Aleksandr Akimow: Różnice pomiędzy wersjami

Wersja z 20:55, 2 wrz 2017

Aleksandr Fiodorowicz Akimow

Aleksandr Fiodorowicz Akimow (ros. Александр Федорович Акимов; ur. 6 maja 1953 w Nowosybirsku, zm. 11 maja 1986 w Moskwie) - naczelnik zmiany bloku nr IV w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Podczas jego zmiany doszło do awarii reaktora 26 kwietnia 1986 roku^[1].

Życiorys

Urodził się 6 maja 1953 roku w Nowosybirsku. Zdał maturę z wyróżnieniem. W 1976 roku ukończył studia na Moskiewskim Instytucie Energetyki w których uzyskał dyplom inżyniera w dziedzinie automatyki układów sterowania elektrowni jądrowych. Pracę w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej rozpoczął we wrześniu 1979 roku. Kilkakrotnie przechodził 3-4 miesięczne, specjalistyczne przeszkolenia w Obińsku, gdzie mieściło się centrum szkolenia kadr dla elektrowni jądrowych - gdzie uzyskiwał noty celujące i posiadał doskonalą opinię^[2]. Objął stanowisko starszego inżyniera ds. kontroli turbin. 10 lipca 1984 roku został mianowany na stanowisko naczelnika zmiany bloku.

26 kwietnia 1986 roku

Tragicznej nocy 26 kwietnia 1986 roku pełnił obowiązki kierownika nocnej zmiany w bloku nr IV^{[uwaga 1]}. Do dnia dzisiejszego trwają spory dotyczące roli jaką odegrał Akimow 26 kwietnia 1986 roku. Niektóre źródła podają, że przez cały czas trwania eksperymentu zdawał on sobie sprawę z konsekwencji poleceń wydawanych przez obecnego podczas eksperymentu zastępcy naczelnego inżyniera Anatolija Diatłowa^[3] . Pisemne zeznania personelu obecnego w sterowni bloku IV podczas feralnej nocy, wskazują jednoznacznie na w pełni samodzielne podejmowane decyzje przez Akimowa. To on wydał decyzję o nie zwiększaniu mocy reaktora do 700 MW, po spadku mocy jak napisano w Programie, lecz do 200 MW, aby zaoszczędzić stracony czas^{[uwaga 2]}. Tą decyzję miał zaakceptować sam Diatłow. Bezspornym i oczywistym zdaje się fakt że według ówczesnego regulaminu, kierownik zmiany bloku miał całkowitą autonomię i nie podlegał bezpośrednio zastępcy naczelnego inżyniera jakim był Diatłow.

Występują także różnice dotyczące sytuacji tuż przed wybuchem. Diatłow twierdzi, że uruchomienie procedury AZ nastąpiło spokojnie i miało na celu nie zatrzymanie już rozwijającej się awarii, lecz wygaszenie reaktora do remontu. Akimow wydał rozkaz uruchomienia AZ-5 Leonidowi Toptunowowi. Przed podjęciem tej decyzji, obydwóch inżynierów rozmawiało ze sobą. Treść tej rozmowy, zapewne cenna, nie jest znana, albowiem oni sami nigdy o niej nikomu nie opowiadali, a słyszeć ją mogli jedynie Grigorij Mietlienko oraz Borys Stolarczuk. Wersja zaś druga, opowiada o sytuacji paniki, na sali panuje popłoch. Oprócz Godziny Zero podobną wersje przedstawia Grigorij Miedwiediew – pisarz:

Starszy inżynier kierowania reaktorem Leonid Toptunow pierwszy wpadł w popłoch: „Należy włączyć awaryjne procedury obronne, Aleksandrze Fiodorowiczu, rozpędzamy się!” – powiedział on Akimowowi. Akimow szybko spojrzał na wydrukowane wykresy. Wykres drukował się powoli, bardzo powoli… Akimow wahał się.

W centralce nie było żadnego urządzenia do drukowania wykresów dotyczących stanu reaktora.

Po wybuchu, zdezorientowany personel, nie wiedział co robić. Akimowa automatycznie nakazał włączenie pomp działających na silnikach Diesla. Po chwili Diatłow kazał Akimowowi wezwać straż pożarną. Aleksandr tak i uczynił. Później Akimow zawiadomił także Borysa Rogożkina, który poinformował o wypadku Kijów i Moskwę. Po rozeznaniu się przez personel sytuacji, Akimow zatrzymał wcześniej uruchomione pompy, albowiem rurociągi były uszkodzone. Później Aleksandr rozkazał rozejść się poszczególnym członkom zespołu w inne miejsca (np. na trzeci blok). Na centrali czwartego bloku został tylko on i Stolarczuk. Następnie, we trójkę, tj. Diatłow, Akimow i kierownik zmiany elektrycznej Aleksandr Leleczenko, starali się odłączyć jak najwięcej mechanizmów, by zniszczenia elektrowni nie rozprzestrzeniały się przez wodę i spięcia elektryczności. Aleksandr został na stanowisku ratując co się da. Brak spisanych zeznań dotyczących jego działań, od czasu przybycia Nikołaja Fomina do elektrowni, do czasu przywiezienia go do szpitala w Moskwie.

We wczesnych godzinach po wypadku próbował udrożnić przepływ wody chłodzącej do reaktora, w wyniku czego otrzymał wysoką dawkę promieniowania wynoszącą 16 grejów.

Śmierć

Pomimo przeszczepu szpiku mostnego od brata – bliźniaka Akimow zmarł 11 maja 1986 roku w wieku 33 lat w wyniku ostrej choroby popromiennej w szpitalu nr 6 w Moskwie. Został pochowany na cmentarzu Mitino w Moskwie.

Proces

Jako kierownik zmiany został oskarżony w procesie o niedopełnienie obowiązków i nieprzestrzeganie wytycznych bezpieczeństwa. 28 listopada 1986 roku uchwałą prokuratury na mocy artykułu 6 paragrafu 8, kryminalno-procesowego kodeksu ZSRR proces w sprawie jego odpowiedzialności został umorzony.

Odznaczenia

Został pośmiertnie odznaczony orderem "Za Odwagę" III klasy (Ukraina) (dekret Prezydencki nr 1156/2008 z dnia 12 grudnia 2008 r.).

Uwagi

1. ↑ Nocna zmiana pod kierownictwem Aleksandra Akimowa około północy z dnia 25 na 26 kwietnia zastąpiła dzienną zmianę którą kierował Jurij Tregub.
2. ↑ Według zeznań Anatolija Diatłowa w czasie spadku mocy do 50 MW nie był obecny w sterowni z powodu rutynowego obchodu bloku, jak to zawsze miał w zwyczaju rutynowo czynić

Przypisy

1. ↑ Waldemar Siwiński: Czernobyl. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 1989, s. 22. ISBN 83-207-1179-7.
2. ↑ Mirosław Dakowski: Przyczyny Katastrofy w Czarnobylu. dakowski.pl. [dostęp 2017-06-08].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
3. ↑ Film: Zero Hour: Disaster at Chernobyl, reż. Renny Bartlett, 2004.