwaną zasadę „trójkątnej” zabudowy. Cechą charakterystyczną całej aglomeracji były luźno rozlokowane, naprzemianległe pięciopiętrowe budynki mieszkalne oraz mniej liczne, mierzące ponad 10 pięter bloki z widokiem na otwartą przestrzeń. W głównym punkcie miasta mieściło się centrum handlowe, pałac kultury, kino, hotel, dwa kompleksy sportowe, budynki administracji publicznej i budynek Komitetu Wykonawczego miasta. Budynki zostały zaprojektowane przez zespół moskiewskich architektów pod kierownictwem głównego architekta Giennadija Iwanowicza Oleszki (w 1985 roku za swój wkład w rozwój architektoniczny miasta został pośmiertnie wyróżniony nagrodą Rady Ministrów ZSRR[5]) przy współpracy z kijowskimi architektami. Układ urbanistyczny miasta charakteryzuje się specyficznym układem dzielnic, rozmieszczonych koliście wokół centrum miasta. Charakterystyczną cechą miasta była jego oprawa która charakteryzowała się podświetlonymi reklamami, jasnymi panelami dekoracyjnymi i mozaikami na fasadach budynków[6]. Miasto zostało podzielone na pięć mikrodzielnic (I, II, III, IV, IV a).

Projekt Prypeci miał zapewnić mieszkańcom poczucie przestrzeni oraz bogactwo kolorów. Wielokrotnie na fasadach budynków tworzono propagandowe obrazy oraz ceramiczne dekoracje. Ponadto zadbano o zwiększenie szerokości ulic oraz ich równoległy układ, który miały być sposobem pozbycia się problemu korków ulicznych w przyszłości. Po niewielkich poprawkach wprowadzonych przez Kijowskich architektów plan został odgórnie zaakceptowany. Na przełomie lat 60-tych i 70-tych na terenie całego ZSRR budowano pozbawione barw, wielkie i ciasne blokowiska z niewielką ilością małych placyków i wąskich ulic. Unikatowość oraz innowacja tego projektu sprawiły, że model Prypeci szybko stał się rozwiązaniem zastosowanym w kilkunastu innych aglomeracjach Związku Radzieckiego.

Ulice i aleje

Nazwy ulic i alej nawiązują w większości do historii ZSRR. Oprócz czysto ideologicznych nazw jak Aleja Włodzimierza Ilicza Lenina, ulica Przyjaźni Narodów i Bohaterów Stalingradu czy Ogoniewa, w Prypeci były również nazwy ulic mniej nacechowane propagandowo jak ulica Entuzjastów, Sportowa, Nadbrzeżna, Fabryczna, Aleja Budowniczych, nawiązująca do wyburzonej podczas budowy miasta wsi Semichody ulica Semichodzka czy to Instytutu Hydroprojekt - ulica Hydroprojektowa. W Prypeci nie zabrakło również nawiązań do narodowo-kulturalnego oblicza Republiki Ukrainy, jedną z najdłuższych ulic nazwano imieniem Łesi Ukrainki ukraińskiej poetki i pisarki. Jak w każdym "atomowym" mieście miał też ulicę radziecki fizyk jądrowy, uznawany za ojca radzieckiej bomby atomowej - Igor Kurczatow.

Plany rozbudowy miasta

Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
Plan rozbudowy miasta Prypeć sporządzony z fotografii wykonanej aparatem Łomo ŁK-A autorstwa Wasyla Gorohowima (pierwszego dyrektora Strefy) w budynku byłego Wydziału Mieszkalnictwa i Usług Komunalnych Komitetu Wykonawczego Prypeci jesienią 1986 roku.

1 maja 1986 roku w Święto Pracy zaplanowano uroczyste otwarcie parku rozrywki. W jego skład wchodziły m.in. diabelskim młyn, karuzela, elektryczny tor samochodowy oraz stadion miejski z 5000 miejscami siedzącymi.

W przyszłości na terenie półwyspu "Piaszczysty Płaskowyż" w północnej części Zalewu Janowskiego zamierzano wybudować V dzielnicę miasta[uwagi 1], wiązało się to z planowanym uruchomieniem dwóch kolejnych bolków energetycznych V i VI. Według Aleksandra Esaulowa, byłego wiceprzewodniczącego Komitetu Wykonawczego miasta Prypeć budowę V dzielnicy planowano rozpocząć na przełomie 1986/87 roku, a jej zakończenie przewidywano w połowie lat 90-tych[uwagi 2]. W założeniach docelowo miasto miało zamieszkiwać ok. 75 - 78 tys. mieszkańców[7].

Do końca 1988 roku planowano otwarcie dwóch dużych centrów handlowych[uwagi 3], Pałacu Pionierów (nieukończony), kinoteatru z dwiema salami projekcyjnymi, Pałacu Sztuki "Jubileuszowy", dwóch kompleksów sportowych, hotelu "Październik", szkoły zawodowej, szkoły średniej, technikum energetycznego, klubu jachtowego, linii kolejowej, dworca autobusowego, kliniki stomatologicznej i sklepu z zabawkami[8][9]. U zbiegu ulicy Łesi Ukrainki i Aleji Budowniczych planowano budowę 52 metrowego nadajnika telewizyjnego[10].

Położenie

Miasto położone jest obwodzie kijowskim, rejonie iwanowskim w północnej Ukrainie przy granicy z Białorusią, 94 km od Kijowa, 4 km (w linii prostej) od Czarnobylskiej Elektrownii Jądrowej nad rzeką Prypeć.

26 kwietnia 1986 roku

Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku

W godzinach wieczornych 26 kwietnia poziom promieniowania w Prypeci przekroczył 1000 razy (0,1 mS /h) normalne promieniowanie tła[11].

Ewakuacja

Komunikatu z miejskiego radiowęzła wyemitowany 27 kwietnia 1986 roku około godziny 13:10.

W godzinach nocnych 27 kwietnia 1986 r., dzień po awarii, zapadła decyzja o (w pierwotnych zamiarach czasowej) ewakuacji miasta. Na miejscu miał pozostać jedynie personel elektrowni, szpitala oraz służby administracji miejskiej, logistykę oraz służby porządkowe w mieście. Na rogatkach miasta zgromadzono 1200 autobusów i 200 ciężarówek, a na pobliską stację kolejową Janów podstawiono dwa składy dla 1500 osób. O godzinie 7 rano przewodniczący komisji rządowej potwierdził decyzję o ewakuacji mieszkańców Prypeci. Polecenie przygotowania do ewakuacji nadano przez lokalny radiowęzeł o godzinie 13:10. Mieszkańcom polecono przygotować się do ewakuacji prowadzonej od godziny 14:00 – mieli zabrać ze sobą tylko niezbędne przedmioty, w tym dokumenty i niewielki zapas żywności. Do 16:30 przebiegła właściwa ewakuacja Prypeci (49 360 w tym 15 500 dzieci) i sąsiedniego Janowa (254 osób).  Dla pracowników elektrowni i ich rodzin w latach 1986-1988 zbudowano nowe miasto Sławutycz.

Poniżej treść komunikatu z miejskiego radiowęzła wyemitowany 27 kwietnia 1986 roku około godziny 13:10 z radiostacji w budynku poczty.

Treść komunikatu w języku polskim Treść komunikatu w języku rosyjskim
Uwaga, Uwaga! (×3) 

Drodzy Towarzysze! Miejska rada ludowych deputowanych zawiadamia, że w związku z wypadkiem w elektrowni jądrowej w Czarnobylu w mieście Prypeć powstaje niesprzyjająca radiacyjna sytuacja. Partyjne i radzieckie organy, jednostki wojskowe podejmują niezbędne środki. Jednakże, w celu zapewnienia pełnej ochrony ludzi, a szczególnie dzieci, konieczne jest zorganizowanie tymczasowej ewakuacji mieszkańców do miast Obwodu Kijowskiego. Dla tego do każdego budynku mieszkalnego dzisiaj, dwudziestego siódmego kwietnia, od godziny czternastej zero zero, będą podstawione autobusy wraz z funkcjonariuszami milicji i przedstawicielami miejskiego komitetu wykonawczego. Zaleca się aby zabrać ze sobą dokumenty, najbardziej potrzebne rzeczy, jak również w pierwszym przypadku żywność. Liderzy przedsiębiorstw i instytucji określonych dla pracowników, pozostają w celu zapewnienia normalnego funkcjonowania przedsiębiorstw w mieście. Wszystkie domy w okresie ewakuacji będą chronione przez milicję. Towarzysze, czasowo wychodząc z domu, nie zapomnijcie zamknąć okna, wyłączyć urządzenia elektryczne i gazowe, zakręcić wodociągowe krany. Proszę zachować spokój, organizację i porządek w trakcie czasowej ewakuacji[12].

Внимание, Внимание! (×3)

Уважаемые товарищи! Городской совет народных депутатов сообщает, что в связи с аварией на Чернобыльской атомной электростанции в городе Припяти складывается неблагоприятная радиационная обстановка. Партийными и советскими органами, воинскими частями принимаются необходимые меры. Однако, с целью обеспечения полной безопасности людей, и, в первую очередь, детей, возникает необходимость провести временную эвакуацию жителей города в ближайшие населённые пункты Киевской области. Для этого к каждому жилому дому сегодня, двадцать седьмого апреля, начиная с четырнадцати ноль-ноль часов будут поданы автобусы в сопровождении работников милиции и представителей горисполкома. Рекомендуется с собой взять документы, крайне необходимые вещи, а также, на первый случай, продукты питания. Руководителями предприятий и учреждений определён круг работников, которые остаются на месте для обеспечения нормального функционирования предприятий города. Все жилые дома на период эвакуации будут охраняться работниками милиции. Товарищи, временно оставляя своё жильё, не забудьте, пожалуйста, закрыть окна, выключить электрические и газовые приборы, перекрыть водопроводные краны. Просим соблюдать спокойствие, организованность и порядок при проведении временной эвакуации.

Usuwanie skutków katastrofy

W pierwszej fazie usuwanie skutków awarii, maju i czerwcu 1986 roku dokonano oczyszczenia wierzchniej części powierzchni dróg i zewnętrznych elewacji budynków. Do końca czerwca dezaktywacja miasta została zakończona w około 70%[13]. Kolejny etap rozpoczął się we wrześniu, obejmował on akcje dezaktywacyjne poszczególnych dzielnic miasta. W rezultacie, w grudniu 1986 znacząco obniżył się poziom promieniowania w mieście w związku z tym prace dezaktywacyjne kontynuowano w nadchodzącym roku. W 1988 roku zaprzestano stałego monitorowania poziomu promieniowania w mieście. Przez kolejne 10 lat regularnie myto główne drogi w mieście.

W sąsiedztwie miasta stworzono Punkt Tymczasowego Rozmieszczenia Odpadów Radioaktywnych "Prypeć" gdzie w latach 1986/87 pochowano pod warstwą ziemi pojazdy biorące udział w ewakuacji a także wiele pojazdów pozostawionych przez ewakuowanych mieszkańców miasta.

Transport

Linia kolejowa Czernichów-Owrucz ze stacjami Semichody i Janów. W samej Prypeci znajdował się dworzec autobusowy, port rzeczny oraz przystań.

Sport

W połowie lat 70-tych zostaje założony klub piłkarski "Budowlańcy". Początkowo kręgosłup drużyny stanowili niemal wyłącznie zawodnicy z sąsiedniej wsi Czystogłówka, która była uważana za jedną z najlepszych ekip piłkarskich w okolicy. Zespół z Prypeci występował w regionalnych turniejach oraz brał udział w mistrzostwach lokalnych zespołów amatorskich. Oprócz tego grał w Pucharze Kijowszczyzny[14].

Kontrowersje ws. wysiedleń

Dziś powszechnie uważa się, że niepotrzebnie przesiedlono na stałe ludność miasta i okolicznych wsi. Przeprowadzona w dzień po awarii reaktora pierwsza ewakuacja 49 360 osób z miasta Prypeć oraz 254 osób z sąsiedniego Janowa miała uzasadnienie, gdyż w tym dniu istniała możliwość przebicia się stopionego rdzenia do dolnych pomieszczeń, w których mogła znajdować się woda. W takim przypadku wybuch pary wodnej mógł spowodować znaczące skażenie miasta, co stanowiłoby zagrożenie dla ludności. Ówczesne władze nakazały ewakuować ludność z terenów skażonych cezem-137 na poziomie powyżej 37 kBq/m2. Zalecenie to było niczym nieuzasadnione, gdyż takie skażenie generuje dawkę promieniowania 0,2 mSv/rok, czyli ponad dziesięciokrotnie mniejszą niż średnia dawka pochodząca od naturalnych źródeł promieniowania.  Czasem przesiedleńcy w miejscu docelowym otrzymywali większe dawki promieniowania od radonu z podłoża, niż otrzymywaliby ze skażeń pozostawszy w domu. Z Prypeci wysiedlono ludzi do miejscowości Pleskoje, gdzie dawki na tarczycę od jodu-131 były 5 razy większe niż w opuszczanym miejscu[15].

Obecnie

Obecnie maksymalna moc dawki rejestrowana w Prypeci jest mniejsza niż wartość tła naturalnego występującego w wielu miejscach na świecie, np. w wielu rejonach Iranu, Finlandii, Szwecji, Francji czy Hiszpanii. Prypeć jest również nadzorowane przez Ministerstwo Spraw Nadzwyczajnych Ukrainy.

Główne budynki miasta

  • Hotel Polesie, ul. Kurczatowa 8 (Готель Полісся, ул. Курчатова, д. 8)
  • Centrum Kultury i Energetyki, ul. Kurczatowa 10 (ДК "Энергетик", ул. Курчатова, д. 10)
  • Kawiarnia "Prypeć", ul. Nadbrzeżna 7 (Кафе Припять, ул. Набережная, д. 7)
  • Kino "Prometeusz", ul. Kurczatowa 4 (Кінотеатер "Прометей", ул. Курчатова, д. 4)
  • Siedziba Miejskiego Komitetu Wykonawczego, ul. Kurczatowa 6 ( ул. Курчатова, д. 6)
  • Restauracje i centrum handlowe, ul. Łazariewa 2 (ул. Лазарева, д. 2)
  • Basen "Lazurowy", ul. Sportowa 24 (Бассейн "Лазурный", ул. Спортивная, д. 24)
  • Zakład "Jupiter", ul. Fabryczna 11 ( Завод „Юпитер” , ул. Заводская, д. 11)
  • Stadion miejski, ul. Hydroprojektowa 2 (ул. Гидропроектовская, д. 2)
  • Wielospecjalistyczne Centrum Medyczne nr 126, ul. Przyjaźni Narodów 18 (ул. Дружбы Народов, д. 18)

Infrastruktura i statystyki[16][uwagi 4]

  • Populacja: 49 400 osób (17 342 mężczyzn,16 652 kobiet, 15 406 dzieci (7 176 w wieku szkolnym))
  • Średnia wieku mieszkańców: 26 lat (1986)
  • Przestrzeń mieszkalna: Całkowita - 658,700 m2 (13 414 mieszkań w 160 blokach mieszkalnych, 18 hosteli robotniczych dla mężczyzn lub kobiet (7621 miejsc), 8 hosteli robotniczych dla par lub małżeństw (1 206 miejsc), 9 hosteli robotniczych dla kawalerów (324 miejsc).
  • Edukacja: 15 przedszkoli (4980 miejsc), 5 szkół ogólnokształcących (6786 miejsc) oraz szkoła zawodowa (600 miejsc)
  • Opieka zdrowotna: 1 nowoczesny szpital mogący pomieścić do 410 pacjentów, 3 poradnie mogące obsłużyć 1750 pacjentów.
  • Handel: 25 sklepów i centrów handlowych o łącznej powierzchni 9239 m2, 27 obiektów gastronomicznych o pojemności 5535 miejsc siedzących, 10 magazynów o łącznej powierzchni 4213 m2 i pojemności 4,430 ton towarów.
  • Kultura: 3 budynki: Pałac Kultury „Energetyk”, kino „Prometeusz” o pojemności 1220 miejsc siedzących, szkoła muzyczna o 8 pomieszczeniach dla 312 osób.
  • Sport: 10 hal sportowych, 3 stawy do połowu ryb, 10 strzelnic, dwa stadiony (w tym jeden z 5000 miejsc), 2 basen.
  • Rekreacja: 1 park, 35 placów zabaw.
  • Przemysł: 4 przedsiębiorstwa z całkowitym rocznym przychodem 477 mln rubli.
  • Budownictwo: 6 głównych przedsiębiorstw budowlanych których łączne inwestycje wynoszą 132 mln. rubli.
  • Transport: Linia Kolejowa Czernichów-Owrucz – stacja Janów, 3 przedsiębiorstwa transportowe: Przedsiębiorstwo transportowe nr 31015, przedsiębiorstwo transportu Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej z 533 pojazdami transportowymi w tym 167 autobusów.
  • Telekomunikacja: 2926 lokalnych numerów telefonów zarządzanych przez miejscową centralę. Dodatkowo 1950 numerów telefonów obsługiwanych przez Czarnobylską Elektrownię Atomową, Zakłady Jupiter oraz Wydział Architektury i Rozwoju Miasta.
  • Zaopatrzenie w wodę: 28 studni artezyjskich o łącznej wydajności 15 tys. m3 w ciągu 24 godzin,z tego 8 050 m3 dla samego miasta (176 litrów (z normą dla 1 mieszkańca 250 litrów w ciągu 24 godzin)).
  • Zaopatrzenie w energię elektryczną: podczas dnia - 121 tys. kW/h w tym dla strefy przemysłowej - 29 tys. kW/h.
  • Konsumpcja: dzienna; 10 ton chleba, 28 ton produktów mlecznych i mleka, 7 ton mięsa.
  • Zieleń miejska: 18 136 drzew zasadzonych równo w alejkach, 249 247 krzewów, 33 000 krzewów róż.

Ludzie związani z miastem

  • Alexander Sirota (ur. 1976) - ukraiński dziennikarz, fotograf. Od 1983 roku mieszkaniec Prypeci.
  • Liubov Sirota (ur. 1956) - matka Aleksandra, dziennikarka, poetka, pisarka, tłumaczka.
  • Natalia Gudzi (ur. 1980) - ukraińska piosenkarka. Mieszkaniec Prypeci.
  • Halina Panczuk (ur. 1953; zm. 2008) - ukraińska poetka. Mieszkaniec Prypeci od 1977 roku. Od 2005 roku Członek Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy. Pracowała jako nauczyciel języka ukraińskiego i literatury w Prypeci.
  • Wiaczesław Wrona (ur. 1981; zm. 2014) - działacz euromajdanu, urodzony w Prypeci. Pośmiertnie odznaczony tytułem Bohatera Ukrainy.
  • Andrij Mochnyk - ukraiński inżynier i polityk, radny z Kijowa z ramienia partii Swoboda. Od 1978 roku mieszkaniec Prypeci. Po protestach na Majdanie i ucieczce prezydenta Janukowycza mianowany ministrem środowiska w rządzie Arsenija Jaceniuka.

Uwagi

  1. ↑ Przed budową miasta znajdowały się tam zabudowania wsi Semichody które w trakcje budowy wyburzono. Do awarii teren ten wraz z zatoką Janowską stanowił zaplecze rekreacyjne dla mieszkańców Prypeci. Po awarii w 1986 roku teren ten został przekształcony w Punkt Tymczasowego Rozmieszczenia Odpadów Radioaktywnych "Piaszczysty Płaskowyż".
  2. ↑ Perspektywiczny plan rozbudowy miasta Prypeć zakładał rozpoczęcie prac w czasie trwanie dwunastej pięciolatki (1986-1990) a zakończenie w czasie trzynastej pięciolatki (1991-1996).
  3. ↑ Jeden z nich miał zostać nazwany "Prypecki Świt".
  4. ↑ Dane źródłowe Aleksandra Esaulowa, byłego wiceprzewodniczącego Komitetu Wykonawczego miasta Prypeć.

Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".

  1. ↑ 1,0 1,1 Хронология событий. pripyat.com. [dostęp 2017-01-03].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  2. ↑ Припять. goroda-prizraki.narod.ru. [dostęp 2017-01-03].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  3. ↑ Пережить Чернобыль. vlast.kz. [dostęp 2017-06-19].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  4. ↑ Pripyat – evacuation after nuclear accident. chornobyl.in.ua. [dostęp 2017-01-03].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  5. ↑ Припять до аварии. Часть XXXII. pripyat-city.ru. [dostęp 2017-07-04].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  6. ↑ 8 faktów na temat Czarnobyla, o których mogliście nie wiedzieć. zona86.pl. [dostęp 2017-01-03].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  7. ↑ Припять. Пиратская карта, или "Город сокровищ". ulis.dreamwidth.org. [dostęp 2017-01-16].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  8. ↑ Near the cradles of Pripyat history. pripyat.com. [dostęp 2017-01-04].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  9. ↑ План развития города Припять. max-info.by. [dostęp 2017-01-16].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  10. ↑ Чернобыль- город Легенда. c7s.ru. [dostęp 2017-01-03].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  11. ↑ Pripyat – evacuation after nuclear accident. chornobyl.in.ua. [dostęp 2017-01-04].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  12. ↑ Andrzej Karoń: Ewakuacja Prypeci: nagranie komunikatu z radiowęzła.. strefazero.org. [dostęp 2017-01-03].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  13. ↑ Scenario for modeling changes in radiological conditions in contaminated urban environments.
  14. ↑ Bartłomiej Matulewicz: Atomowa ekipa, czyli piłka nożna w Czarnobylu. rfbl.pl. [dostęp 2017-01-04].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  15. ↑ W 20. rocznicę awarii Czarnobylskiej elektrowni jądrowej. Opracowanie działu szkolenia i doradztwa Instytutu Problemów Jądrowych (W. Trojanowski, L. Dobrzyński, E. Droste) oraz A Strupczewskiego z Instytutu Energii Atomowej; 2006.
  16. ↑ Jewgienij Leontjew: Prypeć w liczbach. pripyat.com. [dostęp 2017-01-03].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
Źródło: „https://wiki.czarnobyl.pl/index.php?title=Prypeć_(miasto)&oldid=2047”