Anatolij Diatłow: Różnice pomiędzy wersjami

Z Czarnobyl Wiki
Skocz do: nawigacja, szukaj
(interpunkcja, drobna redakcja językowa)
m (literówka)
(Nie pokazano 21 wersji utworzonych przez jednego użytkownika)
Linia 25: Linia 25:
 
  |  data6 = 3 marca 1931<br /> Atamanowo
 
  |  data6 = 3 marca 1931<br /> Atamanowo
 
  | label7 = Data i miejsce śmierci
 
  | label7 = Data i miejsce śmierci
−
  |  data7 = 13 grudnia 1995 († 64 l.)<br /> Monachium
+
  |  data7 = 13 grudnia 1995 († 64 l.) <br /> Kijów
 
  | label8 = Przyczyna śmierci
 
  | label8 = Przyczyna śmierci
 
  |  data8 = Zawał mięśnia sercowego
 
  |  data8 = Zawał mięśnia sercowego
 
  | label10 = Tytuł zawodowy
 
  | label10 = Tytuł zawodowy
 
  |  data10 = Inżynier
 
  |  data10 = Inżynier
−
  | label11 = Wykształcenie
+
  | label11 = Edukacja
−
  |  data11 = Moskiewski Instytut Inżynieryjno-Fizyczny<br />(1953–59)
+
  |  data11 = Moskiewski Instytut Inżynieryjno-Fizyczny
 
  |header13 = Kariera zawodowa
 
  |header13 = Kariera zawodowa
 
  |  label14 = Pracodawca
 
  |  label14 = Pracodawca
Linia 44: Linia 44:
 
  |  data19 = [[Plik:Orderredbannerlabor rib.png|50px]] [[Plik:Order badge of honor rib.png|50px]]
 
  |  data19 = [[Plik:Orderredbannerlabor rib.png|50px]] [[Plik:Order badge of honor rib.png|50px]]
 
}}
 
}}
−
[[Plik:Anatolij Diatłow (1).png|mały|266x266px|Anatolij Diatłow podczas odbywania kary pozbawienia wolności w Kriukowskiej Koloni Karnej nr 2 (1990).]]
 
−
[[Plik:Zaswiadczenie o zwolnieniu z odbywania kary pozbawienia wolnosci Anatolija Diatlowa.jpg|mały|266px|Zaświadczenie o przedterminowym zwolnieniu z odbywania kary pozbawienia wolności Anatolija Stepanowicza Diatłowa.]]
 
 
[[Plik:Anatolij Diatłow (1994).jpg|mały|266x266px|Anatolij Diatłow w 1994 r.]]
 
[[Plik:Anatolij Diatłow (1994).jpg|mały|266x266px|Anatolij Diatłow w 1994 r.]]
−
[[Plik:Grób Anatolija Diatłowa..jpg|mały|355x355px|Grób A. Diatłowa na jednym z kijowskich cmentarzy. Na dole steli znajduje się napis ''W pamięci i bólu, krewni i przyjaciele'']]
+
[[Plik:Anatolij Diatłow (1).png|mały|266x266px]]
 +
[[Plik:Personel obsługujący jeden z bloków energetycznych.jpg|mały|271x271px|Anatolij Diatłow (w środku) wśród personelu obsługującego jeden z bloków energetycznych elektrowni. (1985)]]
 
[[Plik:Czarnobyl. Jak to było.jpg|mały|Okładka książki autorstwa Anatolija Diatłowa "[[Czarnobyl. Jak to było]]" na łamach której wykłada swoje opinie na temat wypadku.]]
 
[[Plik:Czarnobyl. Jak to było.jpg|mały|Okładka książki autorstwa Anatolija Diatłowa "[[Czarnobyl. Jak to było]]" na łamach której wykłada swoje opinie na temat wypadku.]]
−
'''Anatolij Stiepanowicz Diatłow''' (ros. Анатолий Степанович Дятлов; ur. 3 marca 1931 we wsi Atamanowo, zm. 13 grudnia 1995 w Monachium) – zastępca naczelnego inżyniera ds. eksploatacji bloków energetycznych nr III i IV ([[Skrótowce|ZGIS-2]]) w [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]] w latach 1983–86<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko=Siwiński|imię=Waldemar|tytuł=Czernobyl. Od katastrofy do procesu|rok=1989|wydawca=Iskry|miejsce=Warszawa|strony=16|isbn=83-207-1179-7}}</ref>. Jedna z kluczowych postaci [[Wypadek w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej|wypadku]].
+
'''Anatolij Stiepanowicz Diatłow''' (ros. Анатолий Степанович Дятлов; ur. 3 marca 1931 roku w Atamanowie, zm. 13 grudnia 1995 roku w Kijowie) – zastępca naczelnego inżyniera ds, eksploatacji bloków energetycznych nr III i IV w [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]]<ref>{{Cytuj książkę|nazwisko=Siwiński|imię=Waldemar|tytuł=Czernobyl. Od katastrofy do procesu|rok=1989|wydawca=Iskry|miejsce=Warszawa|strony=16|isbn=83-207-1179-7}}</ref>. Jedna z kluczowych postaci Awarii Czarnobylskiej.
  
 
== Życiorys ==
 
== Życiorys ==
−
 
+
Urodził się 3 marca 1931 roku we wsi Atamanowo w Kraju Krasnojarskim, 50 km na północny wschód od Krasnojarska. Jego ojciec był inwalidą wojennym, weteranem pierwszej wojny światowej. Pracował jako spławiacz drewna rzece Jenisej<ref group="uwagi">W filmie dokumentalnym ''Godzina Zero. Katastrofa w Czarnobylu'' podano że ojciec A. Diatłowa był rybakiem.</ref>. Matka nie pracowała, zajmowała się domem. Po ukończeniu szkoły podstawowej w 1945 roku rozpoczął naukę w Norylskim technikum górniczo-metalurgicznym o specjalności automatyka i elektronika, które ukończył z wyróżnieniem pięć lat później. W 1950 roku rozpoczął pracę w jednym z zakładów w Norylsku. Trzy lata później zakład został podporządkowany Ministerstwu Średniego Przemysłu Maszynowego ZSRR<ref group="uwagi">Ministerstwo Średniego Przemysłu Maszynowego ZSRR nadzorowało m.in. przemysł atomowy w ZSRR, w tym produkcję głowic jądrowych.</ref>. W latach 1953-1959 studiował na Moskiewskim Instytucie Inżynieryjno-Fizycznym, który również ukończył z wyróżnieniem, uzyskując dyplom inżyniera fizyka ze specjalnością w dziedzinie automatyki i elektroniki. Po ukończeniu studiów otrzymał nakaz pracy w stoczni im. Leninowskiego Komsomołu w Komsomolsku nad Amurem, gdzie objął stanowisko starszego inżyniera, naczelnika fizycznego laboratorium i głównego mechanika instalacji napędów jądrowych w okrętach podwodnych. W latach 60-tych doszło tam do wypadku jądrowego w wyniku którego otrzymał dawkę 200 remów promieniowania<ref group="uwagi">Zwykle po pochłonięciu przez organizm takiej dawki w krótkim czasie zaczynają pojawiać objawy lekkiej choroby popromiennej. Jest to dawka trzy razy wyższa niż statystyczna dawka życiowa.</ref><ref>Nolan, Dennis P. ''Loss Prevention and Safety Control: Terms and Definitions'', CRC Press,LLC (2016); Boca Raton, Florida; p. 225.</ref>. Późniejsze dochodzenia wykazało że do wypadku doszło w wyniku błędnych decyzji Diatłowa, mimo to w oficjalnym raporcie uznano że do wypadku nie doszło bezpośrednio z jego winy<ref name=":2">''Czarnobyl. Godzina Zero;'' film dokumentalny; reż. Renny Bartlett; 2004, </ref>. Wkrótce po wypadku jego syn zmarł na białaczkę. We wrześniu 1973 roku ze względów rodzinnych został przeniesiony do pracy przy nowo budowanej [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]], gdzie początkowo objął stanowisko zastępcy naczelnika wydziału reaktora. Wraz z rozbudową elektrowni awansował obejmując w początku lat 80-tych stanowisko zastępcy naczelnego inżyniera ds. eksploatacji elektrowni drugiego etapu ([[Skrótowce|ZGIS-2]])<ref name=":0">{{Cytuj książkę|nazwisko=Diatłow|imię=Anatolij S.|tytuł=Czarnobyl. Jak to było|rok=1995|wydawca=|miejsce=Kijów|strony=|isbn=}}</ref>. Według autorów filmu dokumentalnego ''Czarnobyl. Godzina Zero'' miał mieć kłopoty w zakładowej komórce partyjnej z powodu arogancji i nieuprzejmości wobec współpracowników. Ponadto wysnuwają hipotezę że pomyślne zakończenie testu mogło zagwarantować mu objęcie stanowiska naczelnego inżyniera w przypadku awansu [[Nikołaj Fomin|Nikołaja Fomina]]<ref name=":2" />. {{CytatD|(...) Z wykształcenia i według stażu pracy jestem wykwalifikowanym specjalistą w dziedzinie eksploatacji jądrowych urządzeń energetycznych. Praca na Dalekim Wschodzie mi się podobała. Zdarzyło się, iż
−
=== Wczesne lata ===
+
pewnego razu podczas urlopu pojechałem do budującej się w tym czasie Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Dogadałem się wtedy z dyrektorem, Wiktorem Pietrowiczem Briuchanowem, że obejmę stanowisko zastępcy
−
Urodził się 3 marca 1931 we wsi Atamanowo w Kraju Krasnojarskim, 50 km na północny wschód od Krasnojarska. Jego ojciec był inwalidą wojennym, weteranem pierwszej wojny światowej, pracującym jako spławiacz drewna rzece Jenisej<ref group="uwagi">W filmie dokumentalnym ''Godzina Zero. Katastrofa w Czarnobylu'' podano że ojciec A. Diatłowa był rybakiem.</ref>. Matka nie pracowała, zajmowała się domem. W 1945 po ukończeniu VII klasy rozpoczął naukę w Norylskim Technikum Górniczo-Hutnicze MWD ZSRR na wydziale elektrotechnicznym, które ukończył z wyróżnieniem pięć lat później. W 1950 rozpoczął pracę w jednym z zakładów przemysłowych w Norylsku. Trzy lata później przedsiębiorstwo zostało podporządkowane Ministerstwu Średniego Przemysłu Maszynowego ZSRR<ref group="uwagi">Ministerstwo Średniego Przemysłu Maszynowego ZSRR nadzorowało m.in. przemysł atomowy w ZSRR, w tym produkcję głowic jądrowych.</ref>. W latach 1953-1959 studiował na Moskiewskim Instytucie Inżynieryjno-Fizycznym, który również ukończył z wyróżnieniem, uzyskując dyplom inżyniera fizyka ze specjalnością w dziedzinie automatyki i elektroniki. Po ukończeniu studiów otrzymał nakaz pracy w stoczni im. Leninowskiego Komsomołu w Komsomolsku nad Amurem, gdzie objął stanowisko starszego inżyniera, naczelnika laboratorium doświadczalnego nr 22 (w tym okresie pracował wraz z nim również [[Anatolij Sitnikow]], [[Iwan Orłow]] oraz Wadim Griszczenko)<ref name=":4">{{Cytuj książkę|nazwisko=Medwedew|imię=Grigorij|tytuł=Chernobyl Notebook|rok=1989|wydawca=|miejsce=|strony=|isbn=}}</ref>. W latach 60. miało tam dojść do wypadku jądrowego w wyniku którego otrzymał dawkę 100 lub 200 remów promieniowania<ref>Nolan, Dennis P. ''Loss Prevention and Safety Control: Terms and Definitions'', CRC Press,LLC (2016); Boca Raton, Florida; p. 225.</ref>. Tej informacji nie potwierdza były współpracownik Diatłowa, Wadmim Griszczenko pracujący w stoczni od marca 1970<ref name=":5" />. {{CytatD|Wiele lat później w jednej z książek na temat Czarnobyla [O północy w Czarnobylu, autorstwa Adama Higginbothama] napisali, że rzekomo „Diatłow ucierpiał w wyniku wypadku reaktora w laboratorium nr 23 (jak napisano w książce). Otrzymał ogromną dawkę promieniowania - 100 rem”. Nigdy o czymś takim nie słyszałem ani od samego Anatolija Stiepanowicza, ani od moich kolegów z laboratorium. Tak, w zakładzie zdarzały się czasami incydenty radiacyjne. Jeden z nich wydarzył się, zanim przyszedłem do zakładu. Diatłow nazwał ten incydent „pożarem w bałaganie podczas powodzi”. Według jego opowieści, gdy wybuchł pożar w wydziale nr 19, zespół paliwowy był już gotowy do załadowania do reaktora. Przybywający strażacy przystąpili do jego gaszenia i nieświadomi pełnego stopnia zagrożenia tego typu działań polali wodą na zespół. Doprowadziło to do reakcji łańcuchowej. Ale gdy tylko się zaczęło, woda została natychmiast wstrzymania a „reakcja” natychmiast się zatrzymała. Jednocześnie nie wykryto przypadków narażenia zdrowia i życia pracowników|autor|Wadmim Griszczenko.<ref name=":0" />
+
naczelnika wydziału. Pracowałem przy montażu, uruchomianiu i eksploatacji wszystkich czterech bloków elektrowni.|autor|Anatolij S. Diatłow<ref name=":0" />
 
|width=x%
 
|width=x%
 
|align=left/center/right
 
|align=left/center/right
Linia 60: Linia 59:
 
}}
 
}}
  
−
=== Praca w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej ===
+
== 26 kwietnia 1986 ==
−
We wrześniu 1973 ze względów rodzinnych został przeniesiony do pracy przy nowo budowanej [[Czarnobylska Elektrownia Jądrowa|Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]], gdzie początkowo objął stanowisko zastępcy, a kolejno naczelnika wydziału reaktora nr II. Wraz z rozbudową elektrowni awansował obejmując w początku lat 80. stanowisko zastępcy naczelnego inżyniera ds. eksploatacji elektrowni drugiego etapu ([[Skrótowce|ZGIS-2]])<ref name=":0">{{Cytuj książkę|nazwisko=Diatłow|imię=Anatolij S.|tytuł=Czarnobyl. Jak to było|rok=1995|wydawca=|miejsce=Kijów|strony=|isbn=}}</ref>. Według autorów filmu dokumentalnego ''Czarnobyl. Godzina Zero'' miał mieć kłopoty w zakładowej komórce partyjnej z powodu arogancji i nieuprzejmości wobec współpracowników. Ponadto wysnuwają oni hipotezę, że pomyślne zakończenie feralnego testu mogło zagwarantować mu objęcie stanowiska naczelnego inżyniera w przypadku awansu [[Nikołaj Fomin|Nikołaja Fomina]]<ref name=":2">''Czarnobyl. Godzina Zero;'' film dokumentalny; reż. Renny Bartlett; 2004, </ref>. {{CytatD|(...) Z wykształcenia i według stażu pracy jestem wykwalifikowanym specjalistą w dziedzinie eksploatacji jądrowych urządzeń energetycznych. Praca na Dalekim Wschodzie mi się podobała. Zdarzyło się, że pewnego razu podczas urlopu pojechałem do budującej się w tym czasie Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Dogadałem się wtedy z dyrektorem, Wiktorem Pietrowiczem Briuchanowem, że obejmę stanowisko zastępcy naczelnika wydziału. Pracowałem przy montażu, uruchomianiu i eksploatacji wszystkich czterech bloków elektrowni.|autor|Anatolij S. Diatłow<ref name=":0" />
+
W dniu awarii znajdował się w [[Centrala sterowania blokiem|centrali sterowania blokiem]] nr IV na stanowisku zastępcy naczelnego inżyniera ds. eksploatacji elektrowni i osoby nadzorującej przeprowadzenie testu. Około godziny drugiej w nocy nakazał Akimowowi dostarczenie wody do reaktora. Wraz z Nikołajem Gorbaczenko udali się aby zbadać sytuację na zewnątrz. Pomimo zauważenia paliwa i grafitu nadal utrzymywał że reaktor pozostał nienaruszony. Następnie wróci do [[Centrala sterowania blokiem|centrali sterowania blokiem]]. Około godziny piątej nad ranem pojawiły się u niego pierwsze oznaki choroby popromiennej. Wraz z Nikołajem Gorbaczenko zgłosili się do punktu medycznego. [[Nikołaj Fomin]] zastąpił go na tym stanowisko [[Anatolij Sitnikow|Anatolijem Sitnikowem]]. Szacuje się że w skutek awarii otrzymał dawkę promieniowania, wynoszącą co najmniej 550 remów (5,5 Sv)<ref group="uwagi">Niektóre źródła podają dawkę 390 remów (3,9 Sv).</ref>. 27 kwietnia około południa został przewieziony do [[Szpital Kliniczny nr 6 w Moskwie|Szpitala Klinicznego nr 6 w Moskwie]], z którego został wypisany pół roku później, 4 listopada 1986 roku<ref name=":0" />. Z powodu trudno gojących się ran na nogach doświadczał problemów z chodzeniem<ref name=":1">{{Cytuj stronę|url=https://zona.media/article/2016/04/26/chernobyl|tytuł=Радиоактивный процесс. 30 лет назад обвиняемых по делу об аварии на Чернобыльской АЭС судили прямо в зоне отчуждения|autor=|data dostępu=2018-04-01|opublikowany=zona.media/article/2016/04/26/chernobyl|język=}}</ref>.
−
|width=x%
 
−
|align=left/center/right
 
−
|text=left/center/right
 
−
}}
 
  
−
=== 26 kwietnia 1986 ===
+
== Zwolnienie ==
−
W dniu awarii znajdował się w [[Centrala sterowania blokiem|centrali sterowania blokiem]] nr IV na stanowisku zastępcy naczelnego inżyniera ds. eksploatacji elektrowni i osoby nadzorującej przeprowadzenie testu. Około godziny drugiej w nocy nakazał Akimowowi dostarczenie wody do reaktora. Wraz z Nikołajem Gorbaczenką udali się aby zbadać sytuację na zewnątrz. Pomimo zauważenia paliwa i grafitu nadal utrzymywał, że reaktor pozostał nienaruszony. Następnie wrócił do [[Centrala sterowania blokiem|centrali sterowania blokiem]]. Około godziny piątej nad ranem pojawiły się u niego pierwsze oznaki choroby popromiennej. Wraz z Nikołajem Gorbaczenko zgłosili się do punktu medycznego. [[Nikołaj Fomin]] zastąpił go na tym stanowisku [[Anatolij Sitnikow|Anatolijem Sitnikowem]]. Szacuje się, że w skutek awarii i przebywania blisko cztery godziny w strefie rażenia otrzymał dawkę promieniowania, wynoszącą 490–550 remów.{{CytatD|Przyszła moja żona. Przyniosła papierosy, brzytwę, środki czystości. Spytała, czy potrzebna mi jest wódka. Pojawiła się bowiem już plotka, że spożywanie alkoholu wpływa korzystnie na organizm przy dużej dawce radiacji. Odmówiłem. Niepotrzebnie. Bynajmniej nie dlatego, że okazało się, że jest to prawdą, ale dlatego, że zrezygnowałem z niej na długie cztery i pół roku. Strata niewielka, jeśli odmówi się dobrowolnie. 26 kwietnia wypił ją za mnie ktoś inny, nie pamiętam już, komu to dałem. Już tego samego dnia wieczorem wyjechały pierwsze autobusy z pacjentami do Moskwy. My wyjechaliśmy 27. o dwunastej. Ogłoszono wyjazd i odprawiono żegnające nas kobiety, Powiedziałem: „Baby, za wcześnie nas chowacie”. Mimo wszystkich symptomów byłem świadomy powagi naszego położenia, ale mówiąc szczerze, myślałem, że przeżyjemy. Nie dla wszystkich mój optymizm okazał się być uzasadniony.|autor|Anatolij S. Diatłow<ref name=":0" />
+
15 czerwca 1986 roku niemal cały zespół zarządzający blokiem IV został dyscyplinarnie zwolniony za ''nieodpowiedzialność oraz brak należytej kontroli''. Wśród zwolnionych oprócz naczelnego inżyniera oraz dyrektora elektrowni znalazł się Anatolij Diatłow.
−
|width=x%
 
−
|align=left/center/right
 
−
|text=left/center/right
 
−
}}
 
−
 
 
−
=== Hospitalizacja ===
 
−
27 kwietnia około południa został przewieziony do [[Szpital Kliniczny nr 6 w Moskwie|Szpitala Klinicznego nr 6 w Moskwie]]. Został ulokowany na IV piętrze. Zdiagnozowano u niego chorobę popromienną III stopnia. Doznał rozległych oparzeń II stopnia ponad 20% powierzchni ciała, zwłaszcza nóg i ud. Ponadto wypadły mu włosy. Z powodu trudno gojących się ran na nogach doświadczał problemów z chodzeniem<ref name=":1">{{Cytuj stronę|url=https://zona.media/article/2016/04/26/chernobyl|tytuł=Радиоактивный процесс. 30 лет назад обвиняемых по делу об аварии на Чернобыльской АЭС судили прямо в зоне отчуждения|autor=|data dostępu=2018-04-01|opublikowany=zona.media/article/2016/04/26/chernobyl|język=}}</ref>. Oprócz leczenia oparzeń regularnie przyjmował antybiotyki i transfuzje krwi. Został wypisany 4 listopada 1986 roku<ref name=":0" />. Odmówiono mu leczenia sanatoryjnego. Podczas hospitalizacji schudł 15 kg<ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.mk.ru/social/2021/10/14/direktor-chernobylskoy-aes-bryukhanov-umer-ne-reabilitirovannym-otvetil-za-vsekh.html|tytuł=Diriektor Czernobylskoj AES Briuchanow umier nie rieabilitirowannym: otwietił za wsiech|autor=|data dostępu=2021-11-13|opublikowany=mk.ru|język=}}</ref>.
 
−
 
 
−
=== [[Proces Czarnobylski|Proces]] ===
 
−
5 listopada 1986 przyjechał razem z żoną Izabelą Iwanowną do Kijowa, gdzie podobnie jak inni byli mieszkańcy Prypeci otrzymali zastępcze zakwaterowanie. Niedługo po tym 4 grudnia został aresztowany<ref name=":0" /><ref name=":5">{{Cytuj stronę|url=http://chernobyl-spas.info/18653-iz-novyh-postupleniy-audioarhiva-nacionalnogo-muzeya-chernobyl.html|tytuł=Iz nowych postuplenij audioarchiwa Nacyonalnogo muzieja "Czernobyl".|autor=|data dostępu=2021-04-03|opublikowany=chernobyl-spas.info|język=}}</ref>. Z uwagi na posiadanie przez niego II grupy niepełnosprawności śledczy zgodnie z opinią lekarzy otrzymali polecenie, aby nie przesłuchiwać go dłużej niż dwie godziny dziennie, mimo to, jak pisze sam Diatłow w swojej książce (''Czarnobyl. Jak to było. Kijów: 1995)'', przesłuchiwania trwały sześć, a nawet osiem godzin dziennie<ref name=":1" />. Według orzeczenia Sądu Najwyższego ZSRR z 29 lipca 1987 został uznany winnym z artykułu 220 KK ZSRR za nieprawidłową eksploatacje urządzeń wysokiego ryzyka i skazany na karę 10 lat pozbawienia wolności w kolonii karnej. Początkowo został osadzony w więzieniu Łukianiwka w Kijowie, a następnie został przeniesiony do Kriukowskiej Koloni Karnej nr 2 w Obwodzie Połtawskim. Kiedy bliscy odwiedzali w więzieniu Diatłowa, był już tylko wrakiem człowieka: łysa głowa, sine plamy na całym ciele, wychudzone ciało, na którym wisiało wytarte ubranie, a na nogach ciężkie, więzienne buty. <blockquote>„Z czternastu schorzeń skazanego A. S. Diatłowa pięć chorób (choroba niedokrwienna serca, rozproszone zapalenie płuc, migotanie przedsionków, przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, rozedma płuc) znajduje się na liście chorób, które są podstawą do przyznania skazanym zwolnienia z odbywania kary więzienia zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa Spraw Wewnętrznych ZSRR nr 213 z 10/30/1987. Ponadto w treści rozporządzenia nie wyszczególniono niektórych dolegliwości, jak ostra choroba popromienna 2. i 3. stopnia, która naszym zdaniem jest poważna. Kwestia ta wymaga natychmiastowego rozwiązania. (...) Chcemy podkreślić, że osoba niepełnosprawna II. grupy, jaką jest A. S. Diatłow, która choruje na ostrą chorobę popromienną 3. stopnia w wieku 59 lat i odsiaduje wyrok w więzieniu, nie może poprawić swojego stanu zdrowia, ponieważ choroba ta stale powoduje nieokreślone działania niepożądane, które pogarszają stan pacjenta<ref name=":3">{{Cytuj stronę|url=http://www.pseudology.org/razbory/Diatlov/PR9.htm|tytuł=Чернобыль. Как это было|autor=|data dostępu=2019-12-29|opublikowany=pseudology.org|język=}}</ref>.</blockquote>1 października 1990 wskutek wielu apeli różnych organizacji, przyjaciół, a nawet osobistego wstawiennictwa Andrieja Sacharowa oraz jego żony Jeleny Bonner, ze względu na zły stan zdrowia został przedterminowo zwolniony z odbywania kary.
 
  
−
=== Śmierć ===
+
== [[Proces Czarnobylski|Proces]] ==
−
Postęp choroby popromiennej był jednak tak szybki, że mimo pomocy niemieckich lekarzy (od 1991 roku dwukrotnie w ciągu roku przebywał na oddziale oparzeń Klinice Uniwersyteckiej w Monachium) zmarł 13 grudnia 1995 w wieku 64 lat w wyniku zawału mięśnia sercowego. Został pochowany na cmentarzu leśnym w Kijowie.
+
5 listopada przyjechał razem z żoną Izabelą Iwanowną do Kijowa. Niedługo po tym 4 grudnia 1986 roku został aresztowany<ref name=":0" />. Z uwagi na posiadanie przez niego II grupy niepełnosprawności śledczy zgodnie z opinią lekarzy otrzymali polecenie aby nie przesłuchiwać go dłużej niż dwie godziny dziennie, mimo to jak pisze sam Diatłow w swojej książce (''Czarnobyl. Jak to było. Kijów: 1995)'' przesłuchiwania trwały sześć a nawet osiem godzin dziennie<ref name=":1" />. Według orzeczenia Sądu Najwyższego ZSRR został uznany winnym z artykułu 220 KK ZSRR za nieprawidłową eksploatacje urządzeń wysokiego ryzyka i skazany na karę 10 lat kolonii karnej. Początkowo został osadzony w więzieniu Łukianiwka w Kijowie a następnie został przeniesiony do kolonii karnej niedaleko miejscowości Kriukowo, w Obwodzie Połtawskim. Kiedy bliscy odwiedzali w więzieniu Diatłowa, ten był już tylko wrakiem człowieka: łysa głowa, sine plamy na całym ciele, chude ciało, na którym wisiało wytarte ubranie, na nogach ciężkie, więzienne buty.  1 października 1990 roku wskutek wielu apeli różnych organizacji, przyjaciół a nawet osobistego wstawiennictwa Andrieja Sacharowa oraz jego żony Jeleny Bonner, ze względu na zły stan zdrowia został przedterminowo zwolniony z odbywania kary.
−
 
 
−
== Prywatnie ==
 
−
Od 1973 do czasu ewakuacji mieszkał w Prypeci przy Alei Lenina 7/39<ref>{{Cytuj stronę|url=http://pripyat-city.ru/photo_new/110-kvartiry-as-dyatlova-i-vp-bryuhanova.html|tytuł=Квартиры А.С. Дятлова и В.П. Брюханова|autor=|data dostępu=2017-03-06|opublikowany=pripyat-city.ru|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.youtube.com/watch?v=zWlUas8YkEQ|tytuł=Mieszkanie Anatolija Diatłowa w Prypeci (Wideo)|autor=|data dostępu=2017-03-06|opublikowany=youtube.com|język=}}</ref>. Następnie wraz z małżonką otrzymał zastępcze zakwaterowanie w Kijowie w dzielnicy Trojeszczyna, gdzie obecnie mieszka jego małżonka<ref name=":5" />.
 
−
 
 
−
=== Rodzina ===
 
−
* Małżonka: Izabella Iwanowna (ur. 7 marca 1930, zm. 9 października 2021) z wykształcenia historyk. W Prypeci pracowała w przedszkolu<ref name=":5" />. Pobrali się 5 lipca 1953 w Norylsku.  
 
−
* Dzieci:
 
−
** Syn (zmarł tuż po narodzeniu na białaczkę w latach 60., jego grób znajduje się w Komsomolsku nad Amurem<ref name=":5" />)
 
−
** Olga (ur. 24 lipca 1957, zm. 17 sierpnia 2020)<ref>Informacja z nagrobka Anatolija Diatłowa, obok którego pojawiła się tablica upamiętniająca jego córkę,</ref>, przez pewien czas pracowała w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej.  
 
−
** Iwan (ur. 1967, zm. 9 marca 2008), studiował w Obińsku<ref name=":5" /> z wykształcenia inżynier jądrowy)<sup>[[Wasilij Ignatienko#cite note-5|[5]]]</sup>
 
  
 
== Poglądy na temat przyczyn wypadku ==  
 
== Poglądy na temat przyczyn wypadku ==  
Linia 102: Linia 77:
 
|text=left/center/right
 
|text=left/center/right
 
}}
 
}}
−
{{CytatD|(...) Reaktor nie powinien być oddany do użytku. Prawdziwa wina leży po stronie zarządu energii atomowej, Brak właściwej dokumentacji w miejscu i w czasie, która była potrzebna, sprawił, że wybuch reaktora był nie do uniknięcia. Reaktor poszedł prosto na zatracenie.|Anatolij S. Diatłow|Anatolij S. Diatłow|width=x%
+
{{CytatD|(...) Reaktor nie powinien być oddany do użytku. Prawdziwa wina leży po stronie zarządu energii atomowej, Brak właściwej dokumentacji w miejscu i w czasie która była potrzebna sprawił że wybuch reaktora był nie do uniknięcia. Reaktor poszedł prosto na zatracenie.|Anatolij S. Diatłow|Anatolij S. Diatłow|width=x%
 
|align=left/center/right
 
|align=left/center/right
 
|text=left/center/right
 
|text=left/center/right
 
}}
 
}}
  
−
== O Diatłowie ==
+
== Śmierć ==
−
Współpracownicy i rówieśnicy scharakteryzowali go jako bezpośredniego i odpowiedzialnego pracownika, twardego i wymagającego w stosunku do podwładnych{{CytatD|(...) Pracowaliśmy razem przez prawie dziesięć lat. Nie mieliśmy przyjaznych relacji z powodu dużej różnicy wieku, jaka nas dzieliła, oraz różnych postaw wobec ludzi. Moim zdaniem był on zbyt apodyktyczny, czasami wręcz niegrzeczny, zwłaszcza wobec tych którzy prezentowali postawę defensywną. Wiedział, jak zmusić kogoś do nauki, ale tak naprawdę nie lubił uczyć. Należał do grona osób interesujących w elektrowni, ale zawsze zachowywał dystans, wykazywał swoją wyższość intelektualną. I robił to czasami w formie obraźliwej dla partnera. Ale był profesjonalistą na najwyższym poziomie, osobą o szerokich horyzontach myślowych. I dzisiaj myślę, że w dziedzinie fizyki i technologii reaktorów był jednym z czołowych ekspertów, nie tylko w elektrowni czarnobylskiej. Czasami rzucał, że RBMK jest nie do końca poznany. Dla nas młodych to było niesamowite. Myśleliśmy, że Diatłow zna wszystko na wylot.|[[Nikołaj Sztejnberg|Nikołaj A. Sztejnberg]]|naczelny inżynier elektrowni (1986-87)|width=x%
+
Postęp choroby popromiennej był jednak tak szybki, że mimo pomocy niemieckich lekarzy (od 1991 roku dwukrotnie w ciągu roku przebywał na oddziale oparzeń Klinice Uniwersyteckiej w Monachium) Zmarł 13 grudnia 1995 w wieku 64 lat w wyniku zawału mięśnia sercowego. Miejsce pochówku nie jest znane.  
−
|align=left/center/right
+
 
−
|text=left/center/right
+
== Prywatnie ==
−
}}
+
Od 1973 roku mieszkał w Prypeci przy Alei Lenina 7/39<ref>{{Cytuj stronę|url=http://pripyat-city.ru/photo_new/110-kvartiry-as-dyatlova-i-vp-bryuhanova.html|tytuł=Квартиры А.С. Дятлова и В.П. Брюханова|autor=|data dostępu=2017-03-06|opublikowany=pripyat-city.ru|język=}}</ref><ref>{{Cytuj stronę|url=https://www.youtube.com/watch?v=zWlUas8YkEQ|tytuł=Mieszkanie Anatolija Diatłowa w Prypeci (Wideo)|autor=|data dostępu=2017-03-06|opublikowany=youtube.com|język=}}</ref>. Miał żonę Izabelę Iwanownę oraz córkę która również przez pewien czas pracowała w CEJ<ref name=":0" />.
−
{{CytatD|Diatłow był człowiekiem niezwykle skomplikowanym, trudnym w bezpośrednich kontaktach, nie dręczył personelu o drobiazgi, nie tolerował krytyki swoich działań i decyzji. Uparty, męczący, nie dotrzymujący danego słowa (...)|[[Razim Dawletbajew|Razim I. Dawletbajew]]|zastępca naczelnika 2. wydziału turbin<ref name=":4" />|width=x%
 
−
|align=left/center/right
 
−
|text=left/center/right
 
−
}}
 
−
{{CytatD|Diatłow był człowiekiem, z którym trudno było się dogadać, kimś, kto działał z opóźnieniem. Miał w zwyczaju mawiać do swoich podwładnych: „Nie karzę od razu. Zastanawiam się nad tym, czym zawinił podwładny, przez co najmniej jeden dzień, a gdy w moim sercu nie ma już urazy, podejmuję na chłodno decyzję ... ''. Do pracy w elektrowni zabrał ze sobą garstkę fizyków z Dalekiego Wschodu, gdzie pracował jako naczelnik laboratorium fizycznego. Stamtąd też przybyli [[Iwan Orłow|Orłow]] i [[Anatolij Sitnikow|Sitnikow]]. Wielu innych było przyjaciółmi i towarzyszami z miejsc, w których pracował wcześniej. Ogólną tendencją w elektrowni czarnobylskiej przed wypadkiem było wywieranie presji na personel ze zmian roboczych oraz oszczędzanie i motywowanie dziennego (niepracującego) personelu wydziałów. (...) Zwykle w hali turbin zdarzało się więcej awarii, mniej w wydziale reaktorów. To tłumaczy mniej czujne nastawienie do reaktora. Wydawało się, że jest niezawodny i bezpieczny… ”|Wiktor G. Smagin|naczelnik dziennej zmiany roboczej bloku nr IV<ref name=":4" />|width=x%
 
−
|align=left/center/right
 
−
|text=left/center/right
 
−
}}
 
  
 
== Odznaczenia ==
 
== Odznaczenia ==
Linia 134: Linia 101:
 
* Anatolij S. Diatłow: ''[[Czarnobyl. Jak to było]]'', Kijów: 1995. (ros. Дятлов А.С., "Чернобыль. Как это было.")
 
* Anatolij S. Diatłow: ''[[Czarnobyl. Jak to było]]'', Kijów: 1995. (ros. Дятлов А.С., "Чернобыль. Как это было.")
 
{{DEFAULTSORT:Diatłow Anatolij}}
 
{{DEFAULTSORT:Diatłow Anatolij}}
 +
{{Ofiary śmiertelne Katastrofy w Czarnobylu}}
 
[[Kategoria:Ofiary śmiertelne]]
 
[[Kategoria:Ofiary śmiertelne]]
 
[[Kategoria:Pracownicy Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]]
 
[[Kategoria:Pracownicy Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej]]
 
[[Kategoria:Ludzie]]
 
[[Kategoria:Ludzie]]
 
[[Kategoria:Hospitalizowani w Szpitalu Klinicznym nr VI]]
 
[[Kategoria:Hospitalizowani w Szpitalu Klinicznym nr VI]]

Wersja z 10:24, 27 cze 2019

Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".

Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
Anatolij Diatłow w 1994 r.
Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
Błąd przy generowaniu miniatury Brak pliku
Anatolij Diatłow (w środku) wśród personelu obsługującego jeden z bloków energetycznych elektrowni. (1985)
Okładka książki autorstwa Anatolija Diatłowa "Czarnobyl. Jak to było" na łamach której wykłada swoje opinie na temat wypadku.

Anatolij Stiepanowicz Diatłow (ros. Анатолий Степанович Дятлов; ur. 3 marca 1931 roku w Atamanowie, zm. 13 grudnia 1995 roku w Kijowie) – zastępca naczelnego inżyniera ds, eksploatacji bloków energetycznych nr III i IV w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej[1]. Jedna z kluczowych postaci Awarii Czarnobylskiej.

Życiorys

Urodził się 3 marca 1931 roku we wsi Atamanowo w Kraju Krasnojarskim, 50 km na północny wschód od Krasnojarska. Jego ojciec był inwalidą wojennym, weteranem pierwszej wojny światowej. Pracował jako spławiacz drewna rzece Jenisej[uwagi 1]. Matka nie pracowała, zajmowała się domem. Po ukończeniu szkoły podstawowej w 1945 roku rozpoczął naukę w Norylskim technikum górniczo-metalurgicznym o specjalności automatyka i elektronika, które ukończył z wyróżnieniem pięć lat później. W 1950 roku rozpoczął pracę w jednym z zakładów w Norylsku. Trzy lata później zakład został podporządkowany Ministerstwu Średniego Przemysłu Maszynowego ZSRR[uwagi 2]. W latach 1953-1959 studiował na Moskiewskim Instytucie Inżynieryjno-Fizycznym, który również ukończył z wyróżnieniem, uzyskując dyplom inżyniera fizyka ze specjalnością w dziedzinie automatyki i elektroniki. Po ukończeniu studiów otrzymał nakaz pracy w stoczni im. Leninowskiego Komsomołu w Komsomolsku nad Amurem, gdzie objął stanowisko starszego inżyniera, naczelnika fizycznego laboratorium i głównego mechanika instalacji napędów jądrowych w okrętach podwodnych. W latach 60-tych doszło tam do wypadku jądrowego w wyniku którego otrzymał dawkę 200 remów promieniowania[uwagi 3][2]. Późniejsze dochodzenia wykazało że do wypadku doszło w wyniku błędnych decyzji Diatłowa, mimo to w oficjalnym raporcie uznano że do wypadku nie doszło bezpośrednio z jego winy[3]. Wkrótce po wypadku jego syn zmarł na białaczkę. We wrześniu 1973 roku ze względów rodzinnych został przeniesiony do pracy przy nowo budowanej Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, gdzie początkowo objął stanowisko zastępcy naczelnika wydziału reaktora. Wraz z rozbudową elektrowni awansował obejmując w początku lat 80-tych stanowisko zastępcy naczelnego inżyniera ds. eksploatacji elektrowni drugiego etapu (ZGIS-2)[4]. Według autorów filmu dokumentalnego Czarnobyl. Godzina Zero miał mieć kłopoty w zakładowej komórce partyjnej z powodu arogancji i nieuprzejmości wobec współpracowników. Ponadto wysnuwają hipotezę że pomyślne zakończenie testu mogło zagwarantować mu objęcie stanowiska naczelnego inżyniera w przypadku awansu Nikołaja Fomina[3].

„

(...) Z wykształcenia i według stażu pracy jestem wykwalifikowanym specjalistą w dziedzinie eksploatacji jądrowych urządzeń energetycznych. Praca na Dalekim Wschodzie mi się podobała. Zdarzyło się, iż pewnego razu podczas urlopu pojechałem do budującej się w tym czasie Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej. Dogadałem się wtedy z dyrektorem, Wiktorem Pietrowiczem Briuchanowem, że obejmę stanowisko zastępcy naczelnika wydziału. Pracowałem przy montażu, uruchomianiu i eksploatacji wszystkich czterech bloków elektrowni.

”
— autor, Anatolij S. Diatłow[4]

26 kwietnia 1986

W dniu awarii znajdował się w centrali sterowania blokiem nr IV na stanowisku zastępcy naczelnego inżyniera ds. eksploatacji elektrowni i osoby nadzorującej przeprowadzenie testu. Około godziny drugiej w nocy nakazał Akimowowi dostarczenie wody do reaktora. Wraz z Nikołajem Gorbaczenko udali się aby zbadać sytuację na zewnątrz. Pomimo zauważenia paliwa i grafitu nadal utrzymywał że reaktor pozostał nienaruszony. Następnie wróci do centrali sterowania blokiem. Około godziny piątej nad ranem pojawiły się u niego pierwsze oznaki choroby popromiennej. Wraz z Nikołajem Gorbaczenko zgłosili się do punktu medycznego. Nikołaj Fomin zastąpił go na tym stanowisko Anatolijem Sitnikowem. Szacuje się że w skutek awarii otrzymał dawkę promieniowania, wynoszącą co najmniej 550 remów (5,5 Sv)[uwagi 4]. 27 kwietnia około południa został przewieziony do Szpitala Klinicznego nr 6 w Moskwie, z którego został wypisany pół roku później, 4 listopada 1986 roku[4]. Z powodu trudno gojących się ran na nogach doświadczał problemów z chodzeniem[5].

Zwolnienie

15 czerwca 1986 roku niemal cały zespół zarządzający blokiem IV został dyscyplinarnie zwolniony za nieodpowiedzialność oraz brak należytej kontroli. Wśród zwolnionych oprócz naczelnego inżyniera oraz dyrektora elektrowni znalazł się Anatolij Diatłow.

Proces

5 listopada przyjechał razem z żoną Izabelą Iwanowną do Kijowa. Niedługo po tym 4 grudnia 1986 roku został aresztowany[4]. Z uwagi na posiadanie przez niego II grupy niepełnosprawności śledczy zgodnie z opinią lekarzy otrzymali polecenie aby nie przesłuchiwać go dłużej niż dwie godziny dziennie, mimo to jak pisze sam Diatłow w swojej książce (Czarnobyl. Jak to było. Kijów: 1995) przesłuchiwania trwały sześć a nawet osiem godzin dziennie[5]. Według orzeczenia Sądu Najwyższego ZSRR został uznany winnym z artykułu 220 KK ZSRR za nieprawidłową eksploatacje urządzeń wysokiego ryzyka i skazany na karę 10 lat kolonii karnej. Początkowo został osadzony w więzieniu Łukianiwka w Kijowie a następnie został przeniesiony do kolonii karnej niedaleko miejscowości Kriukowo, w Obwodzie Połtawskim. Kiedy bliscy odwiedzali w więzieniu Diatłowa, ten był już tylko wrakiem człowieka: łysa głowa, sine plamy na całym ciele, chude ciało, na którym wisiało wytarte ubranie, na nogach ciężkie, więzienne buty.  1 października 1990 roku wskutek wielu apeli różnych organizacji, przyjaciół a nawet osobistego wstawiennictwa Andrieja Sacharowa oraz jego żony Jeleny Bonner, ze względu na zły stan zdrowia został przedterminowo zwolniony z odbywania kary.

Poglądy na temat przyczyn wypadku

Przez cały czas był przekonany o swojej niewinności, a za główną przyczynę katastrofę winił wadliwą konstrukcję reaktora. W 1995 roku napisał książkę Czarnobyl. Jak to było w której wykłada swój pogląd na temat przyczyn awarii.

„

(...) Lecz kwestia wątpliwości nie wywołuje. Ogólne stany bezpieczeństwa i reguły pokrywają reaktory AES. Projekt reaktora jest wykonany z naruszeniami, więc reaktor nie nadaje się do eksploatacji. Nasze działania 26 kwietnia były zgodne z zasadami PBJa i OPB, w żaden sposób nie doprowadziliśmy do awarii, a tym bardziej do eksplozji. Jest to niepodważalne. Więc, wydaje się, oskarżenie personelu przydałoby się wreszcie zdjąć. Ale gdzie tam. (...) Na koniec chcę powiedzieć rzecz następującą. Katastrofa Czarnobylska w całej swej mierze jest wynikiem brutalnych błędów fizyków i konstruktorów reaktora. Od dawna należało to stwierdzić: właściwości reaktora były nie główną, nie rozstrzygającą, ale jedyną przyczyną Katastrofy Czarnobylskiej.

”
— autor, Anatolij S. Diatłow[4]

„

(...) Reaktor nie powinien być oddany do użytku. Prawdziwa wina leży po stronie zarządu energii atomowej, Brak właściwej dokumentacji w miejscu i w czasie która była potrzebna sprawił że wybuch reaktora był nie do uniknięcia. Reaktor poszedł prosto na zatracenie.

”
— Anatolij S. Diatłow, Anatolij S. Diatłow

Śmierć

Postęp choroby popromiennej był jednak tak szybki, że mimo pomocy niemieckich lekarzy (od 1991 roku dwukrotnie w ciągu roku przebywał na oddziale oparzeń Klinice Uniwersyteckiej w Monachium) Zmarł 13 grudnia 1995 w wieku 64 lat w wyniku zawału mięśnia sercowego. Miejsce pochówku nie jest znane.

Prywatnie

Od 1973 roku mieszkał w Prypeci przy Alei Lenina 7/39[6][7]. Miał żonę Izabelę Iwanownę oraz córkę która również przez pewien czas pracowała w CEJ[4].

Odznaczenia

  • Order Honoru
  • Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy

Uwagi

  1. ↑ W filmie dokumentalnym Godzina Zero. Katastrofa w Czarnobylu podano że ojciec A. Diatłowa był rybakiem.
  2. ↑ Ministerstwo Średniego Przemysłu Maszynowego ZSRR nadzorowało m.in. przemysł atomowy w ZSRR, w tym produkcję głowic jądrowych.
  3. ↑ Zwykle po pochłonięciu przez organizm takiej dawki w krótkim czasie zaczynają pojawiać objawy lekkiej choroby popromiennej. Jest to dawka trzy razy wyższa niż statystyczna dawka życiowa.
  4. ↑ Niektóre źródła podają dawkę 390 remów (3,9 Sv).

Przypisy

  1. ↑ Waldemar Siwiński: Czernobyl. Od katastrofy do procesu. Warszawa: Iskry, 1989, s. 16. ISBN 83-207-1179-7.
  2. ↑ Nolan, Dennis P. Loss Prevention and Safety Control: Terms and Definitions, CRC Press,LLC (2016); Boca Raton, Florida; p. 225.
  3. ↑ 3,0 3,1 Czarnobyl. Godzina Zero; film dokumentalny; reż. Renny Bartlett; 2004,
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Anatolij S. Diatłow: Czarnobyl. Jak to było. Kijów: 1995.
  5. ↑ 5,0 5,1 Радиоактивный процесс. 30 лет назад обвиняемых по делу об аварии на Чернобыльской АЭС судили прямо в зоне отчуждения. zona.media/article/2016/04/26/chernobyl. [dostęp 2018-04-01].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  6. ↑ Квартиры А.С. Дятлова и В.П. Брюханова. pripyat-city.ru. [dostęp 2017-03-06].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".
  7. ↑ Mieszkanie Anatolija Diatłowa w Prypeci (Wideo). youtube.com. [dostęp 2017-03-06].Błąd Lua: Błąd wewnętrzny: Proces interpretera został zakończony z sygnałem "-129".

Bibliografia

  • Anatolij S. Diatłow: Czarnobyl. Jak to było, Kijów: 1995. (ros. Дятлов А.С., "Чернобыль. Как это было.")
Źródło: „https://wiki.czarnobyl.pl/index.php?title=Anatolij_Diatłow&oldid=5431”