Zakład Jupiter
51.402439,30.042329
}}
Zakład "Jupiter" (ros. Завод "Юпитер") - opuszczony zakład przemysłowy zajmując się produkcją komponentów elektronicznych do radioodbiorników położony w zachodniej części miasta Prypeć przy ulicy Fabrycznej 11.
Spis treści
Historia
Z uwagi na dynamiczny rozwój Prypeci władze podjęły decyzję o budowie na obrzeżach miasta nowego zakładu przemysłowego mającego zapewnić zatrudnienie dla części niezwiązanych z elektrownią mieszkańców miasta. Nowo powstały zakład oddano do użytku w 1979 roku, a rozpoczął on swoje funkcjonowanie rok później w 1980 roku[1]. Oficjalnie zakład był filią kijewskich zakładów "Majak" zajmujących się produkcją urządzeń audio: magnetofonów, radioodbiorników oraz radiostacji. Miał on zatrudniać docelowo ok. 3.5 tys. osób, głównie mieszkańców Prypeci stając się drugim (po Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej) największym zakładem pracy w mieście[2]. Dla zamiejscowych pracowników w bliskim sąsiedztwie zakładu wybudowano dwa hotele pracownicze z własną stołówką, znajdujące się przy ulicy Ukrainki Łesi 46.
Produkcja
Zakład zajmował się wytwarzaniem m.in. części do magnetofonów szpulowych serii 204 i 206. Na terenie zakładu znajdowała się m.in. odlewnia oraz nowoczesne obrabiarki sterowane numerycznie[3].
Nieoficjalna produkcja
Najprawdopodobniej na terenie Zakładów "Jupiter" nieoficjalnie produkowano urządzenia elektroniczne na potrzeby wojska, podobnie jak w polskich Zakładach Radiowych Radmor[4].
Kontrowersje dot. nieoficjalnej produkcji
Niektóre źródła podają informacje jakoby na terenie Zakładu "Jupiter" dokonywano przetwarzania i odzyskiwania plutonu o przeznaczeniu wojskowym z zużytego paliwa jądrowego z pobliskiej elektrowni jądrowej[5][6].
W świetle obecnych faktów wydaje się to jednak mało prawdopodobne. Świadczy za tym szereg faktów, m. in fakt słabego zabezpieczenia kompleksu jak na zakład jądrowy o znaczeniu militarnym[uwaga 1]. Wątpliwym jest także kwestia zlokalizowania tego typu obiektu w bliskim sąsiedztwie kilkudziesięciotysięcznego miasta co narażałoby jego mieszkańców na bezpośrednie oddziaływanie skutków jakichkolwiek większych wypadków jądrowych na jego terenie. Warto również zaznaczyć że wszystkie miasta w których funkcjonowały zakłady zajmujące się rafinowaniem i obrabianiem pluton miały status miast zamkniętych i były wyłączone z pod administracji publicznej co również dowodzi nieprawdziwości powyższych domysłów. Również byli pracownicy zakładu dementują tego rodzaju spekulacje[7]. Faktem jest natomiast to że w krajach bloku sowieckiego w przetwarzaniu plutonu ze zdemobilizowanej broni i odpadów z reaktorów atomowych specjalizował się największy w ZSRR zakład atomowy "Majak", zlokalizowany 72 kilometry na północny zachód od Czelabińska.
Pozostawione w niektórych budynkach zakładu m.in. bramki dozymetryczne, pomieszczenia do dekontaminacji osobistej, ostrzeżenia o treści: „Stop! Przejdź kontrolę dozymetryczną”, instrukcje, jak postępować z materiałami radioaktywnymi czy skrzynie zaadresowane do Zjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych w Dubnej pod Moskwą (prowadzono tam badania m.in. z zakresu fizyki jądrowej)[8] są śladami po mieszczącym się w okresie od połowy 1986 do 1996 roku laboratorium radiologicznego.
Sytuacja po ewakuacji
Po ewakuacji miasta Prypeć w 1986 roku zakład nie został opuszczony. W wyniku znacznego skażenia radioaktywnego terenu zakładu[uwaga 2] przez kilka tygodni był obiektem na którym została przeprowadzona akacje dekontaminacyjna. W 1986 roku został przejęty przez przedsiębiorstwo "Specatom"[9] i przekształcony w laboratorium radiologiczne gdzie prowadzono badania nad różnymi technikami dekontaminacji oraz poddawano testom przyrządy do pomiaru dawek promieniowania jonizującego. Wytwarzano tu także niektóry elementy wykorzystywane przy budowie Sarkofagu. Ostatecznie zakład został zamknięty 1996 roku[10][uwaga 3].
Obecnie
Obecnie najniższe kondygnacje zakładu zalane są wodą. Na początku kwietnia 2013 roku doszło do zawalenia się dużej części dachu hali nr 1[11].
Galeria
Okres funkcjonowania zakładu- Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
- Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
- Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
- Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
- Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
- Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
- Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
- Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
- Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
- Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
- Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
Uwagi
- ↑ Dostęp na teren zakład zabezpieczony był tylko przez 2,5 metrowe ogrodzenie.
- ↑ Znalazł się on na obszarze tzw. północnego śladu.
- ↑ Niektóre źródła podają za rok zamknięcia zakładów rok 1997.
Przypisy
- ↑ Чернобыльская АЭС. wikipedia.org. [dostęp 2016-12-31].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ 3авод "Юпитер". stalker-tour.com. [dostęp 2017-02-17].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Fabryka "Jupiter". Facebook Fan Page: 30HA, czyli projekt S.T.A.L.K.E.R. Socho. [dostęp 2016-10-10].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ 3авод Юпитер. forum.pripyat.com. [dostęp 2017-02-17]. [zarchiwizowane z tego adresu].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Paweł Suder: Zakłady Jupiter (Prypeć, Czarnobyl ZONA). pawelsuder.pl. [dostęp 2016-10-10].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Jupiter. licznikgeigera.pl. [dostęp 2017-0217].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Wywiad z jednym z byłych pracowników zakładu. youtube.com. [dostęp 2017-02-18].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Prypeć i okolice - kilka pytań. strefazero.org. [dostęp 2016-10-10].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Scenario for modeling changes in radiological conditions in contaminated urban environments.
- ↑ Jupiter Factory. http://chernobylgallery.com.+[dostęp 2017-02-17].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Zakład "Jupiter:. wikimapia.org. [dostęp 2017-02-17].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
