Arka

Z Czarnobyl Wiki
Skocz do: nawigacja, szukaj
Chernobylskaya-aes-arka-2.jpg
Wczytywanie mapy…

Arka (ukr. Арка; oficjalnie: НБКНовый Безопасный Конфайнмент, pol. NBK/NBP[uwaga 1]Nowa Bezpieczna Powłoka) – nowa powłoka ochronna reaktora jądrowego nr 4 w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, zbudowana w latach 2012/16 mająca zastąpić wysłużony Sarkofag. Zleceniobiorcą przedsięwzięcia jest francuska spółka „NOVARKA”, utworzona specjalnie dla potrzeb tego projektu.

Konieczność przedsięwzięcia[edytuj | edytuj kod]

Dotychczasowy obiekt ochronny tzw. Sarkofag (ofc. Schronienie nr 4) był budowany w dużym pośpiechu w okresie od maja do listopada 1986 roku. Ogromne elementy, całe odcinki konstrukcji, w postaci półfabrykatów przywożono pod główny budynek hali reaktora gdzie za pomocą dźwigów montowano je z nieodpowiednią precyzją. Główną ideą która przyświecała konstruktorom sarkofagu było jak najszybsze odizolowanie materiałów promieniotwórczych znajdujących się w budynku hali rektora od atmosfery. Podjęcie działań zabezpieczających miało m. in. nie dopuścić do przenikania opadów atmosferycznych do wnętrza reaktora. Postępująca korozja, słaba jakość materiałów budowlanych i rozszczelniona konstrukcja osłony zmusiły do podjęcia decyzji o budowie nowego obiektu ochronnego. Pierwsze decyzje legislacyjne zostały podjęte w 1997 roku, przy czym duży wkład w projekt miała społeczność międzynarodowa.

Projekt[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze projektu zostały stworzone w grupie składającej się z kompanii Bechtel&Battele z USA, EDF z Francji, ukraińskim KSK, Kijowskim Instytutem „Energoprojekt” oraz Instytutem Problemów Bezpieczeństwa Elektrowni Atomowych. Został on zatwierdzony 5 lipca 2004 roku.

17 września 2007 roku przetarg na budowę Nowej Bezpiecznej Powłoki wygrał koncern francuski NOVARKA. Zgodnie z założeniami prawnymi, NBK ma za zadanie nie tylko izolować czwarty blok, ale i posiadać system usuwania materiałów w nim zawartych. Główna budowla miała mieć rozpiętość 257,44 m (kierunek północ-południe), wysokość 108,39 m i długość 162 m. Miał także zostać zbudowany system ochrony, pomocy i demontażu starego Sarkofagu. Łuk miał być maksymalnie zautomatyzowany. W projekcie zainstalowany miałbyć również system kontroli stanu budowlanego, kontroli sejsmologicznej, system kanalizacyjno-wentylacyjny oraz system kontroli radiacyjnej.

Głównymi celami projektu Nowej Bezpiecznej Powłoki są:

  • Ochrona ludności, środowiska i personelu przed anormalnymi zjawiskami związanymi z przetrzymywaniem, przebudowywaniem i oczyszczaniem z materiałów promieniotwórczych.
  • Hamowanie rozprzestrzeniania promieniowania jonizującego i radionuklidów.
  • Wydobywanie materiałów promieniotwórczych, odprowadzanie wody oraz demontaż starego Sarkofagu.
  • Kontrola zmian zachodzących wewnątrz zniszczonego reaktora.
  • Tzw. obrona fizyczna, czyli niedopuszczenie, aby materiały dostały się w niepowołane ręce.

Projekt wedle założeń konstrukcyjnych ma przetrwać przynajmniej sto lat.

Rozwiązania konstrukcyjne[edytuj | edytuj kod]

Wznoszenie budowli ochronnej tego typu jest przedsięwzięciem pionierskim na skalę światową. Według projektu, Łuk będzie zbudowany na specjalnych „szynach”, które zostaną stworzone w trakcie projektu. Szyny wybudowane przed reaktorem, pozwolą wznieść Nową Bezpieczną Powłokę w miejscu oddalonym od przeszkadzających budynków, drzew i starego sprzętu, którego na CzAES nie brakuje. Następnie przez system hydrauliczny Łuk przez szyny zostanie nasunięty na czwarty blok.

Sam Łuk zostanie wzniesiony w dwóch etapach. Pierwszy, to ustawienie konstrukcji głównej Łuku. Za pomocą specjalnego rusztowania z dźwigami, jak pokazano na filmiku obok, kolejne odcinki konstrukcji będą wznoszone po trzy żebra i przesuwane dalej, robiąc miejsce dla trzech kolejnych elementów. Drugi, to pokrycie rusztowania tarczami z wytrzymałego materiału. Wewnątrz zostanie także zamontowany specjalny, zautomatyzowany system rozbiórki starego Sarkofagu.

Realizacja projektu[edytuj | edytuj kod]

Prace przygotowawcze[edytuj | edytuj kod]

Prace te obejmują działania związane z przygotowaniami do budowy właściwego obiektu. Do tych prac należy m.in.:

  • Oczyszczanie placów pod budowę ze starych, pozostawionych konstrukcji (zakończono w kwietniu 2008 roku). Wykonane przez „Ukrtransbud”.
  • Oczyszczanie placów z materiałów promieniotwórczych (zakończono w płowie 2010 roku). Wykonywane przez „UTEM-Engineering”.
  • Tworzenie infrastruktury drogowej, szkolenia personelu, zagospodarowanie budynków i przygotowywanie czystego placu do budowy. Wykonywane przez koncern NOVARKA.
  • Prace związane z wentylacją (NWT). Stary system musi zostać poddany demontażowi, zaś obiekt ten jest konieczny do poprawnego funkcjonowania składowiska w trzecim bloku. Trwa przetarg na wykonawcę prac.

Projektowanie i wznoszenie Nowej Bezpiecznej Powłoki[edytuj | edytuj kod]

Roboty te obejmują bezpośrednie realizowanie obiektu Łuku, testy popranego działania oraz użytkowanie. Do najważniejszych przedsięwzięć tego etapu zalicza się:

  • Budowanie fundamentów, głównej konstrukcji Łuku oraz główny system dźwigów (SOK).
  • Pokrywanie poszycia NBK, montaż wewnętrznych.
  • Instalowanie systemów kontroli oraz wprowadzenie do użytku.
  • Demontaż szyn.
  • Jednocześnie będą prowadzone działania ku zainstalowaniu systemu demontażu Sarkofagu, infrastruktura dla personelu, zakup sprzętu, analizy oraz konieczne zmiany legislacyjne.

Demontaż Sarkofagu[edytuj | edytuj kod]

Po wykonaniu powyższych prac będzie można zacząć demontaż niestabilnych elementów OU oraz substancji promieniotwórczych. W tym etapie zostaną użyte mechanizmy zainstalowane wraz z NBK.

Uwagi

  1. Pierwszy skrótowiec to transkrypcja z cyrylicy, drugi zaś to skrótowiec od nazwy polskiej. Oba występują w użyciu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]