Władimir Prawik: Różnice pomiędzy wersjami
(Dodano archiwalne zdjęcie przedstawiające Władimira Prawika na Placu Czerwonym w Moskwie w 1980 roku.) |
(Dodano opis osoby Prawika) |
||
| Linia 53: | Linia 53: | ||
Urodził się 13 czerwca 1962 w Czarnobylu w obwodzie kijowskim Ukraińskiej SRR w rodzinie urzędniczej. W 1979 roku ukończył miejscową szkołę średnią. W tym samym roku rozpoczął naukę w Czerkaskiej Technicznej Szkole Pożarniczej MSW ZSRR<ref>ob. ''Akademia Bezpieczeństwa Pożarniczego Ministerstwa ds. Sytuacji Nadzwyczajnych Ukrainy im. Bohaterów Czarnobyla.''</ref> Od sierpnia 1982 roku, po ukończeniu szkoły, służył w stopniu porucznika wojsk wewnętrznych MWD na stanowisku naczelnika warty w 2. Zmilitaryzowanej Jednostce Pożarniczej Kijowskiego Obwodowego Zarządu Spraw Wewnętrznych ([[WPCz-2]]), stacjonującej w [[Prypeć (miasto)|Prypeci]], odpowiadającej za ochronę przeciwpożarową [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]]<ref name=":0">{{Cytuj książkę|nazwisko=Siwiński|imię=Waldemar|tytuł=Czernobyl|rok=1989|wydawca=Iskry|miejsce=Warszawa|strony=266|isbn=83-207-1179-7}}</ref>. Mieszkał przy ul. Łesi Ukrainki 52 m. 45<ref>{{Cytuj stronę|url=https://zen.yandex.ru/media/chernobyl/nashli-kvartiru-vladimira-pravika-v-pripiati-pojarnogo-chernobylskoi-katastrofy-5d68eef75ba2b500adf721ae?&secdata=CNyMu5jOLSABMAI%3D|tytuł=Нашли квартиру Владимира Правика в Припяти, пожарного Чернобыльской катастрофы|autor=|data dostępu=2020-01-2|opublikowany=zen.yandex.ru|język=}}</ref>. | Urodził się 13 czerwca 1962 w Czarnobylu w obwodzie kijowskim Ukraińskiej SRR w rodzinie urzędniczej. W 1979 roku ukończył miejscową szkołę średnią. W tym samym roku rozpoczął naukę w Czerkaskiej Technicznej Szkole Pożarniczej MSW ZSRR<ref>ob. ''Akademia Bezpieczeństwa Pożarniczego Ministerstwa ds. Sytuacji Nadzwyczajnych Ukrainy im. Bohaterów Czarnobyla.''</ref> Od sierpnia 1982 roku, po ukończeniu szkoły, służył w stopniu porucznika wojsk wewnętrznych MWD na stanowisku naczelnika warty w 2. Zmilitaryzowanej Jednostce Pożarniczej Kijowskiego Obwodowego Zarządu Spraw Wewnętrznych ([[WPCz-2]]), stacjonującej w [[Prypeć (miasto)|Prypeci]], odpowiadającej za ochronę przeciwpożarową [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]]<ref name=":0">{{Cytuj książkę|nazwisko=Siwiński|imię=Waldemar|tytuł=Czernobyl|rok=1989|wydawca=Iskry|miejsce=Warszawa|strony=266|isbn=83-207-1179-7}}</ref>. Mieszkał przy ul. Łesi Ukrainki 52 m. 45<ref>{{Cytuj stronę|url=https://zen.yandex.ru/media/chernobyl/nashli-kvartiru-vladimira-pravika-v-pripiati-pojarnogo-chernobylskoi-katastrofy-5d68eef75ba2b500adf721ae?&secdata=CNyMu5jOLSABMAI%3D|tytuł=Нашли квартиру Владимира Правика в Припяти, пожарного Чернобыльской катастрофы|autor=|data dostępu=2020-01-2|opublikowany=zen.yandex.ru|język=}}</ref>. | ||
| + | {{CytatD|(...) Dowódcą był najmłodszy z nas, właśnie skończył 24 lata. Z natury w żaden sposób nie pasował do zajmowanego stanowiska. Uprzejmy, łagodny, uległy, nigdy nie pozostawał obojętny na czyjeś prośby. Zwierzchnicy uważali go za słabego, ponieważ dyscyplina w powierzonej mu jednostce była czasem mocno odstająca od założeń regulaminowych. Wołodia Prawik był bardzo utalentowany, lubił radio, fotografię, pisał wiersze, rysował, był redaktorem naczelnym gazetki ściennej "Komsomolski prożektor" - na łamach której, jak to było w zwyczaju w czasach radzieckich, publicznie wyśmiewali niedociągnięcia władz. Wołodii pomogła jego żona Nadia. Ukończyła szkołę muzyczną, pracowała w przedszkolu. Małżonkowie byli fizycznie do siebie podobni, podobnie jak ich poglądy na życie. Pod koniec marca 1986 roku urodziła się ich córka Natasza, a Wołodia poprosił o przeniesienie ze straży do inspektorów. Zwierzchnicy wyrazili na to zgodę, ale musiał go ktoś zastąpić, obiecano mu „załatwić sprawę” po przerwie majowej.|autor|[[Iwan Szawrej]]<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.sn-plus.com/ru/page/society/6621|tytuł=Из первой шеренги пожарных|autor=|data dostępu=2020-11-29|opublikowany=sn-plus.com|język=}}</ref> | ||
| + | |width=x% | ||
| + | |align=left/center/right | ||
| + | |text=left/center/right | ||
| + | }} | ||
=== Akcja gaśnicza === | === Akcja gaśnicza === | ||
W nocy z 25 na 26 kwietnia 1986 roku jako pełniący służbę naczelnik warty dowodził pierwszą grupą strażaków, którzy uczestniczyli w akcji gaśniczej bloku energetycznego nr IV Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Jako ówczesny dowódca akcji gaśniczej (do czasu objęcia dowodzenia przez mjr. [[Leonid Tielatnikow|Leonida Tielatnikowa]]) podjął decyzję o skierowaniu działań gaśniczych na ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru i zapobieżeniu przeniesienia się ognia na sąsiedni blok. W wyniku długotrwałego przebywania w strefie zagrożenia otrzymał bardzo wysoką dawkę promieniowania, która wywołała u niego ostrą chorobę popromienną<ref name=":1">{{Cytuj stronę|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=2522|tytuł=Правик Владимир Павлович|autor=|data dostępu=2016-12-25|opublikowany=warheroes.ru|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=http://chnpp.gov.ua/uk/?option=com_content&view=article&id=82&lang=ru|tytuł=Герои-ликвидаторы|autor=|data dostępu=2016-12-25|opublikowany=chnpp.gov.ua|język=}}</ref>. | W nocy z 25 na 26 kwietnia 1986 roku jako pełniący służbę naczelnik warty dowodził pierwszą grupą strażaków, którzy uczestniczyli w akcji gaśniczej bloku energetycznego nr IV Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Jako ówczesny dowódca akcji gaśniczej (do czasu objęcia dowodzenia przez mjr. [[Leonid Tielatnikow|Leonida Tielatnikowa]]) podjął decyzję o skierowaniu działań gaśniczych na ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru i zapobieżeniu przeniesienia się ognia na sąsiedni blok. W wyniku długotrwałego przebywania w strefie zagrożenia otrzymał bardzo wysoką dawkę promieniowania, która wywołała u niego ostrą chorobę popromienną<ref name=":1">{{Cytuj stronę|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=2522|tytuł=Правик Владимир Павлович|autor=|data dostępu=2016-12-25|opublikowany=warheroes.ru|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=http://chnpp.gov.ua/uk/?option=com_content&view=article&id=82&lang=ru|tytuł=Герои-ликвидаторы|autor=|data dostępu=2016-12-25|opublikowany=chnpp.gov.ua|język=}}</ref>. | ||
| Linia 84: | Linia 89: | ||
== Życie prywatne == | == Życie prywatne == | ||
| − | W 1984 wziął ślub z Nadieżdą Iwanowną (ur. 1965)<ref>W 2008 wyszła powtórnie za mąż za przyjaciela z dzieciństwa Michaiła Omielanczenko. Obecnie mieszka we wsi Starosiele w obwodzie czerkaskim.</ref> z która miał córkę Natasze Władimirownę (ur. 10 kwietnia 1986<ref name=":2" />)<ref name=":0" />. Jego ojciec zmarł jesienią 2015<ref>{{Cytuj stronę|url=https://gp.by/category/special/only-in-gp/news89954.html|tytuł=Мать героя Чернобыля рассказала о сыне|autor=|data dostępu=2019-02-09|opublikowany=gp.by|język=}}</ref>. | + | W 1984 wziął ślub z Nadieżdą Iwanowną (ur. 1965)<ref>W 2008 wyszła powtórnie za mąż za przyjaciela z dzieciństwa Michaiła Omielanczenko. Obecnie mieszka we wsi Starosiele w obwodzie czerkaskim.</ref> z która miał córkę Natasze Władimirownę (ur. 10 kwietnia 1986<ref name=":2" />)<ref name=":0" />. Absolwentka szkoły muzycznej, do momentu ewakuacji pracowała w przedszkolu<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.sn-plus.com/ru/page/society/6621|tytuł=Из первой шеренги пожарных|autor=|data dostępu=2020-11-29|opublikowany=sn-plus.com|język=}}</ref>. Jego ojciec zmarł jesienią 2015<ref>{{Cytuj stronę|url=https://gp.by/category/special/only-in-gp/news89954.html|tytuł=Мать героя Чернобыля рассказала о сыне|autor=|data dostępu=2019-02-09|opublikowany=gp.by|język=}}</ref>. |
== Odznaczenia == | == Odznaczenia == | ||
Wersja z 18:59, 29 lis 2020
Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
Władimir Pawłowicz Prawik (ros. Владимир Павлович Правик; ur. 13 czerwca 1962 w Czarnobylu, zm. 11 maja 1986 w Moskwie) – strażak, porucznik wojsk wewnętrznych MWD, naczelnik warty WPCz-2[uwagi 1], uczestnik akcji gaśniczej 26 kwietnia 1986 czwartego bloku energetycznego Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, jedna z ofiar śmiertelnych wypadku[1].
Spis treści
Życiorys
Urodził się 13 czerwca 1962 w Czarnobylu w obwodzie kijowskim Ukraińskiej SRR w rodzinie urzędniczej. W 1979 roku ukończył miejscową szkołę średnią. W tym samym roku rozpoczął naukę w Czerkaskiej Technicznej Szkole Pożarniczej MSW ZSRR[2] Od sierpnia 1982 roku, po ukończeniu szkoły, służył w stopniu porucznika wojsk wewnętrznych MWD na stanowisku naczelnika warty w 2. Zmilitaryzowanej Jednostce Pożarniczej Kijowskiego Obwodowego Zarządu Spraw Wewnętrznych (WPCz-2), stacjonującej w Prypeci, odpowiadającej za ochronę przeciwpożarową Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej[3]. Mieszkał przy ul. Łesi Ukrainki 52 m. 45[4].
| „ | (...) Dowódcą był najmłodszy z nas, właśnie skończył 24 lata. Z natury w żaden sposób nie pasował do zajmowanego stanowiska. Uprzejmy, łagodny, uległy, nigdy nie pozostawał obojętny na czyjeś prośby. Zwierzchnicy uważali go za słabego, ponieważ dyscyplina w powierzonej mu jednostce była czasem mocno odstająca od założeń regulaminowych. Wołodia Prawik był bardzo utalentowany, lubił radio, fotografię, pisał wiersze, rysował, był redaktorem naczelnym gazetki ściennej "Komsomolski prożektor" - na łamach której, jak to było w zwyczaju w czasach radzieckich, publicznie wyśmiewali niedociągnięcia władz. Wołodii pomogła jego żona Nadia. Ukończyła szkołę muzyczną, pracowała w przedszkolu. Małżonkowie byli fizycznie do siebie podobni, podobnie jak ich poglądy na życie. Pod koniec marca 1986 roku urodziła się ich córka Natasza, a Wołodia poprosił o przeniesienie ze straży do inspektorów. Zwierzchnicy wyrazili na to zgodę, ale musiał go ktoś zastąpić, obiecano mu „załatwić sprawę” po przerwie majowej. |
” |
| — autor, Iwan Szawrej[5]
| ||
Akcja gaśnicza
W nocy z 25 na 26 kwietnia 1986 roku jako pełniący służbę naczelnik warty dowodził pierwszą grupą strażaków, którzy uczestniczyli w akcji gaśniczej bloku energetycznego nr IV Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Jako ówczesny dowódca akcji gaśniczej (do czasu objęcia dowodzenia przez mjr. Leonida Tielatnikowa) podjął decyzję o skierowaniu działań gaśniczych na ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru i zapobieżeniu przeniesienia się ognia na sąsiedni blok. W wyniku długotrwałego przebywania w strefie zagrożenia otrzymał bardzo wysoką dawkę promieniowania, która wywołała u niego ostrą chorobę popromienną[6][7].
Hospitalizacja
Nad ranem 26 kwietnia został przetransportowany do Jednostki Medycznej nr 126 w Prypeci, gdzie udzielono mu podstawowej opieki medycznej. Około południa został przetransportowany z pierwszą grupą poszkodowanych do Moskwy, gdzie znajdował się oddział kliniczny Instytutu Biofizyki Szpitala Klinicznego nr VI zajmujący się leczeniem chorób popromiennych.
W końcu kwietnia do Moskwy przyjechała jego żona która tak relacjonowała po latach pobyt męża w szpitalu:Szpital był bardzo przerażający. Zamiast personelu medycznego wartę pełnili żołnierze ubrani w kombinezony chemiczne. Co godzinę myli klamki, drzwi i podłogi specjalnymi roztworami. Kiedy po raz pierwszy zobaczyłam Wołodię, po prostu go nie poznałam. Miał dużą spuchniętą głowę wielkości wiadra, był całkowicie łysy. Jego zęby były bardzo zniszczone i słabe, niemal jak z plasteliny. Niektóre z nich wypadły przed moimi oczami. Ciągle płakał, upierał się, że nie powinnam była przyjeżdżać. Teściowa, która przyjechała kilka dni wcześniej, robiła mi wyrzuty że przyjechałam na próżno i powinnam teraz myśleć o dziecku. Myślałam nawet, że to jakaś macierzyńska zazdrość. Mój Wołodia leżał tam, taki bezradny, płacząc cały czas, ja płakałam wraz z nim. Próbowałam go pocieszać: Wołodia, uratowałeś nas. Przetarł oczy poduszką i powiedział, że nikogo nie uratował. A po jego zwęglonej twarzy znów spłynęły wielkie łzy[8].W maju przeszedł operację przeszczepu komórek macierzystych wątroby[9].
Śmierć
Zmarł 11 maja 1986. Został pochowany w Moskwie na Cmentarzu Mitińskim (kwatera 162)[6].
Poniżej treść orzeczenia lekarskiego wydanego jego żonie dzień po jego śmierci: Prawik Władimir Pawłowicz, 23 lata, naczelnik warty WPCz-2, hospitalizowany w Klinice Instytutu Biofizyki (w Moskwie) od 27 kwietnia do 11 maja 1986 r. Pacjent cierpiał na zespół ostrej choroby popromiennej w jej najcięższej postaci: zespół jelitowy, zespół jamy ustno-gardłowej, wyraźne zaburzenia hemopoezy, zapalenie płuc, popromienne oparzenia skóry I stopnia, oparzenia skóry głowy, twarzy, szyi oraz rąk III i IV stopnia. Toksemia. Niewydolność wielonarządowa. Obrzęk płuc, mózgu oraz zespół wstrząsu toksycznego. Powstanie choroby było wynikiem bezpośredniego udziału w wypadku w CzAES. Orzeczenie wydano małżonce pacjenta do zapoznania się z jego treścią na miejscu. Przewodniczący kolegium eksperckiego A. K. Guśkowa Sekretarz kolegium eksperckiego A. N. Petrosjan |
Życie prywatne
W 1984 wziął ślub z Nadieżdą Iwanowną (ur. 1965)[10] z która miał córkę Natasze Władimirownę (ur. 10 kwietnia 1986[8])[3]. Absolwentka szkoły muzycznej, do momentu ewakuacji pracowała w przedszkolu[11]. Jego ojciec zmarł jesienią 2015[12].
Odznaczenia
- Dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z dnia 25 września 1986 roku "za męstwo, odwagę i poświęcenie przy likwidacji następstw katastrofy w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej" został pośmiertnie odznaczony tytułem honorowym Bohatera Związku Radzieckiego oraz Orderem Lenina[6]
- 26 kwietnia 1996 za wyjątkową osobistą odwagę i poświęcenie, oraz profesjonalizm, jakim wykazał się w czasie likwidacji skutków katastrofy w Czarnobylu został odznaczony gwiazdą "Za Odwagę"[13].
Upamiętnienie
W 2014 roku w mieście Irpień na Ukranie został odnowiony i otwarty park miejski nazwany jego imieniem, znajduje się tam również jego popiersie[14]. Jego popiersie znajduje się także przy Alei Bohaterów Czarnobyla w Kijowie. Jego osobę upamiętnia także marmurowa płyta w parku na bulwarze Rady Najwyższej w Kijowie. Ponadto jego popiersie ustawiono w Czerkasach na terenie Akademii Bezpieczeństwa Pożarniczego Ministerstwa ds. Sytuacji Nadzwyczajnych Ukrainy im. Bohaterów Czarnobyla. Jego nazwisko znajduje się także na pamiątkowych tablicach w Kijowie i Symferopolu. Jego imieniem nazwano ponadto ulice w wielu miejscowościach Ukrainy W dniu 29 maja 1987 r. Ministerstwo Komunikacji ZSRR wydało okolicznościową kopertę artystyczną z jego wizerunkiem.
Mity
W wielu publikacjach pojawia się informacje jakoby na skutek przyjętej wysokiej dawki promieniowania, jego oczy zmieniły kolor z brązowych na niebieskie. Jakkolwiek istnieją procesy mogące prowadzić do takiej przemiany (denaturyzacja melatoniny w wierzchnich warstwach gałki ocznej, wykorzystywana m.in. w medycynie plastycznej do zmiany koloru tęczówki) nie istnieje możliwość aby ten proces został zapoczątkowany w wyniku absorpcji wysokiej dawki promieniowania jonizującego przez organizm. Uszkodzenie narządu wzroku u ofiar występowało głównie w postaci nadwrażliwością rogówki na światło, jej stanu zapalnego lub zmiany dna oka jak obrzęki czy krwotoki. U wszystkich osób dotkniętych chorobą popromienną IV stopnia występował rumień na powiekach, który w niedługim czasie przeistoczył się w zrogowaciałą łuskowatą skórę na powiekach oraz superpigmentacje (ciemną skóra powiek)[9].
Uwagi
- ↑ Był on jedynie naczelnikiem (dowódcą) warty (zmiany). Naczelnikiem WPCz-2 był Leonid Tielatnikow.
Przypisy
- ↑ Waldemar Siwiński: Czernobyl. Od katastrofy do procesu. Warszawa: Iskry, 1989, s. 11. ISBN 83-207-1179-7.
- ↑ ob. Akademia Bezpieczeństwa Pożarniczego Ministerstwa ds. Sytuacji Nadzwyczajnych Ukrainy im. Bohaterów Czarnobyla.
- ↑ 3,0 3,1 Waldemar Siwiński: Czernobyl. Warszawa: Iskry, 1989, s. 266. ISBN 83-207-1179-7.
- ↑ Нашли квартиру Владимира Правика в Припяти, пожарного Чернобыльской катастрофы. zen.yandex.ru. [dostęp 2020-01-2].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Из первой шеренги пожарных. sn-plus.com. [dostęp 2020-11-29].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ 6,0 6,1 6,2 Правик Владимир Павлович. warheroes.ru. [dostęp 2016-12-25].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Герои-ликвидаторы. chnpp.gov.ua. [dostęp 2016-12-25].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ 8,0 8,1 Вдова героя-ликвидатора Правика: "Государство меня выбросило из этой трагедии". znaj.ua. [dostęp 2020-03-29].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ 9,0 9,1 Raport UNSCEAR (1988). Appendix to Annex G. “Early effects in man of high radiation doses”. Acute radiation effects in victims of the Chernobyl accident.
- ↑ W 2008 wyszła powtórnie za mąż za przyjaciela z dzieciństwa Michaiła Omielanczenko. Obecnie mieszka we wsi Starosiele w obwodzie czerkaskim.
- ↑ Из первой шеренги пожарных. sn-plus.com. [dostęp 2020-11-29].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Мать героя Чернобыля рассказала о сыне. gp.by. [dostęp 2019-02-09].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Dekret Prezydent Ukrainy z 26 kwietnia 1986 roku o przyznaniu odznaczenia. zakon1.rada.gov.ua. [dostęp 2016-12-25].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
- ↑ Lokalizacja parku. wikimapia.org. [dostęp 2016-12-25].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
| |||||||||||
.jpg){kind=link}
