Zmiany

Urodził się 3 marca 1931 we wsi Atamanowo w Kraju Krasnojarskim, 50 km na północny wschód od Krasnojarska. Jego ojciec był inwalidą wojennym, weteranem pierwszej wojny światowej. Pracował , pracującym jako spławiacz drewna rzece Jenisej<ref group="uwagi">W filmie dokumentalnym ''Godzina Zero. Katastrofa w Czarnobylu'' podano że ojciec A. Diatłowa był rybakiem.</ref>. Matka nie pracowała, zajmowała się domem. W 1945 po ukończeniu VII klasy rozpoczął naukę w Norylskim Technikum Górniczo-Hutnicze MWD ZSRR na wydziale elektrotechnicznym, które ukończył z wyróżnieniem pięć lat później. W 1950 rozpoczął pracę w jednym z zakładów przemysłowych w Norylsku. Trzy lata później przedsiębiorstwo zostało podporządkowane Ministerstwu Średniego Przemysłu Maszynowego ZSRR<ref group="uwagi">Ministerstwo Średniego Przemysłu Maszynowego ZSRR nadzorowało m.in. przemysł atomowy w ZSRR, w tym produkcję głowic jądrowych.</ref>. W latach 1953-1959 studiował na Moskiewskim Instytucie Inżynieryjno-Fizycznym, który również ukończył z wyróżnieniem, uzyskując dyplom inżyniera fizyka ze specjalnością w dziedzinie automatyki i elektroniki. Po ukończeniu studiów otrzymał nakaz pracy w stoczni im. Leninowskiego Komsomołu w Komsomolsku nad Amurem, gdzie objął stanowisko starszego inżyniera, naczelnika laboratorium doświadczalnego nr 22 (w tym okresie pracował wraz z nim również [[Anatolij Sitnikow]], [[Iwan Orłow]] oraz Wadim Griszczenko)<ref name=":4">{{Cytuj książkę|nazwisko=Medwedew|imię=Grigorij|tytuł=Chernobyl Notebook|rok=1989|wydawca=|miejsce=|strony=|isbn=}}</ref>. W latach 60. miało tam dojść do wypadku jądrowego w wyniku którego otrzymał dawkę 100 lub 200 remów promieniowania<ref>Nolan, Dennis P. ''Loss Prevention and Safety Control: Terms and Definitions'', CRC Press,LLC (2016); Boca Raton, Florida; p. 225.</ref>. Tej informacji nie potwierdza były współpracownik Diatłowa, Wadmim Griszczenko pracujący w stoczni od marca 1970<ref name=":5" />. {{CytatD|Wiele lat później w jednej z książek na temat Czarnobyla [O północy w Czarnobylu, autorstwa Adama Higginbothama] napisali, że rzekomo „Diatłow ucierpiał w wyniku wypadku reaktora w laboratorium nr 23 (jak napisano w książce). Otrzymał ogromną dawkę promieniowania - 100 rem ”rem”. Nigdy o czymś takim nie słyszałem ani od samego Anatolija Stiepanowicza, ani od moich kolegów z laboratorium. Tak, w zakładzie zdarzały się czasami incydenty radiacyjne. Jeden z nich wydarzył się, zanim przyszedłem do zakładu. Diatłow nazwał ten incydent „pożarem w bałaganie podczas powodzi”. Według jego opowieści, gdy wybuchł pożar w wydziale nr 19, gdzie zespół paliwowy był już gotowy do załadowania do reaktora. Przybywający strażacy przystąpili do jego gaszenia i nieświadomi pełnego stopnia zagrożenia tego typu działań polali wodą na zespół. Doprowadziło to do reakcji łańcuchowej. Ale gdy tylko się zaczęło, woda została natychmiast wstrzymania a „reakcja” natychmiast się zatrzymała. Jednocześnie nie wykryto przypadków narażenia zdrowia i życia pracowników|autor|Wadmim Griszczenko.<ref name=":0" />

We wrześniu 1973 ze względów rodzinnych został przeniesiony do pracy przy nowo budowanej [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]], gdzie początkowo objął stanowisko zastępcy, a kolejno naczelnika wydziału reaktora nr II. Wraz z rozbudową elektrowni awansował obejmując w początku lat 80. stanowisko zastępcy naczelnego inżyniera ds. eksploatacji elektrowni drugiego etapu ([[Skrótowce|ZGIS-2]])<ref name=":0">{{Cytuj książkę|nazwisko=Diatłow|imię=Anatolij S.|tytuł=Czarnobyl. Jak to było|rok=1995|wydawca=|miejsce=Kijów|strony=|isbn=}}</ref>. Według autorów filmu dokumentalnego ''Czarnobyl. Godzina Zero'' miał mieć kłopoty w zakładowej komórce partyjnej z powodu arogancji i nieuprzejmości wobec współpracowników. Ponadto wysnuwają oni hipotezę , że pomyślne zakończenie feralnego testu mogło zagwarantować mu objęcie stanowiska naczelnego inżyniera w przypadku awansu [[Nikołaj Fomin|Nikołaja Fomina]]<ref name=":2">''Czarnobyl. Godzina Zero;'' film dokumentalny; reż. Renny Bartlett; 2004, </ref>. {{CytatD|(...) Z wykształcenia i według stażu pracy jestem wykwalifikowanym specjalistą w dziedzinie eksploatacji jądrowych urządzeń energetycznych. Praca na Dalekim Wschodzie mi się podobała. Zdarzyło się, żepewnego razu podczas urlopu pojechałem do budującej się w tym czasie Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Dogadałem się wtedy z dyrektorem, Wiktorem Pietrowiczem Briuchanowem, że obejmę stanowisko zastępcynaczelnika wydziału. Pracowałem przy montażu, uruchomianiu i eksploatacji wszystkich czterech bloków elektrowni.|autor|Anatolij S. Diatłow<ref name=":0" />

W dniu awarii znajdował się w [[Centrala sterowania blokiem|centrali sterowania blokiem]] nr IV na stanowisku zastępcy naczelnego inżyniera ds. eksploatacji elektrowni i osoby nadzorującej przeprowadzenie testu. Około godziny drugiej w nocy nakazał Akimowowi dostarczenie wody do reaktora. Wraz z Nikołajem Gorbaczenko Gorbaczenką udali się aby zbadać sytuację na zewnątrz. Pomimo zauważenia paliwa i grafitu nadal utrzymywał , że reaktor pozostał nienaruszony. Następnie wróci wrócił do [[Centrala sterowania blokiem|centrali sterowania blokiem]]. Około godziny piątej nad ranem pojawiły się u niego pierwsze oznaki choroby popromiennej. Wraz z Nikołajem Gorbaczenko zgłosili się do punktu medycznego. [[Nikołaj Fomin]] zastąpił go na tym stanowisko stanowisku [[Anatolij Sitnikow|Anatolijem Sitnikowem]]. Szacuje się , że w skutek awarii i przebywania blisko cztery godziny w strefie rażenia otrzymał dawkę promieniowania, wynoszącą 490–550 remów.{{CytatD|Przyszła moja żona. Przyniosła papierosy, brzytwę, środki czystości. Spytała, czy potrzebna mi jest wódka. Pojawiła się bowiem już plotka, że spożywanie alkoholu wpływa korzystnie na organizm przy dużej dawce radiacji. Odmówiłem. Niepotrzebnie. Bynajmniej nie dlatego, że okazało się , że jest to prawdą, ale dlatego , że zrezygnowałem z niej na długie cztery i pół roku. Strata niewielka, jeśli odmówi się dobrowolnie. 26 kwietnia wypił ją za mnie ktoś inny, nie pamiętam już , komu to dałem. Już tego samego dnia wieczorem wyjechały pierwsze autobusy z pacjentami do Moskwy. My wyjechaliśmy 27. o dwunastej. Ogłoszono wyjazd i odprawiono żegnające nas kobiety, Powiedziałem: „Baby, za wcześnie nas chowacie”. Mimo wszystkich symptomów byłem świadomy powagi naszego położenia, ale mówiąc szczerze, myślałem, że przeżyjemy. Nie dla wszystkich mój optymizm okazał się być uzasadniony.|autor|Anatolij S. Diatłow<ref name=":0" />

5 listopada 1986 przyjechał razem z żoną Izabelą Iwanowną do Kijowa , gdzie podobnie jak inni byli mieszkańcy Prypeci otrzymali zastępcze zakwaterowanie. Niedługo po tym 4 grudnia został aresztowany<ref name=":0" /><ref name=":5">{{Cytuj stronę|url=http://chernobyl-spas.info/18653-iz-novyh-postupleniy-audioarhiva-nacionalnogo-muzeya-chernobyl.html|tytuł=Iz nowych postuplenij audioarchiwa Nacyonalnogo muzieja "Czernobyl".|autor=|data dostępu=2021-04-03|opublikowany=chernobyl-spas.info|język=}}</ref>. Z uwagi na posiadanie przez niego II grupy niepełnosprawności śledczy zgodnie z opinią lekarzy otrzymali polecenie , aby nie przesłuchiwać go dłużej niż dwie godziny dziennie, mimo to , jak pisze sam Diatłow w swojej książce (''Czarnobyl. Jak to było. Kijów: 1995)'' , przesłuchiwania trwały sześć , a nawet osiem godzin dziennie<ref name=":1" />. Według orzeczenia Sądu Najwyższego ZSRR z 29 lipca 1987 został uznany winnym z artykułu 220 KK ZSRR za nieprawidłową eksploatacje urządzeń wysokiego ryzyka i skazany na karę 10 lat pozbawienia wolności w kolonii karnej. Początkowo został osadzony w więzieniu Łukianiwka w Kijowie , a następnie został przeniesiony do Kriukowskiej Koloni Karnej nr 2, w Obwodzie Połtawskim. Kiedy bliscy odwiedzali w więzieniu Diatłowa, był już tylko wrakiem człowieka: łysa głowa, sine plamy na całym ciele, wychudzone ciało , na którym wisiało wytarte ubranie , a na nogach ciężkie, więzienne buty. <blockquote>„Z czternastu schorzeń skazanego A. S. Diatłowa pięć chorób (choroba niedokrwienna serca, rozproszone zapalenie płuc, migotanie przedsionków, przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, rozedma płuc) znajduje się na liście chorób, które są podstawą do przyznania skazanym, zwolnienia z odbywania kary więzienia zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych ZSRR nr 213 z 10/30/1987. Ponadto w treści rozporządzenia nie wyszczególniono niektórych dolegliwości, jak ostra choroba popromienna 2. i 3. stopnia, która naszym zdaniem jest poważna. Kwestia ta wymaga natychmiastowego rozwiązania. (...) Chcemy podkreślić, że osoba niepełnosprawna II. grupy , jaką jest A. S. Diatłow, która choruje na ostrą chorobę popromienną 3 . stopnia w wieku 59 lat i odsiaduje wyrok w więzieniu, nie może poprawić swojego stanu zdrowia, ponieważ choroba ta stale powoduje nieokreślone działania niepożądane, które pogarszają stan pacjenta<ref name=":3">{{Cytuj stronę|url=http://www.pseudology.org/razbory/Diatlov/PR9.htm|tytuł=Чернобыль. Как это было|autor=|data dostępu=2019-12-29|opublikowany=pseudology.org|język=}}</ref>.</blockquote>1 października 1990 wskutek wielu apeli różnych organizacji, przyjaciół , a nawet osobistego wstawiennictwa Andrieja Sacharowa oraz jego żony Jeleny Bonner, ze względu na zły stan zdrowia został przedterminowo zwolniony z odbywania kary.

Postęp choroby popromiennej był jednak tak szybki, że mimo pomocy niemieckich lekarzy (od 1991 roku dwukrotnie w ciągu roku przebywał na oddziale oparzeń Klinice Uniwersyteckiej w Monachium), zmarł 13 grudnia 1995 w wieku 64 lat w wyniku zawału mięśnia sercowego. Został pochowany na cmentarzu leśnym w Kijowie.

Od 1973 do czasu ewakuacji mieszkał w Prypeci przy Alei Lenina 7/39<ref>{{Cytuj stronę|url=http://pripyat-city.ru/photo_new/110-kvartiry-as-dyatlova-i-vp-bryuhanova.html|tytuł=Квартиры А.С. Дятлова и В.П. Брюханова|autor=|data dostępu=2017-03-06|opublikowany=pripyat-city.ru|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.youtube.com/watch?v=zWlUas8YkEQ|tytuł=Mieszkanie Anatolija Diatłowa w Prypeci (Wideo)|autor=|data dostępu=2017-03-06|opublikowany=youtube.com|język=}}</ref>. Następnie wraz z małżonką otrzymał zastępcze zakwaterowanie w Kijowie w dzielnicy Trojeszczyna , gdzie obecnie mieszka jego małżonka<ref name=":5" />.

* Małżonka: Izabella Iwanowna (ur. 7 marca 1930, zm. 9 października 2021) z wykształcenia historyk. W Prypeci pracowała w przedszkolu<ref name=":5" />. Pobrali się 5 lipca 1953 w Norylsku.

** Syn (zmarł tuż po narodzeniu na białaczkę w latach 60-tych., jego grób znajduje się w Komsomolsku nad Amurem<ref name=":5" />)

{{CytatD|(...) Reaktor nie powinien być oddany do użytku. Prawdziwa wina leży po stronie zarządu energii atomowej, Brak właściwej dokumentacji w miejscu i w czasie , która była potrzebna , sprawił , że wybuch reaktora był nie do uniknięcia. Reaktor poszedł prosto na zatracenie.|Anatolij S. Diatłow|Anatolij S. Diatłow|width=x%

Współpracownicy i rówieśnicy scharakteryzowali go jako bezpośredniego i odpowiedzialnego pracownika, twardego i wymagającego w stosunku do podwładnych{{CytatD|(...) Pracowaliśmy razem przez prawie dziesięć lat. Nie mieliśmy przyjaznych relacji z powodu dużej różnicy wieku , jaka nas dzieliła , oraz różnych postaw wobec ludzi. Moim zdaniem był on zbyt apodyktyczny, czasami wręcz niegrzeczny, zwłaszcza wobec tych którzy prezentowali postawę defensywną. Wiedział, jak zmusić kogoś do nauki, ale tak naprawdę nie lubił uczyć. Należał do grona osób interesujących w elektrowni, ale zawsze zachowywał dystans, wykazywał swoją wyższość intelektualną. I robił to czasami w formie obraźliwej dla partnera. Ale był profesjonalistą na najwyższym poziomie, osobą o szerokich horyzontach myślowych. I dzisiaj myślę, że w dziedzinie fizyki i technologii reaktorów był jednym z wiodących czołowych ekspertów, nie tylko w elektrowni czarnobylskiej. Czasami rzucał, że RBMK jest nie dokońca do końca poznany. Dla nas młodych, to było niesamowite. Myśleliśmy, że Diatłow zna wszystko na wylot.|[[Nikołaj Sztejnberg|Nikołaj A. Sztejnberg]]|naczelny inżynier elektrowni (1986-87)|width=x%

{{CytatD|Diatłow był człowiekiem, z którym trudno było się dogadać, kimś, kto działał z opóźnieniem. Miał w zwyczaju mawiać do swoich podwładnych: „Nie karzę od razu. Zastanawiam się nad tym, czym zawinił podwładny , przez co najmniej jeden dzień, a gdy w moim sercu nie ma już urazy, podejmuję na chłodno decyzję ... ''. Do pracy w elektrowni zabrał ze sobą garstkę fizyków z Dalekiego Wschodu, gdzie pracował jako naczelnik laboratorium fizycznego. Stamtąd też przybyli [[Iwan Orłow|Orłow]] i [[Anatolij Sitnikow|Sitnikow]]. Wielu innych było przyjaciółmi i towarzyszami z miejsc, w których pracował wcześniej. Ogólną tendencją w elektrowni czarnobylskiej przed wypadkiem było wywieranie presji na personel ze zmian roboczych oraz oszczędzanie i motywowanie dziennego (niepracującego) personelu wydziałów. (...) Zwykle w hali turbin zdarzało się więcej awarii, mniej w wydziale reaktorów. To tłumaczy mniej czujne nastawienie do reaktora. Wydawało się, że jest niezawodny i bezpieczny… ”|Wiktor G. Smagin|naczelnik dziennej zmiany roboczej bloku nr IV<ref name=":4" />|width=x%