Prypeć (miasto): Różnice pomiędzy wersjami

Wersja z 20:41, 1 gru 2021 (edytuj) Bagration (dyskusja | edycje) m (Znacznik: VisualEditor) ← poprzednia edycja		Wersja z 13:02, 9 paź 2019 (edytuj) (anuluj edycję) Noskill122 (dyskusja | edycje) (Literowka) (Znaczniki: Z internetu mobilnego, Wersja mobilna) następna edycja →
(Nie pokazano 13 wersji utworzonych przez 4 użytkowników)
Linia 19:		Linia 19:
	|header1 = Podstawowe informacje		|header1 = Podstawowe informacje
	| label2 = Nazwa		| label2 = Nazwa
−	|  data2 = Prypeć	+	|  data2 = siusiak
	| label3 = Państwo		| label3 = Państwo
	|  data3 = [[Plik:Flag of the Soviet Union.svg|30px]] ZSRR / [[Plik:Flag of the Ukrainian Soviet Socialist Republic.svg|30px]] Ukraińska SRR <br />[[Plik:Flag of Ukraine.svg|30px]] Ukraina (obecnie)		|  data3 = [[Plik:Flag of the Soviet Union.svg|30px]] ZSRR / [[Plik:Flag of the Ukrainian Soviet Socialist Republic.svg|30px]] Ukraińska SRR <br />[[Plik:Flag of Ukraine.svg|30px]] Ukraina (obecnie)
Linia 48:		Linia 48:
	|header17 = Populacja		|header17 = Populacja
	| label18 = Populacja		| label18 = Populacja
−	|  data18 = 47 500 osób (1985)<br />	+	|  data18 = 47 500 osób (1985)<br /> 49 360 (ewakuowanych 27.05.1986)
	| label19 = Gęstość zaludnienia		| label19 = Gęstość zaludnienia
−	|  data19 = 11 000 os/km² (1986)	+	|  data19 = 10 000 os/km² (1986)
	|header20 = Identyfikatory		|header20 = Identyfikatory
	| label21 = Nr kierunkowy		| label21 = Nr kierunkowy
Linia 58:		Linia 58:
	|  label23 = Tablice rejestracyjne		|  label23 = Tablice rejestracyjne
	|  data23 = AI, КI / 10		|  data23 = AI, КI / 10
−	}}'''Prypeć''' (ukr. Прип'ять, trb. Prypjat; ros. Припять, trb. Pripiat’) – miasto ewakuowane po [[Wypadek w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej|wypadku w pobliskiej Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]] w końcu kwietnia 1986 położone w obwodzie kijowskim w północnej Ukrainie przy granicy z Białorusią, 111 km od Kijowa. Obecnie miasto pełni funkcje turystyczne.	+	}}
−	==Historia==	+	'''Prypeć''' (ukr. Прип'ять, trb. Prypjat; ros. Припять, trb. Pripiat’) - dawne miasto, ewakuowane po awarii w pobliskiej Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej w końcu kwietnia 1986 roku w obwodzie kijowskim w północnej Ukrainie przy granicy z Białorusią, 94 km od Kijowa. Obecnie miasto pełni funkcje turystyczne.
−	{{Osobny artykuł|Kalendarium historii Prypeci}}
−	=== Lokalizacja ===	+	== Historia ==
−	27 lipca 1967 członkowie komisji planowania Uralskiego oddziału ''Tiepłoelektroprojekt'' udali się w rejon budowy przyszłej elektrowni, aby znaleźć optymalne miejsce dla zlokalizowania przyszłej osady. Komisja wytypowała siedem możliwych lokalizacji: w rejonie [[Czarnobyl|Czarnobyla]], na północ lub południe od wsi [[Kopacze]], w rejonie [[Janów (stacja kolejowa)|stacji kolejowej Janów]] na kierunku zachodnim lub północno-wschodnim oraz w sąsiedztwie wsi Lesnoj. Ostateczny wybór padł na tereny na południe od wsi Semichody. Bliskość stacji kolejowej, obecność żeglownej rzeki i drogi o znaczeniu regionalnym łączącej Białoruską SRR i Ukraińską SSR – czynniki te dały ogromny potencjał przyszłej lokalizacji, umożliwiając w przyszłości nadmierne uzależnienie od elektrowni jądrowych. Wszystkie osoby odpowiedzialne za przyszły kształt miasta od samego początku znajdowały się bezpośrednio na placu budowy. Założenia projektowe dla osady zostały opracowane koniec 1969. W tym samym roku ukończono pierwsze szkice koncepcyjne pierwszej mikrodzielnicy i tymczasowej osady dla budowniczych. Na naczelnego architekta kierującego grupą architektów wybrano absolwenta Uralskiego Instytutu Politechnicznego im. Kirowa (1954) – Giennadija Iwanowicza Oleszkę (w 1985 za swój wkład w rozwój architektoniczny miasta został pośmiertnie wyróżniony nagrodą Rady Ministrów ZSRR<ref>{{Cytuj stronę|url=http://pripyat-city.ru/photo/236-pripyat-do-avarii-chast-xxxii.html|tytuł=Припять до аварии. Часть XXXII|autor=|data dostępu=2017-07-04|opublikowany=pripyat-city.ru|język=}}</ref>).	+	{{Osobny artykuł|Kalendarium historii Prypeci}}Miasto zostało założone 4 lutego 1970 roku jako osiedle mieszkaniowe dla pracowników pobliskiej [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]], w odległości około czterech kilometrów od samej elektrowni. Pierwotnie powstało na gruntach wsi [[Semichody]] (oficjalnie włączonej w granice miasta w 1979) oraz częściowo wsi [[Nowe Szepielicze]]. Było 9 miastem zamkniętym w ZSRR. W założeniach miało stanowić ono ważny dla gospodarki w tej części ZSRR punkt tranzytowy. Miała przez nie przebiegać ważna magistrala kolejowa oraz główny [[Port przeładunkowy w Prypeci|port przeładunkowy]] w północnej części Ukraińskiej SRR Za początek budowy miasta uważa się rozpoczęcie budowy hotelu robotniczego nr 1, biura kierownictwa budowy oraz stołówki robotniczej nr 1<ref name=":0">{{Cytuj stronę|url=http://pripyat.com/chronology.html|tytuł=Хронология событий|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref>. 14 kwietnia 1972 roku dekretem Prezydium Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR miastu nadano nazwę Prypeć - na cześć [[Prypeć (rzeka)|rzeki]], w pobliżu której zostało zlokalizowane<ref name=":1">{{Cytuj stronę|url=http://goroda-prizraki.narod.ru/goroda.html|tytuł=Припять|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=goroda-prizraki.narod.ru|język=}}</ref>. W grudniu 1972 roku oddano do użytku pierwszą szkołę w mieście - [[Szkoła średnia nr 1|szkołę średnią nr 1]]. Rosnąca liczba mieszkańców i rozwój infrastruktury sprawił że Prypeć uzyskało prawa miejskie w 1979 roku<ref name=":0" />. W 1984 roku miasto otrzymało tytuł najlepszego młodego miasta w ZSRR<ref>{{Cytuj stronę|url=https://vlast.kz/obsshestvo/16926-perezit-cernobyl.html|tytuł=Пережить Чернобыль|autor=|data dostępu=2017-06-19|opublikowany=vlast.kz|język=}}</ref>. Według ostatniego spisu powszechnego przeprowadzonego w końcu 1985 roku, miasto liczyło 47 500 mieszkańców 25 narodowości. Roczny przyrost liczby mieszkańców kształtował się w okolicach 1 500 osób rocznie z czego około połowę stanowiły nowe narodziny a drugą połowę napływ obywateli z innych regionów Związku Radzieckiego. Średni wiek mieszkańców miasta wynosił 26 lat<ref>{{Cytuj stronę|url=http://chornobyl.in.ua/en/pripyat-evacuation-1986.html|tytuł=Pripyat evacuation after nuclear accident|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=chornobyl.in.ua|język=}}</ref>. Miasto zajmuje obszar ok. 600 ha (w tym 42 ha trawników i obszarów leśnych). Ma rozbudowany system ścieków przemysłowych i burzowych, sieć drogową oraz sieć ciepłowniczą<ref name=":5">''[https://www-ns.iaea.org/downloads/rw/projects/emras-urban-draft-pripyat-May06.pdf Scenario for modeling changes in radiological conditions in contaminated urban environments];'' EMRAS Urban Remediation Working Group; Kiev – Vienna May 2006</ref>. Średnia wysokość wynagrodzeń była trzy razy wyższa niż w pozostałej części Związku Radzieckiego.
−	=== Budowa ===	+	== [[Edukacja w Prypeci|Edukacja]] ==
−	Budowa miasta wraz z budową elektrowni zostało ogłoszone kluczowym wszechradzieckim komsomolskim projektem inwestycyjnym (ros. ''Wsiesojuznaja udarnaja komsomolskaja strojka'')<ref>Slogan oznaczał że dany projekt inwestycyjny miał najwyższy priorytet dla gospodarki państwa. Podobny status miały inne strategiczne inwestycje w ZSRR m. in. Bajkalsko-Amurska Magistrala Kolejowa (BAM), fabryka samochodów osobowych AwtoWAZ, fabryka samochodów ciężarowych KamAZ, zakłady chemiczne TogliattiAzot (ToAZ) czy zakłady Atommasz jak również szereg budów elektrowni, zwłaszcza jądrowych.</ref>. Na apel władz w rejon budowy skierowano członków Komsomołu z całego ZSRR. Miasto oficjalnie zostało założone 4 lutego 1970 jako osiedle mieszkaniowe dla pracowników pobliskiej [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]], w odległości około czterech kilometrów od samej elektrowni. Pierwotnie powstało na gruntach wsi [[Semichody]] (oficjalnie włączonej w granice miasta w 1979) oraz częściowo wsi [[Nowe Szepielicze]]. W założeniach miało stanowić ono ważny dla gospodarki w tej części obwodu kijowskiego punkt tranzytowy. Miała przez nie przebiegać ważna magistrala kolejowa oraz główny [[Port przeładunkowy w Prypeci|port przeładunkowy]] w północnej części Ukraińskiej SRR. Było dziewiątym miastem satelickim elektrowni jądrowej w ZSRR. Za początek budowy miasta uważa się rozpoczęcie budowy hotelu robotniczego nr 1, biura kierownictwa budowy oraz stołówki robotniczej nr 1<ref name=":03">{{Cytuj stronę|url=http://pripyat.com/chronology.html|tytuł=Хронология событий|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref>. W czerwcu 1971 oddano do użytku pierwszy blok mieszkalny<ref name=":03" /><ref>Był to blok dziewięćdziesięcio-mieszkaniowy przy prospekcie W. I. Lenina 1, wybudowany według projektu 111-60-12.</ref>. W sierpniu tego samego roku oddano do użytku podstawowe udogodnienia: sieć wodociągową, kanalizacyjną i ciepłowniczą<ref name=":03" />. 14 kwietnia 1972 dekretem Prezydium Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR miastu nadano nazwę Prypeć – na cześć [[Prypeć (rzeka)|rzeki]], w pobliżu której zostało zlokalizowane<ref name=":13">{{Cytuj stronę|url=http://goroda-prizraki.narod.ru/goroda.html|tytuł=Припять|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=goroda-prizraki.narod.ru|język=}}</ref>. W grudniu 1972 oddano do użytku pierwszą szkołę w mieście – [[Szkoła średnia nr 1|szkołę średnią nr 1]]<ref>{{Cytuj stronę|url=http://noginasquare.ru/pripyat|tytuł=Припять|autor=|data dostępu=2020-05-02|opublikowany=noginasquare.ru|język=}}</ref>. Rosnąca liczba mieszkańców i rozwój infrastruktury sprawił że Prypeć uzyskało prawa miejskie w 1979 na mocy decyzji Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR nr 1264/686<ref name=":03" />. W 1984 miasto otrzymało tytuł najlepszego młodego miasta w ZSRR<ref>{{Cytuj stronę|url=https://vlast.kz/obsshestvo/16926-perezit-cernobyl.html|tytuł=Пережить Чернобыль|autor=|data dostępu=2017-06-19|opublikowany=vlast.kz|język=}}</ref>.	+	W 1986 roku w Prypeci funkcjonowało 15 przedszkoli (o łącznej o pojemności 4980 miejsc), 5 szkół ogólnokształcących (o łącznej o pojemności 6786 miejsc) oraz szkoła zawodowa.
−	== Ludność ==	+	== Architektura ==
−	Według ostatniego spisu powszechnego przeprowadzonego w końcu 1985, miasto liczyło 47 500 mieszkańców, 25 różnych narodowości. Roczny przyrost liczby mieszkańców kształtował się w okolicach 1 500 osób rocznie z czego około 1000 osób stanowiły nowe narodziny, a 500-600 osób napływ obywateli z innych regionów Związku Radzieckiego. Średni wiek mieszkańców miasta wynosił 26 lat<ref>{{Cytuj stronę|url=http://chornobyl.in.ua/en/pripyat-evacuation-1986.html|tytuł=Pripyat evacuation after nuclear accident|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=chornobyl.in.ua|język=}}</ref>. W założeniach docelowo miasto miało zamieszkiwać ok. 75 - 85 tys. mieszkańców<ref name=":0" />. Średnia wysokość wynagrodzeń była trzy razy wyższa niż w pozostałej części Związku Radzieckiego.	+	[[Plik:1441390942 img699-01-prcity.jpg|mały|Główny architekt Prypeci, Giennadij Iwanowicz Oleszko podczas wykładu na temat przyszłości i dalszego rozwoju miasta Prypeć.]]
		+	W Prypeci zastosowano tak zwaną zasadę „trójkątnej” zabudowy. Cechą charakterystyczną całej aglomeracji były luźno rozlokowane, naprzemianległe pięciopiętrowe budynki mieszkalne oraz mniej liczne, mierzące ponad 10 pięter bloki z widokiem na otwartą przestrzeń. W głównym punkcie miasta mieściło się centrum handlowe, pałac kultury, kino, hotel, dwa kompleksy sportowe, budynki administracji publicznej i budynek Komitetu Wykonawczego miasta. Budynki zostały zaprojektowane przez zespół moskiewskich architektów pod kierownictwem głównego architekta Giennadija Iwanowicza Oleszki (w 1985 roku za swój wkład w rozwój architektoniczny miasta został pośmiertnie wyróżniony nagrodą Rady Ministrów ZSRR<ref>{{Cytuj stronę|url=http://pripyat-city.ru/photo/236-pripyat-do-avarii-chast-xxxii.html|tytuł=Припять до аварии. Часть XXXII|autor=|data dostępu=2017-07-04|opublikowany=pripyat-city.ru|język=}}</ref>) przy współpracy z kijowskimi architektami. Układ urbanistyczny miasta charakteryzuje się specyficznym układem dzielnic, rozmieszczonych koliście wokół centrum miasta. Charakterystyczną cechą miasta była jego oprawa która charakteryzowała się podświetlonymi reklamami, jasnymi panelami dekoracyjnymi i mozaikami na fasadach budynków<ref>{{Cytuj stronę|url=http://zona86.pl/8-faktow-na-temat-czarnobyla-o-ktorych-mogles-nie-wiedziec/|tytuł=8 faktów na temat Czarnobyla, o których mogliście nie wiedzieć|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=zona86.pl|język=}}</ref>.
−	==Położenie==	+	Projekt Prypeci miał zapewnić mieszkańcom poczucie przestrzeni oraz bogactwo kolorów. Wielokrotnie na fasadach budynków tworzono propagandowe obrazy oraz ceramiczne dekoracje. Ponadto zadbano o zwiększenie szerokości ulic oraz ich równoległy układ, który miały być sposobem pozbycia się problemu korków ulicznych w przyszłości. Po niewielkich poprawkach wprowadzonych przez Kijowskich architektów plan został odgórnie zaakceptowany. Na przełomie lat 60-tych i 70-tych na terenie całego ZSRR budowano pozbawione barw, wielkie i ciasne blokowiska z niewielką ilością małych placyków i wąskich ulic. Unikatowość oraz innowacja tego projektu sprawiły, że model Prypeci szybko stał się rozwiązaniem zastosowanym w kilkunastu innych aglomeracjach Związku Radzieckiego.
−	Miasto położone jest obwodzie kijowskim, rejonie Iwanowskim w północnej Ukrainie przy granicy z Białorusią, 94 km od Kijowa, 4 km (w linii prostej) od Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej nad rzeką Prypeć. Miasto zajmowało obszar ok. 600 ha (w tym 42 ha trawników i obszarów leśnych). Miało rozbudowany system ścieków przemysłowych i burzowych, sieć drogową oraz sieć ciepłowniczą
−	==[[Edukacja w Prypeci|Edukacja]]==
−	Na terenie miasta funkcjonowało wiele placówek oświatowych:
−	*15 przedszkoli
−	*5 szkół ogólnokształcących
−	*2 szkoły techniczne
−	==Urbanistyka==
−	[[Plik:1441390942 img699-01-prcity.jpg|mały|Główny architekt Prypeci, Giennadij Iwanowicz Oleszko podczas wykładu na temat przyszłości i dalszego rozwoju miasta Prypeć.]]W Prypeci zastosowano eksperymentalną tak zwaną zasadę „trójkątnej” zabudowy opracowaną przez zespół moskiewskich architektów pod kierownictwem Nikołaja Ostożenki. Cechą charakterystyczną całej aglomeracji były luźno rozlokowane, naprzemianległe pięciopiętrowe budynki mieszkalne oraz mniej liczne, mierzące ponad dziesięć pięter bloki z widokiem na otwartą przestrzeń. W głównym punkcie miasta znajdował się plac przy którym znajdowały się budynki: [[Centrum handlowe|centrum handlowego]], [[Pałac Kultury "Energetyk"|pałacu kultury]], [[Kino|kina]], [[Hotel|hotelu]], dwa kompleksy sportowe, budynki administracji publicznej i budynek Komitetu Wykonawczego miasta. Po wstępnym zatwierdzeniu projektu zespół moskiewskich architektów pod kierownictwem architekta Giennadija Iwanowicza Oleszki przy współpracy z kijowskimi architektami wprowadził własne zmiany i ta modyfikacja ostatecznie została przyjęta. Jedną z kluczowych zmian w stosunku do pierwotnego projektu było przeprojektowanie czwartej mikrodzielnicy dzięki czemu zachowano niemal pół tuzina istniejących drzew. Układ urbanistyczny miasta charakteryzuje się specyficznym układem dzielnic, rozmieszczonych koliście wokół centrum miasta. Charakterystyczną cechą miasta była jego oprawa która charakteryzowała się podświetlonymi reklamami, jasnymi panelami dekoracyjnymi i mozaikami na fasadach budynków<ref>{{Cytuj stronę|url=http://zona86.pl/8-faktow-na-temat-czarnobyla-o-ktorych-mogles-nie-wiedziec/|tytuł=8 faktów na temat Czarnobyla, o których mogliście nie wiedzieć|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=zona86.pl|język=}}</ref>.
−	Projekt Prypeci miał zapewnić mieszkańcom poczucie przestrzeni oraz bogactwo kolorów. Wielokrotnie na fasadach budynków tworzono propagandowe obrazy oraz ceramiczne dekoracje. Ponadto zadbano o zwiększenie szerokości ulic oraz ich równoległy układ, który miały być sposobem pozbycia się problemu korków ulicznych w przyszłości. Po niewielkich poprawkach wprowadzonych przez Kijowskich architektów plan został odgórnie zaakceptowany. Na przełomie lat 60. i 70. na terenie całego ZSRR budowano pozbawione barw, wielkie i ciasne blokowiska z niewielką ilością małych placyków i wąskich ulic. Unikatowość oraz innowacja tego projektu sprawiły, że model Prypeci szybko stał się rozwiązaniem zastosowanym w kilkunastu innych aglomeracjach Związku Radzieckiego.	+	=== Typy budynków ===
−	===Typy budynków===	+	Infrastruktura mieszkaniowa składa się głównie z wielopiętrowych budynków mieszkalnych (5-16 kondygnacji). Najstarsze mikrodzielnice (1, 1a, 2) składają się w większości z budynków pięciokondygnacyjnych, podczas gdy pozostałe mikrodzielnice (3, 3a, 4, 4a i 5) mają prawie wszystkie budynki dziewięciokondygnacyjne. Tylko siedem budynków na terenie miasta ma szesnaście kondygnacji. Budynki gdzie liczba kondygnacji nie przewyższa trzech to w większości obiekty użyteczności publicznej (szkoły, przedszkola, obiekty handlowe, placówki medyczne, sportowe oraz rekreacyjne) oraz usługowe (szklarnie, pralnie, garaże, parki transportowe). W mieście istnieje około 400 budynków (55% to obiekty mieszkalne, 13% to szkoły, przedszkola, szpitale itp.). Prawie wszystkie budynki mają płaskie dachy, wodoodporne powierzchnie zewnętrzne oraz balkony typu loggia. Większość budynków jest zbudowana z dużych lub średnich pustaków; niektóre są zbudowane z cegieł i wykończone płytkami ceramicznymi. Miasto miało ogrzewanie miejskie, wodę i energię elektryczną.<ref name=":5" />
−	Infrastruktura mieszkaniowa składa się głównie z wielopiętrowych budynków mieszkalnych (5-16 kondygnacji). Najstarsze mikrodzielnice (I i II) składają się w większości z budynków pięciokondygnacyjnych, podczas gdy pozostałe mikrodzielnice (III, IV, V) mają prawie wszystkie budynki dziewięciokondygnacyjne. Tylko siedem budynków na terenie miasta ma szesnaście kondygnacji. Budynki gdzie liczba kondygnacji nie przewyższa trzech to w większości obiekty użyteczności publicznej (szkoły, przedszkola, obiekty handlowe, placówki medyczne, sportowe oraz rekreacyjne) oraz usługowe (szklarnie, pralnie, garaże, parki transportowe). W mieście istnieje około 400 budynków (55% to obiekty mieszkalne, 13% to szkoły, przedszkola, szpitale itp.). Prawie wszystkie budynki mają płaskie dachy, wodoodporne powierzchnie zewnętrzne oraz balkony typu loggia. Większość budynków jest zbudowana z dużych lub średnich pustaków; niektóre są zbudowane z cegieł i wykończone płytkami ceramicznymi. Miasto miało ogrzewanie miejskie, wodę i energię elektryczną<ref name=":53">''[https://www-ns.iaea.org/downloads/rw/projects/emras-urban-draft-pripyat-May06.pdf Scenario for modeling changes in radiological conditions in contaminated urban environments];'' EMRAS Urban Remediation Working Group; Kiev – Vienna May 2006</ref>.
−	=== Główne obiekty ===	+	== [[Podział administracyjny Prypeci]] ==
−	*[[Hotel Polesie|Hotel „Polesie”]], ul. I. Kurczatowa 8	+	Miasto zostało podzielone na osiem mikrodzielnic.
−	*[[Pałac Kultury „Energetyk”]], ul. I. Kurczatowa 10
−	*[[Kawiarnia „Prypeć”]], ul. Nabrzeże 7
−	*[[Kino „Prometeusz”]], ul. I. Kurczatowa 4
−	*Siedziba Miejskiego Komitetu Wykonawczego miasta Prypeć, ul. I. Kurczatowa 6
−	*[[Kompleks Sportowy „Lazurowy”]], ul. Sportowa 24
−	*[[Zakład „Jupiter”]], ul. Fabryczna 11
−	*[[Stadion Centralny]], ul. Hydroprojektowa 2
−	*[[Szpital Miejski nr 126 w Prypeci|Wielospecjalistyczne Centrum Medyczne nr 126]], ul. Przyjaźni Narodów 18
−	==[[Podział administracyjny Prypeci|Podział administracyjny]]==
−	Miasto zostało podzielone na pięć mikrodzielnic. Do połowy lat 90., miało składać się z sześciu mikrodzielnic.
	*[[I. Mikrodzielnica (Prypeć)|I. Mikrodzielnica]]		*[[I. Mikrodzielnica (Prypeć)|I. Mikrodzielnica]]
	*[[II. Mikrodzielnica (Prypeć)|II. Mikrodzielnica]]		*[[II. Mikrodzielnica (Prypeć)|II. Mikrodzielnica]]
	*[[III. Mikrodzielnica (Prypeć)|III. Mikrodzielnica]]		*[[III. Mikrodzielnica (Prypeć)|III. Mikrodzielnica]]
	*[[IV. Mikrodzielnica (Prypeć)|IV. Mikrodzielnica]]		*[[IV. Mikrodzielnica (Prypeć)|IV. Mikrodzielnica]]
		+	**[[IVa. Mikrodzielnica]]
	*[[V. Mikrodzielnica (Prypeć)|V. Mikrodzielnica]]		*[[V. Mikrodzielnica (Prypeć)|V. Mikrodzielnica]]
−	===[[Ulice w Prypeci|Ulice i aleje]]===	+	=== [[Ulice w Prypeci|Ulice i aleje]] ===
	Nazwy ulic i alej nawiązują w większości do historii ZSRR. Oprócz czysto ideologicznych nazw jak Aleja Włodzimierza Ilicza Lenina, ulica Przyjaźni Narodów i Bohaterów Stalingradu czy Andrieja Ogoniewa, w Prypeci były również nazwy ulic mniej nacechowane propagandowo jak ulica Entuzjastów, Sportowa, Nadbrzeżna, Fabryczna, Aleja Budowniczych, nawiązująca do wyburzonej podczas budowy miasta wsi Semichody ulica Semichodzka czy to Instytutu Hydroprojekt - ulica Hydroprojektowa. W Prypeci nie zabrakło również nawiązań do narodowo-kulturalnego oblicza Republiki Ukrainy, jedną z najdłuższych ulic nazwano imieniem Łesi Ukrainki ukraińskiej poetki i pisarki. Jak w każdym "atomowym" mieście miał też ulicę radziecki fizyk jądrowy, uznawany za ojca radzieckiej bomby atomowej - Igor Kurczatow.		Nazwy ulic i alej nawiązują w większości do historii ZSRR. Oprócz czysto ideologicznych nazw jak Aleja Włodzimierza Ilicza Lenina, ulica Przyjaźni Narodów i Bohaterów Stalingradu czy Andrieja Ogoniewa, w Prypeci były również nazwy ulic mniej nacechowane propagandowo jak ulica Entuzjastów, Sportowa, Nadbrzeżna, Fabryczna, Aleja Budowniczych, nawiązująca do wyburzonej podczas budowy miasta wsi Semichody ulica Semichodzka czy to Instytutu Hydroprojekt - ulica Hydroprojektowa. W Prypeci nie zabrakło również nawiązań do narodowo-kulturalnego oblicza Republiki Ukrainy, jedną z najdłuższych ulic nazwano imieniem Łesi Ukrainki ukraińskiej poetki i pisarki. Jak w każdym "atomowym" mieście miał też ulicę radziecki fizyk jądrowy, uznawany za ojca radzieckiej bomby atomowej - Igor Kurczatow.
−	==Władze==
−	Głównym ośrodkiem władzy w mieście był Miejski Komitet Wykonawczy którego siedziba mieściła się przy ul. I. Kurczatowa 6.
−	===Przewodniczący Miejskiego KW<ref name=":43">{{Cytuj stronę|url=http://www.slavutich.cn.ua/print/news_1873.html|tytuł=Помним! (добавлено фото)|autor=|data dostępu=2019-01-01|opublikowany=slavutich.cn.ua|język=}}</ref>===
−	*Praskowia Iljiniczna Pawlenko (1972–75)
−	*Siergiej Borisowicz Pielipiejko (1975–79)
−	*Władimir Konstantinowicz Kononichin (1979–81)
−	*Władimir Pawłowicz Wołoszko (1981–86)
−	===Pozostali===
−	* Aleksander Esaulow – w-ce przewodniczący Miejskiego KW oraz naczelnik wydziału planowania miasta<ref>{{Cytuj stronę|url=http://library.narod.ru/tetr/tetr3.htm|tytuł=Чернобыльская тетрадь|autor=|data dostępu=2018-03-18|opublikowany=library.narod.ru|język=}}</ref>.
−	* Marija Procenko – naczelny architekt miasta przy wydziale planowania.	+	== Władze ==
		+	Głównym ośrodkiem władzy w mieście był Miejski Komitet Wykonawczy którego siedziba mieściła się przy ul. I. Kurczatowa 6.
−	==Transport<ref name=":43" />==	+	=== Przewodniczący Miejskiego KW Miasta Prypeci<ref name=":4">{{Cytuj stronę|url=http://www.slavutich.cn.ua/print/news_1873.html|tytuł=Помним! (добавлено фото)|autor=|data dostępu=2019-01-01|opublikowany=slavutich.cn.ua|język=}}</ref> ===
		+	* Praskowia Iljiniczna Pawlenko (1972 - 1975)
		+	* Siergiej Borisowicz Pielipiejko (1975 - 1979)
		+	* Władimir Konstantinowicz Kononichin (1979 - 1981)
		+	* Władimir Pawłowicz Wołoszko (1981 - 1986)
		+
		+	=== Pozostali ===
		+	Aleksander Esaulow - naczelnik Wydziału Planowania w Prypeci<ref>{{Cytuj stronę|url=http://library.narod.ru/tetr/tetr3.htm|tytuł=Чернобыльская тетрадь|autor=|data dostępu=2018-03-18|opublikowany=library.narod.ru|język=}}</ref>.
		+
		+	== Plany rozbudowy miasta ==
		+	[[Plik:Plany rozbudowy Prypeci.jpg|mały|Plan rozbudowy miasta Prypeć sporządzony z fotografii wykonanej aparatem Łomo ŁK-A autorstwa Wasyla Gorohowima (pierwszego dyrektora Strefy) w budynku byłego Wydziału Mieszkalnictwa i Usług Komunalnych Komitetu Wykonawczego Prypeci jesienią 1986 roku.]]
		+	1 maja 1986 roku w Święto Pracy zaplanowano uroczyste otwarcie parku rozrywki. W jego skład wchodziły m.in. diabelskim młyn, karuzela, elektryczny tor samochodowy oraz stadion centralny z 5000 miejscami siedzącymi.
		+
		+	W przyszłości na terenie półwyspu "Piaszczysty Płaskowyż" w północnej części [[Zalew Janowski|Zalewu Janowskiego]] zamierzano wybudować V. mikrodzielnicę miasta<ref group="uwagi">Przed budową miasta znajdowały się tam zabudowania wsi Semichody które w trakcje budowy wyburzono. Do awarii teren ten wraz z zatoką Janowską stanowił zaplecze rekreacyjne dla mieszkańców Prypeci. Po awarii w 1986 roku teren ten został przekształcony w Punkt Tymczasowego Rozmieszczenia Odpadów Radioaktywnych "Piaszczysty Płaskowyż".</ref>, wiązało się to z planowanym uruchomieniem dwóch kolejnych [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|bolków energetycznych V i VI]]. Według Aleksandra Esaulowa, byłego wiceprzewodniczącego Komitetu Wykonawczego miasta Prypeć budowę kolejnej mikrodzielnicy planowano rozpocząć na przełomie 1986/87 roku, a jej zakończenie przewidywano w pierwszej połowie lat 90-tych<ref group="uwagi">Perspektywiczny plan rozbudowy miasta Prypeć zakładał rozpoczęcie prac w czasie trwanie dwunastej pięciolatki (1986-1990) a zakończenie w czasie trzynastej pięciolatki (1991-1996).</ref>. W założeniach docelowo miasto miało zamieszkiwać ok. 75 - 78 tys. mieszkańców<ref>{{Cytuj stronę|url=https://ulis.dreamwidth.org/4985.html|tytuł=Припять. Пиратская карта, или "Город сокровищ"|autor=|data dostępu=2017-01-16|opublikowany=ulis.dreamwidth.org|język=}}</ref>.
		+
		+	Do końca 1988 roku planowano otwarcie dwóch dużych centrów handlowych<ref group="uwagi">Jeden z nich miał zostać nazwany "Prypecki Świt".</ref>, [[Pałacu Pionierów]] (nieukończony), kinoteatru z dwiema salami projekcyjnymi, Pałacu Sztuki "Jubileuszowy", dwóch kompleksów sportowych, hotelu "Październik", szkoły zawodowej, szkoły średniej, technikum energetycznego, klubu jachtowego, linii kolejowej, dworca autobusowego, kliniki stomatologicznej i sklepu z zabawkami<ref>{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20110209010612/http://pripyat.com/en/city/2006/12/21/1567.html|tytuł=Near the cradles of Pripyat history|autor=|data dostępu=2017-01-04|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.max-info.by/post/309_info.html|tytuł=План развития города Припять|autor=|data dostępu=2017-01-16|opublikowany=max-info.by|język=}}</ref>. U zbiegu ulicy Łesi Ukrainki i Aleji Budowniczych planowano budowę 52 metrowego nadajnika telewizyjnego<ref>{{Cytuj stronę|url=http://c7s.ru/publ/chernobyl/chernobyl_gorod_legenda/5-1-0-521|tytuł=Чернобыль- город Легенда|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=c7s.ru|język=}}</ref>.
		+
		+	== Położenie ==
		+
		+	Miasto położone jest obwodzie kijowskim, rejonie iwanowskim w północnej Ukrainie przy granicy z Białorusią, 94 km od Kijowa, 4 km (w linii prostej) od Czarnobylskiej Elektrownii Jądrowej nad rzeką Prypeć.
		+
		+	== 26 kwietnia 1986 roku ==
		+	[[Plik:Radiomap 11.gif|mały]]
		+	Około godziny drugiej w nocy w wydziale Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przy komitecie wykonawczym miasta [[Prypeć (miasto)|Prypeć]]<nowiki/>zarządzono nadzwyczajne spotkanie kryzysowe w związku z sytuacją w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Podczas spotkania wstępnie omówiono jakie kroki należy podjąć w przypadku gdy skala awarii okaże się większa od przewidywanej. Prewencyjnie podjęto decyzję o czasowym zablokowaniu dla osób cywilnych głównych dróg wylotowych z miasta. W tym celu zarządzono sprowadzenia dodatkowych kilkudziesięciu funkcjonariuszy milicji z Kijowa których nie poinformowano o awarii. Decyzja o blokadzie dróg miała na celu ograniczenie przemieszczania się osób cywilnych oraz zabezpieczenie głównych tras komunikacyjnych dla służb ratowniczych<ref>{{Cytuj stronę|url=http://chernobylgallery.com/chernobyl-disaster/timeline/|tytuł=A chronology of events surrounding the Chernobyl nuclear disaster.|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=chernobylgallery.com|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.nirs.org/wp-content/uploads/mononline/nm724.pdf|tytuł=Nuclear monitor. Chernobyl: Chronology of a disaster|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=nirs.org|język=}}</ref>. Od godziny czwartej nad ranem w miejscowym szpitalu rozpoczęto przyjmowanie poszkodowanych z pierwszymi objawami choroby popromiennej. Około godziny szóstej mimo pomocy medycznej w szpitalu w wyniku odniesionych ran umiera [[Władimir Szaszenok]], stając się tym samym drugą ofiarą śmiertelną awarii. W tym samym czasie hospitalizowanych jest 108 poszkodowanych<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.gazeta.ru/science/2016/04/26_a_8196311.shtml|tytuł=Чернобыль: хроника катастрофы|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=gazeta.ru|język=}}</ref>. Do tego czasu milicja zablokowała wszystkie główne drogi wylotowe z miasta. Przed dziesiątą rano na ulicach pojawiają się pierwsze patrole milicji wyposażone w dozymetry<ref name=":2">{{Cytuj stronę|url=http://veteranychernobyl.info/zhizn-i-smert-v-chernobyle|tytuł=Жизнь и смерть в Чернобыле|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=veteranychernobyl.info|język=}}</ref>. W tym samym czasie w budynku Komitetu partii odbyło się spotkanie na którym postanowiono nie informować mieszkańców o awarii i zagrożeniu z tym związanym aby nie powodować paniki<ref>{{Cytuj stronę|url=https://vlast.kz/obsshestvo/16926-perezit-cernobyl.html|tytuł=Пережить Чернобыль|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=vlast.kz|język=}}</ref>. Około godziny czternastej do szpitala gdzie hospitalizowani są poszkodowani dociera personel medyczny ze [[Szpital Kliniczny nr 6 w Moskwie|Szpitala Klinicznego nr IV w Moskwie]] pod przewodnictwem dr Gieorgija Dmitrijewicza Sielidowkina<ref name=":3">{{Cytuj stronę|url=https://strana.ua/articles/special/10340-26-04-1986-katastrofa-translyaciya-v-rezhime-realnogo-vremeni.html|tytuł=26.04.1986. Катастрофа.Трансляция в режиме реального времени|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=strana.ua|język=}}</ref>. Od 14:00 na terenie miasta rozpoczęto profilaktykę jodową<ref>{{Cytuj stronę|url=http://bezogr.ru/chernobileskie-bedi-kiyiv-2009.html?page=2|tytuł=Чернобыльские беды|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=bezogr.ru|język=}}</ref>. W godzinach wieczornych personel medyczny kontynuuje opiekę lekarską poszkodowanym. Mimo to z każdą kolejną godziną ich stan się pogarsza. Po telefonicznej konsultacji z lekarzami Szpitala Klinicznego nr VI w Moskwie poradzono im podawać poszkodowanym roztwór wody i jodu<ref name=":2" /><ref>{{Cytuj stronę|url=https://strana.ua/articles/special/10340-26-04-1986-katastrofa-translyaciya-v-rezhime-realnogo-vremeni.html|tytuł=https://strana.ua/articles/special/10340-26-04-1986-katastrofa-translyaciya-v-rezhime-realnogo-vremeni.html|autor=|data dostępu=2018-05-31|opublikowany=strana.ua|język=}}</ref>. Około godziny 20 do Prypeci przybywają członkowie Komisji Rządowej. Konwój samochodów zatrzymuje się na centralnym placu miasta, tuż pod budynkiem miejskiego komitetu wykonawczego. Kilka minut później główna aula w budynku lokalnego komitetu wykonawczego jest wypełniona po brzegi. W budynku od południa gromadzili się przedstawiciele wszystkich szczebli partyjnych oraz kadra inżynieryjno-techniczna elektrowni. Wszyscy oczekiwali na przybycie delegacji z Moskwy. Spotkanie rozpoczęło się krótkim sprawozdaniem dyrektora elektrowni<ref name=":3" />. Tuż przed 22 przewodniczący Komisji Rządowej, Borys Szczerbina zażądał przysłania do Prypeci jednostek wojsk chemicznych i jednostek śmigłowców z kijowskiego okręgu wojskowego<ref name=":2" />. Podczas trwania obrad Komisji ponownie przedstawiono pisemny wniosek dyrektora elektrowni [[Wiktor Briuchanow|Wiktora Briuchanowa]] na temat możliwość ewakuacji ludności z Prypeci a także podjęto decyzję aby zwiększyć obserwację i kontrolę radiacyjną na terenie elektrowni oraz w mieście. Wydano dyspozycję aby sprowadzić przeznaczony do ewakuacji transport z okolic Czarnobyla i obwodu kijowskiego. Od godziny 22:30 poza granicami miasta rozpoczęto gromadzenie środków transportu w przypadku podjęcia decyzji o ewakuacji ludności. W godzinach wieczornych 26 kwietnia poziom promieniowania w Prypeci przekroczył 1000 razy (0,1 mS /h) normalne promieniowanie tła<ref>{{Cytuj stronę|url=http://chornobyl.in.ua/en/pripyat-evacuation-1986.html|tytuł=Pripyat – evacuation after nuclear accident|autor=|data dostępu=2017-01-04|opublikowany=chornobyl.in.ua|język=}}</ref>.
		+
		+	== Ewakuacja ==
		+	[[File:Pripyat 1986.ogg|thumb|Komunikatu z miejskiego radiowęzła wyemitowany 27 kwietnia 1986 roku około godziny 13:10.]]
		+	W godzinach nocnych 27 kwietnia 1986 r., dzień po awarii, zapadła decyzja o (w pierwotnych zamiarach czasowej) ewakuacji miasta. Na miejscu miał pozostać jedynie personel elektrowni, szpitala oraz służby administracji miejskiej, logistyki oraz służby porządkowe w mieście. Na rogatkach miasta pod pozorem ćwiczeń obrony cywilnej zgromadzono 1200 autobusów i 200 ciężarówek, a na pobliską [[Janów (stacja kolejowa)|stację kolejową Janów]] podstawiono dwa składy osobowe dla 1500 osób. Za przeprowadzenie ewakuacji miał być odpowiedzialny generał Giennadij Bierdowow. O godzinie 7 rano przewodniczący komisji rządowej potwierdził decyzję o ewakuacji mieszkańców Prypeci. Polecenie przygotowania do ewakuacji nadano przez lokalny radiowęzeł o godzinie 13:10. Mieszkańcom polecono przygotować się do ewakuacji prowadzonej od godziny 14:00 – mieli zabrać ze sobą tylko niezbędne przedmioty, w tym dokumenty i niewielki zapas żywności. Do 16:30 przebiegła właściwa ewakuacja Prypeci (ok. 34 tys. w tym 15 500 dzieci) i sąsiedniego Janowa (254 osób). Początkowo ewakuowanych przewieziono do punktów zbornych gdzie przebywali ok. 3 dni. Ok. 28 000 mieszkańców Prypeci i innych ewakuowanych miejscowości przebywała przez pewien okres w rejonie miasta [[Poliśke]] w okresie od 27 kwietnia do 5 maja<ref>[http://www.rri.kyoto-u.ac.jp/NSRG/reports/kr139/pdf/kr139.pdf Multi-side Approach to the Realities of the Chernobyl NPP Accident], Maj 2018</ref>. Następnie zostali przeniesieni w tymczasowych miejsc zakwaterowania m. in. hoteli pracowniczych. Dla pracowników elektrowni i ich rodzin w latach 1986-1988 zbudowano nowe miasto [[Sławutycz]].
		+	{| class="wikitable"
		+	|+Treść komunikatu z miejskiego radiowęzła wyemitowany 27 kwietnia 1986 roku około godziny 13:10 z radiostacji w budynku lokalnego węzła łączności.
		+	|'''Treść komunikatu w języku polskim'''
		+	|
		+	|'''Treść komunikatu w języku rosyjskim'''
		+	|-
		+	|Uwaga, Uwaga! (×3)
		+	Drodzy Towarzysze! Miejska rada deputowanych ludowych zawiadamia, że w związku z awarią w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, w mieście Prypeć powstała niesprzyjająca sytuacja radiacyjna. Partyjne oraz rządowe organy, jednostki wojskowe podejmują konieczne działania. Jednakże, aby zapewnić całkowite bezpieczeństwo ludzi, a przede wszystkim dzieci, konieczne jest przeprowadzenie tymczasowej ewakuacji mieszkańców do miejscowości w obwodzie kijowskim. Dlatego do każdego budynku dziś dwudziestego siódmego kwietnia o godzinie czternastej zero zero, będą podstawione autobusy wraz z funkcjonariuszami milicji i przedstawicielami miejskiego komitetu wykonawczego. Zaleca się aby zabrać ze sobą dokumenty, najbardziej potrzebne rzeczy oraz na najbliższy okres produkty spożywcze. Kierownicy przedsiębiorstw i instytucji wyznaczyli pracowników, którzy pozostaną na miejscu w celu zapewnienia normalnego funkcjonowania przedsiębiorstw w mieście. Wszystkie domy na okres ewakuacji będą chronione przez funkcjonariuszy milicji. Towarzysze, czasowo opuszczając swoje domy, proszę nie zapomnijcie pozamykać okien, wyłączyć urządzeń elektrycznych i gazowych oraz zamknąć zawory wody. Proszę zachować spokój, dbać o organizację i porządek w trakcie czasowej ewakuacji.
		+	|
		+	|Внимание, Внимание! (×3)
		+	Уважаемые товарищи! Городской совет народных депутатов сообщает, что в связи с аварией на Чернобыльской атомной электростанции в городе Припяти складывается неблагоприятная радиационная обстановка. Партийными и советскими органами, воинскими частями принимаются необходимые меры. Однако, с целью обеспечения полной безопасности людей, и, в первую очередь, детей, возникает необходимость провести временную эвакуацию жителей города в ближайшие населённые пункты Киевской области. Для этого к каждому жилому дому сегодня, двадцать седьмого апреля, начиная с четырнадцати ноль-ноль часов будут поданы автобусы в сопровождении работников милиции и представителей горисполкома. Рекомендуется с собой взять документы, крайне необходимые вещи, а также, на первый случай, продукты питания. Руководителями предприятий и учреждений определён круг работников, которые остаются на месте для обеспечения нормального функционирования предприятий города. Все жилые дома на период эвакуации будут охраняться работниками милиции. Товарищи, временно оставляя своё жильё, не забудьте, пожалуйста, закрыть окна, выключить электрические и газовые приборы, перекрыть водопроводные краны. Просим соблюдать спокойствие, организованность и порядок при проведении временной эвакуации.
		+	|}
		+
		+	== Usuwanie skutków katastrofy ==
		+	W pierwszej fazie usuwanie skutków awarii, maju i czerwcu 1986 roku dokonano oczyszczenia wierzchniej części powierzchni dróg i zewnętrznych elewacji budynków. Do końca czerwca dezaktywacja miasta została zakończona w około 70%<ref>[http://www-ns.iaea.org/downloads/rw/projects/emras-urban-draft-pripyat-May06.pdf Scenario for modeling changes in radiological conditions in contaminated urban environments.]</ref>. Kolejny etap rozpoczął się we wrześniu, obejmował on akcje dezaktywacyjne poszczególnych dzielnic miasta. W rezultacie, w grudniu 1986 znacząco obniżył się poziom promieniowania w mieście w związku z tym prace dezaktywacyjne kontynuowano w nadchodzącym roku. W 1988 roku zaprzestano stałego monitorowania poziomu promieniowania w mieście. Przez kolejne 10 lat regularnie myto główne drogi w mieście.
		+
		+	W sąsiedztwie miasta stworzono Punkt Tymczasowego Rozmieszczenia Odpadów Radioaktywnych "Prypeć" gdzie w latach 1986/87 pochowano pod warstwą ziemi pojazdy biorące udział w ewakuacji a także wiele pojazdów pozostawionych przez ewakuowanych mieszkańców miasta.
		+
		+	== Transport<ref name=":4" /> ==
	Linia kolejowa Czernichów-Owrucz ze stacjami Semichody i Janów. W samym mieście znajdował się dworzec autobusowy, port rzeczny oraz przystań.		Linia kolejowa Czernichów-Owrucz ze stacjami Semichody i Janów. W samym mieście znajdował się dworzec autobusowy, port rzeczny oraz przystań.
−	===Komunikacja autobusowa===
−	*Prypeć - Czarnobyl
−	*Prypeć - Kijów
−	*Prypeć - Biała Cerkiew
−	*Kijów - Prypeć - Mozyrz
−	*Iwanków - Prypeć - Mozyrz
−	*Prypeć - Stare Szepielicze - Beniówka
−	Ponadto w godzinach wieczornych kursował autobus miejski bezpośrednio do [[Janów (stacja kolejowa)|stacji kolejowej Janów]] umożliwiając przewóz pasażerów z pociągu podmiejskiego. Na początku lat 80-tych rejs z Prypeci do Kijowa trwał 3 godziny i kosztował 3 ruble<ref name=":63">{{Cytuj stronę|url=https://www.infoflotforum.ru/topic/36921-navigacija-na-reke-pripjat-do-avarii-na-chaas/|tytuł=Навигация на реке Припять до аварии на ЧАЭС.|autor=|data dostępu=2019-04-05|opublikowany=infoflotforum.ru|język=}}</ref>.
−	===Komunikacja kolejowa===
−	====Pociągi podmiejskie====
−	*Czernihów - Janów - Czernihów
−	*Janów - Owrucz - Janów
−	Dla ruchu pasażerskiego stacja obsługiwała długodystansowy pociąg ekspresowy Chmielnicki - Moskwa, Moskwa - Chmielnicki oraz w okresie letnim Moskwa - Żytomierz, Żytomierz - Moskwa<sup>[[Janów (stacja kolejowa)#cite note-3|[3]]][[Janów (stacja kolejowa)#cite note-4|[4]]]</sup>[[Janów (stacja kolejowa)#cite note-4|.]] Pod koniec lat 80. planowano utworzenie nowego połączenia kolejowego Prypeć - Moskwa.
−	===Komunikacja rzeczna===
−	W 1975 roku pogłębiarki rzeczne pogłębiły starorzecze Zatoki Janowskiej nazwane "Starcem" lub "Semichodzkim Starcem" lub przez mieszkańców po prostu "Talerzem" co umożliwiło res do przystanku rzecznego wodolotom pasażerskim typu "Rakieta", Meteor oraz Woschod . Wcześniej, aby dostać się do Kijowa transportem rzecznym, mieszkańcy Prypeci musieli udać się do Czarnobyla i tam udać sie na trasę Czarnobyl - Kijów. Kursowały trzy połączenia na trasie Kijów - Mozyr, następnie pięć. Trzy do Kijowa i trzy do Mozyrza. Na początku lat 80-tych rejs z Prypeci do Kijowa trwał 4 godziny i kosztował 5 rubli<ref name=":63" />, natomiast do Czarnobyla trwał 30 minut i kosztował 30 kopiejek<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.facebook.com/groups/745167228932302/posts/4481200541995600/|tytuł=Wspomnienia byłych mieszkańców miasta|autor=|data dostępu=2021-11-06|opublikowany=facebook.com|język=}}</ref>.
−	'''Rozkład rejsu z kwietnia 1986'''<ref name=":63" />	+	=== Komunikacja autobusowa ===
		+	* Prypeć - Czarnobyl
		+	* Prypeć - Kijów
		+	* Prypeć - Biała Cerkiew
		+	* Kijów - Prypeć - Mozyrz
		+	* Iwanków - Prypeć - Mozyrz
		+	* Prypeć - Stare Szepielicze - Beniówka
		+	Ponadto w godzinach wieczornych kursował autobus miejski bezpośrednio do [[Janów (stacja kolejowa)|stacji kolejowej Janów]] umożliwiając przewóz pasażerów z pociągu podmiejskiego. Na początku lat 80-tych rejs z Prypeci do Kijowa trwał 3 godziny i kosztował 3 ruble<ref name=":6">{{Cytuj stronę|url=https://www.infoflotforum.ru/topic/36921-navigacija-na-reke-pripjat-do-avarii-na-chaas/|tytuł=Навигация на реке Припять до аварии на ЧАЭС.|autor=|data dostępu=2019-04-05|opublikowany=infoflotforum.ru|język=}}</ref>.
		+
		+	=== Komunikacja kolejowa ===
		+
		+	==== Pociągi podmiejskie ====
		+	* Czernihów - Janów - Czernihów
		+	* Janów - Owrucz - Janów
		+	Dla ruchu pasażerskiego stacja obsługiwała długodystansowy pociąg ekspresowy Chmielnicki - Moskwa, Moskwa - Chmielnicki oraz w okresie letnim Moskwa - Żytomierz, Żytomierz - Moskwa<sup>[[Janów (stacja kolejowa)#cite note-3|[3]]][[Janów (stacja kolejowa)#cite note-4|[4]]]</sup>
		+
		+	=== Komunikacja rzeczna ===
		+	W 1975 roku pogłębiarki rzeczne pogłębiły starorzecze Zalewu Janowskiego nazwane "Starcem" lub "Semichodzkim Starcem" lub przez mieszkańców po prostu "Talerzem" co umożliwiło res do przystanku rzecznego wodolotom pasażerkism typu "Rakieta", Meteor oraz Woschod . Wcześniej, aby dostać się do Kijowa transportem rzecznym, mieszkańcy Prypeci musieli udać się do Czarnobyla i tam udać sie na trasę Czarnobyl - Kijów. Kursowały trzy połączenia na trasie Kijów - Mozyr, następnie pięć. Trzy do Kijowa i trzy do Mozyrza. Na początku lat 80-tych rejs z Prypeci do Kijowa trwał 4 godziny i kosztował 5 rubli<ref name=":6" />.
		+
		+	'''Rozkład rejsu z kwietnia 1986'''<ref name=":6" />
	{| class="wikitable"		{| class="wikitable"
	!Przystanek		!Przystanek
Linia 164:		Linia 188:
	|		|
	|}		|}
−	==Sport==	+
		+	== Sport ==
	W połowie lat 70-tych zostaje założony klub piłkarski "Budowlańcy". Początkowo kręgosłup drużyny stanowili niemal wyłącznie zawodnicy z sąsiedniej wsi [[Czystogłówka]], która była uważana za jedną z najlepszych ekip piłkarskich w okolicy. Zespół z Prypeci występował w regionalnych turniejach oraz brał udział w mistrzostwach lokalnych zespołów amatorskich. Oprócz tego grał w Pucharze Kijowszczyzny<ref>{{Cytuj stronę|url=http://rfbl.pl/pilka-nozna-w-czarnobylu/|tytuł=Atomowa ekipa, czyli piłka nożna w Czarnobylu|autor=Bartłomiej Matulewicz|data dostępu=2017-01-04|opublikowany=rfbl.pl|język=}}</ref>.		W połowie lat 70-tych zostaje założony klub piłkarski "Budowlańcy". Początkowo kręgosłup drużyny stanowili niemal wyłącznie zawodnicy z sąsiedniej wsi [[Czystogłówka]], która była uważana za jedną z najlepszych ekip piłkarskich w okolicy. Zespół z Prypeci występował w regionalnych turniejach oraz brał udział w mistrzostwach lokalnych zespołów amatorskich. Oprócz tego grał w Pucharze Kijowszczyzny<ref>{{Cytuj stronę|url=http://rfbl.pl/pilka-nozna-w-czarnobylu/|tytuł=Atomowa ekipa, czyli piłka nożna w Czarnobylu|autor=Bartłomiej Matulewicz|data dostępu=2017-01-04|opublikowany=rfbl.pl|język=}}</ref>.
−	==Plany rozbudowy==
−	[[Plik:Plany rozbudowy Prypeci.jpg|mały|Plan rozbudowy miasta Prypeć sporządzony z fotografii wykonanej aparatem Łomo ŁK-A autorstwa Wasyla Gorohowima (pierwszego dyrektora Strefy) w budynku byłego Wydziału Mieszkalnictwa i Usług Komunalnych Komitetu Wykonawczego Prypeci jesienią 1986 roku.]]1 maja 1986 roku w Święto Pracy zaplanowano uroczyste otwarcie parku rozrywki. W jego skład wchodziły m.in. diabelskim młyn, karuzela, elektryczny tor samochodowy oraz stadion centralny z 5000 miejscami siedzącymi.
−
−	W przyszłości na terenie półwyspu "Piaszczysty Płaskowyż" w północnej części [[Zalew Janowski|Zalewu Janowskiego]] zamierzano wybudować VI. mikrodzielnicę miasta<ref group="uwagi">Przed budową miasta znajdowały się tam zabudowania wsi Semichody które w trakcje budowy wyburzono. Do awarii teren ten wraz z zatoką Janowską stanowił zaplecze rekreacyjne dla mieszkańców Prypeci. Po awarii w 1986 roku teren ten został przekształcony w Punkt Tymczasowego Rozmieszczenia Odpadów Radioaktywnych "Piaszczysty Płaskowyż".</ref>, wiązało się to z planowanym uruchomieniem dwóch kolejnych [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|bloków energetycznych V i VI]]. Według Aleksandra Esaulowa, byłego wiceprzewodniczącego Komitetu Wykonawczego miasta Prypeć budowę kolejnej mikrodzielnicy planowano rozpocząć na przełomie 1986/87, a jej zakończenie przewidywano w pierwszej połowie lat 90-tych<ref group="uwagi">Perspektywiczny plan rozbudowy miasta Prypeć zakładał rozpoczęcie prac w czasie trwanie dwunastej pięciolatki (1986-1990) a zakończenie w czasie trzynastej pięciolatki (1991-1996).</ref>. W założeniach docelowo miasto miało zamieszkiwać ok. 75 - 85 tys. mieszkańców<ref name=":0">{{Cytuj stronę|url=https://ulis.dreamwidth.org/4985.html|tytuł=Припять. Пиратская карта, или "Город сокровищ"|autor=|data dostępu=2017-01-16|opublikowany=ulis.dreamwidth.org|język=}}</ref>.{{Cytat||Prypeć pewnie wkracza w przyszłość. Jego zakłady przemysłowe nadal zwiększają swoje zdolności produkcyjne. W nadchodzących latach w mieście powstanie technikum energetyczne, kolejna szkoła średnia, Pałac Pionierów, klub młodzieżowy, centrum handlowe, zadaszony targ, hotel, nowe budynki dworca autobusowego i kolejowego, poliklinika dentystyczna, kino z dwoma salami projekcyjnymi, sklep "Dietskij mir", Uniwermag i inne obiekty handlowo-usługowe. Wejście do miasta ozdobi park rozrywki. Zgodnie z ogólnym planem urbanistycznym w Prypeci będzie mieszkać do osiemdziesięciu tysięcy mieszkańców. Atomowe miasto Polesia stanie się jednym z najpiękniejszych miast Ukrainy}}Do końca 1988 planowano otwarcie dwóch dużych centrów handlowych<ref group="uwagi">Jeden z nich miał zostać nazwany "Prypecki Świt".</ref>, [[Pałacu Pionierów]] (nieukończony), kinoteatru z dwiema salami projekcyjnymi, Pałacu Sztuki "Jubileuszowy", dwóch kompleksów sportowych "Czernihów" i "Prypecianin", hotelu "Październik", szkoły zawodowej, szkoły średniej, technikum energetycznego, klubu jachtowego, linii kolejowej, dworca autobusowego, kliniki stomatologicznej i sklepu z zabawkami<ref>{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20110209010612/http://pripyat.com/en/city/2006/12/21/1567.html|tytuł=Near the cradles of Pripyat history|autor=|data dostępu=2017-01-04|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.max-info.by/post/309_info.html|tytuł=План развития города Припять|autor=|data dostępu=2017-01-16|opublikowany=max-info.by|język=}}</ref>. U zbiegu ulicy Łesi Ukrainki i Aleji Budowniczych planowano budowę 52 metrowego nadajnika telewizyjnego<ref>{{Cytuj stronę|url=http://c7s.ru/publ/chernobyl/chernobyl_gorod_legenda/5-1-0-521|tytuł=Чернобыль- город Легенда|autor=|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=c7s.ru|język=}}</ref>.
−	==Wypadek w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej==
−	===26 kwietnia 1986===
−	{| class="wikitable" style="float:right; margin-left: 10px;"
−	|+Rejestr dawki ekspozycyjnej w Prypeci 26 kwietnia 1986<ref>''[http://www.rri.kyoto-u.ac.jp/NSRG/en/Karpan2008English.pdf First days of the Chernobyl accident. Private experience]''. Nikołaj Karpan</ref>
−	|-
−	!Miejsce
−	!'''26.04.1986'''
−	|-
−	|ul. I. Kurczatowa
−	|22 mR/h
−	|-
−	|ul. Sportowa
−	|16 mR/h
−	|-
−	|ul. Hydroprojektowa
−	|20 mR/h
−	|-
−	|pr. Budowlanych
−	|16 mR/h
−	|-
−	|Park miejski
−	|86 mR/h
−	|-
−	|ul. Przyjaźni Narodów
−	|62 mR/h
−	|-
−	|ul. Entuzjastów
−	|53 mR/h
−	|-
−	|ul. A. Ogoniewa
−	|115 mR/h
−	|-
−	|Laboratorium Dozymetrii
−	Wewnętrznej
−	|25 mR/h
−	|}Około godziny drugiej w nocy w wydziale Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przy komitecie wykonawczym miasta Prypeć zarządzono nadzwyczajne spotkanie kryzysowe w związku z sytuacją w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Podczas spotkania wstępnie omówiono jakie kroki należy podjąć w przypadku gdy skala awarii okaże się większa od przewidywanej. Zgodnie z obowiązującymi procedurami prewencyjnie podjęto decyzję o czasowym zablokowaniu dla osób cywilnych głównych dróg wylotowych z miasta. W tym celu zarządzono sprowadzenia dodatkowych kilkudziesięciu funkcjonariuszy milicji z Kijowa których nie poinformowano o rodzaju awarii. Decyzja o blokadzie dróg miała na celu ograniczenie przemieszczania się osób cywilnych oraz zabezpieczenie głównych tras komunikacyjnych dla służb ratowniczych<ref>{{Cytuj stronę|url=http://chernobylgallery.com/chernobyl-disaster/timeline/|tytuł=A chronology of events surrounding the Chernobyl nuclear disaster.|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=chernobylgallery.com|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.nirs.org/wp-content/uploads/mononline/nm724.pdf|tytuł=Nuclear monitor. Chernobyl: Chronology of a disaster|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=nirs.org|język=}}</ref>.
−	Od godziny czwartej nad ranem w miejscowym jednostce medycznej rozpoczęto przyjmowanie poszkodowanych z pierwszymi objawami choroby popromiennej. Około godziny szóstej mimo pomocy medycznej w szpitalu w wyniku odniesionych ran umiera [[Władimir Szaszenok]], stając się tym samym drugą ofiarą śmiertelną awarii. W tym samym czasie hospitalizowanych jest 108 poszkodowanych<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.gazeta.ru/science/2016/04/26_a_8196311.shtml|tytuł=Чернобыль: хроника катастрофы|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=gazeta.ru|język=}}</ref>. Do tego czasu milicja zablokowała wszystkie główne drogi wylotowe z miasta. Przed dziesiątą rano na ulicach pojawiają się pierwsze patrole milicji wyposażone w dozymetry<ref name=":23">{{Cytuj stronę|url=http://veteranychernobyl.info/zhizn-i-smert-v-chernobyle|tytuł=Жизнь и смерть в Чернобыле|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=veteranychernobyl.info|język=}}</ref>. W tym samym czasie w budynku Komitetu partii odbyło się spotkanie na którym postanowiono nie informować mieszkańców o awarii i zagrożeniu z tym związanym aby nie powodować paniki<ref>{{Cytuj stronę|url=https://vlast.kz/obsshestvo/16926-perezit-cernobyl.html|tytuł=Пережить Чернобыль|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=vlast.kz|język=}}</ref>. Ostrzeżenia zaczęły się około południa. Dzieciom powiedziano, aby szły bezpośrednio do domu po szkole, a wszystkim mieszkańcom polecono przez radio, aby pozostali w swoich mieszkaniach i zamknęli okna. Wcześniej w ciągu dnia pracownicy zmianowi zauważyli, że droga prowadząca do elektrowni była zablokowana, a pracownicy powracający z nocnej zmiany musieli przejść badania lekarskie, zanim pozwolono im wrócić do domu. Około godziny czternastej do szpitala gdzie hospitalizowani są poszkodowani dociera personel medyczny ze [[Szpital Kliniczny nr 6 w Moskwie|Szpitala Klinicznego nr IV w Moskwie]] pod przewodnictwem dr Gieorgija Dmitrijewicza Sielidowkina<ref name=":33">{{Cytuj stronę|url=https://strana.ua/articles/special/10340-26-04-1986-katastrofa-translyaciya-v-rezhime-realnogo-vremeni.html|tytuł=26.04.1986. Катастрофа.Трансляция в режиме реального времени|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=strana.ua|język=}}</ref>. Od 14:00 na terenie miasta rozpoczęto profilaktykę jodową<ref>{{Cytuj stronę|url=http://bezogr.ru/chernobileskie-bedi-kiyiv-2009.html?page=2|tytuł=Чернобыльские беды|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=bezogr.ru|język=}}</ref>. W godzinach wieczornych personel medyczny kontynuuje opiekę lekarską poszkodowanym. Mimo to z każdą kolejną godziną ich stan się pogarsza. Po telefonicznej konsultacji z lekarzami Szpitala Klinicznego nr VI w Moskwie poradzono im podawać poszkodowanym roztwór wody i jodu<ref name=":23" /><ref>{{Cytuj stronę|url=https://strana.ua/articles/special/10340-26-04-1986-katastrofa-translyaciya-v-rezhime-realnogo-vremeni.html|tytuł=https://strana.ua/articles/special/10340-26-04-1986-katastrofa-translyaciya-v-rezhime-realnogo-vremeni.html|autor=|data dostępu=2018-05-31|opublikowany=strana.ua|język=}}</ref>. Około godziny 20 do Prypeci przybywają członkowie Komisji Rządowej. Konwój samochodów zatrzymuje się na centralnym placu miasta, tuż pod budynkiem miejskiego komitetu wykonawczego. Kilka minut później główna aula w budynku lokalnego komitetu wykonawczego jest wypełniona po brzegi. W budynku od południa gromadzili się przedstawiciele wszystkich szczebli partyjnych oraz kadra inżynieryjno-techniczna elektrowni. Wszyscy oczekiwali na przybycie delegacji z Moskwy. Spotkanie rozpoczęło się krótkim sprawozdaniem dyrektora elektrowni<ref name=":33" />. Tuż przed 22 przewodniczący [[Komisja Rządowa|Komisji Rządowej]], Borys Szczerbina zażądał przysłania do Prypeci jednostek wojsk chemicznych i jednostek śmigłowców z kijowskiego okręgu wojskowego<ref name=":23" />. Podczas trwania obrad Komisji ponownie przedstawiono pisemny wniosek dyrektora elektrowni [[Wiktor Briuchanow|Wiktora Briuchanowa]] na temat możliwość ewakuacji ludności z Prypeci a także podjęto decyzję aby zwiększyć obserwację i kontrolę radiacyjną na terenie elektrowni oraz w mieście. Wydano dyspozycję aby sprowadzić przeznaczony do ewakuacji transport z okolic Czarnobyla i obwodu kijowskiego. Od godziny 22:30 poza granicami miasta rozpoczęto gromadzenie środków transportu w przypadku podjęcia decyzji o ewakuacji ludności. W godzinach wieczornych 26 kwietnia średni poziom promieniowania w mieście przekroczył 1000 razy (0,1 mS /h) normalne promieniowanie tła<ref>{{Cytuj stronę|url=http://chornobyl.in.ua/en/pripyat-evacuation-1986.html|tytuł=Pripyat – evacuation after nuclear accident|autor=|data dostępu=2017-01-04|opublikowany=chornobyl.in.ua|język=}}</ref>.	+	== Kontrowersje ws. wysiedleń ==
−	===27 kwietnia 1986===
−	====Ewakuacja====
−	{| class="wikitable" style="float:right; margin-left: 10px;"
−	|+Rejestr dawki ekspozycyjnej w Prypeci 27 kwietnia 1986<ref>''[http://www.rri.kyoto-u.ac.jp/NSRG/en/Karpan2008English.pdf First days of the Chernobyl accident. Private experience]''. Nikołaj Karpan</ref>
−	|-
−	!Miejsce
−	!'''27.04.1986'''
−	!Wzrost
−	|-
−	|ul. I. Kurczatowa
−	|320 mR/h
−	|1455%
−	|-
−	|ul. Sportowa
−	|250 mR/h
−	|1562%
−	|-
−	|ul. Hydroprojektowa
−	|230 mR/h
−	|1150%
−	|-
−	|pr. Budowlanych
−	|250 mR/h
−	|1562%
−	|-
−	|Park miejski
−	|280 mR/h
−	|326%
−	|-
−	|ul. Przyjaźni Narodów
−	|380 mR/h
−	|613%
−	|-
−	|ul. Entuzjastów
−	|520 mR/h
−	|981%
−	|-
−	|ul. A. Ogoniewa
−	|490 mR/h
−	|426%
−	|-
−	|Laboratorium Dozymetrii
−	Wewnętrznej
−	|340 mR/h
−	|1360%
−	|}[[File:Pripyat 1986.ogg|thumb|Komunikatu z miejskiego radiowęzła wyemitowany 27 kwietnia 1986 roku około godziny 13:10.]]W godzinach nocnych 27 kwietnia, dzień po awarii, zapadła decyzja o (w pierwotnych zamiarach czasowej) ewakuacji miasta. Na miejscu miał pozostać jedynie niezbędny personel elektrowni, szpitala oraz służby administracji miejskiej, logistyki oraz służby porządkowe w mieście. Na rogatkach miasta pod pozorem ćwiczeń obrony cywilnej zgromadzono 1200 autobusów i 200 ciężarówek, a na pobliską [[Janów (stacja kolejowa)|stację kolejową Janów]] podstawiono dwa składy osobowe przeznaczone dla 1500 osób. Za przeprowadzenie ewakuacji miał być odpowiedzialny generał milicji Giennadij Bierdowow. Ze względów logistycznych ewakuowany obszar miasta podzielono na pięć sektorów (I - V). Przed każdym budynkiem mieszkalnym dyżurował jeden milicjant. Wiele osób przyszło wcześnie i czekało przed budynkami na ewakuację, chociaż kazano im pozostać w środku.
−	*7:00 – przewodniczący Komisji Rządowej potwierdził decyzję o ewakuacji mieszkańców miasta.
−	*13:10 – przez miejski radiowęzeł nadano polecenie przygotowania do ewakuacji. Mieszkańcom polecono przygotować się do ewakuacji która miała rozpocząć się o godzinie 14:00. Poinstruowano ich aby zabrali ze sobą tylko niezbędne przedmioty, w tym dokumenty i niewielki zapas żywności.
−	*14:00 – rozpoczęcie ewakuacji mieszkańców
−	*16:30 – zakończenie ewakuacji
−	*18:20 – ponowne sprawdzenie domów przez oddziały milicji. Znaleziono 20 osób, które próbowały uniknąć ewakuacji
−	Ewakuacja przebiegła stosunkowo spokojnie. W niecałe trzy godziny cała ludność miasta została ewakuowana, a kolumna autobusu miała ponad 19 kilometrów długości.
−	Łącznie 26 kwietnia w godzinach 14-18 ewakuacji poddano 44 460 osób (w tym 15 500 osób niepełnoletnich):	+	Dziś powszechnie uważa się, że niepotrzebnie przesiedlono na stałe ludność miasta i okolicznych wsi. Przeprowadzona w dzień po awarii reaktora pierwsza ewakuacja 49 360 osób z miasta Prypeć oraz 254 osób z sąsiedniego Janowa<ref group="uwagi">W sumie ewakuowano 49 360 osób w tym 15 500 dzieci oraz 80 osób transportem medycznym oraz 254 osoby z sąsiedniego Janowa. Autobusami ewakuowano 34 000 osób, dwoma pociągami ze stacji Janów ok. tysiąca osób. Pozostała część mieszkańców ewakuowała się własnymi środkami transportu.</ref> miała uzasadnienie, gdyż w tym dniu istniała możliwość przebicia się stopionego rdzenia do dolnych pomieszczeń, w których mogła znajdować się woda. W takim przypadku wybuch pary wodnej mógł spowodować znaczące skażenie miasta, co stanowiłoby zagrożenie dla ludności. Ówczesne władze nakazały ewakuować ludność z terenów skażonych cezem-137 na poziomie powyżej 37 kBq/m2. Zalecenie to było niczym nieuzasadnione, gdyż takie skażenie generuje dawkę promieniowania 0,2 mSv/rok, czyli ponad dziesięciokrotnie mniejszą niż średnia dawka pochodząca od naturalnych źródeł promieniowania. Ponadto, ewakuacja mieszkańców Prypeci została przeprowadzona w czasie kiedy moc dawki ekspozycyjnej w mieście kształtował się na średnim poziomie 550 mR/h (w niektórych miejscach oscylował na poziomie 1.1 R/h), wbrew temu co pierwotnie przewidywano<ref>{{Cytuj stronę|url=http://tass.ru/spec/chernobyl|tytuł=Чернобыль. Мифы и факты|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=tass.ru|język=}}</ref>. Czasem przesiedleńcy w miejscu docelowym otrzymywali większe dawki promieniowania od radonu z podłoża, niż otrzymywaliby ze skażeń pozostawszy w domu, np. część mieszkańców z Prypeci wysiedlono do miejscowości Poliśke, gdzie dawki na tarczycę od jodu-131 były 5 razy większe niż w samym mieście<ref>[http://ncbj.edu.pl/zasoby/awarie/20_rocznica_czarnobyla.pdf W 20. rocznicę awarii Czarnobylskiej elektrowni jądrowej.] Opracowanie działu szkolenia i doradztwa Instytutu Problemów Jądrowych (W. Trojanowski, L. Dobrzyński, E. Droste) oraz A Strupczewskiego z Instytutu Energii Atomowej; 2006.</ref>.
−	* 33 760 osób – autobusami przeznaczonymi do ewakuacji
−	* 2 200 – dwoma składami spalinowymi przeznaczonymi do ewakuacji
−	* 3 700 – we własnym zakresie wykorzystując regularny ruch kolejowy
−	* 5 100 – własnymi środkami transportu (średnio co dziesiąty mieszkaniec posiadał własny samochód)
−	Ewakuacji nie poddano blisko 5000 pracowników elektrowni niezbędnych do funkcjonowania zakładu oraz na terenie miasta pozostawiono służby porządkowe w łącznej liczbie 2 616 osób.
−	* 446 – personel UWD
−	* 90 – personel UWD m. Kijowa
−	* 210 – szkoła szkolenia wstępnego Dyrekcji UWD w Kijowie
−	* 300 – słuchacze ZSRR
−	* 220 – aparat MWD ZSRR
−	* 154 – żołnierze jednostki wojskowej nr 5403
−	* 695 – żołnierze jednostki wojskowej nr 3217
−	Początkowo ewakuowanych przewieziono do punktów zbornych gdzie przebywali ok. 3 dni. Ok. 28 000 mieszkańców Prypeci i innych ewakuowanych miejscowości przebywała przez pewien okres w rejonie miasta [[Poliśke]] w okresie od 27 kwietnia do 5 maja<ref>[http://www.rri.kyoto-u.ac.jp/NSRG/reports/kr139/pdf/kr139.pdf Multi-side Approach to the Realities of the Chernobyl NPP Accident], Maj 2018</ref>. Następnie zostali przeniesieni w tymczasowych miejsc zakwaterowania m. in. hoteli pracowniczych. Dla pracowników elektrowni i ich rodzin w latach 1986-1988 zbudowano nowe miasto [[Sławutycz]].
−	{| class="wikitable"
−	|+Treść komunikatu z miejskiego radiowęzła wyemitowany 27 kwietnia 1986 roku około godziny 13:10 z radiostacji w budynku lokalnego węzła łączności.
−	|'''Treść komunikatu w języku polskim'''
−	|
−	|'''Treść komunikatu w języku rosyjskim'''
−	|-
−	|Uwaga, Uwaga! (×3)
−	Drodzy Towarzysze! Miejska rada deputowanych ludowych zawiadamia, że w związku z awarią w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, w mieście Prypeć powstała niesprzyjająca sytuacja radiacyjna. Partyjne oraz rządowe organy, jednostki wojskowe podejmują konieczne działania. Jednakże, aby zapewnić całkowite bezpieczeństwo ludzi, a przede wszystkim dzieci, konieczne jest przeprowadzenie tymczasowej ewakuacji mieszkańców do miejscowości w obwodzie kijowskim. Dlatego do każdego budynku dziś dwudziestego siódmego kwietnia o godzinie czternastej zero zero, będą podstawione autobusy wraz z funkcjonariuszami milicji i przedstawicielami miejskiego komitetu wykonawczego. Zaleca się aby zabrać ze sobą dokumenty, najbardziej potrzebne rzeczy oraz na najbliższy okres produkty spożywcze. Kierownicy przedsiębiorstw i instytucji wyznaczyli pracowników, którzy pozostaną na miejscu w celu zapewnienia normalnego funkcjonowania przedsiębiorstw w mieście. Wszystkie domy na okres ewakuacji będą chronione przez funkcjonariuszy milicji. Towarzysze, czasowo opuszczając swoje domy, proszę nie zapomnijcie pozamykać okien, wyłączyć urządzeń elektrycznych i gazowych oraz zamknąć zawory wody. Proszę zachować spokój, dbać o organizację i porządek w trakcie czasowej ewakuacji.
−	|
−	|Внимание, Внимание! (×3)
−	Уважаемые товарищи! Городской совет народных депутатов сообщает, что в связи с аварией на Чернобыльской атомной электростанции в городе Припяти складывается неблагоприятная радиационная обстановка. Партийными и советскими органами, воинскими частями принимаются необходимые меры. Однако, с целью обеспечения полной безопасности людей, и, в первую очередь, детей, возникает необходимость провести временную эвакуацию жителей города в ближайшие населённые пункты Киевской области. Для этого к каждому жилому дому сегодня, двадцать седьмого апреля, начиная с четырнадцати ноль-ноль часов будут поданы автобусы в сопровождении работников милиции и представителей горисполкома. Рекомендуется с собой взять документы, крайне необходимые вещи, а также, на первый случай, продукты питания. Руководителями предприятий и учреждений определён круг работников, которые остаются на месте для обеспечения нормального функционирования предприятий города. Все жилые дома на период эвакуации будут охраняться работниками милиции. Товарищи, временно оставляя своё жильё, не забудьте, пожалуйста, закрыть окна, выключить электрические и газовые приборы, перекрыть водопроводные краны. Просим соблюдать спокойствие, организованность и порядок при проведении временной эвакуации.
−	|}
−	== Kontrowersje ==	+	== Obecnie ==
−	Dziś powszechnie uważa się, że niepotrzebnie przesiedlono na stałe ludność miasta i okolicznych wsi. Przeprowadzona w dzień po awarii reaktora pierwsza ewakuacja 49 360 osób z miasta Prypeć oraz 254 osób z sąsiedniego Janowa<ref group="uwagi">W sumie ewakuowano 49 360 osób w tym 15 500 dzieci oraz 80 osób transportem medycznym oraz 254 osoby z sąsiedniego Janowa. Autobusami ewakuowano 34 000 osób, dwoma pociągami ze stacji Janów ok. tysiąca osób. Pozostała część mieszkańców ewakuowała się własnymi środkami transportu.</ref> miała uzasadnienie, gdyż w tym dniu istniała możliwość przebicia się stopionego rdzenia do dolnych pomieszczeń, w których mogła znajdować się woda. W takim przypadku wybuch pary wodnej mógł spowodować znaczące skażenie miasta, co stanowiłoby zagrożenie dla ludności. Ówczesne władze nakazały ewakuować ludność z terenów skażonych cezem-137 na poziomie powyżej 37 kBq/m2. Zalecenie to było niczym nieuzasadnione, gdyż takie skażenie generuje dawkę promieniowania 0,2 mSv/rok, czyli ponad dziesięciokrotnie mniejszą niż średnia dawka pochodząca od naturalnych źródeł promieniowania. Ponadto, ewakuacja mieszkańców Prypeci została przeprowadzona w czasie kiedy moc dawki ekspozycyjnej w mieście kształtował się na średnim poziomie 550 mR/h (w niektórych miejscach oscylował na poziomie 1.1 R/h), wbrew temu co pierwotnie przewidywano<ref>{{Cytuj stronę|url=http://tass.ru/spec/chernobyl|tytuł=Чернобыль. Мифы и факты|autor=|data dostępu=2018-05-28|opublikowany=tass.ru|język=}}</ref>. Czasem przesiedleńcy w miejscu docelowym otrzymywali większe dawki promieniowania od radonu z podłoża, niż otrzymywaliby ze skażeń pozostawszy w domu, np. część mieszkańców z Prypeci wysiedlono do miejscowości Poliśke, gdzie dawki na tarczycę od jodu-131 były 5 razy większe niż w samym mieście<ref>[http://ncbj.edu.pl/zasoby/awarie/20_rocznica_czarnobyla.pdf W 20. rocznicę awarii Czarnobylskiej elektrowni jądrowej.] Opracowanie działu szkolenia i doradztwa Instytutu Problemów Jądrowych (W. Trojanowski, L. Dobrzyński, E. Droste) oraz A Strupczewskiego z Instytutu Energii Atomowej; 2006.</ref>.	+	Obecnie maksymalna moc dawki rejestrowana w Prypeci jest mniejsza niż wartość tła naturalnego występującego w wielu miejscach na świecie, np. w wielu rejonach Iranu, Finlandii, Szwecji, Francji czy Hiszpanii. Prypeć jest również nadzorowane przez Ministerstwo Spraw Nadzwyczajnych Ukrainy. Z uwagi na fatalny stan konstrukcyjny budynków od 2012 roku obowiązuje całkowity zakaz wchodzenia do budynków.
−	==Dekontaminacja==
−	W pierwszej fazie usuwanie skutków awarii, maju i czerwcu 1986 roku dokonano oczyszczenia wierzchniej części powierzchni dróg i zewnętrznych elewacji budynków. Do końca czerwca dezaktywacja miasta została zakończona w około 70%<ref>[http://www-ns.iaea.org/downloads/rw/projects/emras-urban-draft-pripyat-May06.pdf Scenario for modeling changes in radiological conditions in contaminated urban environments.]</ref>. Kolejny etap rozpoczął się we wrześniu, obejmował on akcje dezaktywacyjne poszczególnych dzielnic miasta. W rezultacie, w grudniu 1986 znacząco obniżył się poziom promieniowania w mieście w związku z tym prace dezaktywacyjne kontynuowano w nadchodzącym roku. W 1988 roku zaprzestano stałego monitorowania poziomu promieniowania w mieście. Przez kolejne 10 lat regularnie myto główne drogi w mieście.
−	W sąsiedztwie miasta stworzono Punkt Tymczasowego Rozmieszczenia Odpadów Radioaktywnych "Prypeć" gdzie w latach 1986/87 pochowano pod warstwą ziemi pojazdy biorące udział w ewakuacji a także wiele pojazdów pozostawionych przez ewakuowanych mieszkańców miasta.	+	=== Turystyka ===
−	==Obecnie==
−	Obecnie maksymalna moc dawki rejestrowana w Prypeci jest mniejsza niż wartość tła naturalnego występującego w wielu miejscach na świecie, np. w wielu rejonach Iranu, Finlandii, Szwecji, Francji czy Hiszpanii. Prypeć jest również nadzorowane przez Ministerstwo Spraw Nadzwyczajnych Ukrainy. Z uwagi na fatalny stan konstrukcyjny budynków od 2012 obowiązuje całkowity zakaz wchodzenia do budynków.
−	===Turystyka===
	W 2017 miasto odwiedziło ponad 50 tys. osób z czego zdecydowaną większość stanowili obcokrajowcy (ponad 80%). Wśród nich najliczniejszą grupą byli: Japończycy, Amerykanie oraz Niemcy. Według organizatorów wycieczek zagraniczni turyści, którzy odwiedzili Strefę Wykluczenia wokół Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej w latach 2015-2017, zostawili na Ukrainie ok. 10 mln dolarów w skali rocznej<ref>''The Disaster in Chernobyl Nuclear Power Plant and Tourism. Condition of and Prospects for the Development of Tourism in the Area of Radioactive Contamination''; Daniel Bakota, Lesia Zastavetska, Arkadiusz Płomiński; 2018</ref>.		W 2017 miasto odwiedziło ponad 50 tys. osób z czego zdecydowaną większość stanowili obcokrajowcy (ponad 80%). Wśród nich najliczniejszą grupą byli: Japończycy, Amerykanie oraz Niemcy. Według organizatorów wycieczek zagraniczni turyści, którzy odwiedzili Strefę Wykluczenia wokół Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej w latach 2015-2017, zostawili na Ukrainie ok. 10 mln dolarów w skali rocznej<ref>''The Disaster in Chernobyl Nuclear Power Plant and Tourism. Condition of and Prospects for the Development of Tourism in the Area of Radioactive Contamination''; Daniel Bakota, Lesia Zastavetska, Arkadiusz Płomiński; 2018</ref>.
Linia 304:		Linia 207:
	! colspan="15" |Rok		! colspan="15" |Rok
	|-		|-
−	!2004<ref name=":73">[http://towarzystwo.ros.edu.pl/images/roczniki/2018/027_ROS_V20_R2018.pdf The Disaster in Chernobyl Nuclear Power Plant and Tourism. Condition of and Prospects for the Development of Tourism in the Area]</ref>	+	!2004<ref name=":7">[http://towarzystwo.ros.edu.pl/images/roczniki/2018/027_ROS_V20_R2018.pdf The Disaster in Chernobyl Nuclear Power Plant and Tourism. Condition of and Prospects for the Development of Tourism in the Area]</ref>
−	!2005<ref name=":73" />	+	!2005<ref name=":7" />
−	!2006<ref name=":73" />	+	!2006<ref name=":7" />
−	!2007<ref name=":73" />	+	!2007<ref name=":7" />
−	!2008<ref name=":83">{{Cytuj stronę|url=http://www.spiegel.de/einestages/tschernobyl-schwarzer-tourismus-zum-ungluecks-reaktor-a-1088757.html|tytuł=Zum Gruselreaktor bitte hier entlang|autor=|data dostępu=2019-04-05|opublikowany=spiegel.de|język=}}</ref>	+	!2008<ref name=":8">{{Cytuj stronę|url=http://www.spiegel.de/einestages/tschernobyl-schwarzer-tourismus-zum-ungluecks-reaktor-a-1088757.html|tytuł=Zum Gruselreaktor bitte hier entlang|autor=|data dostępu=2019-04-05|opublikowany=spiegel.de|język=}}</ref>
−	!2009<ref name=":83" />	+	!2009<ref name=":8" />
−	!2010<ref name=":83" />	+	!2010<ref name=":8" />
−	!2011<ref name=":83" />	+	!2011<ref name=":8" />
−	!2012<ref name=":83" />	+	!2012<ref name=":8" />
−	!2013<ref name=":83" />	+	!2013<ref name=":8" />
−	!2014<ref name=":83" />	+	!2014<ref name=":8" />
−	!2015<ref name=":83" />	+	!2015<ref name=":8" />
−	!2016<ref name=":73" />	+	!2016<ref name=":7" />
−	!2017<ref name=":73" />	+	!2017<ref name=":7" />
	!2018<ref>{{Cytuj stronę|url=https://bellona.org/news/nuclear-issues/2019-06-visitors-flocking-to-chernobyl-but-is-it-safe-or-right|tytuł=Visitors are flocking to Chernobyl, but is it safe, or right?|autor=Charles Digges|data dostępu=2019-06-30|opublikowany=bellona.org|język=}}</ref>		!2018<ref>{{Cytuj stronę|url=https://bellona.org/news/nuclear-issues/2019-06-visitors-flocking-to-chernobyl-but-is-it-safe-or-right|tytuł=Visitors are flocking to Chernobyl, but is it safe, or right?|autor=Charles Digges|data dostępu=2019-06-30|opublikowany=bellona.org|język=}}</ref>
	|-		|-
Linia 362:		Linia 265:
	|'''35 100'''		|'''35 100'''
	|'''50 200'''		|'''50 200'''
−	|'''71 862'''	+	|71 862
	|}		|}
−	==Infrastruktura i statystyki<ref>{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20100706165034/http://pripyat.com/ru/city/2005/09/07/262.html|tytuł=Prypeć w liczbach|autor=Jewgienij Leontjew|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref><ref group="uwagi">Dane źródłowe Aleksandra Esaulowa, byłego wiceprzewodniczącego Komitetu Wykonawczego miasta Prypeć.</ref>==	+
−	*'''Obszar'''<ref name=":53" />''':'''  4.5-5 km<sup>2</sup> (wraz z terenem przemysłowym [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowe]]<nowiki/>j, obszarem zalesionym oraz piaszczystym płaskowyżem (90 ha) 18-20 km<sup>2</sup> ).	+	== Główne budynki miasta ==
−	**Budynki mieszkalne: 18%	+
−	**Drogi asfaltowe oraz obszary wybetonowane: 20%	+	*[[Hotel Polesie|Hotel „Polesie”]], ul. I. Kurczatowa 8
−	**Roślinność (lasy sosnowe): ⩽12%	+	*[[Pałac Kultury „Energetyk”]], ul. I. Kurczatowa 10
−	**Ogrody z uprawianymi glebami: 4%	+	*[[Kawiarnia „Prypeć”]], ul. Nabrzeże 7
−	**Trawniki, ogrody publiczne i inne tereny zieleni miejskiej: 24%	+	*[[Kino „Prometeusz”]], ul. I. Kurczatowa 4
−	**Inne obszary: 23%.	+	*Siedziba Miejskiego Komitetu Wykonawczego miasta Prypeć, ul. I. Kurczatowa 6
−	**Plantacje leśne zajmują około 20% otaczających terenów; reszte stanowią większości tereny przemysłowe	+	*[[Kompleks Sportowy „Lazurowy”]], ul. Sportowa 24
−	*'''Populacja:''' Według ostatniego spisu powszechnego 47 500 (1985). Poddanych ewakuacji 27 kwietnia 1986: 49 400 osób lub 49 360<ref name=":53" /> (17 342 mężczyzn,16 652 kobiet, 15 406 dzieci (7 176 w wieku szkolnym) lub 17 000 dzieci<ref name=":53" />)	+	*[[Zakład „Jupiter”]], ul. Fabryczna 11
−	*'''Gęstość zaludnienia:''' ok. 10 000 os/km<sup>2</sup><ref name=":53" />.	+	*[[Stadion Centralny]], ul. Hydroprojektowa 2
−	*'''Średnia wieku mieszkańców:''' 26 lat (1986)	+	*[[Szpital Miejski nr 126 w Prypeci|Wielospecjalistyczne Centrum Medyczne nr 126]], ul. Przyjaźni Narodów 18
−	*'''Obiekty budowlane:''' Około 400 budynków (55% to obiekty mieszkalne, 13% to szkoły, przedszkola, szpitale itp.)<ref name=":53" />.	+
−	*'''Przestrzeń mieszkalna:''' Całkowita - 658,700 m<sup>2</sup>  (13 414 mieszkań w 160 blokach mieszkalnych, 18 hosteli robotniczych dla mężczyzn lub kobiet (7621 miejsc), 8 hosteli robotniczych dla par lub małżeństw (1 206 miejsc), 9 hosteli robotniczych dla kawalerów (324 miejsc).	+	== Infrastruktura i statystyki<ref>{{Cytuj stronę|url=https://web.archive.org/web/20100706165034/http://pripyat.com/ru/city/2005/09/07/262.html|tytuł=Prypeć w liczbach|autor=Jewgienij Leontjew|data dostępu=2017-01-03|opublikowany=pripyat.com|język=}}</ref><ref group="uwagi">Dane źródłowe Aleksandra Esaulowa, byłego wiceprzewodniczącego Komitetu Wykonawczego miasta Prypeć.</ref> ==
−	*'''[[Edukacja w Prypeci|Edukacja]]:''' 15 przedszkoli (4980 miejsc), 5 szkół ogólnokształcących (6786 miejsc) oraz szkoła zawodowa (600 miejsc)	+	* '''Obszar'''<ref name=":5" />''':'''  4.5-5 km<sup>2</sup> (wraz z terenem przemysłowym [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowe]]<nowiki/>j, obszarem zalesionym oraz piaszczystym płaskowyżem (90 ha) 18-20 km<sup>2</sup> ).
−	*'''Opieka zdrowotna:''' 1 nowoczesny szpital mogący pomieścić do 410 pacjentów, 3 poradnie mogące obsłużyć 1750 pacjentów.	+	** Budynki mieszkalne: 18%
−	*'''Handel:''' 25 sklepów i centrów handlowych o łącznej powierzchni 9239 m<sup>2</sup>, 27 obiektów gastronomicznych (stołówek, kawiarni i restauracji) o pojemności 5535 miejsc siedzących, 10 magazynów o łącznej powierzchni 4213 m<sup>2</sup> i pojemności 4,430 ton towarów.	+	** Drogi asfaltowe oraz obszary wybetonowane: 20%
−	*'''Kultura:''' 3 budynki: [[Pałac Kultury „Energetyk”]], [[Kino „Prometeusz”]] (o pojemności 1220 miejsc siedzących) oraz szkoła muzyczna o 8 pomieszczeniach dla 312 osób.	+	** Roślinność (lasy sosnowe): ⩽12%
−	*'''Sport:''' 10 hal sportowych, 3 stawy do połowu ryb, 10 strzelnic, dwa stadiony (w tym jeden z 5000 miejsc), 2 basen.	+	** Ogrody z uprawianymi glebami: 4%
−	*'''Rekreacja:''' 1 park miejski (⩽10 ha)<ref name=":53" />, 35 placów zabaw, stadion sportowy.	+	** Trawniki, ogrody publiczne i inne tereny zieleni miejskiej: 24%
−	*'''Przemysł:''' 4 przedsiębiorstwa z całkowitym rocznym przychodem 477 mln rubli. Powierzchnia obiektów przemysłowych to 30 000 m<sup>2</sup>, a innych budynków niemieszkalnych 10.000 m<sup>2</sup><ref name=":53" />.	+	** Inne obszary: 23%.
−	*'''Budownictwo:''' 6 głównych przedsiębiorstw budowlanych których łączne inwestycje wynoszą 132 mln. rubli.	+	** Plantacje leśne zajmują około 20% otaczających terenów; reszte stanowią większości tereny przemysłowe
−	*'''Infrastruktura:''' Całkowita długość podziemnej sieci uzbrojenia terenu wynosi 135 km (w tym 52 km sieci ciepłowniczej)<ref name=":53" />	+	* '''Populacja:''' 49 400 osób lub 49 360<ref name=":5" /> (17 342 mężczyzn,16 652 kobiet, 15 406 dzieci (7 176 w wieku szkolnym) lub 17 000 dzieci<ref name=":5" />)
−	*'''Transport:''' Linia Kolejowa Czernichów-Owrucz – stacja Janów, 3 przedsiębiorstwa transportowe: Przedsiębiorstwo transportowe nr 31015, przedsiębiorstwo transportu Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej (''Awtotransportnyj Kombinat Czernobylskoj AES'') z 533 pojazdami transportowymi w tym 167 autobusów.	+	* '''Gęstość zaludnienia:''' 10 000 os/km<sup>2</sup><ref name=":5" />.
−	*'''Telekomunikacja:''' 2926 lokalnych numerów telefonów zarządzanych przez miejscową centralę. Dodatkowo 1950 numerów telefonów obsługiwanych przez Czarnobylską Elektrownię Atomową, Zakłady Jupiter oraz Wydział Architektury i Rozwoju Miasta.	+	* '''Średnia wieku mieszkańców:''' 26 lat (1986)
−	*'''Zaopatrzenie w wodę:''' 28 studni artezyjskich o łącznej wydajności 15 tys. m<sup>3</sup> w ciągu 24 godzin,z tego 8 050 m<sup>3</sup> dla samego miasta (176 litrów (z normą dla 1 mieszkańca 250 litrów w ciągu 24 godzin)).	+	* '''Obiekty budowlane:''' Około 400 budynków (55% to obiekty mieszkalne, 13% to szkoły, przedszkola, szpitale itp.)<ref name=":5" />.
−	*'''Zaopatrzenie w energię elektryczną:''' podczas dnia - 121 tys. kW/h w tym dla strefy przemysłowej - 29 tys. kW/h.	+	* '''Przestrzeń mieszkalna:''' Całkowita - 658,700 m<sup>2</sup>  (13 414 mieszkań w 160 blokach mieszkalnych, 18 hosteli robotniczych dla mężczyzn lub kobiet (7621 miejsc), 8 hosteli robotniczych dla par lub małżeństw (1 206 miejsc), 9 hosteli robotniczych dla kawalerów (324 miejsc).
−	*'''Konsumpcja:''' dzienna; 10 ton chleba, 28 ton produktów mlecznych i mleka, 7 ton mięsa.	+	* '''[[Edukacja w Prypeci|Edukacja]]:''' 15 przedszkoli (4980 miejsc), 5 szkół ogólnokształcących (6786 miejsc) oraz szkoła zawodowa (600 miejsc)
−	*'''Zieleń miejska:''' 18 136 drzew zasadzonych równo w alejkach, 249 247 krzewów, 33 000 krzewów róż.	+	* '''Opieka zdrowotna:''' 1 nowoczesny szpital mogący pomieścić do 410 pacjentów, 3 poradnie mogące obsłużyć 1750 pacjentów.
−	==Ludzie związani z miastem==	+	* '''Handel:''' 25 sklepów i centrów handlowych o łącznej powierzchni 9239 m<sup>2</sup>, 27 obiektów gastronomicznych (stołówek, kawiarni i restauracji) o pojemności 5535 miejsc siedzących, 10 magazynów o łącznej powierzchni 4213 m<sup>2</sup> i pojemności 4,430 ton towarów.
−	*'''Alexander Sirota''' (ur. 1976) – ukraiński dziennikarz, fotograf. Od 1983 roku mieszkaniec Prypeci.	+	* '''Kultura:''' 3 budynki: [[Pałac Kultury „Energetyk”]], [[Kino „Prometeusz”]] (o pojemności 1220 miejsc siedzących) oraz szkoła muzyczna o 8 pomieszczeniach dla 312 osób.
−	*'''Liubov Sirota''' (ur. 1956) – matka Aleksandra, dziennikarka, poetka, pisarka, tłumaczka.	+	* '''Sport:''' 10 hal sportowych, 3 stawy do połowu ryb, 10 strzelnic, dwa stadiony (w tym jeden z 5000 miejsc), 2 basen.
−	*'''Natalia Gudzi''' (ur. 1980) – ukraińska piosenkarka. Mieszkaniec Prypeci.	+	* '''Rekreacja:''' 1 park miejski (⩽10 ha)<ref name=":5" />, 35 placów zabaw, stadion sportowy.
−	*'''Halina Panczuk''' (ur. 1953; zm. 2008) – ukraińska poetka. Mieszkaniec Prypeci od 1977 roku. Od 2005 roku Członek Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy. Pracowała jako nauczyciel języka ukraińskiego i literatury w Prypeci.	+	* '''Przemysł:''' 4 przedsiębiorstwa z całkowitym rocznym przychodem 477 mln rubli. Powierzchnia obiektów przemysłowych to 30 000 m<sup>2</sup>, a innych budynków niemieszkalnych 10.000 m<sup>2</sup><ref name=":5" />.
−	*'''Wiaczesław Wrona''' (ur. 1981; zm. 2014) – działacz Ruromajdanu, urodzony w Prypeci. Pośmiertnie odznaczony tytułem Bohatera Ukrainy.	+	* '''Budownictwo:''' 6 głównych przedsiębiorstw budowlanych których łączne inwestycje wynoszą 132 mln. rubli.
−	*'''Andrij Mochnyk''' (ur. 1972) – ukraiński inżynier i polityk, radny z Kijowa z ramienia partii Swoboda. Od 1978 roku mieszkaniec Prypeci. Po protestach na Majdanie i ucieczce prezydenta Janukowycza mianowany ministrem środowiska w rządzie Arsenija Jaceniuka<ref>{{Cytuj stronę|url=https://file.liga.net/persons/mokhnik-andrey|tytuł=Мохник Андрей|autor=|data dostępu=2021-12-01|opublikowany=file.liga.net|język=}}</ref>.	+	* '''Infrastruktura:''' Całkowita długość podziemnej sieci uzbrojenia terenu wynosi 135 km (w tym 52 km sieci ciepłowniczej)<ref name=":5" />
−	==Uwagi==	+	* '''Transport:''' Linia Kolejowa Czernichów-Owrucz – stacja Janów, 3 przedsiębiorstwa transportowe: Przedsiębiorstwo transportowe nr 31015, przedsiębiorstwo transportu Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej (''Awtotransportnyj Kombinat Czernobylskoj AES'') z 533 pojazdami transportowymi w tym 167 autobusów.
		+	* '''Telekomunikacja:''' 2926 lokalnych numerów telefonów zarządzanych przez miejscową centralę. Dodatkowo 1950 numerów telefonów obsługiwanych przez Czarnobylską Elektrownię Atomową, Zakłady Jupiter oraz Wydział Architektury i Rozwoju Miasta.
		+	* '''Zaopatrzenie w wodę:''' 28 studni artezyjskich o łącznej wydajności 15 tys. m<sup>3</sup> w ciągu 24 godzin,z tego 8 050 m<sup>3</sup> dla samego miasta (176 litrów (z normą dla 1 mieszkańca 250 litrów w ciągu 24 godzin)).
		+	* '''Zaopatrzenie w energię elektryczną:''' podczas dnia - 121 tys. kW/h w tym dla strefy przemysłowej - 29 tys. kW/h.
		+	* '''Konsumpcja:''' dzienna; 10 ton chleba, 28 ton produktów mlecznych i mleka, 7 ton mięsa.
		+	* '''Zieleń miejska:''' 18 136 drzew zasadzonych równo w alejkach, 249 247 krzewów, 33 000 krzewów róż.
		+
		+	== Ludzie związani z miastem ==
		+	* '''Alexander Sirota''' (ur. 1976) - ukraiński dziennikarz, fotograf. Od 1983 roku mieszkaniec Prypeci.
		+	* '''Liubov Sirota''' (ur. 1956) - matka Aleksandra, dziennikarka, poetka, pisarka, tłumaczka.
		+	* '''Natalia Gudzi''' (ur. 1980) - ukraińska piosenkarka. Mieszkaniec Prypeci.
		+	* '''Halina Panczuk''' (ur. 1953; zm. 2008) - ukraińska poetka. Mieszkaniec Prypeci od 1977 roku. Od 2005 roku Członek Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy. Pracowała jako nauczyciel języka ukraińskiego i literatury w Prypeci.
		+	* '''Wiaczesław Wrona''' (ur. 1981; zm. 2014) - działacz euromajdanu, urodzony w Prypeci. Pośmiertnie odznaczony tytułem Bohatera Ukrainy.
		+	* '''Andrij Mochnyk''' - ukraiński inżynier i polityk, radny z Kijowa z ramienia partii Swoboda. Od 1978 roku mieszkaniec Prypeci. Po protestach na Majdanie i ucieczce prezydenta Janukowycza mianowany ministrem środowiska w rządzie Arsenija Jaceniuka.
		+
		+	== Uwagi ==
	<references group="uwagi" />		<references group="uwagi" />
−	==Przypisy==	+
−	{{Reflist|3}}{{Mikrodzielnice w Prypeci}}	+	== Przypisy ==
		+	{{Reflist|3}}
		+
		+	{{Mikrodzielnice w Prypeci}}

---

Wersja z 13:02, 9 paź 2019

Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129". Prypeć (ukr. Прип'ять, trb. Prypjat; ros. Припять, trb. Pripiat’) - dawne miasto, ewakuowane po awarii w pobliskiej Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej w końcu kwietnia 1986 roku w obwodzie kijowskim w północnej Ukrainie przy granicy z Białorusią, 94 km od Kijowa. Obecnie miasto pełni funkcje turystyczne.

Historia

Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129". Osobny artykuł: Kalendarium historii Prypeci.

Miasto zostało założone 4 lutego 1970 roku jako osiedle mieszkaniowe dla pracowników pobliskiej Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, w odległości około czterech kilometrów od samej elektrowni. Pierwotnie powstało na gruntach wsi Semichody (oficjalnie włączonej w granice miasta w 1979) oraz częściowo wsi Nowe Szepielicze. Było 9 miastem zamkniętym w ZSRR. W założeniach miało stanowić ono ważny dla gospodarki w tej części ZSRR punkt tranzytowy. Miała przez nie przebiegać ważna magistrala kolejowa oraz główny port przeładunkowy w północnej części Ukraińskiej SRR Za początek budowy miasta uważa się rozpoczęcie budowy hotelu robotniczego nr 1, biura kierownictwa budowy oraz stołówki robotniczej nr 1^[1]. 14 kwietnia 1972 roku dekretem Prezydium Rady Najwyższej Ukraińskiej SRR miastu nadano nazwę Prypeć - na cześć rzeki, w pobliżu której zostało zlokalizowane^[2]. W grudniu 1972 roku oddano do użytku pierwszą szkołę w mieście - szkołę średnią nr 1. Rosnąca liczba mieszkańców i rozwój infrastruktury sprawił że Prypeć uzyskało prawa miejskie w 1979 roku^[1]. W 1984 roku miasto otrzymało tytuł najlepszego młodego miasta w ZSRR^[3]. Według ostatniego spisu powszechnego przeprowadzonego w końcu 1985 roku, miasto liczyło 47 500 mieszkańców 25 narodowości. Roczny przyrost liczby mieszkańców kształtował się w okolicach 1 500 osób rocznie z czego około połowę stanowiły nowe narodziny a drugą połowę napływ obywateli z innych regionów Związku Radzieckiego. Średni wiek mieszkańców miasta wynosił 26 lat^[4]. Miasto zajmuje obszar ok. 600 ha (w tym 42 ha trawników i obszarów leśnych). Ma rozbudowany system ścieków przemysłowych i burzowych, sieć drogową oraz sieć ciepłowniczą^[5]. Średnia wysokość wynagrodzeń była trzy razy wyższa niż w pozostałej części Związku Radzieckiego.

Edukacja

W 1986 roku w Prypeci funkcjonowało 15 przedszkoli (o łącznej o pojemności 4980 miejsc), 5 szkół ogólnokształcących (o łącznej o pojemności 6786 miejsc) oraz szkoła zawodowa.

Architektura

W Prypeci zastosowano tak zwaną zasadę „trójkątnej” zabudowy. Cechą charakterystyczną całej aglomeracji były luźno rozlokowane, naprzemianległe pięciopiętrowe budynki mieszkalne oraz mniej liczne, mierzące ponad 10 pięter bloki z widokiem na otwartą przestrzeń. W głównym punkcie miasta mieściło się centrum handlowe, pałac kultury, kino, hotel, dwa kompleksy sportowe, budynki administracji publicznej i budynek Komitetu Wykonawczego miasta. Budynki zostały zaprojektowane przez zespół moskiewskich architektów pod kierownictwem głównego architekta Giennadija Iwanowicza Oleszki (w 1985 roku za swój wkład w rozwój architektoniczny miasta został pośmiertnie wyróżniony nagrodą Rady Ministrów ZSRR^[6]) przy współpracy z kijowskimi architektami. Układ urbanistyczny miasta charakteryzuje się specyficznym układem dzielnic, rozmieszczonych koliście wokół centrum miasta. Charakterystyczną cechą miasta była jego oprawa która charakteryzowała się podświetlonymi reklamami, jasnymi panelami dekoracyjnymi i mozaikami na fasadach budynków^[7].

Projekt Prypeci miał zapewnić mieszkańcom poczucie przestrzeni oraz bogactwo kolorów. Wielokrotnie na fasadach budynków tworzono propagandowe obrazy oraz ceramiczne dekoracje. Ponadto zadbano o zwiększenie szerokości ulic oraz ich równoległy układ, który miały być sposobem pozbycia się problemu korków ulicznych w przyszłości. Po niewielkich poprawkach wprowadzonych przez Kijowskich architektów plan został odgórnie zaakceptowany. Na przełomie lat 60-tych i 70-tych na terenie całego ZSRR budowano pozbawione barw, wielkie i ciasne blokowiska z niewielką ilością małych placyków i wąskich ulic. Unikatowość oraz innowacja tego projektu sprawiły, że model Prypeci szybko stał się rozwiązaniem zastosowanym w kilkunastu innych aglomeracjach Związku Radzieckiego.

Typy budynków

Infrastruktura mieszkaniowa składa się głównie z wielopiętrowych budynków mieszkalnych (5-16 kondygnacji). Najstarsze mikrodzielnice (1, 1a, 2) składają się w większości z budynków pięciokondygnacyjnych, podczas gdy pozostałe mikrodzielnice (3, 3a, 4, 4a i 5) mają prawie wszystkie budynki dziewięciokondygnacyjne. Tylko siedem budynków na terenie miasta ma szesnaście kondygnacji. Budynki gdzie liczba kondygnacji nie przewyższa trzech to w większości obiekty użyteczności publicznej (szkoły, przedszkola, obiekty handlowe, placówki medyczne, sportowe oraz rekreacyjne) oraz usługowe (szklarnie, pralnie, garaże, parki transportowe). W mieście istnieje około 400 budynków (55% to obiekty mieszkalne, 13% to szkoły, przedszkola, szpitale itp.). Prawie wszystkie budynki mają płaskie dachy, wodoodporne powierzchnie zewnętrzne oraz balkony typu loggia. Większość budynków jest zbudowana z dużych lub średnich pustaków; niektóre są zbudowane z cegieł i wykończone płytkami ceramicznymi. Miasto miało ogrzewanie miejskie, wodę i energię elektryczną.^[5]

Podział administracyjny Prypeci

Miasto zostało podzielone na osiem mikrodzielnic.

• I. Mikrodzielnica
• II. Mikrodzielnica
• III. Mikrodzielnica
• IV. Mikrodzielnica
  • IVa. Mikrodzielnica
• V. Mikrodzielnica

Ulice i aleje

Nazwy ulic i alej nawiązują w większości do historii ZSRR. Oprócz czysto ideologicznych nazw jak Aleja Włodzimierza Ilicza Lenina, ulica Przyjaźni Narodów i Bohaterów Stalingradu czy Andrieja Ogoniewa, w Prypeci były również nazwy ulic mniej nacechowane propagandowo jak ulica Entuzjastów, Sportowa, Nadbrzeżna, Fabryczna, Aleja Budowniczych, nawiązująca do wyburzonej podczas budowy miasta wsi Semichody ulica Semichodzka czy to Instytutu Hydroprojekt - ulica Hydroprojektowa. W Prypeci nie zabrakło również nawiązań do narodowo-kulturalnego oblicza Republiki Ukrainy, jedną z najdłuższych ulic nazwano imieniem Łesi Ukrainki ukraińskiej poetki i pisarki. Jak w każdym "atomowym" mieście miał też ulicę radziecki fizyk jądrowy, uznawany za ojca radzieckiej bomby atomowej - Igor Kurczatow.

Władze

Głównym ośrodkiem władzy w mieście był Miejski Komitet Wykonawczy którego siedziba mieściła się przy ul. I. Kurczatowa 6.

Przewodniczący Miejskiego KW Miasta Prypeci^[8]

• Praskowia Iljiniczna Pawlenko (1972 - 1975)
• Siergiej Borisowicz Pielipiejko (1975 - 1979)
• Władimir Konstantinowicz Kononichin (1979 - 1981)
• Władimir Pawłowicz Wołoszko (1981 - 1986)

Pozostali

Aleksander Esaulow - naczelnik Wydziału Planowania w Prypeci^[9].

Plany rozbudowy miasta

1 maja 1986 roku w Święto Pracy zaplanowano uroczyste otwarcie parku rozrywki. W jego skład wchodziły m.in. diabelskim młyn, karuzela, elektryczny tor samochodowy oraz stadion centralny z 5000 miejscami siedzącymi.

W przyszłości na terenie półwyspu "Piaszczysty Płaskowyż" w północnej części Zalewu Janowskiego zamierzano wybudować V. mikrodzielnicę miasta^{[uwagi 1]}, wiązało się to z planowanym uruchomieniem dwóch kolejnych bolków energetycznych V i VI. Według Aleksandra Esaulowa, byłego wiceprzewodniczącego Komitetu Wykonawczego miasta Prypeć budowę kolejnej mikrodzielnicy planowano rozpocząć na przełomie 1986/87 roku, a jej zakończenie przewidywano w pierwszej połowie lat 90-tych^{[uwagi 2]}. W założeniach docelowo miasto miało zamieszkiwać ok. 75 - 78 tys. mieszkańców^[10].

Do końca 1988 roku planowano otwarcie dwóch dużych centrów handlowych^{[uwagi 3]}, Pałacu Pionierów (nieukończony), kinoteatru z dwiema salami projekcyjnymi, Pałacu Sztuki "Jubileuszowy", dwóch kompleksów sportowych, hotelu "Październik", szkoły zawodowej, szkoły średniej, technikum energetycznego, klubu jachtowego, linii kolejowej, dworca autobusowego, kliniki stomatologicznej i sklepu z zabawkami^[11][12]. U zbiegu ulicy Łesi Ukrainki i Aleji Budowniczych planowano budowę 52 metrowego nadajnika telewizyjnego^[13].

Położenie

Miasto położone jest obwodzie kijowskim, rejonie iwanowskim w północnej Ukrainie przy granicy z Białorusią, 94 km od Kijowa, 4 km (w linii prostej) od Czarnobylskiej Elektrownii Jądrowej nad rzeką Prypeć.

26 kwietnia 1986 roku

Około godziny drugiej w nocy w wydziale Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przy komitecie wykonawczym miasta Prypećzarządzono nadzwyczajne spotkanie kryzysowe w związku z sytuacją w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Podczas spotkania wstępnie omówiono jakie kroki należy podjąć w przypadku gdy skala awarii okaże się większa od przewidywanej. Prewencyjnie podjęto decyzję o czasowym zablokowaniu dla osób cywilnych głównych dróg wylotowych z miasta. W tym celu zarządzono sprowadzenia dodatkowych kilkudziesięciu funkcjonariuszy milicji z Kijowa których nie poinformowano o awarii. Decyzja o blokadzie dróg miała na celu ograniczenie przemieszczania się osób cywilnych oraz zabezpieczenie głównych tras komunikacyjnych dla służb ratowniczych^[14][15]. Od godziny czwartej nad ranem w miejscowym szpitalu rozpoczęto przyjmowanie poszkodowanych z pierwszymi objawami choroby popromiennej. Około godziny szóstej mimo pomocy medycznej w szpitalu w wyniku odniesionych ran umiera Władimir Szaszenok, stając się tym samym drugą ofiarą śmiertelną awarii. W tym samym czasie hospitalizowanych jest 108 poszkodowanych^[16]. Do tego czasu milicja zablokowała wszystkie główne drogi wylotowe z miasta. Przed dziesiątą rano na ulicach pojawiają się pierwsze patrole milicji wyposażone w dozymetry^[17]. W tym samym czasie w budynku Komitetu partii odbyło się spotkanie na którym postanowiono nie informować mieszkańców o awarii i zagrożeniu z tym związanym aby nie powodować paniki^[18]. Około godziny czternastej do szpitala gdzie hospitalizowani są poszkodowani dociera personel medyczny ze Szpitala Klinicznego nr IV w Moskwie pod przewodnictwem dr Gieorgija Dmitrijewicza Sielidowkina^[19]. Od 14:00 na terenie miasta rozpoczęto profilaktykę jodową^[20]. W godzinach wieczornych personel medyczny kontynuuje opiekę lekarską poszkodowanym. Mimo to z każdą kolejną godziną ich stan się pogarsza. Po telefonicznej konsultacji z lekarzami Szpitala Klinicznego nr VI w Moskwie poradzono im podawać poszkodowanym roztwór wody i jodu^[17][21]. Około godziny 20 do Prypeci przybywają członkowie Komisji Rządowej. Konwój samochodów zatrzymuje się na centralnym placu miasta, tuż pod budynkiem miejskiego komitetu wykonawczego. Kilka minut później główna aula w budynku lokalnego komitetu wykonawczego jest wypełniona po brzegi. W budynku od południa gromadzili się przedstawiciele wszystkich szczebli partyjnych oraz kadra inżynieryjno-techniczna elektrowni. Wszyscy oczekiwali na przybycie delegacji z Moskwy. Spotkanie rozpoczęło się krótkim sprawozdaniem dyrektora elektrowni^[19]. Tuż przed 22 przewodniczący Komisji Rządowej, Borys Szczerbina zażądał przysłania do Prypeci jednostek wojsk chemicznych i jednostek śmigłowców z kijowskiego okręgu wojskowego^[17]. Podczas trwania obrad Komisji ponownie przedstawiono pisemny wniosek dyrektora elektrowni Wiktora Briuchanowa na temat możliwość ewakuacji ludności z Prypeci a także podjęto decyzję aby zwiększyć obserwację i kontrolę radiacyjną na terenie elektrowni oraz w mieście. Wydano dyspozycję aby sprowadzić przeznaczony do ewakuacji transport z okolic Czarnobyla i obwodu kijowskiego. Od godziny 22:30 poza granicami miasta rozpoczęto gromadzenie środków transportu w przypadku podjęcia decyzji o ewakuacji ludności. W godzinach wieczornych 26 kwietnia poziom promieniowania w Prypeci przekroczył 1000 razy (0,1 mS /h) normalne promieniowanie tła^[22].

Ewakuacja

W godzinach nocnych 27 kwietnia 1986 r., dzień po awarii, zapadła decyzja o (w pierwotnych zamiarach czasowej) ewakuacji miasta. Na miejscu miał pozostać jedynie personel elektrowni, szpitala oraz służby administracji miejskiej, logistyki oraz służby porządkowe w mieście. Na rogatkach miasta pod pozorem ćwiczeń obrony cywilnej zgromadzono 1200 autobusów i 200 ciężarówek, a na pobliską stację kolejową Janów podstawiono dwa składy osobowe dla 1500 osób. Za przeprowadzenie ewakuacji miał być odpowiedzialny generał Giennadij Bierdowow. O godzinie 7 rano przewodniczący komisji rządowej potwierdził decyzję o ewakuacji mieszkańców Prypeci. Polecenie przygotowania do ewakuacji nadano przez lokalny radiowęzeł o godzinie 13:10. Mieszkańcom polecono przygotować się do ewakuacji prowadzonej od godziny 14:00 – mieli zabrać ze sobą tylko niezbędne przedmioty, w tym dokumenty i niewielki zapas żywności. Do 16:30 przebiegła właściwa ewakuacja Prypeci (ok. 34 tys. w tym 15 500 dzieci) i sąsiedniego Janowa (254 osób). Początkowo ewakuowanych przewieziono do punktów zbornych gdzie przebywali ok. 3 dni. Ok. 28 000 mieszkańców Prypeci i innych ewakuowanych miejscowości przebywała przez pewien okres w rejonie miasta Poliśke w okresie od 27 kwietnia do 5 maja^[23]. Następnie zostali przeniesieni w tymczasowych miejsc zakwaterowania m. in. hoteli pracowniczych. Dla pracowników elektrowni i ich rodzin w latach 1986-1988 zbudowano nowe miasto Sławutycz.

Treść komunikatu z miejskiego radiowęzła wyemitowany 27 kwietnia 1986 roku około godziny 13:10 z radiostacji w budynku lokalnego węzła łączności.

Treść komunikatu w języku polskim		Treść komunikatu w języku rosyjskim
Uwaga, Uwaga! (×3)  Drodzy Towarzysze! Miejska rada deputowanych ludowych zawiadamia, że w związku z awarią w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, w mieście Prypeć powstała niesprzyjająca sytuacja radiacyjna. Partyjne oraz rządowe organy, jednostki wojskowe podejmują konieczne działania. Jednakże, aby zapewnić całkowite bezpieczeństwo ludzi, a przede wszystkim dzieci, konieczne jest przeprowadzenie tymczasowej ewakuacji mieszkańców do miejscowości w obwodzie kijowskim. Dlatego do każdego budynku dziś dwudziestego siódmego kwietnia o godzinie czternastej zero zero, będą podstawione autobusy wraz z funkcjonariuszami milicji i przedstawicielami miejskiego komitetu wykonawczego. Zaleca się aby zabrać ze sobą dokumenty, najbardziej potrzebne rzeczy oraz na najbliższy okres produkty spożywcze. Kierownicy przedsiębiorstw i instytucji wyznaczyli pracowników, którzy pozostaną na miejscu w celu zapewnienia normalnego funkcjonowania przedsiębiorstw w mieście. Wszystkie domy na okres ewakuacji będą chronione przez funkcjonariuszy milicji. Towarzysze, czasowo opuszczając swoje domy, proszę nie zapomnijcie pozamykać okien, wyłączyć urządzeń elektrycznych i gazowych oraz zamknąć zawory wody. Proszę zachować spokój, dbać o organizację i porządek w trakcie czasowej ewakuacji.		Внимание, Внимание! (×3) Уважаемые товарищи! Городской совет народных депутатов сообщает, что в связи с аварией на Чернобыльской атомной электростанции в городе Припяти складывается неблагоприятная радиационная обстановка. Партийными и советскими органами, воинскими частями принимаются необходимые меры. Однако, с целью обеспечения полной безопасности людей, и, в первую очередь, детей, возникает необходимость провести временную эвакуацию жителей города в ближайшие населённые пункты Киевской области. Для этого к каждому жилому дому сегодня, двадцать седьмого апреля, начиная с четырнадцати ноль-ноль часов будут поданы автобусы в сопровождении работников милиции и представителей горисполкома. Рекомендуется с собой взять документы, крайне необходимые вещи, а также, на первый случай, продукты питания. Руководителями предприятий и учреждений определён круг работников, которые остаются на месте для обеспечения нормального функционирования предприятий города. Все жилые дома на период эвакуации будут охраняться работниками милиции. Товарищи, временно оставляя своё жильё, не забудьте, пожалуйста, закрыть окна, выключить электрические и газовые приборы, перекрыть водопроводные краны. Просим соблюдать спокойствие, организованность и порядок при проведении временной эвакуации.

Usuwanie skutków katastrofy

W pierwszej fazie usuwanie skutków awarii, maju i czerwcu 1986 roku dokonano oczyszczenia wierzchniej części powierzchni dróg i zewnętrznych elewacji budynków. Do końca czerwca dezaktywacja miasta została zakończona w około 70%^[24]. Kolejny etap rozpoczął się we wrześniu, obejmował on akcje dezaktywacyjne poszczególnych dzielnic miasta. W rezultacie, w grudniu 1986 znacząco obniżył się poziom promieniowania w mieście w związku z tym prace dezaktywacyjne kontynuowano w nadchodzącym roku. W 1988 roku zaprzestano stałego monitorowania poziomu promieniowania w mieście. Przez kolejne 10 lat regularnie myto główne drogi w mieście.

W sąsiedztwie miasta stworzono Punkt Tymczasowego Rozmieszczenia Odpadów Radioaktywnych "Prypeć" gdzie w latach 1986/87 pochowano pod warstwą ziemi pojazdy biorące udział w ewakuacji a także wiele pojazdów pozostawionych przez ewakuowanych mieszkańców miasta.

Transport^[8]

Linia kolejowa Czernichów-Owrucz ze stacjami Semichody i Janów. W samym mieście znajdował się dworzec autobusowy, port rzeczny oraz przystań.

Komunikacja autobusowa

• Prypeć - Czarnobyl
• Prypeć - Kijów
• Prypeć - Biała Cerkiew
• Kijów - Prypeć - Mozyrz
• Iwanków - Prypeć - Mozyrz
• Prypeć - Stare Szepielicze - Beniówka

Ponadto w godzinach wieczornych kursował autobus miejski bezpośrednio do stacji kolejowej Janów umożliwiając przewóz pasażerów z pociągu podmiejskiego. Na początku lat 80-tych rejs z Prypeci do Kijowa trwał 3 godziny i kosztował 3 ruble^[25].

Komunikacja kolejowa

Pociągi podmiejskie

• Czernihów - Janów - Czernihów
• Janów - Owrucz - Janów

Dla ruchu pasażerskiego stacja obsługiwała długodystansowy pociąg ekspresowy Chmielnicki - Moskwa, Moskwa - Chmielnicki oraz w okresie letnim Moskwa - Żytomierz, Żytomierz - Moskwa^[3][4]

Komunikacja rzeczna

W 1975 roku pogłębiarki rzeczne pogłębiły starorzecze Zalewu Janowskiego nazwane "Starcem" lub "Semichodzkim Starcem" lub przez mieszkańców po prostu "Talerzem" co umożliwiło res do przystanku rzecznego wodolotom pasażerkism typu "Rakieta", Meteor oraz Woschod . Wcześniej, aby dostać się do Kijowa transportem rzecznym, mieszkańcy Prypeci musieli udać się do Czarnobyla i tam udać sie na trasę Czarnobyl - Kijów. Kursowały trzy połączenia na trasie Kijów - Mozyr, następnie pięć. Trzy do Kijowa i trzy do Mozyrza. Na początku lat 80-tych rejs z Prypeci do Kijowa trwał 4 godziny i kosztował 5 rubli^[25].

Rozkład rejsu z kwietnia 1986^[25]

Przystanek	Przypłynięcie	Wypłynięcie
Kijów		16:00
Teremsi	18:00	18:05
Wydumka	18:30	18:35
Plutowiszcze	19:00	19:05
Czarnobyl	19:30	19:35
Prypeć	20:00

Sport

W połowie lat 70-tych zostaje założony klub piłkarski "Budowlańcy". Początkowo kręgosłup drużyny stanowili niemal wyłącznie zawodnicy z sąsiedniej wsi Czystogłówka, która była uważana za jedną z najlepszych ekip piłkarskich w okolicy. Zespół z Prypeci występował w regionalnych turniejach oraz brał udział w mistrzostwach lokalnych zespołów amatorskich. Oprócz tego grał w Pucharze Kijowszczyzny^[26].

Kontrowersje ws. wysiedleń

Dziś powszechnie uważa się, że niepotrzebnie przesiedlono na stałe ludność miasta i okolicznych wsi. Przeprowadzona w dzień po awarii reaktora pierwsza ewakuacja 49 360 osób z miasta Prypeć oraz 254 osób z sąsiedniego Janowa^{[uwagi 4]} miała uzasadnienie, gdyż w tym dniu istniała możliwość przebicia się stopionego rdzenia do dolnych pomieszczeń, w których mogła znajdować się woda. W takim przypadku wybuch pary wodnej mógł spowodować znaczące skażenie miasta, co stanowiłoby zagrożenie dla ludności. Ówczesne władze nakazały ewakuować ludność z terenów skażonych cezem-137 na poziomie powyżej 37 kBq/m2. Zalecenie to było niczym nieuzasadnione, gdyż takie skażenie generuje dawkę promieniowania 0,2 mSv/rok, czyli ponad dziesięciokrotnie mniejszą niż średnia dawka pochodząca od naturalnych źródeł promieniowania. Ponadto, ewakuacja mieszkańców Prypeci została przeprowadzona w czasie kiedy moc dawki ekspozycyjnej w mieście kształtował się na średnim poziomie 550 mR/h (w niektórych miejscach oscylował na poziomie 1.1 R/h), wbrew temu co pierwotnie przewidywano^[27]. Czasem przesiedleńcy w miejscu docelowym otrzymywali większe dawki promieniowania od radonu z podłoża, niż otrzymywaliby ze skażeń pozostawszy w domu, np. część mieszkańców z Prypeci wysiedlono do miejscowości Poliśke, gdzie dawki na tarczycę od jodu-131 były 5 razy większe niż w samym mieście^[28].

Obecnie

Obecnie maksymalna moc dawki rejestrowana w Prypeci jest mniejsza niż wartość tła naturalnego występującego w wielu miejscach na świecie, np. w wielu rejonach Iranu, Finlandii, Szwecji, Francji czy Hiszpanii. Prypeć jest również nadzorowane przez Ministerstwo Spraw Nadzwyczajnych Ukrainy. Z uwagi na fatalny stan konstrukcyjny budynków od 2012 roku obowiązuje całkowity zakaz wchodzenia do budynków.

Turystyka

W 2017 miasto odwiedziło ponad 50 tys. osób z czego zdecydowaną większość stanowili obcokrajowcy (ponad 80%). Wśród nich najliczniejszą grupą byli: Japończycy, Amerykanie oraz Niemcy. Według organizatorów wycieczek zagraniczni turyści, którzy odwiedzili Strefę Wykluczenia wokół Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej w latach 2015-2017, zostawili na Ukrainie ok. 10 mln dolarów w skali rocznej^[29].

Odwiedzający

Narodowość	Rok
	2004[30]	2005[30]	2006[30]	2007[30]	2008[31]	2009[31]	2010[31]	2011[31]	2012[31]	2013[31]	2014[31]	2015[31]	2016[30]	2017[30]	2018[32]
Ukraińcy	800	2 100	5 200	1600	2 393	2 816	2 565	2 704	4 017	4 017	3 429	5 901	35 100	50 200	71 862
Obcokrajowcy					3 083	4 375	5 804	6 423	10 115	13 740	5 055	10 485
Łącznie	800	2 100	5 200	1600	5 476	7 191	8 369	9 127	14 132	17 757	8 484	16 386	35 100	50 200	71 862

Główne budynki miasta

• Hotel „Polesie”, ul. I. Kurczatowa 8
• Pałac Kultury „Energetyk”, ul. I. Kurczatowa 10
• Kawiarnia „Prypeć”, ul. Nabrzeże 7
• Kino „Prometeusz”, ul. I. Kurczatowa 4
• Siedziba Miejskiego Komitetu Wykonawczego miasta Prypeć, ul. I. Kurczatowa 6
• Kompleks Sportowy „Lazurowy”, ul. Sportowa 24
• Zakład „Jupiter”, ul. Fabryczna 11
• Stadion Centralny, ul. Hydroprojektowa 2
• Wielospecjalistyczne Centrum Medyczne nr 126, ul. Przyjaźni Narodów 18

Infrastruktura i statystyki^{[33][uwagi 5]}

• Obszar^[5]: 4.5-5 km² (wraz z terenem przemysłowym Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, obszarem zalesionym oraz piaszczystym płaskowyżem (90 ha) 18-20 km² ).
  • Budynki mieszkalne: 18%
  • Drogi asfaltowe oraz obszary wybetonowane: 20%
  • Roślinność (lasy sosnowe): ⩽12%
  • Ogrody z uprawianymi glebami: 4%
  • Trawniki, ogrody publiczne i inne tereny zieleni miejskiej: 24%
  • Inne obszary: 23%.
  • Plantacje leśne zajmują około 20% otaczających terenów; reszte stanowią większości tereny przemysłowe
• Populacja: 49 400 osób lub 49 360^[5] (17 342 mężczyzn,16 652 kobiet, 15 406 dzieci (7 176 w wieku szkolnym) lub 17 000 dzieci^[5])
• Gęstość zaludnienia: 10 000 os/km^2[5].
• Średnia wieku mieszkańców: 26 lat (1986)
• Obiekty budowlane: Około 400 budynków (55% to obiekty mieszkalne, 13% to szkoły, przedszkola, szpitale itp.)^[5].
• Przestrzeń mieszkalna: Całkowita - 658,700 m² (13 414 mieszkań w 160 blokach mieszkalnych, 18 hosteli robotniczych dla mężczyzn lub kobiet (7621 miejsc), 8 hosteli robotniczych dla par lub małżeństw (1 206 miejsc), 9 hosteli robotniczych dla kawalerów (324 miejsc).
• Edukacja: 15 przedszkoli (4980 miejsc), 5 szkół ogólnokształcących (6786 miejsc) oraz szkoła zawodowa (600 miejsc)
• Opieka zdrowotna: 1 nowoczesny szpital mogący pomieścić do 410 pacjentów, 3 poradnie mogące obsłużyć 1750 pacjentów.
• Handel: 25 sklepów i centrów handlowych o łącznej powierzchni 9239 m², 27 obiektów gastronomicznych (stołówek, kawiarni i restauracji) o pojemności 5535 miejsc siedzących, 10 magazynów o łącznej powierzchni 4213 m² i pojemności 4,430 ton towarów.
• Kultura: 3 budynki: Pałac Kultury „Energetyk”, Kino „Prometeusz” (o pojemności 1220 miejsc siedzących) oraz szkoła muzyczna o 8 pomieszczeniach dla 312 osób.
• Sport: 10 hal sportowych, 3 stawy do połowu ryb, 10 strzelnic, dwa stadiony (w tym jeden z 5000 miejsc), 2 basen.
• Rekreacja: 1 park miejski (⩽10 ha)^[5], 35 placów zabaw, stadion sportowy.
• Przemysł: 4 przedsiębiorstwa z całkowitym rocznym przychodem 477 mln rubli. Powierzchnia obiektów przemysłowych to 30 000 m², a innych budynków niemieszkalnych 10.000 m^2[5].
• Budownictwo: 6 głównych przedsiębiorstw budowlanych których łączne inwestycje wynoszą 132 mln. rubli.
• Infrastruktura: Całkowita długość podziemnej sieci uzbrojenia terenu wynosi 135 km (w tym 52 km sieci ciepłowniczej)^[5]
• Transport: Linia Kolejowa Czernichów-Owrucz – stacja Janów, 3 przedsiębiorstwa transportowe: Przedsiębiorstwo transportowe nr 31015, przedsiębiorstwo transportu Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej (Awtotransportnyj Kombinat Czernobylskoj AES) z 533 pojazdami transportowymi w tym 167 autobusów.
• Telekomunikacja: 2926 lokalnych numerów telefonów zarządzanych przez miejscową centralę. Dodatkowo 1950 numerów telefonów obsługiwanych przez Czarnobylską Elektrownię Atomową, Zakłady Jupiter oraz Wydział Architektury i Rozwoju Miasta.
• Zaopatrzenie w wodę: 28 studni artezyjskich o łącznej wydajności 15 tys. m³ w ciągu 24 godzin,z tego 8 050 m³ dla samego miasta (176 litrów (z normą dla 1 mieszkańca 250 litrów w ciągu 24 godzin)).
• Zaopatrzenie w energię elektryczną: podczas dnia - 121 tys. kW/h w tym dla strefy przemysłowej - 29 tys. kW/h.
• Konsumpcja: dzienna; 10 ton chleba, 28 ton produktów mlecznych i mleka, 7 ton mięsa.
• Zieleń miejska: 18 136 drzew zasadzonych równo w alejkach, 249 247 krzewów, 33 000 krzewów róż.

Ludzie związani z miastem

• Alexander Sirota (ur. 1976) - ukraiński dziennikarz, fotograf. Od 1983 roku mieszkaniec Prypeci.
• Liubov Sirota (ur. 1956) - matka Aleksandra, dziennikarka, poetka, pisarka, tłumaczka.
• Natalia Gudzi (ur. 1980) - ukraińska piosenkarka. Mieszkaniec Prypeci.
• Halina Panczuk (ur. 1953; zm. 2008) - ukraińska poetka. Mieszkaniec Prypeci od 1977 roku. Od 2005 roku Członek Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy. Pracowała jako nauczyciel języka ukraińskiego i literatury w Prypeci.
• Wiaczesław Wrona (ur. 1981; zm. 2014) - działacz euromajdanu, urodzony w Prypeci. Pośmiertnie odznaczony tytułem Bohatera Ukrainy.
• Andrij Mochnyk - ukraiński inżynier i polityk, radny z Kijowa z ramienia partii Swoboda. Od 1978 roku mieszkaniec Prypeci. Po protestach na Majdanie i ucieczce prezydenta Janukowycza mianowany ministrem środowiska w rządzie Arsenija Jaceniuka.

Uwagi

1. ↑ Przed budową miasta znajdowały się tam zabudowania wsi Semichody które w trakcje budowy wyburzono. Do awarii teren ten wraz z zatoką Janowską stanowił zaplecze rekreacyjne dla mieszkańców Prypeci. Po awarii w 1986 roku teren ten został przekształcony w Punkt Tymczasowego Rozmieszczenia Odpadów Radioaktywnych "Piaszczysty Płaskowyż".
2. ↑ Perspektywiczny plan rozbudowy miasta Prypeć zakładał rozpoczęcie prac w czasie trwanie dwunastej pięciolatki (1986-1990) a zakończenie w czasie trzynastej pięciolatki (1991-1996).
3. ↑ Jeden z nich miał zostać nazwany "Prypecki Świt".
4. ↑ W sumie ewakuowano 49 360 osób w tym 15 500 dzieci oraz 80 osób transportem medycznym oraz 254 osoby z sąsiedniego Janowa. Autobusami ewakuowano 34 000 osób, dwoma pociągami ze stacji Janów ok. tysiąca osób. Pozostała część mieszkańców ewakuowała się własnymi środkami transportu.
5. ↑ Dane źródłowe Aleksandra Esaulowa, byłego wiceprzewodniczącego Komitetu Wykonawczego miasta Prypeć.

Przypisy

p • d • e Mikrodzielnice w Prypeci I. Mikrodzielnica • II. Mikrodzielnica • III. Mikrodzielnica • IV. Mikrodzielnica • V. Mikrodzielnica • VI. Mikrodzielnica (planowana)