Czarnobylska Elektrownia Jądrowa

Z Czarnobyl Wiki
Skocz do: nawigacja, szukaj

Czarnobylska Elektrownia Jądrowa im. W. I. Lenina (ros. Черно́быльская атомная электростанция (ЧАЭС); ukr. Чорнобильська атомна електростанція (ЧАЕС)) – elektrownia jądrowa wykorzystująca materiały rozszczepialne jako paliwo jądrowe, zlokalizowana na terenie Ukrainy. Obecnie wyłączona z eksploatacji.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Elektrownia zlokalizowana jest 14,5 km na północ od miasta Czarnobyl, 16 km od granicy Ukraińsko-Białoruskiej, 110 km na północ od Kijowa. W 1986 roku CEJ została uznana za najlepszą elektrownię jądrową w ZSRR. 1 maja 1986 roku miała otrzymać z tego tytułu Order Lenina[1].

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

W skład elektrowni wchodziły cztery reaktory typu RBKM. Moc maksymalna każdego z nich (z wyjątkiem reaktora nr 1) wynosiła 1000 MW (3200 MW mocy cieplnej).

Bloki energetyczne[edytuj | edytuj kod]

Blok energetyczny[2] Typ reaktora Moc Początek budowy Pierwsza reakcja łańcuchowa Podłączenie do sieci Początek eksploatacji Zamknięcie
sieciowa maksymalna cieplna
Blok energetyczny nr 1[uwagi 1] (zamknięty) RBMK-1000 740 MW 800 MW 3200 MW 1.03.1970 2.08.1977 26.09.1977 27.05.1978 30.11.1996
Blok energetyczny nr 2[uwagi 2] (zamknięty) RBMK-1000 925 МW 1000 МW 3200 MW 1.02.1973 17.11.1978 21.12.1978 28.05.1979 11.10.1991
Blok energetyczny nr 3[uwagi 3] (zamknięty) RBMK-1000 925 MW 1000 MW 3200 MW 1.03.1976 2.06.1981 3.12.1981 8.06.1982 15.12.2000
Blok energetyczny nr 4 (awaria) RBMK-1000 925 MW 1000 MW 3200 MW 1.04.1979 26.11.1983 22.12.1983 26.03.1984 26.04.1986
Blok energetyczny nr 5[3] (budowę anulowano) RBMK-1000 950 MW 1000 MW b.d. 1.01.1981 23.05.1989 - dalszą budowę anulowano[uwagi 4][uwagi 5]
Blok energetyczny nr 6[4](budowę anulowano) RBMK-1000 950 MW 1000 MW b.d. 1.01.1983 23.05.1989 - dalszą budowę anulowano[uwagi 4][uwagi 6]

Wypadki[edytuj | edytuj kod]

Przez cały okres eksploatacji przed awarią w 1986 roku było 78 procedur awaryjnego wygaszenia reaktora jądrowego w tym 64 awaryjne na sygnale AZ-5.

  • Reaktor nr 1

1 września 1982 doszło tam do drobnego wypadku i ulotnienia się nieznacznych skażeń z kilku uszkodzonych jednostek paliwowych; został naprawiony i uruchomiony ponownie.

  • Reaktor nr 2

11 października 1991 roku doszło do pożaru turbiny prądotwórczej nr 4. Ogień został wyeliminowany następnego dnia o godzinie 2:20. W wyniku pożaru doszło do wypalenia 180 ton oleju i 500 m3 wodoru. Uszkodzony został także dach maszynowni (zawalił się dach o powierzchni 2448 m2)[5]. Nie wystąpiła emisja substancji radioaktywnych do atmosfery. Strażacy skierowani do ugaszenia ognia otrzymali dawki promieniowania nienaznaczane przekraczające dopuszczalne normy. Mimo iż awaria była niegroźna, rząd niepodległej już Ukrainy wydał decyzję o natychmiastowym zamknięciu reaktora nr 2, a do 1993 wszystkich pozostałych. Z uwagi na ogromne koszty i brak możliwości zrównoważenia bilansu energetycznego Ukrainy, dopiero w 1997 wyłączono reaktor nr 1, a w grudniu 2000 zamknięto ostatni pracujący reaktor nr 3, tym samym elektrownia ostatecznie przestała funkcjonować.

  • Reaktor nr 4

26 kwietnia 1986 doszło w nim do wybuchu o charakterze chemicznym, obecnie trwa renowacja betonowego sarkofagu, kryjącego szczątki reaktora.

Likwidacja[edytuj | edytuj kod]

Program całkowitej likwidacji elektrowni będzie realizowany w kilku etapach. Pierwszy etap został zakończony w czerwcu 2016 roku i zakładał usunięcie całości paliwa jądrowego do magazynów zużytego paliwa jądrowego. Drugi II etap przewiduje ostateczne zamknięcie i wyłączenie wszystkich reaktorów do 2022 roku. Trzeci etap (do 2045 roku) będzie polega na utrzymywaniu reaktorów aż promieniowania spadnie do akceptowalnego poziomu. Ostatni etap (do 2065 roku) przewiduje całkowity demontaż reaktorów[6].

Dyrektorzy elektrowni[edytuj | edytuj kod]

  • Wiktor Briuchanow[uwagi 7] (kwiecień 1970 - 15 czerwca 1986)
  • Erik Pozdiszew (lipiec 1986 - styczeń 1987)
  • Michał Umanets (1 lutego 1987 - 1992)
  • Sergiusz Paraszin (grudzień 1994 - kwiecień 1998)
  • Ołeksandr Smiszłajew (1 lipiec 2004 - 11 sierpnia 2005)
  • Igor Gramotkin (11 sierpnia 2005 - obecnie)

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. 27 kwietnia 1986 roku o godzinie 1:13 ze względów bezpieczeństwa zatrzymano produkcję energii elektrycznej. 1 października 1986 roku o godzinie 16:47 blok nr 1 został ponownie podłączony do sieci.
  2. 27 kwietnia 1986 roku o godzenie 2:13 ze względów bezpieczeństwa zatrzymano produkcję energii elektrycznej. 5 listopada 1986 roku blok nr 2 został ponownie podłączony do sieci.
  3. 24 listopada 1987 roku rozpoczęto procedurę uruchamiania bloku 3. Podłączenie do sieci odbyło się 4 grudnia tego samego roku.
  4. 4,0 4,1 26 kwietnia 1986 roku od ok. godziny 8 prace budowlane były nadal kontynuowane przez 286 pracowników dziennej zmiany. Budowę przerwano dopiero 27 kwietnia kiedy to przeprowadzono ewakuację Prypeci. W początkowym okresie planowano wznowienie normalnego funkcjonowania elektrowni dlatego 10 października 1986 roku wznowiono budowę bloków nr 5 i nr 6. 24 kwietnia 1987 roku podjęto decyzję o wstrzymaniu prac budowlanych. 23 maja 1989 roku zapadła decyzja o ostatecznym anulowaniu budowy kolejnych bloków energetycznych.
  5. W chwili wypadku (kwiecień 1986 roku) budowa bloku nr 5 była ukończona w 70%. Jego uruchomienie planowano 7 listopada 1986 roku lub w dniu energii 22 grudnia 1986.
  6. Zakończenie budowy bloku nr 6 planowano w 1994 roku.
  7. 15 czerwca 1986 roku niemal cały zespół zarządzający blokiem IV został zwolniony za "Nieodpowiedzialność oraz brak należytej kontroli". Wśród zwolnionych znaleźli się dotychczasowy dyrektor elektrowni. 29 lipca 1987 roku po 22 dniach Wiktor Briuchanow w procesie pokazowym został uznany winnym i skazanym na 10 lat pozbawienia wolności.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Пережить Чернобыль. vlast.kz. [dostęp 2017-06-19].
  2. Power Reactor Information System - Ukraine. 12-01-2017.
  3. PRIS: Nuclear Power Reactor Details — CHERNOBYL-5 (kopia)
  4. PRIS: Nuclear Power Reactor Details — CHERNOBYL-6 (kopia)
  5. Materiał wideo pokazujący szkody wyrządzone przez pożar. youtube.com. [dostęp 2017-01-12].
  6. Interfax-Ukraine: Chornobyl nuclear power plant site to be cleared by 2065. kyivpost.com. [dostęp 2017-01-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-05)].